Ομιλία Γ.Γ. Επικοινωνίας- 12 Απριλίου 2008
Θέλω καταρχήν να ευχαριστήσω όλους εσάς που παρευρίσκεστε στη σημερινή εκδήλωση της ΓΓΕ-ΓΓΕ με θέμα «Άτομα με αναπηρία και ΜΜΕ».
Με την παρουσία σας έμπρακτα επιδεικνύετε το ιδιαίτερο κοινωνικό ενδιαφέρον και την ευαισθησία σας για ένα τόσο σημαντικό θέμα. ΄Ένα θέμα που, όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και διεθνώς, γίνεται συχνά αντικείμενο παρανοήσεων και προκαταλήψεων.
Η ημερίδα «Άτομα με αναπηρία και ΜΜΕ» στην Αλεξανδρούπολη είναι η τρίτη κατά σειρά που διοργανώνεται σε πόλεις της Ελληνικής Περιφέρειας, μετά τις πρόσφατες εκδηλώσεις στη Θεσσαλονίκη και το Ηράκλειο. Εξάλλου, ανάλογες εκδηλώσεις θα πραγματοποιηθούν αύριο στην Κομοτηνή και το Μάϊο στην Τρίπολη.
Η σημερινή ημερίδα αποτελεί υλοποίηση της αντίστοιχης δέσμευσης που ανέλαβε πέρυσι ο Υπουργός Επικρατείας κ. Θεόδωρος Ρουσόπουλος κατά το 2ο Διεθνές Συνέδριο «ΑΜΕΑ και ΜΜΕ». Είναι αναμενόμενη συνέχεια και φυσική προέκταση του ομώνυμου διεθνούς συνεδρίου που έχει θεσμοθετήσει και διοργανώνει κάθε χρόνο από το 2006, η ΓΓΕ - ΓΓΕ, αποσκοπώντας στην ενεργότερη συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών στο δημιουργικό διάλογο που έχει αναπτυχθεί.
Πριν αναφερθώ εκτενέστερα στο πλαίσιο δράσεων της ΓΓΕ - ΓΓΕ για τα άτομα με αναπηρία και τα Μέσα, θα πω δυο λόγια, μιας και ρωτήθηκα, για το λογότυπο της ημερίδας και του Διεθνούς Συνεδρίου, που είναι ο γνωστός σε όλους μας, Κύβος του Ρούμπικ ("Rubik's Cube").
Πρόκειται για ένα παιχνίδι-σπαζοκεφαλιά με πολυχρωματική σύνθεση σε τρεις διαστάσεις, το οποίο έχει διττό συμβολισμό. Πρώτον, η πολυχρωματική του σύνθεση απεικονίζει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο την ουσία του δημόσιου διαλόγου για τα άτομα με αναπηρία, που είναι η επιτακτική ανάγκη για την προάσπιση της ποικιλομορφίας και της διαφορετικότητας στη χώρα μας. Δεύτερον, η γεωμετρική αυτή «σπαζοκεφαλιά» σε τρεις διαστάσεις προβάλλει ιδιαιτέρως παραστατικά τον πολυδιάστατο χαρακτήρα του δημόσιου αυτού διαλόγου, που έχει ξεκινήσει τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα.
Όπως οι μικρότεροι κύβοι του Ρούμπικ εντάσσονται στο μεγαλύτερο κύβο, η δράση της ΓΓΕ - ΓΓΕ εντάσσεται σ' ένα ευρύτερο πλαίσιο προσπαθειών που καταβάλλει η Ελληνική πολιτεία με τη συνδρομή όλων μας για την ορθή αντιμετώπιση των ατόμων με αναπηρία. ΄Οσοι μετέχουμε σε αυτό το ενδιαφέρον κοινωνικό στοίχημα, αναζητούμε τον καλύτερο δυνατό τρόπο για να ενσωματωθούν όλοι οι «κύβοι» σ' ένα πολυμορφικό και ταυτόχρονα αρμονικό σύνολο.
Ειδικότερα, όσον αφορά στον τρόπο με τον οποίο προβάλλονται τα ΑμεΑ στα ΜΜΕ, αποτελεί κοινό τόπο ότι η εικόνα τους στα μέσα δεν είναι ικανοποιητική. Το γεγονός αυτό επιβεβαιώνεται και από τα πορίσματα έκθεσης που κατέθεσε στη Βουλή των Ελλήνων η Ειδική Διακομματική Επιτροπή, η οποία συστάθηκε το 2005 με εντολή του Π/Θ κ.Κ. Καραμανλή για να καταγράψει ενδελεχώς τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα ΑΜΕΑ.
Σήμερα, με βάση την πολύτιμη εμπειρία που αποκομίσαμε από τα δύο διεθνή συνέδρια το 2006 και το 2007, καθώς και τις παράλληλες συναφείς δραστηριότητες που αναπτύξαμε στο χρονικό διάστημα που έχει μεσολαβήσει, σημειώνουμε ότι εξελίσσεται μια σχετική κοινωνική ζύμωση με μια σταθερή δυναμική. ¨Όμως, ακόμη:
α) τα ΑμεΑ και τα θέματα που τα αφορούν παρουσιάζονται με όχι σωστό τρόπο από τα ΜΜΕ. Ως αποτέλεσμα, η εικόνα τους είναι πολλές φορές διαστρεβλωμένη και υπονομευτική της ανθρώπινης και κοινωνικής τους υπόστασης
β) η προσβασιμότητα των ΑμεΑ στα ΜΜΕ είναι ελλιπής, γεγονός που καταγγέλλεται συχνά από εκπροσώπους αναπηρικών συλλόγων και αναγνωρίζεται και από τους εκπροσώπους του δημοσιογραφικού κόσμου. Ως αποτέλεσμα, τα μηνύματα που παράγουν τα ΑμεΑ δεν μεταδίδονται στην κοινωνία.
γ) για την ουσιαστική αντιμετώπιση του θέματος απαιτείται η εντατικοποίηση των συλλογικών και ατομικών προσπαθειών προκειμένου να ληφθούν μέτρα που θα προκύψουν από τη συνεργασία μεταξύ εκπροσώπων του αναπηρικού κινήματος, των εργαζομένων στα ΜΜΕ και της Πολιτείας. Στα μέτρα αυτά συγκαταλέγεται και η εφαρμογή κανόνων δημοσιογραφικής δεοντολογίας, η οποία σε μακροπρόθεσμο επίπεδο θα συμβάλλει στη διαμόρφωση της αρμόζουσας κοινωνικής συνείδησης στη χώρα μας. Είναι μια πρόκληση φιλόδοξη, αλλά σίγουρα όχι ανέφικτη.
Στο σημείο αυτό, παραθέτω εν συντομία τις σημαντικότερες δράσεις που υλοποιεί η ΓΓΕ - ΓΓΕ με στόχο την υπέρβαση των προκαταλήψεων και των στερεοτύπων για τα ΑΜΕΑ από τα μέσα ενημέρωσης, αλλά και ευρύτερα:
Ø θεσμοθέτηση ετήσιων Διεθνών Συνεδρίων που διοργανώνονται κάθε Ιούνιο με θεματική «Άτομα με αναπηρία και ΜΜΕ». Στα συνέδρια αυτά μετέχουν κατά μέσο όρο 45 ομιλητές και 400 σύνεδροι από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Το 3ο Διεθνές Συνέδριο θα διεξαχθεί στις 23 και 24 Ιουνίου 2008 στην Αθήνα.
Ø παράλληλα με το Διεθνές Συνέδριο, κάθε χρόνο πραγματοποιείται το Διεθνές Φεστιβάλ «EMOTION PICTURES - Ντοκιμαντέρ και Αναπηρία», με ταινίες ντοκιμαντέρ που έχουν ως αποκλειστικό τους περιεχόμενο θέματα σχετικά με την αναπηρία. Είναι μία συνδιοργάνωση της ΓΓΕ-ΓΓΕ και του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου. Το φετινό Φεστιβάλ θα διεξαχθεί από 21 έως 23 Ιουνίου στο νέο Μουσείο Μπενάκη . Θυμίζω ότι πέρυσι, την 1η χρονιά συμμετείχαν 350 ταινίες από 38 χώρες
Ø σε νομοθετική παρέμβαση (ν. 3592/2007 για τη συγκέντρωση και αδειοδότηση Επιχειρήσεων Μέσων Ενημέρωσης και άλλες διατάξεις), κατοχυρώνεται ελάχιστη διάρκεια προγράμματος απευθυνόμενο σε ΑΜΕΑ. Παράλληλα, ενθαρρύνεται κατά την αξιολόγηση για την αδειοδότηση, μέσω μοριοδότησης, η κατά το δυνατόν μεγαλύτερη διάρκεια μετάδοσης προγραμμάτων που μπορούν να παρακολουθήσουν τα άτομα με αναπηρία (σε νοηματική γλώσσα, με αφήγηση ή υποτιτλισμό).
Ø δημιουργία ομιλούντα ιστότοπου με θεματική «Άτομα με αναπηρία και ΜΜΕ» (www.ameamedia.gr ), ο πρώτος στο είδος του θεματικός ιστότοπος που μεταξύ άλλων υποστηρίζει οργανωτικά το θεσμό του Φεστιβάλ και του Συνεδρίου. Επίσης, μετατροπή του ιστοτόπου www.minpress.gr σε ομιλούντα για χρήση από συμπολίτες μας με προβλήματα όρασης.
Ø θεσμοθέτηση ετήσιας έρευνας κοινής γνώμης από το Ινστιτούτο Οπτικοακουστικών Μέσων για την προσβασιμότητα των ΑΜΕΑ στα ΜΜΕ. Τα πορίσματα αποστέλλονται κάθε χρόνο στα μέσα ενημέρωσης προκειμένου να αξιοποιούνται με τις απαραίτητες προσαρμογές στη γλώσσα, στο θέμα και την εικόνα.
Ø ενθάρρυνση δημόσιου διαλόγου για τη διαμόρφωση ενός ευρέως αποδεκτού λεξιλογίου αναφορικά με τα άτομα με αναπηρία, προς χρήση από τα ΜΜΕ. Η εν λόγω προσπάθεια ξεκίνησε τον Οκτώβριο 2006 μέσω ειδικής ηλεκτρονικής φόρμας στον ιστότοπο της ΓΓΕ-ΓΓΕ, με στόχο τον εμπλουτισμό του «Δημοσιογραφικού Οδηγού-Θέματα Αναπηρίας και ΜΜΕ».
Ø ένταξη στο πρόγραμμα «Κοινωνία της Πληροφορίας» της προμήθειας 50.000 περίπου αποκωδικοποιητών υψηλής τεχνολογίας, συνολικού κόστους 15.000.000 €, που θα διατεθούν σε ΑμεΑ. Το έργο αυτό υλοποιείται από το Ινστιτούτο Πρόνοιας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης
Ø λειτουργία του ψηφιακού καναλιού Πρίσμα+ από την ΕΡΤ, ενός πολυσυλλεκτικού καναλιού που απευθύνεται σ΄ολόκληρη την οικογένεια, ενώ είναι ταυτόχρονα προσβάσιμο από ΑμεΑ. Εκτιμάται ότι έως τις αρχές του 2008, το Πρίσμα+ είχε εκπέμψει 2.100 ώρες στην ελληνική νοηματική γλώσσα και άλλες 2.200 ώρες με υπότιτλους κατ΄επιλογήν. Επισημαίνουμε επίσης την πρόσκληση ενδιαφέροντος που είναι σε εξέλιξη αυτή τη στιγμή για κατάθεση προτάσεων τηλεοπτικού προγράμματος ψηφιακού περιεχομένου με υπηρεσίες πρόσβασης για ΑΜΕΑ, προϋπολογισμού 20.000.000 €.
Τέλος, αξίζει να αναφερθούμε στις πολυσέλιδες εκδόσεις της ΓΓΕ-ΓΓΕ γύρω από τη θεματική των ΑΜΕΑ. Μεταξύ αυτών, διακρίνουμε τις εξής:
Ø το δημοσιογραφικό οδηγό -77 σελίδων συνολικά- για τον ορθό χειρισμό των ζητημάτων της αναπηρίας από τα ΜΜΕ στο πλαίσιο κατάρτισης ενός ευρέως αποδεκτού λεξιλογίου.
Ø την εκτύπωση σε μορφή Braille του ετήσιου αλμανάκ «2006, Πολιτικά γεγονότα» και των «Φύλλων Οικολογίας 2006».
Ø την έκδοση των Πρακτικών από τα δύο μέχρι στιγμής Διεθνή Συνέδρια.
Ø την έκδοση της ποιητικής συλλογής «Θεός στον Ορίζοντα» του 17χρονου Αλέξανδρου Δαμουλιάνου. Ο Αλέξανδρος είναι άτομο με τετραπληγία - μαθητής του Ειδικού Λυκείου στο Ίλιον, σεναριογράφος του ομώνυμου ντοκιμαντέρ που προβλήθηκε στο 1ο Φεστιβάλ "Emotion Pictures" και θα δείτε στη συνέχεια.
Ø προγραμματίζεται επίσης η έκδοση των Πρακτικών από τις ημερίδες αυτές στην Περιφέρεια με τις απόψεις που θα κατατεθούν από τους τοπικούς εισηγητές και τους συμμετέχοντες.
Ø Επίσης, πρόκειται να εκδώσουμε ένα μικρό έντυπο, σε συνεργασία με την Ουνέσκο και σε συνέχεια πρότασης της καθηγήτριας κ. Νάσκου-Περράκη του Παν/ου Μακεδονίας.
Και έπεται συνέχεια....
Η αναπηρία δεν είναι απλώς η ιατρική περιγραφή ορισμένων σωματικών ή ψυχικών ιδιαιτεροτήτων, αλλά μία κατάσταση ζωής. Για το λόγο αυτό, ο βαθμός φιλικότητας και το επίπεδο κοινωνικής συνείδησης του περιβάλλοντος καθορίζει - με τρόπο καταλυτικό - και τις επιπτώσεις της αναπηρίας σε κάθε άτομο. Μπορεί να μεγιστοποιήσει ή αντίθετα, να αμβλύνει τις επιπτώσεις αυτές στο πεδίο επικοινωνίας, στην πρόσβαση στην πληροφορία, στη δουλειά, στη μόρφωση και την εκπαίδευση, στη διασκέδαση, με δύο λόγια στην ίδια τη ζωή του πολίτη. Και αυτό αποτελεί επιλογή και ευθύνη όλων μας. Συνιστά υποχρέωση του πολίτη απέναντι στη Δημοκρατία.
Σας ευχαριστώ.