Πρακτικά

Μ. ΠΑΠΑΔΑ - ΧΕΙΜΩΝΑ: Κύριοι Αντινομάρχες, κυρίες και κύριοι θέλω  κατ' αρχήν  να σας ευχαριστήσω όλους που παρευρίσκεστε στη σημερινή εκδήλωση της Γενικής Γραμματείας Επικοινωνίας Γενικής Γραμματείας Ενημέρωσης με θέμα «Άτομα με αναπηρία και Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας».
Με την παρουσία σας έμπρακτα επιδεικνύετε το ιδιαίτερο κοινωνικό ενδιαφέρον και την ευαισθησία σας για ένα τόσο σημαντικό θέμα. Ένα θέμα, που όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά  και διεθνώς, γίνεται συχνά αντικείμενο παρανοήσεων και προκαταλήψεων.

Η ημερίδα «Άτομα με αναπηρία και Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας» στην Αλεξανδρούπολη είναι η τρίτη κατά σειρά που διοργανώνεται σε πόλεις της ελληνικής περιφέρειας, μετά τις πρόσφατες εκδηλώσεις στη Θεσσαλονίκη και το Ηράκλειο. Εξάλλου, ανάλογες εκδηλώσεις πραγματοποιούνται αύριο στην Κομοτηνή και στις 7 Μαΐου στην Τρίπολη.

Η σημερινή ημερίδα αποτελεί υλοποίηση της αντίστοιχης δέσμευσης που ανέλαβε πέρσι ο Υπουργός Επικρατείας κ. Θεόδωρος Ρουσόπουλος κατά το 2^ο Διεθνές Συνέδριο «Άτομα με Αναπηρία και Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας».  Είναι  αναμενόμενη η συνέχεια και η φυσική προέκταση του ομώνυμου διεθνούς Συνεδρίου που έχει θεσμοθετήσει και διοργανώνει κάθε χρόνο από το 2006, η Γενική Γραμματεία, αποσκοπώντας στην ενεργότερη συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών στο δημιουργικό διάλογο που έχει αναπτυχθεί.

Πριν αναφερθώ εκτενέστερα στο πλαίσιο δράσεων της Γραμματείας για τα άτομα με αναπηρία και τα Μέσα, καταθέτω τον απώτερο στόχο των συγκεκριμένων δράσεων. Ο στόχος αυτός απεικονίζεται στο κοινό λογότυπο της ημερίδας και του διεθνούς Συνεδρίου -αυτό που βλέπετε εδώ- που είναι γνωστός σε όλους μας «Κύβος του Ρούμπικ» "Rubik's Cube". Είναι ένα παιχνίδι σπαζοκεφαλιά με πολυχρωματική σύνθεση σε τρεις διαστάσεις, κι έχει διττό συμβολισμό.

Πρώτον, η πολυχρωματική του σύνθεση απεικονίζει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο την ουσία του δημόσιου διαλόγου για τα άτομα με αναπηρία, που είναι η επιτακτική ανάγκη για την προάσπιση της ποικιλομορφίας και της διαφορετικότητας στη χώρα μας.

Δεύτερον, η γεωμετρική αυτή «σπαζοκεφαλιά» σε τρεις διαστάσεις προβάλλει ιδιαιτέρως παραστατικά τον πολυδιάστατο χαρακτήρα του δημόσιου αυτού διαλόγου, που έχει ξεκινήσει τα τελευταία χρόνια στην πατρίδα μας.

Όπως οι 26 μικρότεροι κύβοι του Ρούμπικ εντάσσονται στο μεγαλύτερο κύβο, η δράση της Γενικής Γραμματείας εντάσσεται σ' ένα ευρύτερο πλαίσιο προσπαθειών που καταβάλλει η ελληνική πολιτεία με τη συνδρομή όλων μας για την ορθή αντιμετώπιση των ατόμων με αναπηρία. Όσοι μετέχουμε σε αυτό το  ενδιαφέρον κοινωνικό στοίχημα, αναζητούμε τον καλύτερο δυνατό τρόπο για να ενσωματωθούν όλοι οι «κύβοι» σ' ένα πολυμορφικό και ταυτόχρονα αρμονικό σύνολο.

Ειδικότερα, όσον αφορά στον τρόπο με τον οποίο προβάλλονται τα ΑμεΑ στα Μέσα, αποτελεί κοινό τόπο ότι η εικόνα τους στα Μέσα δεν είναι ικανοποιητική. Το γεγονός αυτό επιβεβαιώνεται και από τα πορίσματα έκθεσης που κατέθεσε στη Βουλή των Ελλήνων η ειδική Διακομματική Επιτροπή, που συστάθηκε το 2005 με εντολή του Πρωθυπουργού Κώστα Καραμανλή για να καταγράψει ενδελεχώς τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα ΑμεΑ.

Σήμερα, με βάση την πολύτιμη εμπειρία που αποκομίσαμε από τα δύο διεθνή Συνέδρια το 2006 και το 2007, καθώς και τις παράλληλες συναφείς δραστηριότητες που αναπτύξαμε στο χρονικό διάστημα που έχει μεσολαβήσει, παρατηρούμε ότι εξελίσσεται μια σχετική κοινωνική ζύμωση με μια σταθερή δυναμική.

Όμως,  ακόμη τα ΑμεΑ και τα θέματα που τα αφορούν παρουσιάζονται με όχι σωστό τρόπο από τα Μέσα. Ως αποτέλεσμα, η εικόνα τους είναι πολλές φορές διαστρεβλωμένη και υπονομευτική της ανθρώπινης και κοινωνικής τους υπόστασης. Η προσβασιμότητα των ΑμεΑ στα Μέσα είναι ελλιπής, γεγονός που καταγγέλλεται συχνά από εκπροσώπους αναπηρικών Συλλόγων και  αναγνωρίζεται και από τους εκπροσώπους του δημοσιογραφικού κόσμου. Ως αποτέλεσμα, τα μηνύματα που παράγουν δεν μεταδίδονται στην κοινωνία.

Για την ουσιαστική αντιμετώπιση του θέματος απαιτείται η εντατικοποίηση των συλλογικών και ατομικών προσπαθειών προκειμένου να ληφθούν μέτρα που θα προκύψουν από τη διεπίδραση μεταξύ εκπροσώπων του αναπηρικού Κινήματος, των εργαζομένων στα Μέσα και της Πολιτείας.

Στα μέτρα αυτά συγκαταλέγεται και η εφαρμογή κανόνων δημοσιογραφικής δεοντολογίας, που σε μακροπρόθεσμο επίπεδο θα συμβάλλει στη διαμόρφωση της αρμόζουσας κοινωνικής συνείδησης στη χώρα μας.  Είναι μια πρόκληση φιλόδοξη, αλλά σίγουρα όχι ανέφικτη.

Στο σημείο αυτό, παραθέτω εν συντομία τις σημαντικότερες δράσεις που υλοποιεί η Γενική Γραμματεία με στόχο την υπέρβαση των προκαταλήψεων και των στερεοτύπων για τα ΑμεΑ από τα Μέσα Ενημέρωσης, αλλά και ευρύτερα:

1.      Θεσμοθέτηση ετήσιων διεθνών Συνεδρίων που διοργανώνονται κάθε Ιούνιο με θεματική «Άτομα με αναπηρία και Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας». Στα συνέδρια αυτά κατά μέσο όρο μετέχουν 45 ομιλητές και 400 σύνεδροι από την Ελλάδα και το εξωτερικό.  Το 3^ο διεθνές Συνέδριο θα διεξαχθεί στις 23 και 24 Ιουνίου 2008 στην Αθήνα.

2.      Παράλληλα με το διεθνές Συνέδριο, κάθε χρόνο πραγματοποιείται το διεθνές Φεστιβάλ «EMOTION PICTURES - Ντοκιμαντέρ και Αναπηρία», με ταινίες που έχουν ως αποκλειστικό τους περιεχόμενο θέματα σχετικά με την αναπηρία. Το φετινό Φεστιβάλ θα διεξαχθεί από 21 έως 23 Ιουνίου στο νέο Μουσείο Μπενάκη. Θυμίζω ότι πέρσι στο 1^ο Φεστιβάλ συμμετείχαν 350 ταινίες από 38 χώρες άλλωστε 3 από τις βραβευθείσες θα δείτε στη συνέχεια.

3.      Σε νομοθετική παρέμβαση με τον πρόσφατο Νόμο 3592/2007 για τη συγκέντρωση και αδειοδότηση των επιχειρήσεων Μέσων Ενημέρωσης κατοχυρώνεται ελάχιστη διάρκεια προγράμματος που απευθύνεται σε ΑμεΑ. Τα δελτία ειδήσεων πλέον γίνονται 7λεπτα αντί για 5λεπτα και οι εκπομπές λόγου, τέχνης, θεάτρου, αθλητισμού προβάλλονται υποχρεωτικά 4 ώρες την εβδομάδα αντί για ημίωρο που ήταν ανά δεκαπενθήμερο. Παράλληλα, ενθαρρύνεται κατά την αξιολόγηση για την αδειοδότηση, μέσω μοριοδότησης, η κατά το δυνατόν μεγαλύτερη διάρκεια μετάδοσης προγραμμάτων που μπορούν να παρακολουθήσουν τα άτομα με αναπηρία, δηλαδή σε νοηματική γλώσσα, με αφήγηση ή υποτιτλισμό.

4.      Έχουμε δημιουργήσει  «ομιλούντα  ιστότοπο» στη θεματική «Άτομα με αναπηρία». Είναι ο πρώτος στο είδος του θεματικός ιστότοπος, μεταξύ άλλων στηρίζει και το θεσμό του Φεστιβάλ και του Συνεδρίου και βέβαια χρησιμεύει σε συμπολίτες μας που έχουν προβλήματα όρασης.

5.      Έχει θεσμοθετηθεί ετήσια έρευνα κοινής γνώμης από το Ινστιτούτο Οπτικοακουστικών Μέσων για την προσβασιμότητα των ΑμεΑ στα Μέσα. Τα πορίσματα αποστέλλονται κάθε χρόνο στα Μέσα Ενημέρωσης και αξιοποιούνται με τις απαραίτητες προσαρμογές στη γλώσσα, στο θέμα και την εικόνα.

6.      Έχει ενθαρρυνθεί ο δημόσιος διάλογος για τη διαμόρφωση ενός ευρέως αποδεκτού λεξιλογίου αναφορικά με τα άτομα με αναπηρία, προς χρήση από τους επαγγελματίες των Μέσων. Η προσπάθεια ξεκίνησε τον Οκτώβριο 2006 μέσω ειδικής ηλεκτρονικής φόρμας στον ιστότοπο της Γενικής Γραμματείας με στόχο τον εμπλουτισμό του Δημοσιογραφικού Οδηγού.

7.      Στο πρόγραμμα «Κοινωνία της Πληροφορίας» έχει ενταχθεί η προμήθεια 50.000 περίπου αποκωδικοποιητών υψηλής τεχνολογίας, συνολικού κόστους 15 εκ. που θα διατεθούν σε ΑΜΕΑ. Το έργο υλοποιείται από το Ινστιτούτο Πρόνοιας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης

8.      Τέλος θα αναφερθώ στη λειτουργία του ψηφιακού καναλιού Πρίσμα+ από την ΕΡΤ, ενός πολυσυλλεκτικού καναλιού που απευθύνεται σε όλη την οικογένεια, ενώ είναι ταυτόχρονα προσβάσιμο από ΑΜΕΑ. Έως τις αρχές του 2008 είχε εκπέμψει 2.100 ώρες στην ελληνική νοηματική γλώσσα και άλλες 2.200 με υπότιτλους κατ' επιλογήν.

Τέλος, αξίζει να αναφερθούμε τέλος στις πολυσέλιδες εκδόσεις της Υπηρεσίας μεταξύ αυτών αναφέρω το δημοσιογραφικό οδηγό -που είναι έξω στη διάθεσή σας- σχετικά με τον ορθό χειρισμό των ζητημάτων της αναπηρίας από τα Μέσα, την εκτύπωση σε μορφή Braille του ετήσιου αλμανάκ «2006, Πολιτικά γεγονότα», «Φύλλα Οικολογίας 2006», την έκδοση των Πρακτικών από τα δύο μέχρι στιγμής διεθνή Συνέδρια και την έκδοση της ποιητικής συλλογής «Θεός στον Ορίζοντα» του 17χρονου Αλέξανδρου Δαμουλιάνου. Ο Αλέξανδρος είναι άτομο με τετραπληγία, είναι μαθητής του Ειδικού Λυκείου στο Ίλιον, είναι ο σεναριογράφος του ντοκιμαντέρ που προβλήθηκε στο 1^ο Φεστιβάλ πέρσι και θα δείτε στη συνέχεια.

Επίσης προγραμματίζεται η έκδοση των πρακτικών από τις ημερίδες αυτές στην Περιφέρεια με τις απόψεις που θα κατατεθούν από τους τοπικούς εισηγητές και τους συμμετέχοντες. Σύντομα θα εκδοθεί κι ένα μικρό έντυπο, σε συνεργασία με την UNESCO μετά από πρόταση ενός εισηγητή στην πρόσφατη ημερίδα στη Θεσσαλονίκη.

Τελειώνοντας θέλω να σημειώσω ότι η αναπηρία δεν είναι απλώς η ιατρική περιγραφή ορισμένων σωματικών ή ψυχικών ιδιαιτεροτήτων, είναι μία κατάσταση ζωής. Για το λόγο αυτό, ο βαθμός φιλικότητας και το επίπεδο κοινωνικής συνείδησης του περιβάλλοντος καθορίζει με τρόπο καταλυτικό και τις επιπτώσεις της αναπηρίας σε κάθε άτομο.

Μπορεί να μεγιστοποιήσει ή αντίθετα, να αμβλύνει τις επιπτώσεις αυτές στο πεδίο της επικοινωνίας, στην πρόσβαση στην πληροφορία, στη δουλειά, στη μόρφωση και την εκπαίδευση, στη διασκέδαση, με δύο λόγια στην ίδια τη ζωή του πολίτη. Αυτό δε αποτελεί επιλογή και ευθύνη όλων μας. Συνιστά υποχρέωση του πολίτη απέναντι στη Δημοκρατία. Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας και δίνω το λόγο στη συνέχεια στο συντονιστή στον κ. Δημήτρη Πέτροβιτς.

 

1^η ΕΝΟΤΗΤΑ

«Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία και ΜΜΕ»

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ: Δημήτριος Πέτροβιτς

 

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ (Δ. ΠΕΤΡΟΒΙΤΣ): Σας ευχαριστούμε πάρα πολύ. Ευχαριστούμε πολύ και τη Γενική Γραμματέα Επικοινωνίας την κα Παπαδά, την οποία ευχαριστώ κι εγώ που μου έκανε την τιμή να συντονίσω την πρώτη ενότητα της Ημερίδας που πραγματοποιείται με το πολύ σοβαρό θέμα των δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία και τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης. Αν και σήμερα θα περίμενα να υπάρχει μεγαλύτερη, πολύ μεγαλύτερη θα έλεγα προσέλευση σε αυτή την αίθουσα, για ένα τόσο πολύ ευαίσθητο θέμα, που μας αφορά όλους.

Βέβαια εμείς θα περιοριστούμε στα θέματα που αφορούν τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία και τη σχέση τους με τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης. Πρέπει να πούμε ότι είναι επιτακτική η ανάγκη ανάδειξης υποστήριξης και προβολής από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης των εννοιών της αποδοχής και του σεβασμού, αλλά και της αναγνώρισης των δικαιωμάτων και αναγκών των ατόμων με αναπηρία, αρχίζοντας από την απάλειψη ορολογιών που προκαλούν οίκτο ή ενισχύουν το κοινωνικό στίγμα και προχωρώντας στην προβολή με θετικό τρόπο των δικαιωμάτων και των διεκδικήσεων των ατόμων με αναπηρία, όλοι παραδεχόμαστε ότι τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης δύνανται να συμβάλλουν στην ουσιαστική ευαισθητοποίηση και ενημέρωση του κοινωνικού συνόλου.

Άπαντες από το χώρο των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης κατανοούμε ότι μπορούμε και πρέπει να συμβάλλουμε μέσω της ενημέρωσης και της θετικής προβολής στην άρση των προκαταλήψεων του χτες, αλλά και στην αλλαγή των κοινωνικών στάσεων με στόχο τα άτομα με αναπηρία να παρουσιάζονται ως ισότιμοι πολίτες, που όμως έρχονται αντιμέτωποι με κοινωνικά εμπόδια, που σταδιακά θα πρέπει να εξαλειφθούν.

Ταυτόχρονα όμως και τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης εκτός από την αναπροσαρμογή της τάσης τους απέναντι στα άτομα με αναπηρία και τη συμβολή στην αλλαγή των κοινωνικών αντιλήψεων θα πρέπει παράλληλα να συμπεριλάβουν στην ατζέντα της ενημέρωσης συστηματική πληροφόρηση που καλύπτει τα ενδιαφέροντά τους και αναδεικνύει την ισότιμη συμμετοχή τους στο κοινωνικό γίγνεσθαι.

Η πλήρης προσβασιμότητα των ατόμων με αναπηρία σε όλες τις εκφάνσεις της καθημερινότητας και της ζωής, τόσο από απόψεως τεχνικής όσο και περιεχομένου, πρέπει να πάψει να αποτελεί το ζητούμενο αλλά να καταστεί επιτέλους το αυτονόητο.

Η ευθύνη της επιτυχίας αυτού του εγχειρήματος έχει ως συμμέτοχους και τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης που οφείλουν να κατανοήσουν και να αναδείξουν με ευαισθησία τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία στη βάση της ισότιμης αντιμετώπισης σε μια κοινωνία ίσων ευκαιριών που σέβεται τη διαφορετικότητα.

Τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία και τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης είναι το γενικό θέμα της 1^ης μας ενότητας, που θα προσεγγίσουν ο κ. Μιλτιάδης Λειβαδίτης, Αναπληρωτής Καθηγητής Κοινωνικής Ψυχιατρικής Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης, ο κ. Γιώργος Παπαδόπουλος, Πρόεδρος Νομαρχιακού Συλλόγου Γονέων και Φίλων ατόμων με αναπηρία «Μέριμνα» του Νομού Έβρου, ο κ. Σταύρος Παπαδόπουλος, συνάδελφος δημοσιογράφος ΔΕΛΤΑ Τηλεόραση και στην εφημερίδα «ΘΑΡΡΟΣ» και ο κ. Δημήτριος Κακαλής, Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου του Συνδέσμου Κοινωνικών Λειτουργών Ελλάδας.

Θα δώσω αμέσως τον λόγο στον κ. Λειβαδίτη για να προσεγγίσει το θέμα.

Μ. ΛΕΙΒΑΔΙΤΗΣ: Ευχαριστώ τη Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας και Ενημέρωσης για την τιμή που μου έκανε να με προσκαλέσει.

  Βλέπω μέσα στο ακροατήριο ανθρώπους που πράγματι έχουν προσφέρει πολλά στον τομέα για τον οποίο συζητούμε, ο καθένας από το πόστο του, άλλος από το πολιτικό πόστο, άλλος από το πόστο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, άλλος από τον τομέα της ψυχιατρικής και άλλος από τον τομέα της ιατρικής.

Ξέρω επίσης ότι υπάρχουν σύλλογοι στην περιοχή μας για τα άτομα με αναπηρίες που είναι ιδιαίτερα δραστήριοι κι έχουν ένα επιτυχές έργο. Θεωρώ ότι στο νομό Έβρο έχουν γίνει πολλά και αξιόλογα πράγματα με τη συμβολή πολλών από τους ανθρώπους που είναι εδώ.

Θα πω μερικά λόγια για το θέμα που ξέρω κάπως περισσότερο εκ της ειδικότητάς μου, δηλαδή το θέμα των ψυχικά ασθενών και των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν. Ας αρχίσουμε από κάποια ενημερωτικά στοιχεία.

Πρώτον, τι είναι αυτό το πολύτιμο αγαθό που αποκαλούμε ψυχική υγεία. Σύμφωνα με τον ορισμό του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, η ψυχική υγεία είναι μια κατάσταση συναισθηματικής ευεξίας. Το ψυχικά υγιές άτομο αισθάνεται ευεξία, εργάζεται με άνεση στην κοινότητα  όπου ζει, και ικανοποιείται από τα χαρακτηριστικά του και τα επιτεύγματά του. Αυτό είναι το ζητούμενο, είναι ο ιδανικός στόχος, αλλά είναι και ένας στόχος δύσκολος να επιτευχθεί.

Το να υπάρχει ψυχική υγεία είναι πολύ σημαντικό όχι μόνο για το κάθε άτομο χωριστά, αλλά είναι ακόμη σημαντικό και για την κοινωνία στην οποία ζει αυτό το άτομο.

Τώρα σας δείχνω πόσο σημαντικό είναι αυτό το πρόβλημα των  ψυχικών διαταραχών σε παγκόσμιο επίπεδο. Υπολογίζουμε ότι σε όλο τον πλανήτη μισό δις άτομα, ένας τεράστιος αριθμός δηλαδή -και θα δούμε πως μεταφράζεται μετά σε ποσοστά- παρουσιάζει ή θα παρουσιάσει στη ζωή του κάποια ψυχική διαταραχή.

Τρεις πολύ σημαντικές διαταραχές που θα τις έχετε ακούσει ασφαλώς και ταλαιπωρούν πάρα πολλά άτομα και πολλές οικογένειες είναι: η κατάθλιψη, η σχιζοφρένια και η άνοια. Είναι πραγματικά τρεις μάστιγες για την ανθρωπότητα.

Σας δίνω κάποια άλλα στοιχεία: περίπου πάνω από το 10% της επιβάρυνσης της δημόσιας υγείας οφείλεται στις ψυχικές νόσους, δηλαδή πάνω από το 10% των δαπανών είτε στα νοσοκομεία είτε στην εξωνοσοκομειακή περίθαλψη αφορά δραστηριότητες και καταστάσεις που έχουν σχέση με τα ψυχικά προβλήματα των ανθρώπων.

Από τους αναπήρους που υπάρχουν γύρω μας, περίπου οι μισοί ή λίγο λιγότερο από τους  μισούς είναι άτομα που έχουν κάποιο ψυχικό πρόβλημα. Είναι ένα πολύ μεγάλο ποσοστό και υπολογίζεται ακόμη ότι σε λίγα χρόνια η κατάθλιψη θα είναι η δεύτερη αιτία επιβάρυνσης της υγείας του πληθυσμού.

Θα με ρωτήσετε γιατί συμβαίνει αυτό; Επειδή αυξάνει η κατάθλιψη; Δεν νομίζω ότι είναι μόνο γι' αυτό, είναι και γιατί πλέον μπορούμε να την αναγνωρίσουμε και να την αντιμετωπίσουμε. Άτομα που παλιά είχαν κατάθλιψη έμεναν αβοήθητα κι έτσι δεν υπολογίζαμε, ή δεν βλέπαμε ότι υπάρχει το πρόβλημα. Τώρα μπορούμε και το αναγνωρίζουμε και βλέπουμε ότι αυτό το πρόβλημα είναι πολύ μεγάλο και όπως φαίνεται εδώ είναι ίσως ένα από τα δυο-τρία μεγαλύτερα προβλήματα στον τομέα της υγείας.

Σε κάθε 4 ανθρώπους, ο ένας παρουσιάζει κάποιο αξιόλογο πρόβλημα ψυχικής υγείας. Δηλαδή αν είμαστε 100 ή 150 μέσα στην αίθουσα, 30 ή 40 από εμάς περίπου κάποια στιγμή στη ζωή τους θα έχουν κάποιο πρόβλημα ψυχικής υγείας και καταλαβαίνετε ότι ανάλογη είναι και η επιβάρυνση στην οικογένεια.

Ευτυχώς βέβαια, δεν είναι πάντα όλα τα προβλήματα ψυχικής υγείας σοβαρά. Αλλά και τα λιγότερο σοβαρά ακόμη, δημιουργούν κι αυτά πολλές επιπτώσεις στη ζωή και στην ευτυχία των ατόμων και των οικογενειών.

Μια διαταραχή που συχνά προκαλεί σοβαρή αναπηρία είναι η σχιζοφρένια. Μετά είναι το γνωστό πρόβλημα που το γνωρίζουν πολλοί στην αίθουσα, οι εξαρτήσεις από ουσίες, αλλά και τα οργανικά ψυχοσύνδρομα δηλαδή αυτό που λέμε η άνοια. Υπάρχουν επίσης και οι συναισθηματικές διαταραχές, μεταξύ αυτών και η κατάθλιψη που λέγαμε πριν. Ένα άλλο πρόβλημα που νομίζω ότι υπάρχει ένα κενό στο νομό μας στην αντιμετώπισή του είναι οι ψυχικές διαταραχές στα παιδιά. Στον τομέα της παιδοψυχιατρικής, που είναι μια ειδική και ξεχωριστή ψυχιατρική ειδικότητα, είμαστε ακόμη πίσω.

Υπάρχει ένα μεγάλο πρόβλημα: η νοητική υστέρηση που απασχολεί πολλές οικογένειες, δεν το συζητάνε, το κρατάνε κρυμμένο οι οικογένειες.

Το κόστος της αναπηρίας από ψυχικές διαταραχές είναι πολύ μεγάλο και περιλαμβάνει τη συναισθηματική επιβάρυνση της οικογένειας, τον αποκλεισμό των ασθενών και το στίγμα για το οποίο θα πούμε δυο λόγια στη συνέχεια. Πριν όμως θέλω να πω -κι αυτό νομίζω ότι είναι κοινός τόπος αλλά είναι άλλη μια φορά ανάγκη να το τονίσουμε- ότι η ψυχική νόσος δεν σημαίνει κάποια ηθική μειονεξία του ατόμου που έχει την ψυχική νόσο, ούτε σημαίνει κάποια διαβολική επίδραση ή κάποια αμαρτία ή οτιδήποτε τέτοιο.

Είναι μια ασθένεια, όπως είναι όλες οι άλλες. Όπως υπάρχουν οι σωματικές αρρώστιες, υπάρχουν και οι ψυχικές. Οι ίδιες αιτίες περίπου που προκαλούν τις σωματικές νόσους, προκαλούν και τις ψυχικές. Βλέπετε εδώ παραδείγματος χάριν ότι βιολογικοί, ψυχολογικοί και κοινωνικοί παράγοντες αλληλεπιδρούν και τελικά προκαλείται η νόσος, είτε είναι ψυχική είτε είναι σωματική.

Δεν πρέπει να βλέπουμε τις ψυχικές νόσους σαν κάτι μυστηριώδες ή παράξενο, κάτι πολύ διαφορετικό από τις σωματικές νόσους. Όπως ξέρετε οι ψυχικές νόσοι εμφανίζονται και στα δυο φύλα και σε όλες τις φυλές και σε όλες τις ιδεολογίες. Δεν σημαίνει ότι το να έχεις μια ιδεολογία ή να έχεις μια άλλη, να είσαι θρησκευόμενος ή μη θρησκευόμενος σε προφυλάσσει από τις ψυχικές νόσους.

Όλοι, μα όλοι είμαστε ευάλωτοι και αυτό που συμβαίνει κάποια στιγμή στον πλαϊνό μας μπορεί να συμβεί σε εμάς.

Η αίσθηση δηλαδή ότι επειδή εγώ ζω έτσι ή έχω ορισμένες αρχές δεν κινδυνεύω, ότι ο κίνδυνος εμφάνισης ψυχικών διαταραχών δεν αφορά εμένα, αφορά κάποιο άλλον που δεν προσέχει, που είναι αδύναμος κλπ., δεν ισχύει.

Όπως είπαμε τα άτομα με ψυχικές διαταραχές αντιμετωπίζουν τις διακρίσεις και το στίγμα. Γιατί τα άτομα στιγματίζονται; Τα άτομα στιγματίζονται γιατί πολλοί θεωρούν ότι η συμπεριφορά τους είναι παράλογη, μιλούν αλλόκοτα, μερικές φορές είναι σαν να μιλούν με τον εαυτό τους, έχουν μια συναισθηματική έκφραση που δεν ταιριάζει με το περιβάλλον.

Μην ξεγελιόμαστε και νομίζουμε ότι επειδή σε ορισμένα ζητήματα τα άτομα με ψυχικές διαταραχές λένε παράλογα πράγματα, είναι άτομα με τα οποία δεν μπορεί να συνεννοηθεί κανείς. Δεν σημαίνει ότι έξω από το θέμα γύρω από το οποίο παραληρούν δεν μπορούν να έχουν άποψη, ή δεν μπορούν να έχουν λόγο, ή δεν μπορούν να έχουν κρίση για να αντιμετωπίσουν άλλα προβλήματα.

Η αίσθηση ότι εφόσον κάποιος είναι ψυχικά ασθενής δεν είναι λογικός ή δεν μπορεί να κάνει λογικές κρίσεις, είναι εσφαλμένη. Μπορούν να παραληρούν για ένα ζήτημα, αλλά σε όλους τους υπόλοιπους τομείς μπορεί να συνεννοηθεί κανείς πολύ καλά μαζί τους και μπορεί να έχουν αρκετά καλή κρίση.

Επίσης κάτι άλλο που είναι διαδεδομένο είναι ότι οι ψυχικά ασθενείς είναι βίαιοι. Έχουμε ένα πρόσφατο παράδειγμα και το λέω γιατί πιστεύω ότι είναι αποτέλεσμα κακής πληροφόρησης. Θέλαμε να ανοίξουμε ένα ξενώνα σε μια περιοχή της πόλης και υπήρχε μια διαμαρτυρία εύλογη από τον πληθυσμό ο οποίος δεν είχε ενημερωθεί ίσως επαρκώς. Θέλω να πω ότι στην ομάδα μας, υπάρχει κι ένας άνθρωπος εδώ που έκανε μεγάλη προσπάθεια να ενημερώσει τον πληθυσμό είναι ο Γιώργος Καφαλής και νομίζω ότι έκανε πολύ καλή δουλειά σε αυτό τον τομέα και αξίζει να τονιστεί. Οι άνθρωποι εκεί πίστευαν ότι οι ψυχικά ασθενείς είναι βίαιοι, ότι μόλις πάνε εκεί τρεις - τέσσερις ασθενείς θα δημιουργούσαν ένα βίαιο κλίμα.

Αυτό είναι λίγο υπερβολικό. Οι έρευνες που δείχνουν κατά πόσο οι ψυχικά ασθενείς είναι πιο επικίνδυνοι από τους άλλους, έχουν οδηγήσει σε αντικρουόμενα αποτελέσματα. Άλλες έρευνες δείχνουν ότι είναι λίγο περισσότερο, άλλες δείχνουν ότι είναι περίπου το ίδιο.

Εν πάση περιπτώσει εκείνο που είναι ίσως ουσιώδες, είναι ότι ο ασθενής που παίρνει τα φάρμακά του και είναι υπό παρακολούθηση δεν έχει μεγαλύτερη επικινδυνότητα στο να είναι βίαιος από τον οποιονδήποτε άλλον πολίτη. Ένας αλκοολικός, ή ένα άτομο που έχει κάνει ήδη στο παρελθόν χρήση βίας μια φορά που μπορεί να είναι ο γείτονάς μας, είναι πολύ πιο επικίνδυνος από ένα σχιζοφρενή.

Η μεγάλη πλειοψηφία των ψυχικά ασθενών δεν είναι παραβάτες, είναι άνθρωποι που τηρούν τους νόμους και τους κανόνες όπως όλοι μας και από την άλλη η μεγάλη πλειοψηφία των παραβατών, δεν είναι ψυχικά ασθενείς. Άρα δεν ισχύει ότι από τους ψυχικά ασθενείς κινδυνεύουμε ιδιαίτερα ή ότι η κύρια αιτία της παραβατικότητας ή των δυσκολιών ή των προβλημάτων σε μια γειτονιά ή σε μια περιοχή, μπορεί να προέρχεται από τους ψυχικά ασθενείς, ή από τους σχιζοφρενείς.

Επίσης όπως ανέφερα και πριν πολλοί θεωρούν ότι οι ασθενείς είναι προσωπικά υπεύθυνοι για τον ασθενικό τους χαρακτήρα διότι έχουν κάνει αμαρτίες, διότι έχουν ηθικές αδυναμίες, όλα αυτά σήμερα δεν τα πιστεύουμε. Η ψυχική νόσος είναι όπως κάθε άλλη νόσος που μπορεί να προσβάλλει οποιονδήποτε.

Μια άλλη θεωρία που υπάρχει και θέλω να το τονίσω ιδιαίτερα εδώ, είναι ότι οι ψυχικά ασθενείς, ιδίως οι σοβαρά ψυχικά ασθενείς δεν έχουν ελπίδα για θεραπεία. Αυτή η άποψη πέρα του ότι είναι επιζήμια, γιατί στερεί την ελπίδα, είναι λάθος. Το λάθος προέρχεται από το εξής: βλέπουμε γύρω μας -και αυτό μας κάνει εντύπωση- μια μικρή ομάδα ασθενών οι οποίοι είναι αυτοί που δυστυχώς δεν ανταποκρίνονται στη θεραπεία. Η μεγάλη όμως πλειοψηφία των ασθενών με ψυχικές διαταραχές και ανταποκρίνεται στη θεραπεία και ζει μια ζωή περίπου φυσιολογική όπως όλοι μας.

Αυτούς όμως τους ασθενείς δεν τους βλέπουμε. Είναι φυσικό να μας κάνει πιο πολύ εντύπωση η μικρή ομάδα που πράγματι δεν έχει θεραπεία. Αλλά αυτό, θέλω να πω ότι συμβαίνει σε όλες τις ιατρικές νόσους. Σε κάθε ιατρική νόσο δηλαδή υπάρχει μια μερίδα των ασθενών που ανταποκρίνεται και μια άλλη που δεν ανταποκρίνεται. Ένα ποσοστό περίπου το 75 με 80% των ασθενών που έχουν κάποια ψυχική διαταραχή αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά.

Λένε πολλοί ότι είναι δύσκολο να επικοινωνήσεις με τους ψυχωσικούς ασθενείς και αυτό δεν είναι σωστό. Σας είπα και πάλι ότι πέρα από το θέμα στο οποίο παραληρούν, σε άλλα ζητήματα μπορεί να συνεννοηθείς μαζί τους.

Πολλές φορές έχω ακούσει παραδείγματος χάριν από ασθενείς που θα τους έλεγε κανείς εντελώς παραληρητικούς να κάνουν βαθυστόχαστες παρατηρήσεις όσον αφορά την πολιτική κατάσταση, όσον αφορά τη σχέση δυο ανθρώπων. Όσον αφορά οτιδήποτε μπορούν να κάνουν εξίσου σωστές παρατηρήσεις με οποιονδήποτε από εμάς. Επειδή κιόλας έχουν βιώσει στο πετσί τους τις δυσκολίες της επικοινωνίας είναι και πιο ευαίσθητοι σε μερικά θέματα και τα αντιλαμβάνονται ίσως και καλύτερα από τους άλλους.

Υπάρχουν διάφορες άλλες εσφαλμένες πεποιθήσεις όπως ότι η ψυχική ασθένεια ενδέχεται να μολύνει τους άλλους, κάτι που δεν ισχύει. Η εμπειρία του στίγματος είναι πολύ δυσάρεστη, κάποιος που βιώνει το στίγμα αποφεύγει να ζητήσει θεραπεία, φοβάται μήπως αποκαλυφθεί κι έτσι τελικά μένουν και πάρα πολλοί ασθενείς χωρίς θεραπεία.

Αποτέλεσμα είναι ο αποκλεισμούς τους, οι αρνητικοί υποτιμητικοί χαρακτηρισμοί που υπάρχουν στη γλώσσα και τελικά ότι πολύ συχνότερα οι ασθενείς είναι θύματα της βίας των άλλων, παρά θύτες.

Στην Ελλάδα υπάρχει μια νομοθεσία, δηλαδή δεν πάσχουμε κατά τη γνώμη μου κυρίως από έλλειψη νόμων. Υπάρχουν νόμοι που προστατεύουν τους ψυχικά ασθενείς. Το πρόβλημα είναι ότι οι νόμοι δεν εφαρμόζονται και για να εφαρμοστούν οι νόμοι και να κάνουμε ένα βήμα πιο μπροστά στο ζήτημα της προστασίας των ασθενών, εκείνο που πρέπει να αλλάξει είναι κατά κάποιο τρόπο η ιδεολογία, η αντίληψη των πληθυσμών για το τι είναι ψυχική νόσος και πως μπορεί να αντιμετωπιστεί.

Πιστεύω ότι αν υπάρχει σε μια κοινωνία ένα ιδεολογικό κλίμα αλληλεγγύης, τότε μπορούμε πολύ πιο εύκολα και πολύ πιο αποτελεσματικά να βοηθήσουμε τους ασθενείς, είτε είναι ψυχικά ασθενείς, είτε είναι σωματικά ασθενείς και νομίζω ότι αυτό τελικά απολήγει σε όφελος όχι μόνο των ασθενών, αλλά και των υγιών και των οικογενειών  τους βέβαια, αλλά και όλης της κοινωνίας. Ευχαριστώ πάρα πολύ. 

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ: Ευχαριστούμε. Να παρακαλέσω τώρα το Γεώργιο Παπαδόπουλο, Πρόεδρο του Νομαρχιακού Συλλόγου Γονέων και Φίλων ΑμεΑ «Μέριμνα» από το νομό Έβρου να πάρει τον λόγο.

Γ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ: Ευχαριστώ κ. Πέτροβιτς, ευχαριστώ κα Παπαδά για την πρόσκληση, καλησπέρα σας αγαπητοί φίλοι μας και θα ήταν παράλειψη να μην συγχαρούμε τη Γενική Γραμματεία Ενημέρωσης και Επικοινωνίας για τον αγώνα δρόμου που κάνει πραγματικά ανά την Ελλάδα με τη διοργάνωση τέτοιων εκδηλώσεων, ένας σοβαρός τομέας όσον αφορά την αντιμετώπιση που έχουν τα άτομα με αναπηρία από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και Επικοινωνίας.

Πριν αναφερθώ στο ρόλο των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης ευρύτερα όσον αφορά τη διαμόρφωση της εικόνας, της γνώμης, της αντίληψης που καλλιεργούν ή εμφανίζουν στην κοινωνία μας σήμερα, θα πρέπει προηγούμενα να δούμε ποια είναι η θέση των ΑμεΑ στην κοινωνία μας ποια τα δικαιώματά τους, ποια τα στερεότυπα οι προκαταλήψεις που καλλιεργούνται γι' αυτά.

Αναμφίβολα στην ιστορία της ανθρωπότητας από τα αρχαία ακόμη χρόνια μέχρι σήμερα, έχουμε διανύσει μια πολύ μεγάλη απόσταση: από τον Καιάδα της Σπάρτης, στους αποκλεισμούς του Μεσαίωνα και στη δημιουργία πρώτων ασύλων στον 20^ο αιώνα, όπου η αναπηρία ήταν πρόβλημα κυρίως του ίδιου του ατόμου και της οικογένειάς του, αντιμετωπιζόταν δηλαδή ως αρρώστια, απόκλιση από το φυσιολογικό μέχρι την αναγνώριση δικαιωμάτων τους κατ' αρχήν στη ζωή, στην εκπαίδευση, στην υποστήριξη, στην από-ασυλοποίηση, στην ενσωμάτωσή τους, έχουμε διανύσει πραγματικά μεγάλο δρόμο.

Σήμερα είμαστε σε πιο καλή κατάσταση από ότι παλαιότερα. Όλη αυτή η διαδρομή δεν βέβαια τυχαία. Υπήρξαν συνεχείς αγώνες από τα ίδια τα άτομα με αναπηρία και τις οικογένειές τους και βέβαια των φίλων και συμπαραστατών τους, ώστε να αλλάξει το αξιακό σύστημα στην κοινωνία μας.

Γιατί η αναγνώριση ή μη των ατόμων που «αποκλίνουν» (σε εισαγωγικά) είναι «διαφορετικά» (σε εισαγωγικά) από τους «κανονικούς» (σε εισαγωγικά) είναι ζήτημα αναγνώρισης της ανθρώπινης αξίας, είναι ζήτημα πολιτισμού, θέμα ουσιαστικής λειτουργίας μιας δημοκρατικής πολιτισμένης κοινωνίας. Δεν είναι ζήτημα βέβαια που αφορά την πολιτεία μόνο, αλλά τον καθένα μας ξεχωριστά για να δούμε τελικά ποια είναι η εικόνα που διαμορφώνεται όσον αφορά τα ΑμεΑ και βέβαια αυτό είναι ευθύνη επαναλαμβάνω όλων μας.

Να αναγνωρίσουμε ότι την κοινωνία μας η ίδια έχει χρώματα, είναι ποικιλόμορφη. Αυτό να γίνει μέρος του πολιτισμού μας, του αξιακού συστήματος της ελληνικής κοινωνίας κι αυτό βέβαια ως ένα βαθμό επηρεάζει ή επηρεάζεται από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, ως μέσα Επικοινωνίας ενημέρωσης του κοινού στη διαμόρφωση γνώμης, στην προβολή δημιουργίας στερεοτύπων, αποκλεισμών ή αντιλήψεων, στη δημιουργία μιας σωστής μιας αληθινής ή εικονικής πραγματικότητας.

Να δούμε ποια είναι η δύναμη πουν έχουν και ασκούν σήμερα τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και Επικοινωνίας όσον αφορά τη δημιουργία του μαζικού πολιτισμού, της ενημέρωσης, της εκπαίδευσης, της διαμόρφωσης του κοινού μας. Όταν λέμε βέβαια Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης εννοούμε το ηλεκτρονικό ή έντυπο Μέσο όπως είναι η τηλεόραση, το ραδιόφωνο, η εφημερίδα, τα περιοδικά, το βιβλίο ως ένα βαθμό και αφήνω τελευταίο το Διαδίκτυο όπου πλέον σήμερα στρέφεται μια μεγάλη μερίδα κοινού για πληροφόρηση, με το οποίο η ανθρωπότητα επικοινωνεί σε πραγματικό χρόνο, ακούει, βλέπει, μιλά την ίδια στιγμή, από οποιοδήποτε σημείο του πλανήτη μας και τείνει πλέον η ανθρωπότητα να γίνει μια οικογένεια ως η μοναδική γήινη φυλή.

Έχουν γραφεί κι έχουν λεχθεί πάρα πολλά βέβαια για το ρόλο των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης γενικότερα. Επιγραμματικά θα ήθελα μόνο να αναφέρω σαν σε τίτλο εφημερίδας: τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης προβάλλουν, δημιουργούν πολιτισμό, δημιουργούν αξίες, δημιουργούν ήρωες, βεντέτες, πρωταγωνιστές, πρότυπα, ηγέτες, στερεότυπα, προκαλούν προκαταλήψεις. Τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης νομιμοποιούν τάσεις, αποδοχές, Κυβερνήσεις, διαμορφώνουν άποψη επηρεάζουν το κοινό, διαμορφώνουν κουλτούρα, ιεραρχούν αξίες, αποδίδουν κύρος σε μηνύματα και όλα αυτά σε σχέση βέβαια με την απόκτηση ακροαματικότητας, θεαματικότητας ή αναγνωστικού κοινού που είναι κυρίως ο στόχος τους και είναι κυρίως ο στόχος τους το κέρδος, ή αν καμιά φορά το θέλει ο παρουσιαστής ή ο παραγωγός ή ο ιδιοκτήτης των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης προβάλλουν και κάτι το διαφορετικό για λίγο μόνο περιστασιακά έξω από την καθημερινότητα.

Τώρα βέβαια δεν θα μπορούσαμε να βάλουμε όλα τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης στο ίδιο τσουβάλι, υπάρχουν τα κρατικά κανάλια, υπάρχουν και αξιόλογα ιδιωτικά κανάλια που πραγματικά προβάλλουν την πραγματική εικόνα των ίδιων των ατόμων με αναπηρίες. Εδώ θα ήταν παράλειψη να μην αναφέρω τα τοπικά Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, την τοπική τηλεόραση, το ραδιόφωνο και τις τοπικές εφημερίδες του νομού Έβρου που πραγματικά οι σχέσεις τους με τα άτομα με αναπηρίες είναι άριστες θα έλεγα και προβάλλουν την πραγματική εικόνα που πρέπει να έχει η κοινωνία μας για τα άτομα με αναπηρίες.

Σε όλα αυτά ποια είναι η θέση των ατόμων με αναπηρίες; Πως προβάλλονται; Τι εικόνα δείχνουν; Πως καταγράφονται μέσα από το ηλεκτρονικό ή έντυπο Μέσο; Κατ' αρχήν τα ίδια τα άτομα με αναπηρία και οι οικογένειές τους ζητούν, διεκδικούν μόνιμα το αυτονόητο: την αναγνώριση του ανθρώπινου δικαιώματός τους ως ισότιμων πολιτών με τη συμμετοχή στην κοινωνία και σε κάθε τομέα της πολιτικο-οικονομικής ζωής.

Η αναπηρία να μην αποτελεί εμπόδιο στην αναγνώριση και στην ένταξή τους στην κοινωνία, χωρίς αποκλεισμούς στην καθημερινότητά τους. Η κοινωνία οφείλει να προσαρμόζεται, να αποδέχεται τα άτομα με αναπηρία ως μέλη της κι όχι να τα αποκλείει. Διαφορετικά η ίδια η κοινωνία είναι ανάπηρη.

Σήμερα η διεθνής κοινότητα έχει υπογράψει διεθνείς συμβάσεις, κανόνες, οδηγίες, Ο.Η.Ε., η Ευρωπαϊκή Ένωση που αναγνωρίζουν, κατοχυρώνουν τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία. Υπάρχουν σχετικές συμβάσεις για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, Ευρωπαϊκός Χάρτης για τη διακήρυξη επίσης, η διακήρυξη SUNDBERG το 1981, η Συνθήκη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι πρότυποι κανόνες εξίσωσης των ατόμων με αναπηρία, ο Χάρτης Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και άλλες πολλές οδηγίες από την Ευρωπαϊκή Ένωση και από τον Ο.Η.Ε.

Στην Ελλάδα κατοχυρώνεται το δικαίωμα των ατόμων με αναπηρία ως ισότιμων στην κοινωνία μέσα από το Σύνταγμα με τα άρθρα 4 και 21 παρ. 4 όσον αφορά το κοινωνικό κράτος, το άρθρο 22 όσον αφορά την εργασία, το άρθρο 25 για την προστασία των ατόμων με αναπηρία, υπάρχουν ειδικοί νόμοι σχετικά με την εκπαίδευση, με την απασχόληση, με την πρόσληψη, με την πρόνοια με την υγεία. Μια σειρά από διατάξεις και νόμους που κατοχυρώνουν, αναγνωρίζουν το δικαίωμα των ατόμων με αναπηρία ως ισότιμων πολιτών στην κοινωνία μας. Βέβαια θα τονίσω κι εγώ ότι το πρόβλημα στην Ελλάδα είναι η μη εφαρμογή όλων αυτών των νόμων, όλου του νομοθετικού πλαισίου που υπάρχει στην Ελλάδα.

Τώρα ειδικότερα όσον αφορά την πρόσβαση των ατόμων με αναπηρία στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και ποια είναι η συμβολή των νέων τεχνολογιών. Η πληροφόρηση που παρέχεται σήμερα από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης δεν έχει σχεδιαστεί με τρόπο τέτοιο, που να μπορεί να φτάσει σε όλους. Τα άτομα με αναπηρία και κυρίως τα  άτομα με προβλήματα όρασης και ακοής αποκλείονται από την πληροφόρηση.

Στην περίπτωση των κωφών ατόμων το ραδιόφωνο είναι απαγορευτικό. Τα προγραμμάτων και δημόσιες συζητήσεις στην τηλεόραση δεν συνοδεύονται από διερμηνεία στη νοηματική γλώσσα ή υποτιτλισμό, καθώς επίσης το γεγονός ότι διαβάζουν σε μικρότερο ποσοστό εφημερίδες σε σχέση με τον υπόλοιπο πληθυσμό λόγω μειωμένης κατανόησης της γραφής της γλώσσας, τους καθιστά ως μια κατηγορία ατόμων που είναι δύσκολο να ασκήσουν τα πολιτικά και κοινωνικά τους δικαιώματα.

Στην περίπτωση των τυφλών ατόμων οι εφημερίδες δεν διατίθενται σε εναλλακτικές μορφές όπως ηχογραφημένες ή σε προσβάσιμη μορφή σε ιστοσελίδα στο Διαδίκτυο. Εδώ βέβαια όσον αφορά στο Διαδίκτυο έχουν γίνει αρκετά βήματα και οι περισσότερες σχεδόν εφημερίδες εμφανίζονται και στις σελίδες αυτές.

Στη χώρα μας ο τομέας αυτός χαρακτηρίζεται από έλλειψη νομοθεσίας καθώς επίσης και από την έλλειψη κατευθυντηρίων αρχών που θα διασφαλίσουν την ισότιμη πρόσβαση των ατόμων με αναπηρία στην πληροφόρηση. Για παράδειγμα, στις Ηνωμένες Πολιτείες έχει υιοθετηθεί το σύστημα του υποτιτλισμού σε όλα τα προγράμματα ειδήσεων, τα δημοφιλή σήριαλ, τα αθλητικά προγράμματα και τα δελτία καιρού στην τηλεόραση υπάρχει η δυνατότητα εμφάνισης υποτίτλων.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο εκτός από το Ηνωμένο Βασίλειο κανένα άλλο κράτος - μέλος, δεν έχει νομοθεσία σε αυτό τον τομέα. Τα κράτη - μέλη δεν έχουν δεσμευτεί για την παροχή τέτοιων υπηρεσιών στα άτομα με αισθητηριακές αναπηρίες. Πέρα από το νομοθετικό μέρος για τη διασφάλιση της πρόσβασης των ατόμων με αναπηρία στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης η ανάπτυξη των νέων τεχνολογιών και συγκεκριμένα η εμφάνιση της ψηφιακής τηλεόρασης, δίνει πλέον τη δυνατότητα βελτίωσης της πρόσβασης των ατόμων με αισθητηριακές αναπηρίες, στην τηλεόραση.

Συγκεκριμένα η ψηφιακή τηλεόραση μπορεί πλέον να δώσει λύσεις σε τρία βασικά ζητήματα που απασχολούν τα τυφλά άτομα: πρώτον η ηχητική περιγραφή, δεύτερον η πλοήγηση στην οθόνη και τρίτον οι διασυνδέσεις.

Η ηχητική περιγραφή συμπληρώνει τον υποτιτλισμό και συνίσταται σε μια συμπληρωματική αφήγηση μεταξύ των διαλόγων που περιγράφει τη σκηνή, τη δράση, τα κουστούμια, τις εκφράσεις των ηθοποιών και βοηθά σημαντικά στην παρακολούθηση της δράσης.

Όσον αφορά στα κωφά άτομα και στα άτομα με προβλήματα ακοής οι νέες τεχνολογίες της ψηφιακής τηλεόρασης, μπορούν να βελτιώσουν τον υποτιτλισμό με πιο ευανάγνωστους χαρακτήρες, βελτιωμένα χρώματα και δυνατότητα για γραφικά. Τέλος η διερμηνεία στη νοηματική γλώσσα βασικό βοήθημα πολλών κωφών ατόμων, μπορεί να τεθεί στην ελεύθερη χρήση όσων το επιθυμούν, μέσα από ένα σύστημα κλειστής νοηματικής που θα μπορεί να ενεργοποιεί ο κωφός χρήστης.

Οι νέες τεχνολογίες περικλείουν ένα τεράστιο δυναμικό για τη βελτίωση της δυνατότητας πρόσβασης. Η ανάπτυξη και η εκμετάλλευση αυτού του δυναμικού πρέπει να υποστηριχθούν από ένα σταθερό, κανονιστικό πλαίσιο. Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης αλλά και σε επίπεδο εθνικό πρέπει να διατεθούν οι αναγκαίοι πόροι και οι αναγκαίες υποδομές όσον αφορά την λήψη πολιτικών αποφάσεων σε θέματα υποστήριξης και θετικής δράσης.

Με δεδομένο ότι το 10% του κοινού των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης και Επικοινωνίας είναι άτομα με αναπηρία η βασική αποστολή των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης είναι να παρουσιάζουν την ανθρώπινη ποικιλομορφία της κοινωνίας, σε σχέση με τον υπόλοιπο πληθυσμό τα άτομα με αναπηρία έχουν δυσανάλογη εκπροσώπηση στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, οι επαγγελματίες επίσης με αναπηρία ως εργαζόμενοι στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης μπορούν να δώσουν τη νέα δικαιωματική προσέγγιση στην αναπηρία.

Τα προσιτά Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης εφοδιασμένα με τεχνολογικά βοηθήματα που εξασφαλίζεται η πρόσβαση όλων, θα προσελκύσουν μεγαλύτερο κοινό. Η πολιτεία, τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και οι Οργανώσεις των ατόμων με αναπηρία πρέπει να δεσμευτούν να προωθήσουν την αλλαγή στον τομέα αυτό όσον αφορά τη βελτίωση της εικόνα των ατόμων με αναπηρία.

Ο στόχος αυτός μπορεί να επιτευχθεί:

1.      Με την προώθηση νομοθετικών μέτρων, προκειμένου τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης να είναι προσβάσιμα σε όλους, αναπτύσσοντας υποστηρικτικές και εναλλακτικές μορφές και καθιστώντας προσβάσιμες τις ιστοσελίδες στο Διαδίκτυο.

2.      Με την προτροπή στα Τμήματα Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης των Ανωτάτων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων να συμπεριλαμβάνουν στα προγράμματα σπουδών το μάθημα για την αναπηρία.

3.      Με την ανάπτυξη δικτύων μεταξύ των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης και των αναπηρικών Οργανώσεων σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο

4.      Με την κατάρτιση σε θέματα ισότητας των ατόμων με αναπηρία στις Οργανώσεις των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης.

5.      Με τη διασφάλιση της αρχιτεκτονικής προσβασιμότητας του εργασιακού χώρου

6.      Με την αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών και τη διασφάλιση της ίσης συμμετοχής των ατόμων με αναπηρία στις υπηρεσίες των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης.

Τελειώνοντας, η πλήρης συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία στην κοινωνία πέρα από τη θέσπιση ίσης συμμετοχής απαιτεί πληροφορημένη και ευαισθητοποιημένη κοινωνία, απαλλαγμένη από ανομολόγητους φόβους και βαθιά ριζωμένες προκαταλήψεις. Η σημαντική δύναμη των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης να απευθύνονται στο σύνολο της κοινωνίας και μάλιστα σε όλα τα επίπεδα και Μέσα, μέσα από την τηλεόραση, το ραδιόφωνο, τις εφημερίδες, το Διαδίκτυο τα καθιστά ως ένα από τους σημαντικότερους παράγοντες που μπορούν να συμβάλλουν στην αλλαγή των στάσεων της ελληνικής κοινωνίας.

Τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης μπορούν να εκπαιδεύσουν, να ενημερώσουν, να ενισχύσουν τη συνειδητοποίηση της πραγματικότητας που αντιμετωπίζουν τα άτομα με αναπηρία των εμποδίων, των διακρίσεων που βιώνουν και των πλεονεκτημάτων της πλήρους ένταξης για την κοινωνία τους. Ευχαριστώ.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ: Ευχαριστούμε πολύ τον κ. Γιώργο Παπαδόπουλο για τις σημαντικές επισημάνσεις του ειδικότερα σε ό,τι αφορά την ανάγκη περαιτέρω προσαρμογής των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης τους τρόπους ισότιμης αντιμετώπισης και συμμετοχής των ατόμων με αναπηρία σε όλο αυτό το κοινωνικό γίγνεσθαι και βέβαια να τον ευχαριστήσουμε και για τα καλά του λόγια σε ό,τι αφορά τα τοπικά Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, τα οποία όπως τόνισε προβάλλουν με θετικό τρόπο τα ζητήματα των ατόμων με αναπηρία.

                        Θα δώσω αμέσως τον λόγο στον συνάδελφο τον κ. Σταύρο Παπαδόπουλο από τη «Δέλτα» τηλεόραση και από την εφημερίδα «Θάρρος».

Σ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ: Καλώς ανταμώνουμε για μια ακόμη φορά φίλες και φίλοι, καλώς ήρθατε κυρίες και κύριοι από τη Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας και τη Γενική Γραμματεία Ενημέρωσης.

Στα όσα ανέφερε ως ευχές ή αιτήματα ο Γιώργος Παπαδόπουλος θα καταθέσω γεγονότα. Ποιος είναι κατ' αρχήν ο σκοπός αυτής της συνάντησης; Για ποιο λόγο τέλος πάντων αγαπητοί φίλες και φίλοι χαραμίζουμε το Σαββατιάτικο απόγευμα και πολύ περισσότερο χρόνο χαραμίζουν όσοι ανέλαβαν ανά την Ελλάδα αυτή την σημαντική προσπάθεια και πρωτοβουλία.

Να ευαισθητοποιηθούν τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης; Να ευαισθητοποιηθούν τα Μέσα, οι δημοσιογράφοι και να ευαισθητοποιήσουν στη συνέχεια την κοινωνία; Να αλληλοευαισθητοποιηθούμε οι συμμετέχοντες; Αλήθεια δοκίμασε κανένας από εμάς τους ευαισθητοποιημένους έστω, να περάσει μια μέρα σε ένα αναπηρικό αμαξίδιο, ή να ζήσει μια μέρα με δεμένα τα μάτια; Όχι ασφαλώς, δεν υπάρχει και λόγος.

Για να καταλήξω: εάν δεν το ζήσεις φίλες μου -που λένε και στην πιάτσα- δεν το νιώθεις, είτε ως άνθρωπος είτε ως δημοσιογράφος, είτε ως Μέσο Μαζικής Ενημέρωσης!

Αυτοί που το ζουν τουλάχιστον εδώ στην Ελλάδα είναι μόνο οι ανάπηροι και οι οικογένειές τους και το τονίζω οι οικογένειές τους, για να κάνω μια παρένθεση. Μοναδικό φαινόμενο μεταξύ των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτελεί η ελληνική πραγματικότητα, όπου ενήλικες άτομα με αναπηρία με νοητική υστέρηση συγκεκριμένα, φιλοξενούνται από τους γονείς τους. Όσο ζουν οι γονείς. Γιατί αμέσως μετά το επίπεδο ζωής των αναπήρων, έχει σχέση με την καταγεγραμμένη περιουσία τους.

Εμείς λοιπόν οι υπόλοιποι, οι απ' έξω όλο και κάτι έχουμε να εισπράξουμε για το ενδιαφέρον μας. Το λιγότερο δημοσιότητα, το λίγο περισσότερο ίσως ένα μισθό. Ή αντίστροφα ανάλογα με τις προτεραιότητες του καθενός. Ελάχιστοι είναι οι αλτρουιστές, μετρημένοι στα δάχτυλα οι εθελοντές και είναι υπό έλεγχο η ανεπιτήδευτη αγάπη και το ενδιαφέρον.

Στο ίδιο πλαίσιο σκοπιμότητας με κάποιες παραλλαγές λειτουργούν και τα ιδιωτικά Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης. Βλέπετε το Je t' aime!; Δεν μπορεί, όλο και κάτι θα πήρε το μάτι σας, έστω ως ζάπινγκ. Ευτυχώς όμως αυτό το θέμα δεν είναι της αρμοδιότητάς μου. Ελπίζω να καταθέσουν επ' αυτού την άποψή τους ειδικοί επιστήμονες και θα τους παρακολουθήσω με ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Πολλές φορές εδώ στην τοπική τηλεόραση συζητήσαμε το δίλημμα: εάν και κατά πόσο θα μπορούσαμε να κάνουμε μια συζήτηση έστω σε αυτό το επίπεδο που κάθε εβδομάδα κάνει η συνάδελφος η κα Πάνια.

Όταν ο Βασίλης Κάργας μου πρότεινε να συμμετέχω στη σημερινή εκδήλωση, το πρώτο που σκέφτηκα είναι μια από τα ίδια. Σαν να είναι 3 Δεκεμβρίου, η Παγκόσμια Ημέρα των Αναπήρων. Ευχές και ομιλίες, εναγκαλισμοί με ανάπηρους και το βράδυ ως ευαισθητοποιημένος πολίτης - πολιτικός, ξαπλώνω στον καναπέ να δω αν θα παίξω καλά στις ειδήσεις. Κρατώ το τηλεκοντρόλ και αλλάζω μεταξύ των δυο τριών τοπικών καναλιών, για να πετύχω το θέμα της επίσκεψής μου στο ειδικό σχολείο για παράδειγμα.

Αίφνης βλέπω μια εικόνα, εμένα με τη γραβάτα το κουστούμι και το χαμόγελο να αγκαλιάζω ένα ανάπηρο παιδί το οποίο δεν έχει πρόσωπο. Στο μυαλό μου έρχονται αντίστοιχες τηλεοπτικές εικόνες από την επικαιρότητα από ανήλικους παραβάτες, από κακοποιημένες γυναίκες. Στη φαντασία των τηλεθεατών μπορεί να είναι ένα κεφάλι με δυο στόματα, με τρία μάτια, μια μύτη γουρουνιού! Φανταστείτε πως νιώθει ο νέος, ο ανάπηρος όταν θα δει τον εαυτό του στην τηλεόραση θα δει το σώμα του και το πρόσωπό του παραμορφωμένο.

Στη γλώσσα της τηλεόρασης, του μοντάζ αυτό λέγεται «μωσαϊκό», μπαίνει για να καλύψει κάτι που δεν πρέπει να δει ο τηλεθεατής. Κάτι, που πρέπει να το κρατήσουμε μυστικό. Επειδή βιώνω πολύ συχνά το άγχος του ρεπόρτερ που ρωτούν που πρέπει να μπει μωσαϊκό και που όχι, παρακαλώ τους παρευρισκόμενους να τοποθετηθούν επί του θέματος και από νομικής πλευράς.

Ξέρετε γιατί συμβαίνει αυτό; Γιατί οι ανάπηροι μας είναι εντελώς άγνωστοι, μας προκαλούν από περιέργεια και οίκτο μέχρι φόβο. Δεν μετέχουν στις καθημερινές δραστηριότητες, δεν είναι δίπλα μας στη δουλειά, στο δρόμο, στο μπαράκι. Γι' αυτό τον αποκλεισμό φυσικά υπεύθυνοι είμαστε εμείς, οι υγιείς και αρτιμελείς ως άτομα και ως κοινωνία συνολικά. Δικαιολογημένα λοιπόν και ο δημοσιογράφος αναρωτιέται κάθε φορά αν πρέπει να σκεπάσει το πρόσωπο του ανθρώπου που μοιάζει διαφορετικός από εμάς τους άλλους.

Θα σας μεταφέρω σε με μια χώρα όπου δεν γιορτάζουν την Παγκόσμια Ημέρα αφιερωμένη στα άτομα με αναπηρία. Είναι μια χώρα, όπου η αναπηρία αποτελεί συνηθισμένη εικόνα της καθημερινότητας. Μέσω κάποιων ευρωπαϊκών προγραμμάτων επισκέφθηκα δομές υποστήριξης αναπήρων σε Δανία, Ολλανδία, Αγγλία και Σλοβενία κατέγραψα εικόνες που όποιος τις βλέπει σκύβει το κεφάλι και ψιθυρίζει «είμαστε 20 χρόνια πίσω».

Ο κάθε Έλληνας όπως κι εγώ όταν περπατάει στους δρόμους μιας μέσης ευρωπαϊκής πόλης, εύλογα αναρωτιέται: καλά γιατί εδώ υπάρχουν τόσοι ανάπηροι; Εάν παραμείνει λίγες μέρες παραπάνω θα δει ανάλογες εικόνες: πολίτες με σύνδρομο Ντάουν να εργάζονται σε εστιατόρια, σε σούπερ μάρκετ, παραπληγικοί να εξυπηρετούν τους πελάτες σε Τράπεζες, δημόσιες Υπηρεσίες. Εργάζονται, συμμετέχουν σε δραστηριότητες κινούνται στα πεζοδρόμια, διασκεδάζουν, ερωτεύονται όπως όλοι.

Εάν αγαπητοί συνάδελφοι των τηλεοπτικών Μέσων το μωσαϊκό δεν καλύπτει τα πρόσωπα των αναπήρων εκεί, σε αυτή τη χώρα, δεν καλύπτει γιατί δεν είναι διαφορετικά. Γιατί συνυπάρχουν και συμβιώνουν εξίσου με τα υπόλοιπα μέλη της κοινωνίας.

Όταν πριν 7 χρόνια στη διάρκεια ενός προγράμματος υποστηριζόμενης απασχόλησης τοποθετήσαμε 5 νέους με νοητική υστέρηση σε διάφορες επιχειρήσεις της πόλης, αντιμετωπίσαμε ένα αναπάντεχο γεγονός: ο Δ/ντής γνωστού σούπερ μάρκετ όπου θα εργαζόταν ένας νέος μέσω του προγράμματος -επιδοτούμενη απασχόληση ήταν, μην φανταστείτε οι επιχειρήσεις δεν πληρώνουν καν την εργασία ούτε την ασφάλιση- μου κατέθεσε τον προβληματισμό του για τη συνέχιση του προγράμματος το οποίο δεν είχε καλά - καλά αρχίσει.

Ο νέος τακτοποιούσε τα πράγματα στα ράφια του σούπερ μάρκετ και βοηθούσε τους πελάτες να βάλουν τα ψώνια τους στις σακούλες. «Τον βλέπουν οι πελάτες» μου είπε ο Δ/ντής «την ώρα που προσφέρεται να βάλει τα προϊόντα στις σακούλες στον πάγκο του Ταμείου και του δίνουν χρήματα, νομίζοντας ότι κάνει ελεημοσύνη. Άντε καλά αυτό το διευθετήσαμε γιατί λέγαμε στην κοπέλα που είναι στο Ταμείο να λέει πρόκειται για πρόγραμμα απασχόλησης μην ανησυχείτε (πρόγραμμα είναι θα περάσει δηλαδή!) αυτό για το οποίο υπάρχει πρόβλημα είναι ότι πολλοί πελάτες μπορεί να πιστεύουν ότι η εταιρεία εκμεταλλεύεται τον εργαζόμενο αφού είναι ανάπηρος -φαίνεται άλλωστε- θα τον έχει με 5 - 10 ευρώ μεροκάματο». Σωστό κι αυτό.

Ομολογώ ότι δεν είχα επιχειρήματα να αντιπαραθέσω στο Δ/ντή και συνέχισε: «Ίσως κάποια άλλη δουλειά κάπου να μην φαίνεται;» και πήρα ανάποδες που λέμε, έφυγα, εγκατέλειψα το πρόγραμμα στη συγκεκριμένη επιχείρηση. Στις υπόλοιπες επιχειρήσεις οι ανάπηροι εργαζόμενοι επέστρεψαν στα σπίτια τους μετά τη λήψη του προγράμματος που ήταν 18μηνης διάρκειας.

Στη Δανία όλα τα άτομα με αναπηρία μόλις ενηλικιωθούν έχουν εργασία. Αυτό εξασφαλίζεται από Τοπική Αυτοδιοίκηση σύμφωνα με τους  νόμους της χώρας. Αφού βέβαια έχει προηγηθεί μακρόχρονη εκπαίδευση, άσκηση και προσαρμογή των δεξιοτήτων τους, διαρκής υποστήριξη σε συγκεκριμένη θέση εργασίας.

Η κρατική μέριμνα εκεί είναι εξίσου σημαντική. Σε όλους τους ενήλικες καταβάλλεται μηνιαίο βοήθημα τότε 1.300 ευρώ, όμως παρατήρησα ότι σε ολόκληρη την Κοπεγχάγη δεν κυκλοφορούν τόσες MERCEDES όσες στην Αλεξανδρούπολη. Το λέω αυτό, γιατί εκεί η φορολογία φτάνει και ξεπερνάει το 50% και τα χρήματα προφανώς αποδίδονται εκεί που υπάρχει ανάγκη. Γιατί θεωρείται πολύ εύστοχα ότι οι ανάγκες αυτών των ανθρώπων είναι μεγαλύτερες, ανεξάρτητα από το κανονικό τους μισθό καθώς εργάζονται σύμφωνα με το νόμο. Σωστό κι αυτό.

Για να περάσω σε μια ερωτική ιστορία, άλλωστε οι ερωτικές ιστορίες προκαλούν και υψηλή τηλεθέαση παντού στον κόσμο για να μην κατηγορούμε μόνο την Ελλάδα. Την ίδια περίοδο στην Κοπεγχάγη συνόδευα τρεις νέους, δυο γυναίκες κι ένα άνδρα, στο πλαίσιο προγράμματος καταγραφής της απασχόλησης των people with learning disabilities των ατόμων με νοητική υστέρηση είναι η αντίστοιχη κοινωνική ομάδα για την Ελλάδα, αν και η μετάφραση δεν αποδίδεται έτσι.

Ο Γιάννης και η Ελένη 25 ετών αμφότεροι τα λέγανε ψιθυριστά σε όλο το ταξίδι προς την Κοπεγχάγη, προσπαθούσαν να είναι διαρκώς οι δυο τους. Να θυμηθούμε όλοι πως κάνουμε όταν είμαστε ερωτευμένοι! Αναταραχή σε όλους εμάς τους συνοδούς, να μην τους χάσουμε από τα μάτια μας, να μην συμβεί το μοιραίο και πως είναι δυνατό στα καλά καθούμενα τι κακό μας βρήκε. Τι θα πούμε όταν γυρίσουμε στην Ελλάδα; Και όλοι οι προβληματισμοί ημών των συνοδών στη βροχερή Κοπεγχάγη.

Ο Δανός Dan Simel ήταν ο επικεφαλής μεταξύ 25 εργαζομένων στον Οργανισμό «LIV». Δεν θυμάμαι τι σημαίνει «LIV» κάτι σαν το δικό μας ΚΕΚΥΚΑΜΕΑ. Εκνευριστικός τίτλος. Σα χαλασμένο μηχανάκι ακούγεται! Αμ, άλλος; ΕΕΕΕΚ Εργαστήρι Ειδικής Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης όλα αυτά μαζί! Αλλά ας μην κολλήσουμε σε αυτά, να κάνουμε τα βασικά και μετά ας αναλώσουμε τη φαντασία μας στους τίτλους.

Ο Δανός Dan λοιπόν γρήγορα αντιλήφθηκε την αναταραχή μας και πολύ γρηγορότερα αντιλήφθηκε τη χημεία μεταξύ του Γιάννη και της Ελένης. Στο λεωφορείο καθ' οδόν εμείς λοξοκοιτούσαμε τα παιδιά, μας λοξοκοιτούσε και ο Dan σαν να έλεγε «αφήστε τα παιδιά». Εμείς στο λεωφορείο του λέμε «problem» μας λέει «Κανένα πρόβλημα αυτή ακριβώς είναι η δουλειά μου».

O «LIV» o Οργανισμός αυτός μεταξύ άλλων διέθετε εξοπλισμένο αγρόκτημα εκπαίδευσης και πρακτικής άσκησης και ξενώνα, όπου αγόρια και κορίτσια με νοητική υστέρηση εκπαιδεύονται να ζουν και να συζούν αυτόνομα. Πάλι δεν μας πήγαινε καλά, αλλά ο Dan μας έδινε θάρρος να προχωρήσουμε στις ερωτήσεις: «Δηλαδή τα άτομα αυτά που παρακολουθείτε κ. Simel ερωτεύονται; Προχωρούν; Κάνουν σχέση;». «Φυσικά» μας απαντάει «Πέρσι πάντρεψα 20 ζευγάρια, παρόμοιες περιπτώσεις με τη δική σας»!

Εάν συνεχίζαμε τις ερωτήσεις θα γινόμασταν ρεζίλι. Εάν όχι, θα χάναμε την ευκαιρία να μάθουμε λεπτομέρειες. «Δηλαδή θα κάνουν οικογένεια;» άλλη ερώτηση «Φυσικά, έχουν εκπαιδευτεί γι' αυτό» μας απαντάει. Ακολουθεί η ερώτηση καταπέλτης: «Τα παιδιά κάποιο πρόβλημα μήπως;». «Αυτή η εκτίμηση παραμένει ως άποψη στις τριτοκοσμικές χώρες»! μας απάντησε. Νάτο, τη φάγαμε την τάπα, σας το ΄λεγα εγώ να μην συνεχίσουμε μας είπε τριτοκοσμικούς.

Σπεύδει όμως να αμβλύνει τη ντροπή μας περιγράφοντας τη διαδικασία τεκνοποίησης και ξεκίνησε κι αυτός με μια δική του ιστορία ερωτική. Όταν διαπιστώνεται ότι δυο νέοι στη Δανία νιώθουν ερωτική έλξη ο ένας για τον άλλον (νέοι, με νοητική υστέρηση με μια σοβαρή αναπηρία) το πρώτο που φροντίζουν οι υπεύθυνοι αυτού του κέντρου του ξενώνα, είναι η αντισύλληψη ο αρχικός κανόνας, η αρχική ενέργεια.

Η εκπαίδευση για τη δημιουργία της οικογένειας μεταξύ των δυο, αφού γίνουν οποιεσδήποτε ιατρικές εξετάσεις διαρκεί 3 χρόνια. Περιλαμβάνει εργασία του άνδρα και της γυναίκας χωριστά για τρία χρόνια σε βρεφονηπιακούς σταθμούς ώστε να περιποιούνται παιδιά και στη συνέχεια για ενάμιση χρόνο εξάσκηση στο σπίτι για τους δυο, έχοντας ως μωρό μια κούκλα αμερικάνικης κατασκευής που έχει το μέγεθος μωρού.

Αυτή η κούκλα είναι ένας ηλεκτρονικός υπολογιστής πεινάει, κατουράει, κλαίει, κοιμάται και αρρωσταίνει όπως ένα πραγματικό μωρό, ό,τι ακριβώς κάνουν οι δυο γονείς πάνω του, καταγράφεται στον ηλεκτρονικό υπολογιστή να του αλλάζουν τις πάνες, ή να το πλένουν, ή να το κάνουν μπάνιο.

Σε ενάμιση χρόνο περίπου δίνει το αποτέλεσμα ο υπολογιστής αυτός εάν και κατά πόσο μπορούν αυτοί οι άνθρωποι να μεγαλώσουν ένα παιδί, να το αναθρέψουν τουλάχιστον σε αυτό το επίπεδο.

Το τεστ βέβαια αυτό θα έπρεπε να γίνεται σε όλους εμάς που δεν αντιμετωπίζουμε νοητική υστέρηση!

Οι ενήλικες ανάπηροι -για να τελειώσω με αυτή την ιστορία η οποία μας έχει πικράνει- εκφράζουν, ανταποδίδουν το ομορφότερο συναίσθημα -στη Δανία όλα αυτά- στα αυτοδιαχειριζόμενα κέντρα ψυχαγωγίας, ελεύθεροι από οικογενειακούς φραγμούς και στερεότυπα.

Για την ιστορία, για τη δική μας υπόθεση ο ανεκπλήρωτος έρωτας του Γιάννη και της Ελένης εξελίχθηκε σε οικογενειακό πρόβλημα. Κατά την επιστροφή μας ενημερώσαμε τους γονείς πως τα παιδιά εκδηλώνουν εμφανώς κάποια ερωτική επιθυμία και ότι οι ειδικοί στη Δανία μας είπαν ότι είναι απόλυτα φυσιολογικό. Βέβαια για γάμο δεν αναφέραμε, δεν το συζητάμε.

Οι γονείς αντέδρασαν ψύχραιμα. Άλλαξαν τα τηλέφωνα για να μην επικοινωνούν τα παιδιά. Ο ένας είναι από ένα χωριό και από την Αλεξανδρούπολη η κοπέλα. Είχαν επαφές και αντάλλαζαν μηνύματα τύπου «μην ξαναενοχλήσει ο δικός σου τη δική μας», ή «η δική σας το δικό μας». Ο έρωτας κατέληξε ένεκα συμφωνίας των πεθερικών!

Δεν φταίνε οι γονείς όμως. Φταίει που δεν είμαστε Δανία. Επαναλαμβάνω τον λόγο: γιατί εκεί και σε πολλές άλλες χώρες της Ευρώπης, μετά τα 18 την ευθύνη για την ένταξη και αποκατάσταση των αναπήρων στην κοινωνία την αναλαμβάνει η πολιτεία με τους ξενώνες φιλοξενίας, τη στοχευμένη κατάρτιση και την υποχρεωτική επαγγελματική αποκατάσταση.

Όσον αφορά τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης: απορώ που χωράνε και ποιος ο ρόλος σε αυτή τη διαδικασία που προανέφερα σε σχέση με τη σημερινή συζήτηση. Το μόνο που μπορούν να κάνουν μέχρι σήμερα είναι να μας συγκρίνουν και να μας υπενθυμίζουν πόσο υστερούμε ως κοινωνία και ως πολιτεία. Ευχαριστώ.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ: Ευχαριστούμε τον κ. Παπαδόπουλο για τις επισημάνσεις του σχετικά με το έλλειμμα ισότιμης αντιμετώπισης που υπάρχει στη χώρα μας σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Να δώσω τον λόγο στον κ. Δημήτρη Κακαλή μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Συνδέσμου Κοινωνικών Λειτουργών Ελλάδος.

Δ. ΚΑΚΑΛΗΣ: Καλησπέρα και από εμένα, ευχαριστώ πολύ για την πρόσκληση την εκπρόσωπο του Υπουργείου. Ο ρόλος του τελευταίου είναι πάντα πιο δύσκολος γιατί έχει να πει τα ίδια πράγματα σε λιγότερο χρόνο, θα προσπαθήσω να το κρατήσω αυτό.

Δεν θα πω για τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και τα άτομα με ειδικές ανάγκες, θέλω να πω σήμερα για τον όρο των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης, να δώσω μια διαφορετική προσέγγιση. Θα σας διαβάσω πέντε γραμμές, θέλω να τις κρατήσετε λίγο στο μυαλό σας και να τις κουβεντιάσουμε να τις δείτε λίγο στην πορεία όπως θα αναπτυχθούν.

Άτομα με αναπηρία υπάρχουν όταν η κοινωνία δεν έχει την υποδομή και την ευαισθησία να δεχτεί τις ιδιαιτερότητες κάποιων μελών της. Πιστεύω πραγματικά ότι αξίζει τον κόπο να κάνουμε ευτυχισμένους όλους αυτούς τους συνανθρώπους μας που μέσα από τον αγώνα τους σε αντίξοες συνθήκες τις οποίες εμείς αρνούμαστε να βελτιώσουμε, αναδεικνύουμε κάθε στιγμή αυτό που ονομάζουμε ανθρώπινο σθένος, ανθρώπινη αξιοπρέπεια, αγώνα για τη ζωή.

Να πούμε τέλος για την έννοια ΑμεΑ. Δεν θα πω επιστημονικούς όρους δεν θα αναφερθώ σε κάτι που δεν θα γνωρίσετε. Με απλά λόγια: ΑμεΑ είναι αυτός που δυσκολεύεται ή δεν μπορεί να απολαύσει όσα η κοινωνία μας προσφέρει και ταυτόχρονα δεν μπορεί και ο ίδιος να προσφέρει όσα θα ήθελε στην κοινωνία και στον εαυτό. Οι αιτίες για τις παραπάνω δυσκολίες είναι μικρές ή μεγάλες διαφορές που έχει με τα συνηθισμένα άτομα σαν κι εμάς.

Γιατί όμως αυτές οι διαφορές εμφανίζονται σα μειονεξίες ή ειδικές ανάγκες; Ας δούμε μερικά παραδείγματα: ένας από εμάς εγώ παραδείγματος χάριν έχει μυωπία, σαφώς διαφέρει από τον πολύ κόσμο. Αυτή η διαφορά είναι ταυτόχρονα και ειδική ανάγκη μέχρι να επέμβει η επιστήμη με τους κατάλληλους φακούς. Ένας βαρήκοος με την ιδιαιτερότητά του είναι ΑμεΑ, μέχρι να φορέσει ακουστικά. Ένας καθ' όλα συνηθισμένος άνθρωπος είναι επικοινωνιακά άτομο με ειδικές ανάγκες σε μια χώρα της οποίας δεν γνωρίζει τη γλώσσα, μέχρι να βρει διερμηνέα ή να μάθει την ξένη γλώσσα. Ένα άτομο με κινητικές δυσκολίες παρ' όλη την ιδιαιτερότητά του είναι άτομο χωρίς αναπηρία, αν του εξασφαλιστεί η πρόσβασή του στους χώρους και τα μέσα που είναι βατά για όλους τους άλλους: δίοδοι πεζοδρομίων, ράμπες οχημάτων, διασκευασμένα Ι.Χ. και λεωφορεία, ειδικοί τηλεφωνικοί θάλαμοι κλπ.

Ένας κουφός δεν είναι άτομο με αναπηρία ανάμεσα σε ανθρώπους που γνωρίζουν έστω και στοιχειωδώς τη νοηματική γλώσσα. Αλλά κι ένα νοητικά στερημένο άτομο που έχει πολύ λιγότερες ειδικές ανάγκες σε ένα προστατευμένο και φιλικό περιβάλλον δεν είναι άτομο με ειδικές ανάγκες.

Από τα παραπάνω, μπορούμε εύκολα να συμπεράνουμε ότι ο όρος ΑμεΑ είναι έννοια σχετική και αφορά περισσότερο το κοινωνικό περιβάλλον το πλαίσιο δηλαδή και λιγότερο τα άτομα με ιδιαιτερότητες.

Τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης ξέρουμε όλοι και είναι κοινά αποδεκτός ο όρος ότι είναι καθρέφτης της κοινωνίας μας. Όπως είπαν και οι προηγούμενοι ομιλητές δεν συμμετέχουν επαγγελματικά στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, δεν εκφράζουν άποψη, δεν συμμετέχουν στη δημιουργία του μηνύματος άρα είναι κάπως όπως την κοινωνία μας.

Η ισότητα εφαρμόζεται με την κακή έννοια εδώ. Τα αγαθά, υλικά και πνευματικά, παρέχονται σε όλους στην ίδια ποιότητα και ποσότητα με τον ίδιο τρόπο και όχι ανάλογα με τις ιδιαιτερότητες του καθενός. Η ανθρώπινη υπόσταση υπόκειται σε αξιολογήσεις ανάλογα με την οικονομική προσφορά.

Οι μεμονωμένες προσπάθειες είναι βέβαιο ότι δεν θα βελτιώσουν τη σημερινή άσχημη κατάσταση όπως η σημερινή προσπάθεια. Χρειάζεται οργανωμένη και συστηματική δουλειά από τους αρμόδιους φορείς. Αν το κράτος, η εκάστοτε Κυβέρνηση, η Νομαρχιακή και Τοπική Αυτοδιοίκηση θέλουν να κάνουν κοινωνική πολιτική και να δείξουν το κοινωνικό τους πρόσωπο έχουν την ευκαιρία να πράξουν παράγοντας ουσιαστικό έργο και όχι διακηρύξεις, αφορισμούς και ευχολόγια ή ημερίδες.

Δεν θα τελειώσω με προτάσεις για το τι θα πρέπει να γίνει, νομίζω ότι είναι κατανοητό. Θα θυμίσω αυτό απλώς που ειπώθηκε στην αρχή: άτομα με αναπηρία υπάρχουν όταν η κοινωνία δεν έχει την υποδομή και την ευαισθησία να δεχτεί τις ιδιαιτερότητες κάποιων μελών της και πιστεύω ότι πραγματικά αξίζει τον κόπο να κάνουμε ευτυχισμένους όλους αυτούς τους συνανθρώπους μας που μέσα από τον αγώνα τους σε αντίξοες συνθήκες, τις οποίες εμείς αρνούμαστε να βελτιώσουμε αναδεικνύουμε κάθε στιγμή αυτό που ονομάζουμε ανθρώπινο σθένος, ανθρώπινη αξιοπρέπεια, αγώνα για τη ζωή. Ευχαριστώ πολύ.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ: Ευχαριστούμε πολύ και τον κ. Δημήτρη Κακαλή ειδικά η τελευταία πρόταση με την οποία ξεκίνησε την εισήγησή, νομίζω ότι τα περιγράφει όλα με τον καλύτερο τρόπο. Βασικά να σημειώσω ότι θα πρέπει να μην υπάρχουν μεμονωμένες προσπάθειες αλλά συλλογικές και ουσιαστικές και κατ' εξακολούθηση.

Να δώσω τον λόγο σε εσάς αν θέλετε να κάνετε κάποιες ερωτήσεις στο πάνελ, αλλά σας παρακαλώ πολύ θα δεχτούμε δυο τρεις ερωτήσεις λόγω του περιορισμένου χρόνου, οι οποίες όμως θα έχουν αποκλειστικά σχέση με το θέμα, δηλαδή τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία.

Δεν ξέρω αν κάποιος θέλει να υποβάλλει ερώτημα. Παρακαλώ ο κ. Μαρτίνης.

κ. ΜΑΡΤΙΝΗΣ: (Μιλάει χωρίς μικρόφωνο)

Σ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ: Έχω δει πως λειτουργούν εθελοντές ατομικά, όχι οργανωμένες εθελοντικές ομάδες σε ξενώνες φιλοξενίας και σε εργαστήρια απασχόλησης. Πηγαίνουν και περνούν κάποιες ώρες μαζί με τα ανάπηρα άτομα, είτε εργάζονται μαζί είτε πάνε βόλτα μαζί είτε πάνε για καφέ είτε κινηματογράφο. Αυτό γίνεται σε συνεννόηση βέβαια με τους υπευθύνους.

                        Αυτό είναι μια κίνηση θα μπορούσε να είναι πολύ καλό και να γίνει στην χώρα μας να βγουν τα άτομα αυτά προς τα έξω. Κάτι, που δεν γίνεται είτε γιατί οι γονείς δεν θέλουν να βγάλουν τα παιδιά, ή τα ενήλικα παιδιά τους έξω, για δικούς τους λόγους, είτε γιατί υπάρχει και αντικειμενική δυσκολία. Ένας με καρότσι δεν μπορεί σήμερα να πάει να πιει ένα καφέ.

                        Εάν όμως υπάρχει δυνατότητα κάποιος από εμάς εθελοντικά, ή αφού υπάρχει να οργανώσουμε μια δομή 10 - 20 εθελοντών έρθουμε σε επαφή με τις οικογένειες ή με τους φορείς τους να μπορούμε με πρόγραμμα να συνοδεύουμε άτομα με αναπηρία νομίζω ότι θα είναι μια πολύ καλή πρωτοβουλία και πρωτόγνωρη για τα ελληνικά δεδομένα.

Γ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ: Να συμπληρώσω. Εμείς το Σύλλογο τον ονομάζουμε Νομαρχιακό Σύλλογο Γονέων και Φίλων, των «φίλων» το θεωρούμε  πολύ σημαντικό γιατί πραγματικά πολλές δράσεις των γονέων δεν θα μπορούσαν να πραγματοποιηθούν και χωρίς τον εθελοντισμό συμπατριωτών συνδημοτών μας.

                        Τι εννοώ με αυτό; Υπάρχουν πολλοί εθελοντές παράδειγμα στο να θέλουν να διδάξουν στα παιδιά την τέχνη της φωτογραφίας, υπάρχουν εθελοντές που θέλουν να διδάξουν θέατρο, να διδάξουν κινηματογράφο, να διδάξουν αγγειοπλαστική, ή διάφορες τέτοιες τέχνες να διδάξουν στα παιδιά πως θα ζωγραφίσουν. Όλα αυτά είναι θέματα τα οποία μας χρειάζονται.

Ένα δεύτερο ζήτημα είναι αυτό που ανέφερε και ο φίλος ο Σταύρος όσον αφορά την έξοδό τους στην καθημερινότητα:  μια επίσκεψη σε ένα Μουσείο, μια επίσκεψη σε μια δημόσια υπηρεσία στο να δουν πως λειτουργούν. Βέβαια αυτά γίνονται και μέσα από τις σχολικές μονάδες, αλλά για σκεφτείτε το βράδυ το να θέλει μια ομάδα παιδιών να πάει σινεμά, ή να πάει σε μια καφετέρια, εν πάση περιπτώσει να συμμετέχει στην κοινωνική ζωή της Αλεξανδρούπολης ή γενικότερα σε οποιαδήποτε πόλη του Έβρου.

Γι' αυτό λέμε εμείς είναι πολύ σημαντικό να υπάρχουν και εθελοντές, παράλληλα με τους γονείς ή με άλλους ειδικούς επιστήμονες που είναι κοντά στα άτομα με αναπηρία.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ: Παρακαλώ τον κ. Κακαλή.

Δ. ΚΑΚΑΛΗΣ: Ρώτησε ο κ. Σταύρος Παπαδόπουλος για το μωσαϊκό. Είναι μεγάλο θέμα και δεν πρέπει να το αφήσουμε έτσι. Πράγματι έχετε απόλυτο δίκιο, είναι δυνατό να ντρεπόμαστε να δείξουμε το πρόσωπο ενός συνανθρώπου μας που είναι ισότιμος με τους υπόλοιπους, άσχετα αν έχει μια αναπηρία.

                        Όλοι έχουμε κάποια αναπηρία ξέρετε, επομένως μια και το ρωτάτε και είναι θέμα η άποψή μου είναι ότι πρέπει να φαίνεται το πρόσωπο, αλλιώς επικυρώνει την υποκρισία μας, αυτή τη δήθεν τον καθωσπρεπισμό ότι ενδιαφερόμαστε όλοι για τα άτομα με ειδικές ανάγκες, αλλά τους κάνουμε αόρατους στην τηλεόραση, αόρατους στο μυαλό μας δηλαδή και έτσι μπορούμε μετά να κοιμηθούμε ήσυχοι και να περάσει και η είδηση. Η άποψή μου είναι ναι να φαίνεται το πρόσωπο.

Όσο για το μάθημα στα σχολεία που είπε ο έτερος Παπαδόπουλος, ο Γιώργος Παπαδόπουλος, συμφωνώ απόλυτα. Τα πάντα ξεκινούν από την παιδεία και το ξέρουμε όλοι. Άλλωστε το λέμε μόνο για να το λέμε. Πραγματικά ο άνθρωπος μαθαίνει τα πράγματα στο σχολείο, θα πρέπει να του δώσουμε πολύ σημασία και θα πρέπει τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης να το τονίσουν αυτό, να μην το αφήσουν να περάσει έτσι.

Οι καθηγητές και οι δάσκαλοι και οι νηπιαγωγοί έχουν δουλειά, όπως και οι γονείς βέβαια. Γιατί κύριε Κακαλή το κράτος μπορεί να κάνει χίλιους νόμους και τους κάνει, συνήθως για να απενοχοποιηθεί και να ησυχάσει. Και πραγματικά έχει παρατηρηθεί ότι εκεί που δεν μπορεί να κάνει πολλά πράγματα, κάνει πολλούς νόμους. Το θέμα είναι τι κάνουμε όλοι οι υπόλοιποι εμείς. Και πάλι: γονείς και εκπαιδευτικοί και όσοι έχουν θέσεις που μπορούν να επηρεάζουν, θα πρέπει να ενεργοποιούνται. Ευχαριστώ.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ: Ευχαριστούμε τον κ. Γιώργο Κακαλή. Ο κ. Μηνόπουλος.

κ. ΜΗΝΟΠΟΥΛΟΣ: Μια σύντομη τοποθέτηση, δεν ξέρω, εσείς το ρυθμίζετε.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ: Μια σύντομη τοποθέτηση σε σχέση με το θέμα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης.

κ. ΜΗΝΟΠΟΥΛΟΣ: Ακριβώς αυτό είναι το θέμα. Γιατί τα άτομα με αναπηρία ξέρουμε τι ανάγκες έχουν.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ: Παρακαλώ.

κ. ΜΗΝΟΠΟΥΛΟΣ: Μιλάμε για δυο πράγματα διαφορετικά. Το ένα είναι τα άτομα με αναπηρία -μην ξεχωρίζουμε από τον εαυτό μας, μέσα είμαστε- και το άλλο είναι τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και μας βάλατε πολύ ψηλά τον πήχη με το να μιλάτε για τη Δανία. Το δέχομαι, γιατί εκεί πρέπει να είναι ο στόχος μας.

Εάν όμως εγώ σας πάω πίσω πριν από 20 χρόνια που δεν είχαμε τίποτε, θα πρέπει να είμαστε αρκετά αισιόδοξοι προς αυτή την κατεύθυνση. Εγώ θα δεχτώ ότι η συνεργασία και η αποδοχή που υπάρχει από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης για οποιαδήποτε εκδήλωση θέλουμε να κάνουμε, για οποιαδήποτε συνεισφορά είναι πρόθυμοι προθυμότατοι.

Απλώς δεν είμαστε ώριμοι και εμείς σαν άτομα να δεχτούμε το διαφορετικό και τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης γι' αυτό τον υποτιτλισμό, τυφλός ήμουν κάποτε. Όταν ήμουν στο εξωτερικό άκουγα μεν τα αγγλικά δεν τα πολυκαταλάβαινα και κοίταγα τους τίτλους από κάτω. Είναι μια μεγάλη βοήθεια.

Όμως είμαστε ώριμοι προς αυτή την κατεύθυνση; Δεν είμαστε. Ωριμάζουμε. Πριν από 20 χρόνια δεν υπήρχαν ράμπες στα πεζοδρόμια και εγώ όταν τα είδα για πρώτη φορά έξω δεν κατάλαβα τι ήταν. Ο δήμαρχός μας ο Κουκουράβας πρωτοέκανε αυτά τα πράγματα, υπάρχουν τώρα πάρα πολύ καλά, αλλά τι ωραία που τα κλείνουμε.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ: Να ρωτήσουμε έναν που είναι σε αναπηρικό αμαξίδιο αν μπορεί να κινηθεί σε αυτή τη ράμπα. Δεν μπορεί, μα το λένε οι άνθρωποι. Θα γυρίσει ανάποδα! Είναι παντελώς αντιλειτουργικές, δεν είναι λειτουργικές.

κ. ΜΗΝΟΠΟΥΛΟΣ: Ασφαλώς και δεν μπορεί. Θα πω κι άλλο πράγμα: δεν είναι να κατηγορήσουμε κάτι, αλλά γιατί από αυτή τη ράμπα μπορεί να ανεβεί; Είναι μια ιδέα όμως, είναι μια βελτίωση. Δεν υπήρχε παλαιότερα ράμπα. Εγώ έκανα άλλες εκδηλώσεις σε ξενοδοχεία που δεν υπήρχε καθόλου πρόσβαση για άτομα με ειδικές ανάγκες. Μετά το σκέφτηκαν.

Τα ίδια τα άτομα με αναπηρία πριν 15 χρόνια έκαναν έκθεση ζωγραφικής που. Στην παλιά Δημαρχεία που δεν μπορεί να ανεβεί άτομο με κινητικές δυσκολίες. Δεν θέλω να πάω εκεί όμως, πρέπει να ευαισθητοποιηθούμε και ευαισθητοποιούμαστε σιγά - σιγά, αλλά να μην κλείνουμε τις ράμπες.

Έχουμε περιπτώσεις που ήταν μπροστά από το Σύλλογο και όταν λέγαμε «Σας παρακαλώ εδώ έχει ειδική πινακίδα» μόνο που δεν τους έδειραν. Διότι αυτός ο άνθρωπος είχε σωματική ρώμη, δεν είχε κινητικές ανάγκες αλλά είχε άλλες ανάγκες. Τώρα βλέπουμε στα πεζοδρόμια στην Αλεξανδρούπολη μας ταλαιπωρούν αν θα είναι έξω ή μέσα και που θα πάνε. Δεν μπορεί να περάσει μια μητέρα με ένα καρότσι και ένα άτομο με κινητικές ανάγκες.

Τι θέση παίρνουμε σε αυτό το πράγμα; Έχω μια πρόταση: να το πάμε μονά - ζυγά. Τρίτη, Πέμπτη, Σάββατο οι άνδρες θα σπρώχνουν τα καρότσια, Δευτέρα, Τετάρτη, Παρασκευή οι γυναίκες να το ζήσουμε κι αυτό να δούμε πόσο πίνουμε τον καφέ μας και πως απλώνουμε τη θέση μας παραπέρα και κλείνουμε το πεζοδρόμιο.

Τι θέλω να πω; Τα πράγματα ωριμάζουν, τα πράγματα βελτιώνονται, αλλά χρειάζεται μια συνεχής προσπάθεια από όλους μας. Αυτά τα αιτήματα ευτυχώς με πολύ αξιοπρέπεια τα ζητάνε και τα διεκδικούν τα άτομα με αναπηρία. Πρέπει να είμαστε βοηθοί, πρέπει να είμαστε συνεργοί προς αυτή την κατεύθυνση και σε τελική ανάλυση αυτό που λέμε άτομα με αναπηρία και Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης δεν το λέω για να σας κολακέψω, νομίζω ότι υπάρχει, πάντα υπάρχει ανταπόκριση απλώς όσα αιτήματα έχουμε και όσες ιδέες έχουμε νομίζω ότι μπορούμε να το περάσουμε με εσάς καλύτερα, για να είναι προς όφελος όλων μας. Συγνώμη γιατί μακρηγόρησα, αλλά το θέμα είναι πολύ σημαντικό.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ: Ευχαριστούμε τον κ. Μηνόπουλο, σαφώς και γίνεται προσπάθεια από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και αυτά προσαρμόζονται, μην νομίζετε. Είναι σε εμβρυικό στάδιο ακόμη σε ό,τι αφορά την ισότιμη ανάδειξη του θέματος. Θέλει να κάνει μια διόρθωση εδώ ο κ. Παπαδόπουλος.

Σ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ: Επειδή επαναλαμβάνεται συνέχεια ο όρος «άτομα με ειδικές ανάγκες» αυτός ο όρος πλέον δεν γίνεται αποδεκτός από τις Οργανώσεις μας, ούτε από το Σύνταγμα το ίδιο που ονομάζει τα άτομα αυτά, τα καθιστά ως άτομα με αναπηρίες. Δεν πρέπει ούτε να ωραιοποιούμε και να λέμε ότι είναι άτομα με ιδιαίτερες ικανότητες, ούτε άτομα με ειδικές ανάγκες. Είμαστε άτομα με κάποια συγκεκριμένη αναπηρία. Μπορεί να αφορά το θέμα ακοής, θέμα όρασης ή οτιδήποτε.

                        Γι' αυτό λέμε κι εμείς από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης θα προβάλλεται η πραγματική εικόνα του αναπήρου, ως ανθρώπου με μια συγκεκριμένη αναπηρία και βέβαια δεν πρέπει να μένει ο φακός στην αναπηρία, ούτε να αντιμετωπίζουμε τον συνάνθρωπό μας αυτό μέσα από το συγκεκριμένο ζήτημα, αλλά να τον βλέπουμε ως ολότητα, ως άνθρωπο με αξίες και δικαιώματα. Ευχαριστώ.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ: Εύστοχη η παρατήρηση που έκανε ο κ. Παπαδόπουλος. Ακόμη ένα τελευταίο ερώτημα γιατί έχουμε ξεπεράσει κατά πολύ το χρόνο της 1^ης Ενότητας.

Α. ΤΑΞΙΛΔΑΡΗΣ: Είμαι πολίτης με αναπηρία, είμαι Πρόεδρος του Συλλόγου «Περπατώ»Ατόμων με Κινητικά προβλήματα και Φίλων νομού Ροδόπης, αυτό ήθελα να επισημάνω. Είναι πολύ εύκολο να το θυμούνται όσοι μπερδεύονται γιατί δεν έχουμε ειδικές ανάγκες, έχουμε τις ίδιες ανάγκες που έχουν όλοι οι άνθρωποι, δεν είναι ειδική ανάγκη ότι χρειάζομαι να πάω στην τουαλέτα. Δεν το λέω για σας κ. Καθηγητά, απλά γενικά το λέω είναι λογικό να χρησιμοποιείται. Γενικά μιλάω, ένα είναι αυτό ότι είναι άνθρωποι με αναπηρία, εμένα μου αρέσει πιο πολύ αυτός ο όρος. Γιατί το άτομο είναι κι αυτό κάπως πιο απρόσωπο.

                        Το δεύτερο που θέλω να πω είναι ότι είναι πάρα πολύ όμορφα και πολύ εκπαιδευτικά γενικότερα οι ημερίδες και οτιδήποτε συμβαίνει που έχει θέμα με άτομα με αναπηρίες αποκλειστικά. Απλά όμως πολλές φορές μέσα από τέτοιες ημερίδες χάνουμε την ουσία, ότι οι άνθρωποι με αναπηρία είναι κάτι πολύ φυσιολογικό που συμβαίνει μέσα στην κοινωνία και μέσα στη ζωή του ανθρώπου και στη φύση. Δεν πρέπει τόσο να το ξεχωρίζουμε.

                        Θα μπορεί σε φυσιολογικές ημερίδες, σε ημερίδες που απευθύνονται γενικότερα σε όλους τους ανθρώπους να συνυπάρχουν και θέματα που έχουν να κάνουν με την αναπηρία. Το ίδιο με εκπομπές, το ίδιο με τα έργα, δεν χρειάζεται να έχουμε συγκεκριμένο έργο ή συγκεκριμένη εκπομπή ή συγκεκριμένη ημερίδα που θα είναι με τον άνθρωπο με αναπηρία.

                        Θέλουμε να ενταχτούμε φυσιολογικά μέσα στη φυσιολογική ροή και στη ζωή των ανθρώπων. Άρα είναι μια ιδέα ότι απλά μπορείς να βλέπεις μια εκπομπή και να υπάρχει μέσα στην εκπομπή φυσιολογικά και ένα άτομο που είναι χρήστης αναπηρικού αμαξιού, ή είναι κωφός, ή είναι με μειωμένη όραση.

                        Αυτή είναι η άποψη η δική μου παρ' όλα αυτά εκμεταλλευόμαστε τέτοιες ημερίδες για να περάσουμε τις απόψεις μας και να ενημερωθεί ο κόσμος κυρίως όχι αυτός με αναπηρία, αλλά ο κόσμος που καλώς ακόμη δεν έχει μπει άμεσα ή έμμεσα στο χώρο της αναπηρίας. Σας ευχαριστώ πάρα πολύ, πολύ όμορφη η εκδήλωση και πολύ ωραίο το μέρος που διαλέξατε να γίνει.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ: Σας ευχαριστώ κι εγώ με τη σειρά μου και όλο το πάνελ και θα κρατήσω την αξιοσημείωτη επισήμανσή σας άνθρωποι με αναπηρία. Είναι πιο δόκιμος ο όρος. Σας ευχαριστώ πολύ, παρακολουθήσατε το πρώτο πάνελ, πριν περάσουμε στο επόμενο που είναι ευθύς αμέσως.

 

2^η ΕΝΟΤΗΤΑ

«Θέματα Αναπηρίας στα ΜΜΕ: Πως τα ΜΜΕ μορφώνουν - διαμορφώνουν»

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ: Δημήτριος ΣΤΑΜΑΤΗΣ

 

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ (Δ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ): Θα θέλαμε να σας καλωσορίσουμε για μια ακόμη φορά σε αυτή την ημερίδα που πραγματοποιείται εδώ στην Αλεξανδρούπολη, μια ημερίδα την οποία εγώ θα ήθελα να τη χαρακτηρίσω σαν πολύ χρήσιμη για μας τους δημοσιογράφους καθώς θα πρέπει να σημειώσω ότι ακούγοντας και τους ομιλητές που ήταν στο πρώτο πάνελ αλλά και τον κόσμο ο οποίος τοποθετήθηκε, αυτό το οποίο διαπίστωσα είναι ότι υπάρχουν αρκετά κενά τα οποία δεν μας δίνεται η ευκαιρία σε εμάς, που ζούμε σε αυτή την ακριτική περιοχή να τα ξέρουμε όπως προφανώς τα ξέρουν κάποιοι συνάδελφοί μας οι οποίοι βρίσκονται στο κέντρο.

                        Για να  γίνω ακόμη πιο κατανοητός, θα πρέπει να σημειώσω κάτι: στην Περιφέρεια και ιδιαίτερα στην ελληνική επαρχία ο δημοσιογράφος αναγκάζεται να κάνει όλα τα θέματα, να ασχολείται με όλα τα θέματα. Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να έχει γενικότερες γνώσεις και όχι ειδικότερες αυτές τις γνώσεις που έχουν τα άτομα, τα οποία ασχολούνται εξειδικευμένα με κάποιο ρεπορτάζ.

                        Έτσι λοιπόν κάνοντας και την αυτοκριτική μας κατά κάποιο τρόπο θέλω να σημειώσω ότι πάνω σε αυτό τον τομέα στο πως ακριβώς θα πρέπει να λειτουργούμε στα ζητήματα της αναπηρίας, στα ρεπορτάζ που έχουν σαν τίτλο αυτό το θέμα, αυτό το περιεχόμενο, μπορώ να σας πω ότι δεν ξέρουμε, δεν έχουμε αυτές τις ειδικές γνώσεις για το πώς ακριβώς θα πρέπει να φερόμαστε.

                        Νομίζω ότι με αυτή την ημερίδα η οποία γίνεται μας δίνει τη δυνατότητα και εδώ σε αυτή την περιοχή να μπορέσουμε κατά κάποιο τρόπο να αντιμετωπίσουμε πιο σωστά, πιο ουσιαστικά αυτά τα ζητήματα. Παίρνω λοιπόν μαθήματα από αυτή την ημερίδα η οποία γίνεται σήμερα σα δημοσιογράφος και θα πρέπει να σημειώσω ότι  νιώθω διαφορετικά.

                        Γιατί πλέον μαθαίνω και δεν βρίσκομαι σε ένα χώρο, όπου μέχρι τώρα έκανα κριτική. Τώρα μου γίνεται κριτική: ή θα ακούσω όλους εσάς τους παριστάμενους αυτό το οποίο θα πείτε, νομίζω ότι θα μπορέσω να μάθω διαφορετικούς τρόπους για το πώς ακριβώς θα πρέπει να λειτουργώ.

                        Από εκεί έπειτα θα έλεγα ότι στον τόπο μας έχει αναπτυχθεί ένα πολύ καλό κλίμα συνεργασίας, ειλικρίνειας και εμπιστοσύνης με τα άτομα με αναπηρία με αναπηρία. Το ακούσατε και στην πρώτη συζήτηση που έγινε εδώ. Έτσι μας λείπει αυτό  που ευελπιστούμε σήμερα να μάθουμε, για το πώς δηλαδή θα πρέπει να λειτουργούμε για να βοηθήσουμε στην αντιμετώπιση αυτών των θεμάτων.

                        Τελειώνοντας εάν έχουν γίνει κάποια λάθη από τους συναδέλφους μας όλα αυτά τα χρόνια που χειρίζονται, που ασχολούνται με αυτά τα θέματα, θα πρέπει εκ μέρους τους και εκ μέρους εμένα να σας ζητήσω συγνώμη και θεωρώ ότι από εδώ και στο εξής δεν θα χρειαστεί ξανά να συζητήσουμε αυτό το ίδιο θέμα, αφού θα μας δοθεί η δυνατότητα εδώ μέσα να δούμε το πώς ακριβώς θα πρέπει να λειτουργούμε.

 Θα ήθελα κατ' αρχάς να παρουσιάσω τους ομιλητές ποιοι θα μας κάνουν τις εισηγήσεις γύρω από αυτό το θέμα: «Θέματα Αναπηρίας στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης: Πως τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης μορφώνουν και διαμορφώνουν». Είναι ο κ. Ιωάννης Λασκαράκης, ο εκδότης της εφημερίδας «Η γνώμη», η κα Σωτηρία Μαραγκοζάκη, συνάδελφος δημοσιογράφος από το Γραφείο Τύπου του Δήμου Αλεξανδρούπολης, ο κ. Ιωάννης Τοπτσής ο οποίος είναι ο Πρόεδρος του Νομαρχιακού Συλλόγου ΑμεΑ Νομού Έβρου και η κα Φανή Μάγγου η οποία είναι η μητέρα του Δημήτρη Μάγγου του Ολυμπιονίκης μας στην Εθνική Ομάδα των Κωφών.

  Θα ήθελα να ξεκινήσουμε τις παρουσιάσεις των θεμάτων και των εισηγήσεων από τον κ. Ιωάννη Λασκαράκη.

Ι. ΛΑΣΚΑΡΑΚΗΣ: Ο τοπικός γραπτός και ηλεκτρονικός τύπος, σύμφωνα με τις μετρήσεις έχει διεισδυτικότητα  που είναι ασυγκρίτως μεγαλύτερη από την αντίστοιχη  διεισδυτικότητα  των αθηναϊκών μέσων ενημέρωσης. 

Ο παιδευτικός ρόλος των περιφερειακών μέσων    ενημέρωσης  αναδεικνύεται σε καθοριστικό παράγοντα της λειτουργίας του, ιδιαίτερα στην ανατροπή στερεότυπων και προκαταλήψεων στην αντιμετώπιση  του   ρατσισμού και  του διαφορετικού.

Αυτά τα στερεότυπα και οι προκαταλήψεις που αναφέρονται στην εικόνα των ανθρώπων με αναπηρία , δημιουργούν μια ψευδή εικόνα , διότι αναφέρονται σε ακραίες περιπτώσεις, χωρίς να αγγίζουν τον κανόνα που είναι η συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών με αναπηρία..

Τα ΜΜΕ βέβαια δεν κάνουν τίποτε άλλο από να αναπαράγουν χρόνια ριζωμένες κοινωνικές προκαταλήψεις και στερεότυπα , μια και αυτά δεν είναι παρά   προεκτάσεις της  κοινωνίας

 Το ίδιο συμβαίνει και με τον τρόπο τρόποι παρουσίασης των ατόμων με αναπηρία και  στη  λογοτεχνία που κατά κανόνα αντανακλά  την κοινωνική στάση της εποχής απέναντί τους και δεν την παράγουν πρωτογενώς.

 Στο έργο του Σαίξπηρ "Ο βασιλιάς Ριχάρδος ο Γ'"   είχε κυφοσκωλίωση και χωλότητα  , παρουσιάζεται ως πανούργος και τελικά δολοφόνος.

Η  Λαίδη Τσάτερλεϋ  απατά τον παραπληγικό σύζυγό  της   γιατί θεωρούσε ότι δεν έχει ψυχή .  Δεν ήθελε να τον αγγίζει ούτε και να αγγιχτεί απ' αυτόν.

Ο  Κουασιμόδος στη  "  Παναγία των Παρισίων" αν και  ιδιαίτερα καλός, περιγράφεται ως καμπούρης, παραμορφωμένος, άσχημος, φτωχός, περιφρονημένος και θύμα βίας των άλλων. Όλα τα κακά επάνω του.

Ο "Ζητιάνος" του  Α. Καρκαβίτσα, σκιαγραφείται ως άνθρωπος που ο ίδιος προκαλεί την αναπηρία του και την εκμεταλλεύεται για λόγους βιοποριστικούς, περιπαιζόμενος  από τον περίγυρο.

Στην αρχαία ελληνική μυθολογία μαθαίνουμε ότι ο θεός της φωτιάς Ήφαιστος   έχει  "μαραμένα" κάτω άκρα και   αποτελεί αντικείμενο κοροϊδίας από τους άλλους    θεούς  στον Όλυμπο.

Ο Σοφοκλής μας διδάσκει  ότι η  τυφλότητα του Οιδίποδα , δηλαδή η αναπηρία,  είναι η  τιμωρία των Θεών για τις πράξεις του. 

Από την άλλη, ο Όμηρος  αποδίδει στον τυφλό άνθρωπο ειδικές ικανότητες μαντικής (ενόρασης)  . Τυφλός ήταν και ο μάντης Τειρεσίας, που χρησιμοποιείται και στις τράπεζες,   για να εντοπίζει τους κακοπληρωτές..

 Πρόκειται δηλαδή για στερεότυπα και προκαταλήψεις που είναι βαθιά ριζωμένες  στη συνείδηση των πολιτών, άρα η απαλλαγή από αυτές  δεν είναι απλή υπόθεση.

Εδώ εισέρχεται ο ρόλος του δημοσιογράφου , ο οποίος πολλές φορές είναι ο ίδιος φορέας στερεότυπων και προκαταλήψεων , όχι μόνο για τα άτομα με αναπηρία , αλλά και για πλήθος άλλων περιπτώσεων, όπως   οι εθνικιστικές αντιλήψεις, οι ρατσιστικές προκαταλήψεις  και τα ξενοφοβικά  στερεότυπα. 

Ας μου επιτραπεί εδώ να κάνω και μια αναφορά στη διαμόρφωση της  εθνικής ταυτότητας του Έλληνα   : Η εθνική ελληνοκεντρική αφήγηση την οποία δέχονται από   τα ελληνόπουλα εξ απαλών ονύχων, και η οποία ομιλεί περί της ανωτερότητας της φυλής , συμβάλει με τα πρότυπα που επιβάλλει στα ελληνόπουλα, την απόρριψη της σωματικής ατέλειας στον «καιάδα», δηλαδή στο άλλο άκρο  της κυριαρχούσας «εθνικής εικόνας»  των Ελλήνων, η οποία διαμορφώθηκε  με βάση ιδεατά  πρότυπα.  

Στην Ελλάδα τα ανθρώπινα δικαιώματα θεωρούνται σαν μόδα που ήλθε από τη Δύση με τα οποία «για χάρτη της μειοψηφίας η πλειοψηφία καταδυναστεύεται», όπως ακούμε και από επίσημα χείλη. Και όμως στη δύση  η αντιμετώπιση των ατόμων με αναπηρία είναι πολύ καλύτερη από ό,τι στη χώρα μας, όπως θα διαπιστώσατε και εσείς στα ταξίδια σας στις ΗΠΑ και στην Ευρώπη.

 Αν θέλουμε να είμαστε ειλικρινείς, αυτό που σήμερα κυριαρχεί στους ανθρώπους των  ΜΜΕ, όταν καλούνται να χειριστούν και να δημοσιοποιήσουν θέματα αναπηρίας, είναι ένα μίγμα άγνοιας και  αμηχανίας.  Αποτέλεσμα αυτού είναι να υπάρχουν μεν καλές προθέσεις,  αλλά στην πράξη να γίνεται τελικά εσφαλμένος χειρισμός.

 Ένας τέτοιος εσφαλμένος χειρισμός είναι όταν δεν  παρουσιάζουμε τα άτομα με αναπηρία ως ενεργούς  διεκδικητικούς πολίτες ,αλλά   ως παθητικούς αποδέκτες οίκτου ή αντικείμενα φιλανθρωπίας,.

Οδηγούμαστε  πολλές φορές, στο πλαίσιο της προσπάθειας  προβολής θετικής εικόνας, στη δημιουργία  μιας "θετικής υπερβολής"  που    τελικά  

λειτουργεί σε βάρος του  επιδιωκόμενου σκοπού και συμβάλλει στην αρνητική απεικόνιση του ατόμου με  αναπηρία.      Δε νοείται θετική εικόνα όταν δεν είναι αληθής.

Συνήθως  οι άνθρωποι με νοητική καθυστέρηση χαρακτηρίζονται από τη σκοπιά  της "θετικής υπερβολής" ως άνθρωποι με ειδικές ικανότητες.   Με αυτό ως δεδομένο, ο χαρακτηρισμός παραπέμπει στο... παράλογο, ότι η νοητική καθυστέρηση είναι ειδική ικανότητα!  Προφανώς δεν είναι, είναι απλά νοητική καθυστέρηση.

Επίσης, από όποια πλευρά και αν το δούμε, η  παραπληγία είναι παραπληγία, η κώφωση ή τα προβλήματα όρασης. στο παραμικρό δεν είναι... ειδικές  ικανότητες. 

Ο όρος "άτομο με ειδικές ανάγκες"   επί της ουσίας είναι το ίδιο παράλογος με τον όρο "άτομο με ειδικές ικανότητες". Ο  όρος δε σημαίνει τίποτα (γι' αυτό και δε χρησιμοποιείται πουθενά στον κόσμο, με εξαίρεση τη χώρα μας).  Ο όρος "άτομα με ειδικές ανάγκες" υποδηλώνει αντίθετα ότι οι άνθρωποι με αναπηρία έχουν διαφορετικές βασικές ανάγκες απ' αυτές του υπόλοιπου πληθυσμού. Αυτή η αντίληψη φυσικά δεν ανταποκρίνεται στην αλήθεια και παράλληλα είναι άκρως υπονομευτική

Ο δημοσιογράφος, που λόγω πλήρους άγνοιας και αμηχανίας  χρησιμοποιεί αυτές τις εκφράσεις, δεν λειτουργεί ως υπερασπιστής των δικαιωμάτων τού συμπολίτη με αναπηρία, όπως πρέπει,  αλλά ως άλλοθι της κοινωνίας που του τα έχει στερήσει.

 Χαρακτηριστικά παραδείγματα "θετικής υπερβολής"

 Όταν λέμε και γράφουμε για  άτομα με «ειδικές ικανότητες ή δεξιότητες»  ενισχύουμε τον παραλογισμό ίσως και , άθελά μας , την ειρωνεία...

Η έκφραση «ήρωες της ζωής» δεν έχει νόημα  όταν η ζωή δεν είναι   ηρωική . 

Η έκφραση     «νικητές της ζωής»    προτρέπει ότι  πρέπει οπωσδήποτε να νικήσεις...

 Οι   «νικητές της αναπηρίας»  οδηγούν στο συμπέρασμα ότι η αναπηρία  είναι... αντίπαλος.

 Οι φράσεις      «Με τα μάτια της ψυχής» (για  πολίτες με προβλήματα όρασης), «κραυγή σιωπής» (για τους  πολίτες με προβλήματα ακοής), «πρωταθλητές της θέλησης», «Ολυμπιονίκες της ζωής» ,   κλπ, είναι εκφράσεις με πολύ συναίσθημα, αλλά που χρυσώνουν το χάπι της δικής  μας ευθύνης απέναντί τους. Διότι την ίδια ώρα που  λέμε αυτές τις εκφράσεις, κλείνουμε με το αυτοκίνητό μας τις ράμπες στα πεζοδρόμια ή τοποθετούμε εμπόδια επάνω στις ειδικές διαμορφώσεις των πεζοδρομίων που οδηγούν τα άτομα με προβλήματα όρασης.

Υπάρχουν  και  πολλά άλλα που διαβάζουμε και ακούμε στις ριάλιτι εκπομπές. Ένα παράδειγμα:

 "Παιδί με νοητική καθυστέρηση διακρίνεται στα μαθηματικά":   Για όσους στοιχειωδώς γνωρίζουν τα θέματα αναπηρίας, η είδηση αυτή είναι εντελώς αναληθής και αποσκοπεί αποκλειστικά και μόνο στον εντυπωσιασμό, παρακάμπτοντας τελείως το κριτήριο αλήθειας. 

 Να ένας προκλητικός τίτλος: "Κίνδυνος - θάνατος από ανάπηρο οδηγό !",  οι λόγοι που οδήγησαν το  αυτοκίνητό του να βρεθεί στο αντίθετο ρεύμα ήταν "η αναπηρία του ποδιού του!".

Σημειώνουμε ότι το αυτοκίνητο ατόμων με τη συγκεκριμένη αναπηρία είναι μετασκευασμένο ώστε να οδηγείται με τα χέρια. Επισημαίνουμε ότι οι άνθρωποι με αναπηρία οδηγούν ασφαλέστερα από τον μέσο όρο των οδηγών (στατιστικά τεκμηριωμένο), τόσο εξαιτίας της προηγμένης τεχνολογίας όσον αφορά τις αναγκαίες προσαρμογές, όσο και - κατά κύριο λόγο -  διότι πολλοί  κινητικά ανάπηροι γνωρίζουν βαθιά τι σημαίνει οδηγική ασυνειδησία μιας και συμβιώνουν με τις επιπτώσεις της.

Η νέα προσέγγιση

 Για να γίνουμε πιο πρακτικοί: καλούνται οι άνθρωποι των ΜΜΕ να κατανοήσουν ότι  χρειάζεται μια νέα σχέση επικοινωνίας  με ένα διευρυμένο κοινό που μέχρι σήμερα είναι άκρως επιφυλακτικό απέναντί τους.

Θα ήταν πολύ ενδιαφέρον, για παράδειγμα,  θέματα που φορούν  τα ΑΜΕΑ να παρουσιάζονται  στα τοπικά μέσα ενημέρωσης  με  μια διαφορετική   προσέγγιση όχι σαν να αφορούν μια ιδιαίτερη κατηγορία ανθρώπων, αλλά ενταγμένα σε συνηθισμένες εκπομπές και ρεπορτάζ για τη ζωή στη πόλη, στον αθλητισμό, στη τέχνη, στις επιχειρήσεις κλπ. Είναι βέβαια απαραίτητη η έκφραση της γνώμης    ειδικών  συνεργατών, όπως συμβαίνει σε όλες τις περιπτώσεις.  

Το πλαίσιο της  ανατροπής των στερεότυπων που καθορίζουν τον τρόπο προβολής των ΑμεΑ από τα ΜΜΕ, θα μπορούσε να περιλαμβάνει τα εξής:

Μας ενδιαφέρει ο άνθρωπος και όχι η αναπηρία.

Η αναπηρία δεν ταυτίζεται με τη  δυστυχία

Η προβολή  των δραστηριοτήτων των ανθρώπων με αναπηρία  δεν προκαλεί θλίψη αλλά ευχαρίστηση.

Η αναπηρία δεν είναι  εργαλείο επιβίωσης

Οι άνθρωποι με αναπηρία  έχουν δικαιώματα και όχι προνόμια

Η αναπηρία δεν  ισοδυναμεί με ανικανότητα

Η αναπηρία δεν είναι  ασθένεια.

Η έκφραση "καθηλωμένος σε αναπηρικό αμαξίδιο" υποδηλώνει την υποσυνείδητη πεποίθησή του δημοσιογράφου  ότι η αναπηρία είναι συνώνυμη της δυστυχίας. Δεν είναι έτσι. Υπάρχουν χαρούμενες εικόνες.

Το αναπηρικό αμαξίδιο δεν είναι καθήλωση και αδυναμία , αλλά εργαλείο μετακίνησης.   Θα  ήταν "καθηλωμένος", εάν στερείτο το αναπηρικό αμαξίδιο.

 Αντίθετα εμείς είμαστε «καθηλωμένοι» στις προκαταλήψεις μας και όσο πιο γρήγορα  απαλλαγούμε από αυτές, τόσο μεγαλύτερη υπηρεσία θα προσφέρουμε στους συμπολίτες μας με αναπηρία. Και όταν λέω εμείς δεν εννοώ μόνο τους δημοσιογράφους και τα ΜΜΕ. Εννοώ όλους μας, τους δασκάλους που περνούν λανθασμένα μηνύματα στους μικρούς μαθητές, τους επιχειρηματίες που προσφέρουν απασχόληση,  τους μηχανικούς που σχεδιάζουν τα δημόσια κτήρια, τους τοπικούς μας άρχοντες που σχεδιάζουν τις  πόλεις  μας , αγνοώντας το 10% του πληθυσμού που έχει μια μικρή ή μεγαλύτερη  αναπηρία.

Καλούμαστε όλοι εμείς, οι κατά τεκμήριο «αρτιμελείς»,  να αποδείξουμε ότι έχουμε «ειδικές δεξιότητες»  και ότι μπορούμε να αγνοήσουμε τα στερεότυπα και να νικήσουμε τις προκαταλήψεις μας.

Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ: Ευχαριστούμε τον κ. Λασκαράκη για την τοποθέτησή του. Από ό,τι διαπίστωσα κι εγώ κ. Λασκαράκη η άγνοια των δημοσιογράφων πάνω στο πως ακριβώς αντιμετωπίζουν τα θέματα των ατόμων με αναπηρία νομίζω ότι είναι το σημαντικότερο πρόβλημα και νομίζω ότι σε αυτό το πρόβλημα προσπαθούμε να βρούμε λύσεις σε αυτή την ημερίδα η οποία γίνεται σήμερα εδώ.

                        Θα παρακαλούσα τη συνάδελφο τη κα Σωτηρία Μαραγκοζάκη, η οποία εργάζεται στο Γραφείο Τύπου του  Δήμου Αλεξανδρούπολης να κάνει τη δική της εισήγηση.

Σ. ΜΑΡΑΓΚΟΖΑΚΗ: Ο δρόμος για την κόλαση είναι στρωμένος με καλές προθέσεις, λέει η γνωστή ρήση. Στην περίπτωσή μας όμως δεν υπάρχει, άραγε, άλλος δρόμος;  Και λέγοντας «περίπτωσή μας» εννοώ των ανθρώπων, που συνέβη ή έτυχε να είναι «διαφορετικοί», των ανθρώπων που κάπου, κάπως, κάποτε, τους τα έφερε αλλιώς η ζωή. Τόσο απλά, τόσο αδυσώπητα.

Στα Μέσα Ενημέρωσης είναι γνωστό πως «είδηση δεν είναι όταν σκύλος δαγκώσει άνθρωπο», αλλά το αντίθετο, που πάει να πει πως το καθημερινό κυνήγι αυτής της ρημάδας της είδησης είναι ίσως το πιο δύσκολο πράγμα από καταβολής κόσμου, ίσως και από τότε που ο μακρινός μας πρόγονος οπλισμένος μόνο με το ρόπαλό του έβγαινε για να εξασφαλίσει τον άρτο τον επιούσιο της οικογένειας (στατιστικά στοιχεία για τον αριθμό των μη αρτιμελών κυνηγών, που επέστρεφαν στη σπηλιά τους, δυστυχώς δεν έχουμε από τότε).

Για παράδειγμα, δεν έχει και τόσο ενδιαφέρον να στοχεύεις με την κάμερά σου τον σκουντούφλη, καθημερινό άνθρωπο (με τις αόρατες ίσως αναπηρίες) που πάει στη δουλειά του ή πίνει αμέριμνος τον καφέ του. Αποτελεί ένα απερίγραπτα βαρετό θέαμα, που δεν αιχμαλωτίζει τη ματιά του τηλεθεατή και συνεπώς, δεν εξασφαλίζει την πολυπόθητη τηλεθέαση.

Εν αντιθέσει με την όχι και τόσο συνηθισμένη εικόνα ενός πολίτη σε αναπηρικό αμαξίδιο, που κινείται επίμονα και αποφασιστικά πλάι και ανάμεσα στα τροχοφόρα (αν μπορούσε ας κάνει και αλλιώς με τα κατειλημμένα πεζοδρόμια και τις ανύπαρκτες ή διακοσμητικές ράμπες). Γιατί τότε είναι που αντί να στηλιτεύσεις την αδιαφορία των υπευθύνων για την ανυπαρξία μέτρων και υποδομών, τα οποία θα διευκόλυναν την πρόσβαση και την κίνηση σε όλους ανεξαιρέτως τους πολίτες, στους οποίους συμπεριλαμβάνονται και οι μητέρες με παιδικό καρότσι, συλλαμβάνεις την εξής φαεινή ιδέα: Βαφτίζεις «ήρωα» τον συνάνθρωπο με αναπηρία, γαργαλάς το θυμικό του τηλεθεατή και όλα ωραία και καλά. Με ένα σμπάρο δύο τρυγόνια! Και ευαίσθητος δείχνεσαι ως ρεπόρτερ (που πιθανότατα να είσαι) και πετυχαίνεις τον επαγγελματικό σου στόχο. Δηλαδή και νούμερα κάνεις και το... νούμερο σου ως φιλάνθρωπος.   

Έχει, όμως, ενδιαφέρον να εξετάσουμε τι θα συνέβαινε εάν μια καλή νεράιδα με το μαγικό ραβδί της μεταμόρφωνε ξαφνικά τους απροσπέλαστους δρόμους και τα αφιλόξενα κτίρια σε  απολύτως βατά και προσπελάσιμα ή διαμόρφωνε κατάλληλα τα μέσα μαζικής μεταφοράς,  με αποτέλεσμα πολίτες με εμφανείς αναπηρίες π.χ. με κινητικές δυσκολίες, να μη μένουν πλέον κλεισμένοι στα σπίτια τους, αλλά να αρχίσουν να κυκλοφορούν.  Αίφνης θα ανακαλύπταμε πως οι συνάνθρωποί μας, που δεν πολυβασίζονται στα δικά τους πόδια, είναι πολλοί και άρα δεν αποτελούν τόσο ασυνήθιστο -για να μην πω- εξωτικό θέμα και θέαμα για τα μέσα ενημέρωσης. Θα αρκούσε, όμως, αυτό για να καταρριφθούν μύθοι, προκαταλήψεις και στερεοτυπικές αντιλήψεις για την αναπηρία; Όχι βέβαια!

 

Εν αρχή, λοιπόν, ην ο λόγος. Γραπτός και προφορικός. Είναι οι έννοιες, η ορολογία, οι λέξεις που κουβαλούν το βάρος των νοημάτων τους.  Είναι, όμως και η άγνοια, η έλλειψη γνώσεων,  οι καλές ή κακές προθέσεις, η γλωσσική ανεπάρκεια, η αδυναμία να εκφραστούμε.  Δεν φταίει, όμως, μόνο η κακή χρήση της γλώσσας, η παρερμηνεία των λέξεων, η άγνοια του περιεχομένου τους. Πιθανώς, η κρίση και το τελικό συμπέρασμα στο οποίο καταλήγουμε να μην καθορίζεται αποκλειστικά από αυτούς τους παράγοντες. Η ίδια η ψυχοσωματική σύστασή μας, οι συνειρμοί, τα συναισθήματά μας, τα βιώματα, η αγωγή μας, το περιβάλλον, επηρεάζουν τον τρόπο που προσλαμβάνουμε όσα ακούμε, βλέπουμε ή διαβάζουμε στον έντυπο και ηλεκτρονικό τύπο. Πολύ απλά έχει μεγάλη σημασία τι θα πούμε, πώς θα το πούμε, πότε θα το πούμε, γιατί θα το πούμε. Και ακόμη μεγαλύτερη σημασία έχει τι γράφουμε και φυσικά τι δείχνουμε.  

Τα άτομα με αναπηρία, εμείς οι ίδιοι, βιώνουμε καθημερινά ως χρήστες των μέσων ενημέρωσης τη σκοτεινή πλευρά του ...φεγγαριού. Ειδικά της απαστράπτουσας τηλεόρασης, όπου όχι μόνον η αναπηρία δεν συγχωρείται, αλλά η παραμικρή απόκλιση από τα αισθητικά της πρότυπα σε γραμμάρια ή εκατοστά, αποτελεί το χειρότερο κουσούρι.

Γενικά, σύμφωνα με τις εφήμερες γραφές ή τις άγρυπνες κάμερες, τα άτομα με ειδικές ανάγκες οφείλουν να είναι  ή χαζοχαρούμενοι μπροστά στους άλλους και το βράδυ να μουσκεύουν με δάκρυα το μαξιλάρι τους ή μονίμως θλιμμένοι, εριστικοί, μίζεροι και όχι σπάνια μοχθηροί και κακοί. Σε τελική ανάλυση, μπορεί να μην είμαστε η συντηρητική Αμερική, όπου οι ιεροκήρυκες πολιτεύονται με μεγάλη επιτυχία, αλλά «βρε παιδί μου ο Θεός, τελικά, ξέρει που τα δίνει»!

Πιθανότατα να ακούγονται κάπως ακραία όλα αυτά, όμως μια κοντινή βόλτα στον  θαυμαστό καινούριο κόσμο της ελληνικής  τηλεόρασης - με την οποία ομολογώ πως έχω εμμονή- θα μας πείσει.

Τα διάφορα σίριαλ εγχώριας κοπής από τις γνωστές παπακαλιατιάδες, μέχρι τα πιο «ποιοτικά» υποτίθεται σενάρια π.χ. της κυρίας Άννας Αδριανού (η Ελληνική Εταιρεία για τη Σκλήρυνση Κατά Πλάκας είχε κάνει σχετική καταγγελία παλαιότερα) αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα.

Διόλου δεν πάνε πίσω ακόμη και μηνύματα κοινωνικού περιεχομένου όπως ένα πρόσφατο για ασφαλή και συνετή οδήγηση. Μια νεαρή κοπέλα σε αμαξίδιο κοιτάζει με απόγνωση μια ουρανομήκη σκάλα δίνοντας ένα ξεκάθαρο μήνυμα για την αναπηρία - φόβητρο, για την αναπηρία - μπαμπούλα, που ουαί και αλίμονο σε όποιον την έχει.

Όσο για τα διάφορα εκτρωματικά «Παρατράγουδα» και «Ζετέμ» της Αννίτας Πάνια, ουδέν σχόλιο. Ο μεγάλος Εμμανουήλ Ροΐδης το είχε εκφράσει με τον καλύτερο τρόπο προ αμνημονεύτων ετών: «Γελών, θα αποδώσω δια της περιφρονήσεως το ράπισμα». 

Στον τομέα της ενημέρωσης, οι καλές προθέσεις που ρέπουν προς την υπερβολή στην προβολή μιας θετικής εικόνας, αποδεικνύονται η πιο αποτελεσματική τροχοπέδη στην παρουσίαση της κατάστασης όπως πραγματικά έχει και τη βιώνουν οι πολίτες με αναπηρία. Τις περισσότερες όμως φορές  η σιωπή καλύπτει σαν τύρβη το σύνολο των δελτίων ειδήσεων που - θαρρείς-  αγνοούν επιδεικτικά και δεν αναδεικνύουν τα θέματα που αφορούν στο 10 % των πολιτών της χώρας. Των «ΑμεΑ» όπως καθιερώθηκε να χαρακτηρίζονται, λες και πρόκειται για κάποια σπάνια συνομοταξία έμβιων όντων. 

Πόσο δύσκολο είναι, λοιπόν, μετά από όλα αυτά εσύ ο ίδιος ως «άτομο με ειδικές ικανότητες» ή ακόμα χειρότερα ως  «ήρωας της θέλησης και της ζωής» όπως κάποιος ευφάνταστος και δήθεν ευαισθητοποιημένος σε βάφτισε,  να κρατηθείς στο ύψος των περιστάσεων και να διάγεις βίο φυσιολογικό; Πώς να αντέξεις και να μην αισθανθείς σούπερμαν αν, συν τοις άλλοις, αναλογιστείς πως και αυτός ο υπερ-ήρωας στο πρόσωπο του μακαρίτη του  Κρίστοφερ Ριβ, «ειδικές ικανότητες» διέθετε κυριολεκτικά και μεταφορικά;

Αναλογισθήκαμε, άραγε, αν ήταν διαφορετική η εικόνα και η αντίληψη που έχουμε διαμορφώσει για την αναπηρία (και ως προς αυτό η συμβολή των ΜΜΕ είναι καθοριστική), πόσοι συμπολίτες μας με κινητικά ή άλλα προβλήματα θα έπαυαν να αισθάνονται  «ελαττωματικοί», μειονεκτούντες, σακάτηδες, όπως ακόμη και στα πιο έγκριτα λεξικά βρίσκουμε να σημαίνει ο όρος «ανάπηρος»; 

Αναρωτηθήκαμε γιατί να υπερτερεί και να προηγείται ο συγκεκριμένος όρος και χαρακτηρισμός (του ανάπηρου) από αυτόν του ανθρώπου ή του πολίτη;

Μας έχει προβληματίσει άραγε το γεγονός ότι στην πολιτισμένη εποχή μας, που οι καιάδες δεν είναι in, θα πρέπει να γίνει κάτι τέλος πάντων για  όσους επιμένουν να μένουν κλεισμένοι στα σπίτια τους και στον εαυτό τους;

Αγαπητοί φίλοι και συνάδελφοι 

Ο καθένας μας είναι ένα εν δυνάμει άτομο με αναπηρία. Η ζωή δεν είναι ασφαλιστικό συμβόλαιο δέσμευσης για σωματική και νοητική ακεραιότητα μέχρι το γέρμα της. Ούτε οι ατυχίες της αφορούν πάντα στους άλλους, ούτε μπορούμε να αποκλείσουμε την περίπτωση να ειπωθεί κάποτε και για εμάς το «ύπαγε ανίατε ο πόνος θα είναι η ζωή σου». 

Συγχωρέστε με αν γίνομαι σκληρή, αλλά όποιος είναι βέβαιος περί του αντιθέτου ας διαμαρτυρηθεί στον Παλαιό των Ημερών, τον Ύψιστο Κριτή. Εξάλλου, στην Ελλάδα, τη χώρα που γέννησε την αρχαία τραγωδία, είναι γνωστή η έννοια της ύβρεως και τα δεινά που συνεπάγεται.

  Στα καθ΄ημάς τώρα, στη δική μας ευρύτερη γεωγραφική περιοχή. Σε μεγάλη έρευνα κοινής γνώμης της GPO για λογαριασμό της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία που πραγματοποιήθηκε το πρώτο δεκαπενθήμερο του περασμένου Οκτωβρίου (2007) στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, με στόχο την καταγραφή των στάσεων και των αντιλήψεων που επικρατούν για τα άτομα με αναπηρία, προέκυψαν ενδιαφέροντα στοιχεία. Αναφορικά με τα ΜΜΕ ο ρόλος τους χαρακτηρίζεται σημαντικός αφού 6 στους 10 ερωτηθέντες τα αναφέρουν ως τη βασική πηγή ενημέρωσής τους, ενώ μόλις το 12,8 δήλωσε ότι γνωρίζει τις δράσεις των σωματείων ατόμων με αναπηρία. Το τελευταίο στοιχείο, μάλιστα, καταδεικνύει την ανάγκη ανάδειξης από τα Μέσα Ενημέρωσης των δράσεων, των πρωτοβουλιών, των διεκδικήσεων του αναπηρικού κινήματος, όπως αυτές εκφράζονται με τον πιο έγκυρο και εμπεριστατωμένο τρόπο από τα πρωτοβάθμια όργανά του.

Τα ερωτήματα, λοιπόν, που εν κατακλείδι προκύπτουν είναι πολλά και ορισμένα από αυτά θα μπορούσαν να είναι τα εξής:Πόσο δύσκολο είναι εκεί στον «κόσμο τον μικρό τον μέγα» των Μέσων Ενημέρωσης, να μάθουμε να δείχνουμε το δάσος και όχι το δένδρο;

Πώς τα «βάζουμε» με τον φιλάνθρωπο που κατοικεί μέσα μας και μάλιστα όταν ξέρουμε πως είμαστε ένα από τα βασικά πιόνια σε αυτό το αέναο παιχνίδι με τους καθρέφτες που παίζεται ανάμεσα στην κοινωνία και τα μέσα ενημέρωσης;

Πώς πείθουμε ότι τα θέματα αναπηρίας, όπως είναι η ισότιμη συμμετοχή, η προσβασιμότητα, οι ίσες ευκαιρίες, αφορούν στη δημοκρατική οργάνωση της κοινωνίας μας και στην άσκηση θεμελιωδών κοινωνικών δικαιωμάτων των πολιτών και άρα ουδεμία σχέση έχουν με ευαισθησία, οίκτο και επαιτεία;  

Και τελικά, τίθεται ζήτημα εκπολιτισμού ή μάλλον εκδημοκρατισμού  των Μέσων Ενημέρωσης;

Τίθεται ζήτημα αποκατάστασης αυτών των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης με Ειδικές Ανάγκες;

Τίθεται ζήτημα αλλαγής στάσης και συμπεριφοράς ημών των ιδίων ως δημοσιογράφων - διαμορφωτών της κοινής γνώμης ώστε να πάψουμε να προσεγγίζουμε τα θέματα αναπηρίας ως μεγαλόψυχοι, ελεήμονες και φιλάνθρωποι;  

Και, αν ναι, πώς μπορούμε να αντιμετωπίσουμε δηλώσεις π.χ. εκπροσώπων της τοπικής κοινωνίας του τύπου «ευτυχώς που υπάρχετε κι εσείς τα ΑμεΑ,,  γιατί έτσι μπορούμε να δείξουμε την ευαισθησία μας!»(ναι, ειπώθηκε πέρυσι όσο κι αν ακούγεται απίστευτο, σε σχετική εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στην Ορεστιάδα).

 

Είμαστε, άραγε, ικανοποιημένοι ως δημοσιογράφοι ως προς τη συμβολή μας στην παρουσίαση - ανάδειξη θεμάτων που αφορούν στις διεκδικήσεις των πολιτών με αναπηρία, στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Έτους Ίσων Ευκαιριών για Όλους, όπως είχε ανακηρυχθεί το 2007; Και κατά πόσο θεωρούμε ότι συμβάλλαμε στην άρση του αποκλεισμού και στην εξάλειψη στερεοτυπικών αντιλήψεων και συμπεριφορών διάκρισης σε βάρος πολιτών με αναπηρία;

Γνωρίζουμε ότι  από το Υπουργείο Εσωτερικών αποστέλλεται δωρεάν σε όποιον ενδιαφερόμενο το ζητήσει ο «Οδηγός του Πολίτη με αναπηρία» για να τον προμηθευτούμε και να ενημερωθούμε για τα δικαιώματα αυτών των συμπολιτών μας ανά τομέα (εκπαίδευση, υγεία, πρόνοια, μεταφορές κλπ) και στη συνέχεια να ενημερώσουμε έγκυρα και έγκαιρα; 

Είμαστε ευχαριστημένοι ως δημοσιογράφοι των τοπικών Μέσων Ενημέρωσης από την προβολή και ανάδειξη του Σχεδίου Δράσης που υλοποίησε η ΕΣΑΜΕΑ  (από τον Μάρτιο έως τον Δεκέμβριο του 2007) στην Περιφέρειά μας; 

Ο αναμάρτητος πρώτος τον  λίθον βαλέτω και -φυσικά- δεν εξαιρώ τον εαυτό μου που τυχαίνει μάλιστα να κινείται πάνω σε δύο βάρκες: Από τη μια στον θορυβώδη κόσμο των Μέσων και από την άλλη στον σιωπηλό κόσμο των ειδικών αναγκών. Έτσι, ίσως, να εξηγείται και η έλλειψη ισορροπίας, που με διακρίνει κυριολεκτικώς. Σας ευχαριστώ. Και ιδιαίτερα θα ήθελα να ευχαριστήσω και να συγχαρώ για την παρούσα εκδήλωση τη Γενική Γραμματεία Ενημέρωσης και τη Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας.  

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ: Πραγματικές και δυστυχώς άσχημες εικόνες που μας περιέγραψε η συνάδελφος Σωτηρία Μαραγκοζάκη που επικρατούν στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης ιδιαίτερα στην τηλεόραση όπως είπες κι εσύ Σωτηρία γύρω από την αντιμετώπιση που έχουν τα άτομα με αναπηρία. Η ευχή όλων είναι να μειωθούν όσο το δυνατό περισσότερο αυτές οι άσχημες εικόνες και η αρνητική αντιμετώπιση των ατόμων με αναπηρία.

                        Θα ήθελα να περάσω στη συνέχεια στον κ. Γιάννη Τοπτσή ο οποίος είναι ο Πρόεδρος του Νομαρχιακού Συλλόγου Ατόμων με αναπηρία Νομού Έβρου.

Γ. ΤΟΠΤΣΗΣ: Να καλωσορίσω στην όμορφη πόλη μας την κα Παπαδά, το υπόλοιπο επιτελείο που ήρθε από την Αθήνα, να πω την καλησπέρα μου στους προλαλήσαντες, όλοι τα είπαν καλά, αλλά η Σωτηρία με γοήτευσε και είμαι χαρούμενος που αυτό το κορίτσι είναι μέλος του Συλλόγου μας.

Να πω την καλησπέρα μου επίσης στους καλεσμένους από την πολιτεία μας, στους εκπροσώπους της πολιτείας καθώς και στα μέλη του Συλλόγου μας, που για άλλη μια φορά ήρθαν εδώ κι έδωσαν το βροντερό «παρών» τους. Τους ευχαριστώ πολύ.

Κυρίες και κύριοι τον άλλο μήνα κλείνουμε 3 χρόνια δημιουργίας του Συλλόγου μας 31 Μαΐου γινόμαστε 3 χρονών. Εκείνη την ημέρα αποφασίσαμε να κάνουμε γνωστή την ύπαρξη του Συλλόγου σε όσο το δυνατό περισσότερους ανθρώπους. Γεμάτοι άγχος απευθυνθήκαμε σε τρεις τοπικές εφημερίδες, χωρίς να ξέρουμε αν θα καταδεχτούν οι εφημερίδες να γράψουν σε μια γωνίτσα τους έστω, αυτή την ανακοίνωση ότι πλέον υπάρχει ένας Σύλλογος που έδωσε πραγματικά όρκο, ότι από τη Μέστη ως το Ορμένιο θα δίνει το δικαίωμα στον κάθε ανάπηρο να έχει φωνή και να αγωνίζεται για τα δικαιώματά του.

Με χαρά την επόμενη είδαμε ότι πράγματι και οι τρεις εφημερίδες είχαν γράψει αυτή την ανακοίνωση. Ήταν για μας η αρχή, μια μεγάλη ηθική ικανοποίηση. Στα τρία αυτά χρόνια η τοπική κοινωνία μας αγκάλιασε, μας αγάπησε, είναι πάντοτε παρούσα στις εκδηλώσεις μας πολιτιστικές αθλητικές κοινωνικές, στις διεκδικήσεις μας.

Πάντοτε δίνει το βροντερό παρόν. Δεν θα μπορούσαμε όμως να έχουμε τόσο καλά αποτελέσματα αν δεν είχαμε κοντά μας τα τοπικά Μέσα Επικοινωνίας, που είδαν με ανθρωπιά, που είδαν με σωστό τρόπο και έδωσαν με αξιοπρέπεια το παρόν το μέλλον και ελπίζω και για πολλά χρόνια ακόμη τη δυνατότητα στο Σύλλογό μας να αγωνίζεται γι' αυτούς τους ανθρώπους.

Αν δεν υπήρχαν αυτά τα Μέσα ειλικρινά θα είχαμε μείνει αρκετά πίσω. Θέλω να σας δώσω κάποια παραδείγματα, τα οποία με γέμισαν σαν άνθρωπο: αποφασίσαμε να βγάλουμε μια ανακοίνωση μέσω μιας τηλεόρασης ότι θα φτιάξουμε μια δανειστική βιβλιοθήκη γιατί εμείς δεν είμαστε ένας απλός Σύλλογος, δεν είμαστε ένα απλό Σωματείο. Θέλουμε να έχουμε όσο το δυνατό περισσότερη προσφορά σε αυτούς τους ανθρώπους.

Χρήματα δεν υπήρχαν. Πως θα φτιάξουμε αυτή τη βιβλιοθήκη; Άρα βγαίνουμε στην τηλεόραση και λέμε και θα δούμε αν τυχόν η κοινωνία μας αγκαλιάσει. Ειλικρινά την άλλη μέρα δεκάδες άνθρωποι, άγνωστοι άνθρωποι έρχονταν στα γραφεία μας και μας έφερναν βιβλία, τα οποία πιθανό τα είχαν διαβάσει. Δεν εξαιρώ βέβαια και την κα Μαραγκοζάκη η οποία ήταν η πρώτη που μας δώρισε κάποια βιβλία.

Στην πορεία αυτή η μικρή βιβλιοθήκη έγινε αρκετά μεγάλη, εμπλουτίστηκε, εμπλουτίζεται και θα εμπλουτίζεται συνεχώς. Για εμένα και για τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου ήταν μεγάλη χαρά που κάποια από τα δέκα, είκοσι παιδιά που έδειξαν ενδιαφέρον να διαβάσουν ένα βιβλίο, είχαν πλέον τη δυνατότητα να το διαβάσουν, χωρίς να νιώσουν άσχημα να πάμε στη δημοτική βιβλιοθήκη ή κάπου αλλού να βρουν κάποια βιβλία.

Ένα άλλο παράδειγμα που θέλω να σας δώσω είναι μια εκδήλωση που πραγματοποιήσαμε στο δημοτικό θέατρο. Δεν ξέρω γιατί, είχα αγχωθεί υπερβολικά και όταν ήρθε ο δημοσιογράφος να μου πάρει την συνέντευξη, την προκαθορισμένη θα έλεγα γιατί πάντα έρχονται οι άνθρωποι, με είδε γεμάτο άγχος και μου λέει «γιατί Πρόεδρε;» λέω «δεν ξέρω, κάτι φοβάμαι, έχουμε ανεβάσει ήδη τον πήχη πάρα πολύ, πάντοτε είχαμε πολύ κόσμο στις εκδηλώσεις μας, φοβάμαι μήπως δεν έρθει, έχει κακό καιρό έξω». Η απάντηση του δημοσιογράφου μου έδωσε κουράγιο: «Η κοινωνία σας αγάπησε, μην ανησυχείς αν δεν είναι γεμάτο το θέατρο». Σας πληροφορώ ότι το θέατρο πράγματι ήταν κατάμεστο και από τότε μας έχει φύγει και το άγχος γιατί ξέρουμε ότι η τοπική κοινωνία μας αγαπάει.

Αλλά πάντοτε με τη βοήθεια των Μέσων. Ποτέ δεν μας αρνήθηκαν να είμαστε παρόντες είτε σε εφημερίδα, είτε σε περιοδικό, ακόμη και περιοδικό ποικίλης ύλης μας είχε πρωτοσέλιδο, το ραδιόφωνο, η τηλεόραση πάντοτε είναι κοντά μας. Γιατί πράγματι μορφώνει και διαμορφώνει. Στην περίπτωσή μας μορφώνει θετικά.

Ένα άλλο παράδειγμα που θέλω να δώσω πρόσφατο: υπάρχει εδώ ανάμεσά μας ένας εξαίρετος άνθρωπος για εμένα, ένας άνθρωπος του πολιτισμού ο Δημήτρης Αλεξιάδης ο οποίος πρόσφατα έγραψε σε ένα τοπικό Μέσο σε μια τοπική εφημερίδα ένα resume των δράσεων που έκανε ο Σύλλογός μας. Σας πληροφορώ ότι από την επομένη πολλά μέλη μας, δεν είχαν διανοηθεί ότι εμείς έχουμε κάνει τόσα. Μπορεί να έχουμε καθημερινή επαφή με κάποιους, όμως ειλικρινά δεν περνάει από το νου κάποιου ανθρώπου που δεν ξέρει καλά τα πράγματα ότι ένας Σύλλογος αναπήρων σε λιγότερο από 3 χρόνια, που πρόσφατα τον Ιούνιο έχουμε αποκτήσει μια πολύ καλή στέγη, μπορεί να προσφέρει τόσα πολλά πράγματα στους ανθρώπους, στα μέλη και όχι μόνο.

Έτσι ειλικρινά σας μιλώ την επόμενη μέρα -όπως σας είπα- πήραν τηλέφωνο πολλοί άνθρωποι, φίλοι που ήξεραν την ύπαρξη του Συλλόγου και λέγανε «Ρε θηρία κατορθώσατε και κάνατε τόσα πολλά πράγματα;». Ορίστε λοιπόν η δύναμη των τοπικών Μέσων.

Πρόσφατα ένα απόγευμα ένα εντελώς ανύπαρκτο χρονικό διάστημα μια τηλεόραση έδειξε ένα εργαστήρι χωρίς να πει σε ποια πόλη ήταν, από ό,τι κατάλαβα μάλλον στην Αθήνα, μιλούσε για 100 παιδιά με αναπηρία που έφτιαχναν διάφορα όμορφα χειροποίητα πράγματα, τα πουλούσαν και επιβίωναν με αξιοπρέπεια και μου έκανε εντύπωση.

Λέω ένα ιδιωτικό κανάλι ξαφνικά το απόγευμα την ώρα που δείχνει Δρούζες κι άλλα, να δείχνει ξαφνικά ένα τέτοιο όμορφο ντοκιμαντέρ, γιατί κράτησε αρκετή ώρα και αυτό είναι ένα κέρδος. Από ό,τι είπε η κα Παπαδά, πλέον το μισάωρο είναι τετράωρο. Αυτό είναι ένα κέρδος για το αναπηρικό Κίνημα. Ειλικρινά θα φαίνονται εκεί όλες οι δραστηριότητες αυτών των ανθρώπων.

Θα ήθελα για να μην σας κουράζω να πω ότι πράγματι τα Μέσα μορφώνουν και διαμορφώνουν σκέψεις και χαρακτήρες. Ειλικρινά δεν έχουμε κανένα παράπονο προς το παρόν, ελπίζουμε έτσι να είναι η συνεργασία μας και στο μέλλον.

Γ. ΤΟΠΤΣΗΣ: Η λαϊκή ρήση τι λέει; «θα σε πάω στην τηλεόραση» γιατί πλέον η τηλεόραση έχει δύναμη. Διεκδικούμε και θα διεκδικούμε -αυτό το υπόσχομαι σε όλο τον κόσμο- και όταν έχουμε να αναδείξουμε κάτι, πάντα τα Μέσα θα είναι κοντά μας.

Προτού κλείσω θα ήθελα για ένα λεπτό να μου επιτραπεί να κάνω μια αναφορά στο προηγούμενο θέμα. Ο κ. Μαρτίνης έκανε μια πάρα πολύ εύστοχη ερώτηση και ο κ. Σταύρος Παπαδόπουλος έκανε μια πολύ ωραία τοποθέτηση. Θέλω να σας ενημερώσω ότι εμείς έχουμε αρκετές δεκάδες εθελοντών που καθένας βοηθάει με τον τρόπο του.

Από το υστέρημά του μπορεί να δώσει κάποια χρήματα για να μπορέσουμε να επιβιώσουμε με αξιοπρέπεια γιατί δεν έχουμε σταθερούς πόρους, μπορεί να διαθέσει το αυτοκίνητό του να μεταφέρει κάποιο άτομο με αναπηρία στις Επιτροπές ή σε κάποιο γιατρό, ακόμη και να κρατήσει το γραφείο μας όταν εμείς είμαστε κάπου αλλού. Τους ευχαριστώ δημόσια και είναι ευκαιρία και αυτοί να πάρουν ένα ευχαριστώ από τα Μέσα, γιατί πραγματικά εδώ και 3 χρόνια είναι κοντά μας.

Σε συνδυασμό με την προσπάθειά μας, τους εθελοντές και τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης δεν φοβόμαστε τίποτε. Πιστεύουμε σε ένα καλύτερο αύριο. Θα ήθελα προτού τελειώσω να απευθυνθώ στην κα Παπαδά κι αν γίνεται, γιατί από ό,τι κατάλαβα 23 του μήνα Ιουνίου, αν υπάρχει η δυνατότητα μέλη από επαρχία να έρθουν σε αυτό το Συνέδριο που θα γίνει στην Αθήνα. Καλό είναι να ενημερωθούμε κι αν τυχόν δικαιούμαστε να έρθουμε, γιατί θέλουμε να ενημερωνόμαστε, θέλουμε να είμαστε κοντά στις εξελίξεις των πραγμάτων όσο και ταλαιπωρία να είναι αυτά τα 1.000 χλμ. απόστασης.

Σας ευχαριστώ και πάλι σε όλους εύχομαι υγεία και επειδή έρχονται και Άγιες μέρες να είστε όλοι καλά κι εσείς και οι οικογένειές σας. Σας ευχαριστώ.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ: Ο Γιάννης Τοπτσής ο Πρόεδρος του Νομαρχιακού Συλλόγου Ατόμων με αναπηρία Νομού Έβρου μας γέμισε αισιοδοξία από αυτή τη συνεργασία που υπάρχει όχι μόνο με τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης αλλά γενικότερα και με όλους τους φορείς αλλά και με τους πολίτες αυτής της περιοχής.

                        Επόμενη ομιλήτρια είναι η κα Φανή Μάγγου, η οποία είναι η μητέρα του Δημήτρη Μάγγου του Ολυμπιονίκη της Εθνικής Ομάδας Κωφών, ο οποίος δεν μπόρεσε σήμερα να είναι μαζί μας, νομίζω ότι η κα Φανή σας έχει δώσει μια εισήγηση, ένα χαιρετισμό τον οποίο μπορείτε να το διαβάσετε.

Φ. ΜΑΓΓΟΥ: Λόγω αθλητικών υποχρεώσεων δεν μπορεί ο γιος μου να παραστεί στην ημερίδα σήμερα, έτσι θα μεταφέρω εγώ τις απόψεις του.

«Κυρία Γενική Γραμματέα,

Κυρίες και κύριοι

Σας ευχαριστώ για την τιμή που μου κάνετε να χαιρετίσω την εκδήλωση αυτή. Είχα την τύχη ή την ατυχία να είμαι κι εγώ ένας από τους ανθρώπους που από τα πρώτα χρόνια της ζωής μου κάποια προβλήματα με κατέταξαν στην κατηγορία των ΑμεΑ. Με τη στήριξη της οικογένειάς μου και έχοντας ως όπλα την ανεξάντλητη θέληση, το θάρρος, την αισιοδοξία, την επιμονή και την αδιάκοπη προσπάθεια, η αδυναμία μου έγινε προτέρημα.

Έτσι η προσωπική, κοινωνική και επαγγελματική μου ζωή σταδιακά βελτιώθηκε, με αποτέλεσμα σήμερα να ζω μια ζωή απόλυτα ισορροπημένη. Αναφορικά με τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης θα μου επιτρέψετε να εκφράσω λίγες σκέψεις προερχόμενες από προσωπικά βιώματα και εμπειρίες μου ως αθλητή και ως πολίτη γενικότερα.

Τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης τις περισσότερες φορές παρουσιάζουν άτομα όπως εγώ με τα παρακάτω χαρακτηριστικά: άτομα που πάσχουν από κάποια ασθένεια, άτομα που χρειάζονται τον κοινωνικό οίκτο, άτομα που αποτελούν βάρος για το κοινωνικό σύνολο, άτομα που βιώνουν αποκλειστικά τη δυστυχία, άτομα που δεν μπορούν να εγκλιματιστούν ισόρροπα στην κοινωνία και αδυνατούν να επιβιώσουν επαγγελματικά.

Δυστυχώς πολλές φορές ως τηλεθεατής ή αναγνώστης διέγνωσα με πικρία τα παραπάνω. Αυτή η κατάσταση πέρα από την προσωπική πικρία και απομόνωση, μειώνει και τα κοινωνικά αντανακλαστικά, καθώς και την κοινωνική ευαισθησία και πρόνοια. Έτσι, τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης με την παραπάνω στάση τους γίνονται δυστυχώς κοινωνοί σε μια αρνητική εικόνα για τα ΑμεΑ.

Κατά τη γνώμη μου τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης θα έπρεπε να προβάλλουν τα ΑμεΑ πρώτον ως άτομα με ειδικές ικανότητες και δεξιότητες, δεύτερον ως ολυμπιονίκες της θέλησης και ως πρωταθλητές της ζωής και τρίτον ως άτομα που μπορούν με κατάλληλες προϋποθέσεις να ενταχθούν αποτελεσματικά και παραγωγικά στην κοινωνία.

Για να ικανοποιηθούν οι παραπάνω προϋποθέσεις θα επιθυμούσα να βλέπω περισσότερες και πιο εμπεριστατωμένες συζητήσεις στην τηλεόραση, ειδικές αναφορές στις εφημερίδες, προβολή μεγάλων αθλητικών γεγονότων με ΑμεΑ, παρουσίαση της δουλειάς που γίνεται στα σχολεία ειδικής αγωγής σε σχέση με την εκπαίδευση των ατόμων αυτών, παρουσίαση αυτοβιογραφιών ΑμεΑ, με υψηλές αθλητικές, επιστημονικές και κοινωνικές διακρίσεις.

Ιδιαίτερα στο κομμάτι του αθλητισμού με το οποίο και ασχολούμαι, θα επιθυμούσα να προβάλλουν τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης πιο συχνά μεγάλα αθλητικά γεγονότα, ή αθλήματα με τη συμμετοχή των ΑμεΑ, όπως Παραολυμπιάδες, ποδόσφαιρο τυφλών, μπάσκετ σε καροτσάκι κ.ά.

Τέλος θα σας πρότεινα να παρακολουθήσετε το εξαιρετικό ντοκιμαντέρ ταινία με τίτλο «Ανάδυση», το οποίο έχει λάβει το πρώτο βραβείο στο 29^ο διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου στο Παλέρμο της Ιταλίας. Το ντοκιμαντέρ αυτό προβάλλει τη ζωή του συμπατριώτη μας Άλεξ ο οποίος ξαφνικά στα 20 χρόνια του, από την αναπηρία μετά από ατύχημα, οδηγήθηκε στο βάθρο του πρωταθλητή όχι μόνο της κολύμβησης αλλά και της ζωής.

Σας ευχαριστώ»

  Τα γράφει απλά γιατί έχει πρόβλημα ακοής και βαρηκοΐας γι' αυτό είναι απλά και με δικά του λόγια. Ευχαριστώ.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ: Θα πρέπει να σημειώσω ότι ήταν ομιλητής και ο κ. Ρένος Χαραλαμπίδης αλλά επαγγελματικοί λόγοι δεν του επέτρεψαν σήμερα να έρθεί εδώ και να βρίσκεται κοντά μας. Να πούμε τώρα στη διαδικασία των τοποθετήσεων, των ερωτήσεων από εσάς που βρίσκεστε εδώ στην αίθουσα.

ΟΜΙΛΗΤΡΙΑ: Θα ήθελα να ευχαριστήσω την κα Παπαδά που μας έδωσε αυτή τη δυνατότητα και αυτή την ευκαιρία να βιώσουμε όλα αυτά σήμερα εδώ σε αυτό το χώρο. Κύριε Σταματάκη θέλω να σας ευχαριστήσω και εσάς και συγκινούμαι διότι σήμερα ζητήσατε μια συγνώμη από όλους αυτούς τους ανθρώπους που βρίσκονται εδώ για κάποια ίσως άγνοιά σας πάνω στα Μέσα, δηλαδή κάποια πράγματα ίσως μεταφέρονται λάθος και είναι πολύ σημαντικό αυτό που κάνατε σήμερα.

 Κύριε Λασκαράκη εσείς σήμερα παρουσιάσατε την πραγματικότητα με απλό τρόπο. Ξεχρυσώσατε το χρυσωμένο χάπι! Μάθαμε συνέχεια να λέμε τα άτομα με αναπηρία, άτομα με ειδικές ανάγκες. Θα πρέπει επιτέλους να αντιμετωπίσουμε την πραγματικότητα.

Την κα Μαραγκοζάκη θα την ευχαριστήσω ιδιαίτερα που επισήμανε ότι εμείς οι άνθρωποι που είμαστε άνθρωποι χωρίς αναπηρία, ανά πάσα στιγμή μπορούμε να καταντήσουμε άνθρωποι με αναπηρία.

Τον κ. Τοπτσή συνεργάτη της υπηρεσίας του Κέντρου παροχής κοινωνικών υπηρεσιών θέλω να τον ευχαριστήσω, διότι σήμερα έδωσε στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης την καλή πλευρά γιατί πάντοτε μάθαμε να κατακρίνουμε τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης.

Και την κα Φανή Μάγγου για τις σκέψεις του Δημήτρη, που τόσο όμορφα τις απέδωσε παρόλα τα προβλήματα που αναφέρατε κα Μάγγου και αυτό που επεσήμανε ότι θα πρέπει πλέον τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης να δείχνουν και την άλλη πλευρά, όχι μόνο τον οίκτο, αλλά αυτά που αναφέρθηκαν από το Δημήτρη. Σας ευχαριστώ πάρα πολύ που μας δώσατε αυτή τη δυνατότητα.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ: Κι εμείς ευχαριστούμε. Ο Αντινομάρχης κ. Ντόλας έχει τον λόγο.

Ι. ΝΤΟΛΑΣ: Κατ' αρχάς θέλω να συγχαρώ τους πρωτεργάτες και συντελεστές αυτής της όμορφης εκδήλωσης γιατί θα σταθώ στις θεμελιώδεις αρχές του marketing του «πες, πες, πες κάτι μένει» και νομίζω ότι ζούμε σε μια κοινωνία που όλοι μαθαίνουμε. Δυστυχώς ενώ στην Ευρώπη έχουμε ευαίσθητα κράτη με αναίσθητους πολίτες, εδώ εμείς είμαστε ένα αναίσθητο κράτος με ευαίσθητους πολίτες, το οποίο το ανέδειξε σε όλο του το μεγαλείο ο κ. Τοπτσής.

 Ως  Νομαρχιακή Αυτοδιοίκησηαυτό που θέλω να σταθώ είναι ότι οι δυνατότητες παρέμβασης είναι περιορισμένες. Γιατί έτσι είναι το νομικό πλαίσιο. Αυτό που προσπαθούμε να κάνουμε όμως είναι να είμαστε δίπλα τους. Δεν λέμε και ούτε υποσχόμαστε ότι θα τους λύσουμε τα προβλήματα.

 Αυτό όμως που προσπαθούμε να κάνουμε είναι σε κάθε τους βήμα, σε κάθε τους προσπάθεια είμαστε αρωγοί, είμαστε δίπλα τους και προσπαθούμε να συμπαρασταθούμε για να κάνουμε ένα βήμα μπροστά. Τίποτε παραπάνω, τίποτε λιγότερο. Ευχαριστώ πολύ για το χρόνο που καταχράστηκα.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ: Κι εμείς ευχαριστούμε. Υπάρχει κάποιος άλλος; Να περάσουμε στην προβολή των ταινιών στη συνέχεια του προγράμματος.

Μ. ΠΑΠΑΔΑ - ΧΕΙΜΩΝΑ: Θα προβληθούν τρεις ταινίες βραβευμένες στο περσινό 1^ο Φεστιβάλ. Η πρώτη ταινία είναι με τίτλο «Τα μάτια μου» από τη Δανία διάρκειας 19 λεπτών: Η Κάτια, δεκαέξι χρονών, και η Κάθριν, οκτώ έχουν αναπτύξει ιδιαίτερη σχέση με τη μουσική, τη φύση και γενικότερα, με τις αισθήσεις.

Η Κάτια και η Κάθριν είναι τυφλές, αλλά έχουν αναπτύξει τις υπόλοιπες αισθήσεις τους σε τέτοιο βαθμό, που -σε σχέση με τους άλλους ανθρώπους- τις βιώνουν με πρωτοφανή ενθουσιασμό. Ο σκηνοθέτης μας παρουσιάζει την εικόνα που έχουν τα δύο κορίτσια για τον κόσμο μέσα από τις αισθήσεις τους: έναν κόσμο εξίσου πλούσιο και διαφορετικό από τον δικό μας. Οι θεατές της ταινίας έχουν την ευκαιρία να ξανα-ανακαλύψουν τον κόσμο μέσα από μια ποιοτική εμπειρία.

 Η δεύτερη ταινία είναι «Ο Θεός στον ορίζοντα» είναι διάρκειας 28 λεπτών, έχει γυριστεί από το κινηματογραφικό εργαστήρι του Φεστιβάλ Emotion Pictures, που θέλησε να δώσει την ευκαιρία σε παιδιά με αναπηρία να γνωρίσουν καλύτερα το χώρο του κινηματογράφου. Μαθητές από το Ειδικό Λύκειο Ιλίου συμμετείχαν σε κινηματογραφικό εργαστήρι με στόχο τη δημιουργία ντοκιμαντέρ. Υπεύθυνη είναι η σκηνοθέτης Λένα Βουδούρη, σε συνεργασία με επώνυμους επαγγελματίες του χώρου.

Τα παιδιά είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν όλα τα στάδια παραγωγής: σενάριο, κάμερα, φωτισμοί, ήχος. Δημιούργησαν την ταινία «Θεός στον Ορίζοντα», σε δικό τους σενάριο. Κεντρική ιδέα αποτελεί η παρουσίαση πορτρέτων τους μέσα από τα μάτια των φίλων τους. Το σενάριο είναι του Αλέξανδρου Δαμουλιάνου που τα ποιήματά του έχουν εκδοθεί τα είδατε έξω στο χώρο στην είσοδο.

Η τρίτη ταινία είναι «Ο χορός του φοίνικα» διάρκειας 16 λεπτών. Μια ταινία για την ομορφιά και τη δύναμη του ανθρώπου που αψηφά τις προκαταλήψεις περί αναπηρίας. Ο χορευτής Χόμερ Αβίλα χάνει το δεξί του πόδι και το μεγαλύτερο μέρος του γοφού του από καρκίνο.

Η ταινία αποκαλύπτει ότι με τη δύναμη της καρδιάς και της θέλησης, μπορεί να πραγματοποιηθεί ακόμα και το απίθανο. Μέσα από συνεντεύξεις, πρόβες και θεατρικές παραστάσεις, γινόμαστε μάρτυρες μιας βαθιά συγκινητικής συνεργασίας. Τρία χρόνια μετά τον ακρωτηριασμό του, ο Χόμερ πεθαίνει. Σε ελάχιστους ανθρώπους μόνο είχε αποκαλύψει την απόφασή του να διακόψει τη θεραπεία και να συνεχίσει το χορό.

 Σας ευχαριστώ όλους στο σημείο αυτό για την παρουσία σας. Εύχομαι όπως είπα και στην εισαγωγική μου τοποθέτηση ημερίδες σαν και τη σημερινή να μην είναι απαραίτητες στη κοινωνία μας. Αλλά γι' αυτό χρειάζεται η συμβολή όλων και συλλογικά και ατομικά. Καλή συνέχεια.

 

Προβολή βραβευμένων ταινιών

στο 1^ο Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ και Αναπηρία - Emotion Pictures

 

ΛΗΞΗ ΕΡΓΑΣΙΩΝ