3η Ενότητα Διεθνούς Διημερίδας, 19-20 Ιουνίου 2006

19 Ιουνίου 2006

3η Ενότητα: Υπερβαίνοντας τα στερεότυπα

• Νίκος Σηφουνάκης, Ευρωβουλευτής ΠΑΣΟΚ

• Tony Garett, αθλητικογράφος ειδικευόμενος σε θέματα αναπήρων,  BBC SPORT

• John Barsby, Διεθνής Ομοσπονδία Δημοσιογράφων
  

• Γιώργος Μπολάνης, Διευθύνων Σύμβουλος του Εθνικού Οπτικοακουστικού Αρχείου

• Σάκης Κωστάρης, Παραολυμπιονίκης- Υπεύθυνος Επικοινωνίας Ελληνικής Παραολυμπιακής Επιτροπής (ΕΠΕ)    

Συντονιστής: Γιάννης Λοβέρδος, Δημοσιογράφος (ALTER)

 

Συντονιστής, Γιάννης Λοβέρδος, δημοσιογράφος

Καλησπέρα σας. Χαίρομαι που στο ακροατήριο υπάρχουν και αρκετοί τυφλοί, έχω γνωρίσει τυφλούς οι οποίοι βλέπουν διαυγέστερα από ορισμένους άλλους που έχουν την όρασή τους και γι' αυτό χαίρομαι που βλέπω πολλούς ανθρώπους που έχουν αναπηρίες, αν και αυτή η διημερίδα υποθέτω ότι θα έπρεπε να είναι περισσότερο γι' αυτούς που δεν έχουν αναπηρίες σωματικές, όλους τους υπολοίπους οι οποίοι δεν έχουν μάθει να φέρονται πολιτισμένα έναντι των συμπολιτών μας που έχουν αναπηρίες.

Θεωρώ πως και το θέμα της συζήτησης που θα κάνουμε τώρα αφορά ακριβώς αυτό το θέμα, δηλαδή να ξεπεράσουμε αυτό που πάρα πολλοί έχουν στον μυαλό τους, ιδίως οι κοινωνίες όπως η δική μας η ελληνική, για τους ανθρώπους με προβλήματα με αναπηρίες.

Δυστυχώς στην Ελλάδα είμαστε σε αυτό τον τομέα ακόμη κατά τη γνώμη αρκετά πίσω και ο βαθμός πολιτισμού ενός ανθρώπου και μιας κοινωνίας πολύ περισσότερο, εξαρτάται από το πόσο σέβεται τους ανθρώπους οι οποίοι δεν έχουν τις ίδιες δυνατότητες που έχουν οι υπόλοιποι.

Αν λάβουμε υπόψη μας από όσο ξέρω στην Ελλάδα, όπως και σε κάθε χώρα περίπου το 8% με 10% των κατοίκων μιας χώρας έχει αναπηρίες, τότε καταλαβαίνετε πόσο σε αυτή τη χώρα, που έχουμε καταδικάσει τους περισσότερους από τους ανθρώπους που έχουν αναπηρίες να μένουν κλεισμένοι στα σπίτια τους, πόσο δύσκολο και πόσο χαμηλού επιπέδου είναι αυτό το οποίο τους έχουμε αναγκάσει να κάνουν.

Το βλέπω καθημερινά, το βλέπετε κι εσείς αν κυκλοφορείτε στους δρόμους της Αθήνας, ότι οι ράμπες που έχει φτιάξει ο Δήμος για να ανεβαίνουν πάνω τα αναπηρικά καροτσάκια τις χρησιμοποιούν περισσότερο οι μοτοσικλετιστές για να ανεβαίνουν για να παρκάρουν πάνω στο πεζοδρόμιο, ή παρκάρουν μπροστά τα αυτοκίνητα για να τις κλείνουν.

Θεωρώ πως αυτό δείχνει το επίπεδο του πολιτισμού μας και αυτό θα έπρεπε να είναι και το μεγαλύτερο θέμα από όλα, το οποίο θα συζητούσαμε σήμερα και αύριο και από εκεί θα έπρεπε να βγουν ενδιαφέροντα -υποθέτω- συμπεράσματα για το πώς πρέπει να δραστηριοποιηθούμε εμείς οι υπόλοιποι.

Έμαθα προσφάτως ότι υπάρχουν στην Ελλάδα περίπου, ίσως ακούγεται υπερβολικός ο αριθμός, 530.000 άνθρωποι με κινητικά προβλήματα με αναπηρίες, τετραπληγικοί ή παραπληγικοί. Οι περισσότεροι εξ αυτών είναι από τροχαία ατυχήματα, το οποίο είναι φοβερό. Και αυτό δείχνει ακριβώς ότι πολλοί εξ ημών μπορεί να βρεθούμε στην ίδια θέση με αυτούς τους συμπολίτες μας. Γι' αυτό ο σεβασμός για τους ανθρώπους που έχουν αναπηρίες, είναι το πρώτο μας μέλημα, ή θα έπρεπε να είναι το πρώτο μέλημα μιας οργανωμένης, μιας πολιτισμένης κοινωνίας, ενός οργανωμένου κράτους.

Και αυτό θα είναι και το θέμα ουσιαστικά που θα συζητήσουμε σήμερα σε αυτό το πάνελ στο οποίο υπάρχουν πέντε ομιλητές, που ο καθένας έχει την ιδιαίτερη οπτική γωνία και την ιδιαίτερη άποψη που θα μας αναπτύξει. Το μόνο που θα παρακαλούσα όλους τους ομιλητές είναι να σεβαστούν το πρόγραμμα που σύμφωνα με τους διοργανωτές πρέπει να είναι πέντε λεπτά για τον κάθε ομιλητή.

Να ξεκινήσουμε από τον κ. Νίκο Σηφουνάκη, Ευρωβουλευτή του ΠΑΣΟΚ και πρώην Υπουργό.

 

Ν. Σηφουνάκης

Ευχαριστώ πολύ. Μετά την εύστοχη και καυστική εισαγωγή του Γιάννη Λοβέρδου, θέλω να πω κι εγώ ότι χαίρομαι που βρίσκομαι σήμερα εδώ παρ' ότι ήταν μια δύσκολη μέρα για μας. Σε κάθε περίπτωση, πιστεύω ότι στο σημερινό κόσμο το ζήτημα των συμπολιτών μας με αναπηρία συνδέεται άμεσα με δυο άλλα κορυφαία ζητήματα: τα ανθρώπινα δικαιώματα και την ανάπτυξη (οικονομική, κοινωνική, πολιτισμική).

Αυτό το τρίπτυχο: αναπηρία - ανθρώπινα δικαίωμα - ανάπτυξη αποτελεί ή πρέπει να αποτελεί τη βάση κάθε πολιτικής, που στόχο έχει την ισότιμη, δυναμική και ενεργό συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία στο δημοκρατικό γίγνεσθαι.

Ένας από τους βασικότερους μοχλούς της λειτουργίας στη σύγχρονη δημοκρατία, είναι τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας. Όχι μόνο διότι αποτελούν την πηγή της πληροφορίας πάνω στην οποία βασίζεται όλο το οικοδόμημα του παγκοσμιοποιημένου δημόσιου χώρου, αλλά κυρίως γιατί αποτελούν τη μήτρα των προτύπων, των αντιλήψεων και των στάσεων του σύγχρονου ανθρώπου απέναντι στον κόσμο που τον περιβάλλει.

Υπό αυτή την έννοια, ο ρόλος που διαδραματίζουν τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας στη δική μας στάση απέναντι στο ζήτημα της αναπηρίας είναι καθοριστικής σημασίας, όπως βεβαίως και σε πάρα πολλά άλλα πράγματα.

Τα άτομα με αναπηρία αποτελούν σήμερα τη μεγαλύτερη μειονοτική ομάδα σε παγκόσμια κλίμακα σύμφωνα με τα διεθνή στατιστικά δεδομένα, αφού αντιπροσωπεύουν περίπου το 9% με 10% του παγκόσμιου πληθυσμού. Εάν συνυπολογίσουμε τις καταστροφές από φυσικά ή ανθρώπινα αίτια που λαμβάνουν χώρα στον κόσμο, καθώς και την εντεινόμενη γήρανση του πληθυσμού, γρήγορα γίνεται αντιληπτό ότι το συνολικό ποσοστό της αναπηρίας συνεχώς αυξάνεται και θα αυξάνεται. Δυστυχώς!

Ωστόσο το εντυπωσιακά μεγάλο μέγεθος της μειονότητας των ΑμεΑ δεν συνδέεται δυστυχώς από αντίστοιχα εντυπωσιακά ποιοτικά δεδομένα. Είναι ευρέως γνωστό ότι τα ΑμεΑ είναι δυσανάλογα φτωχότερα από το γενικότερο πληθυσμό, τις περισσότερες φορές που απασχολούνται, ενώ πολύ συχνά αποκλείονται του φάσματος των δικαιωμάτων - αστικών, πολιτικών, οικονομικών, κοινωνικών, πολιτισμικών - τα οποία οι σύγχρονες κοινωνίες έχουν κατοχυρώσει -υποτίθεται- για το σύνολο των πολιτών τους.

Οι ρίζες αυτής της δυσμενέστατης κατάστασης θα πρέπει να αναζητηθούν σε μια πολύ διαδεδομένη, κατά το παρελθόν αντίληψη, που ήθελε τους αδύναμους εξαρτημένους και παθητικούς πολίτες. Η ίδια η πολιτεία εξάλλου συνέβαλλε στη διάδοση αυτής της αντίληψης - ίσως και από άγνοια ή πολλές φορές και από κακή αντίληψη των πραγμάτων - αφού οι όποιες δράσεις της για τα ΑμεΑ εξαντλούνται στην εφαρμογή αντισταθμιστικών ως προς την αναπηρία μέτρων όπως, παραδείγματος χάριν, τα γνωστά επιδόματα αναπηρίας.

Ωστόσο θα ήταν άδικο να παραβλέψουμε τα μεγάλα βήματα που έγιναν τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας, αλλά και στην Ευρώπη συνολικότερα, ώστε να βελτιωθεί σημαντικά η ζωή των συγκεκριμένων συνανθρώπων μας.

Η κατοχύρωση του ορισμού της αναπηρίας σύμφωνα με τον τρόπο που τα ίδια αυτά άτομα αυτοπροσδιορίζονται, έδωσε κατ' αρχήν μεγάλη ώθηση στην αλλαγή της στάσης μας απέναντί τους. Αναπηρία σημαίνει «ανά τον πήρο», δηλαδή «με βοήθημα». Ο παλαιότερος ορισμός των ατόμων με αναπηρία ως «άτομα με ειδικές ανάγκες» αποδείχθηκε τουλάχιστον αδόκιμος, αφού η ανάγκη για εκπαίδευση, απασχόληση, επικοινωνία, μεταφορά, ψυχαγωγία και άλλα, παρέμενε και πρέπει να παραμένει ο ίδιος για όλους. Ο τρόπος εκπλήρωσης αυτής της υποχρέωσης ή αυτού του χρέους, σε γενικές γραμμές, διαφέρει. Παράλληλα οι παγκόσμιοι οργανισμοί όπως ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών, αλλά και η Ευρωπαϊκή Ένωση αντιμετωπίζουν την ισότιμη συμμετοχή των ΑμεΑ στις κοινωνίες, ως μια οριζόντια πολιτική που διαπερνά όλες τις προτεινόμενες δράσεις και τούτο διότι η σύγχρονη θεώρηση του κόσμου αντιμετωπίζει τα ΑμεΑ ως άτομα με ιδιαίτερες δεξιότητες, ένα κοινωνικό σύνολο των ενεργών πολιτών και ένα ζωντανό τμήμα της σύγχρονης κοινωνίας.

Ισότιμη συμμετοχή σημαίνει άρση των περιβαλλοντικών, κοινωνικών και νομικών εμποδίων, που περιθωριοποιούν πολλές φορές τα άτομα αυτά. Σημαίνει επίσης τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης, κάτι για το οποίο έχει γίνει πολύ μεγάλη συζήτηση στην Ελλάδα, ενώ έχει υπάρξει κάποια πρόοδος - και μέσα από τον ΑΣΕΠ - για την προσβασιμότητα στην απασχόληση των ΑμεΑ στο δημόσιο τομέα, η οποία όμως δεν ήταν εξ ίσου σημαντική στον ιδιωτικό τομέα, στην παιδεία, στην υγεία, στην πληροφόρηση.

Ωστόσο δεν μπορούμε να μιλάμε για ίση πρόσβαση και συμμετοχή, εάν δεν υπερβούμε τα αρνητικά στερεότυπα, τις παραδοσιακές αντιλήψεις και τη στάση μας απέναντι σε αυτό το φαινόμενο. Αρκετές πρόσφατες έρευνες έχουν καταδείξει ότι το σημαντικότερο εμπόδιο για την ενεργό συμμετοχή στα δρώμενα της κοινωνίας, δεν είναι η ίδια η αναπηρία αυτών των ατόμων, αλλά το περιβάλλον στο οποίο ζουν.

Και ως περιβάλλον δεν νοείται μόνο το δομημένο αστικό ή ημιαστικό, με τις υποτυπώδεις, πολλές φορές ελάχιστες και κάποτε ανύπαρκτες, υποδομές πρόσβασης, αλλά κυρίως η δραστηριότητα σε κάθε σχεδόν τομέα της αλυσίδας: παιδεία, απασχόληση, πολιτισμός, κοινωνικότητα, κόστος της καθημερινότητας.

Ως προς τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας. Σήμερα η βασικότερη πηγή πληροφόρησης του πληθυσμού για τα άτομα με αναπηρία, όπως άλλωστε και το άλλο μεγάλο ζήτημα, είναι πώς δρουν αυτά τα Μέσα. Η τηλεόραση, το ραδιόφωνο, ο κινηματογράφος, η λογοτεχνία, η διαφήμιση, το διαδίκτυο δεν είναι μόνο οι βασικές πηγές της ενημέρωσης μας, αλλά κυρίως οι βασικοί μοχλοί διακίνησης της μαζικής κουλτούρας και της αντίληψης που χαρακτηρίζει ή που διέπει τις κοινωνίες.

Βασικά χαρακτηριστικά αυτής της μαζικής κουλτούρας είναι η χρήση μιας κοινής παγκόσμιας γλώσσας και ο εκδημοκρατισμός της γνώσης, στον οποίο συνεισέφερε σίγουρα η σύγχρονη τεχνολογία. Τι σημαίνει αυτό; Ο εκδημοκρατισμός της γνώσης σημαίνει ότι όλες σχεδόν οι κοινωνικές ομάδες μπορούν να έχουν πρόσβαση στα επιτεύγματα της ανθρωπότητας και πολύ συχνά σε χρόνους πραγματικούς και ίσους. «Κοινή παγκόσμια γλώσσα» σημαίνει ότι όλοι οι άνθρωποι που ζουν στον πλανήτη αυτό, μπορούν να κατανοούν τα νοήματα και τις δομές των προϊόντων των Μέσων Μαζικής Επικοινωνίας και ακολούθως να διαμορφώνουν άποψη και στάση.

Οι σύγχρονοι έφηβοι αποτελούν ένα πολύ ωραίο παράδειγμα εφαρμογής της κοινής παγκόσμιας γλώσσας, αφού ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβάνονται τον εαυτό τους και η στάση που υιοθετούν απέναντι στη ζωή επηρεάζονται συχνά από το παράδειγμα κάποιου προσώπου στα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας σε βαθμό τέτοιο που, πολλές φορές, δημιουργείται σύγκρουση με το παράδειγμα των ίδιων των γονιών τους.

Τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας διαδίδουν λέξεις, έννοιες, ιδέες, δομές και αξίες. Ο τρόπος με τον οποίο θα προβάλλουν τα άτομα με αναπηρία θα επηρεάσει βαθύτατα τη στάση απέναντί τους και συνήθως η αρνητική γλώσσα παράγει και αρνητικές εικόνες, δημιουργεί και κινεί αρνητικά στερεότυπα τα οποία αποδεικνύονται, με τη σειρά τους, τα μεγαλύτερα και δυσκολότερα εμπόδια για τα άτομα με ειδικές ανάγκες ή με αναπηρία.

Εάν φέρουμε στο νου μας, γρήγορα, εκπομπές ειδησεογραφικές ή ψυχαγωγικές που αναφέρονται σε αυτό το θέμα, θα διαπιστώσουμε την ύπαρξη αν όχι τη συντήρηση πολλών στερεότυπων και μυθευμάτων. Συνήθως παρουσιάζονται ως άτομα άρρωστα, εξαρτημένα, απομονωμένα, αποκλεισμένα από την παραγωγή, ως περιπτώσεις ελεημοσύνης, ως δράμα και καμιά φορά ως παραδείγματα που δεν θα θέλαμε να ζούμε και να συναντούμε καθημερινά.

Ο κατάλογος των αρνητικών στερεοτύπων είναι ανεξάντλητος και θα μπορούσε να συνεχιστεί... Παράλληλα, δεν είναι λίγες οι φορές όπου παρουσιάζονται - σε αντίθεση με την προηγούμενη αντίληψη - και ως υπερήρωες. Πάμε, δηλαδή, από το ένα άκρο στο άλλο. Για παράδειγμα: ένα άτομο χωρίς όραση, που έχει όμως υπερφυσικές ικανότητες ως προς την ακοή, μπορεί να καταφέρει τα πάντα, ξεπερνά κάθε εμπόδιο και καταφέρνει το ακατόρθωτο...

Τόσο η εικόνα του αντιήρωα, όσο και η εικόνα του υπερήρωα αποτελούν μια απλουστευτική και τελικά επικίνδυνη παρουσίαση του ατόμου με αναπηρία, διότι του αφαιρεί την πραγματική του υπόσταση, αυτήν του μέλους της κοινωνίας που έχει κάθε δικαίωμα να συμμετάσχει στις καθημερινές δραστηριότητες και σε πλήρη συνύπαρξη με το γενικότερο πληθυσμό. Η ανάγκη εξισορρόπησης της εικόνας των ΑμεΑ που προβάλλουν τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας είναι, κατά συνέπεια, μεγάλη.

Ας μην ξεχνάμε επίσης τον πολλαπλό παιδαγωγικό ρόλο που έχουν σήμερα τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας στο εξής: η ευαισθητοποίηση του γενικού κοινού στο συγκεκριμένο θέμα δεν αποτελεί μόνο πράξη ενός ανώτατου πολιτισμού, αλλά είναι και μια προϋπόθεση - αλλά και συνεισφορά- στην ανάπτυξη και αυτού του τόπου, αλλά και παγκόσμια.

Υπό αυτό το πρίσμα, νομίζω ότι είναι χρήσιμο τα Κινήματα να προσπαθήσουν να οδηγήσουν στη δημιουργία θετικών προτύπων μέσα από τον αγώνα για την άρση του αποκλεισμού αυτής της μεγάλης μειονότητας, από την καθημερινή ζωή. Πώς; Τα ίδια τα Μέσα δεν θα πρέπει να χρησιμοποιούν αυτά τα άτομα με όρους υπερ-ήρωα ή αντι-ήρωα, αλλά να προσφέρουν στα άτομα με αναπηρία τη δυνατότητα να εκφράζονται αυτόνομα, να προσδιορίζουν τα ίδια με ρεαλισμό τα θέματά που τα απασχολούν. Γιατί το ζητούμενο δεν είναι να αναδεικνύουμε, μονότονα και στερεότυπα, είτε τα παραδείγματα των ατόμων που έχουν μεν αναπηρία, αλλά διαθέτουν πολύ μεγάλες δεξιότητες, ούτε βέβαια το αντίθετο, τα παραδείγματα των πλέον εξαρτημένων, λόγω της αναπηρίας, συμπολιτών μας.

Πιστεύω ότι η σωστή προσέγγιση είναι η κατανόηση της ανάγκης να εμπεδωθεί η άποψη ότι όλοι οι συνάνθρωποί μας, είτε έχουν αναπηρία είτε δεν έχουν, έχουν τις ίδιες δυνατότητες και πολλές φορές μεγαλύτερες. Τέτοια παραδείγματα θα μπορούσα να αναφέρω πολλά, αντιλαμβάνομαι όμως ότι έχω ξεπεράσει τα χρονικά όρια. Γι' αυτό σταματώ εδώ και επιφυλάσσομαι να επανέλθω, αν χρειαστεί, στη συνέχεια.

                                                                                                       Επιστροφή στην αρχή της σελίδας

Συντονιστής

Θα έχουμε τη δυνατότητα να πούμε περισσότερα και στη συζήτηση που θα γίνει. Το μόνο που έχω να σας επισημάνω κ. Σηφουνάκη, επειδή αναφερθήκατε στα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας, επειδή ήταν το θέμα σας αυτό, είναι ότι τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας δεν παρουσιάζουν ό,τι έχει σχέση με ανθρώπους με αναπηρίες, γιατί θεωρούν ότι δεν πουλάει. Στην Ελλάδα δεν παρουσιάζεται τίποτα που δεν πουλάει, κάνει χαμηλή τηλεθέαση. Εάν πάρει ο κ. Μικρούτσικος κάποιον που δεν έχει δόντια και αρχίζει και κλαίγεται και λέει πως τον απάτησε η γυναίκα του και πως την έπιασε στο κρεβάτι με τον κουμπάρο, αυτό πουλάει.

Αυτό είναι ένα θέμα το οποίο πουλάει και θα το μεταδώσει, έστω κι αν μετά από ένα χρόνο το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης κρίνει ότι αυτό δεν θα έπρεπε να μεταδίδεται στις 4 η ώρα το απόγευμα. Αν όμως πάρεις την ιστορία της κυρίας για παράδειγμα που βλέπω απέναντί μου, η οποία δίνει μια καθημερινή μάχη μεγαλύτερη από οποιονδήποτε άλλον που έχει την όρασή του, αυτή δεν πουλάει, δεν μας ενδιαφέρει. Είναι εκτός.

Γιατί είναι εκτός όμως; Και εδώ είναι η ευθύνη νομίζω και των πολιτών, των τηλεθεατών. Δεν θέλουμε να βλέπουμε τέτοια πράγματα, διότι αν τα βλέπουμε, μπορεί να γίνουμε κι εμείς. Με την ίδια νοοτροπία που υπήρχε παλαιότερα ότι αν έχεις ένα ανάπηρο παιδί σπίτι, το κρύβεις δεν το βγάζεις έξω, δεν το δείχνεις. Γι' αυτό έχουμε απαγορεύσει στους ανθρώπους που είναι με καροτσάκι να βγαίνουν στους δρόμους.

Σε ποια δημόσια υπηρεσία μπορεί να μπει; Βλέπω ότι εδώ ευτυχώς έχουν ράμπα, αλλά επειδή είναι καινούριο το κτίριο της Γενικής Γραμματείας Επικοινωνίας-Γενικής Γραμματείας Ενημέρωσης. Αλλά σε ποιο Υπουργείο μπορεί να πάει ένας ανάπηρος; Σε ποια εκκλησία μπορεί να πάει ένας ανάπηρος; Ούτε καν στη Μητρόπολη δεν μπορεί να πάει. Γι' αυτό ακριβώς λέω ότι υπάρχει σοβαρό πρόβλημα πολιτισμού.

Δεν ξέρω αν είναι μόνο στην Ελλάδα, εγώ θυμάμαι όταν πρωτοπήγα στις Ηνωμένες Πολιτείες πριν από 15 - 20 χρόνια είπα «αυτή η χώρα έχει τόσους αναπήρους; Είναι όλοι ανάπηροι σε αυτή τη χώρα;» γιατί στην Ελλάδα δεν το είχα συνειδητοποιήσει, δεν είδα ποτέ κανέναν με καρότσι, ενώ στην Αμερική έβλεπα.

Να δώσω τον λόγο στον κ. Tony Garett ο οποίος συνάδελφος δημοσιογράφος αθλητικογράφος, ειδικευμένος σε θέματα αναπήρων, ο οποίος εργάζεται στο "BBC SPORT".

 

T. Garett

Κυρίες και κύριοι κατ' αρχήν θα ήθελα να σας ευχαριστήσω. Είναι πραγματικά μεγάλη η τιμή να βρίσκομαι εδώ στην Ελλάδα, είναι και μεγάλη χαρά πέρα από τιμή. Εγώ θα σας πω το ρόλο μου στο BBC και θα σας δείξω ένα πολύ σύντομο DVD που μιλάει για κάποια συγκεκριμένα στερεότυπα και μετά θα σας δώσω κάποια παραδείγματα που πήρα από τη σημερινή πρωινή συνεδρίαση, κοιτώντας δηλαδή προς το μέλλον σε σχέση με τα δυο προηγούμενα χρόνια που βλέπω μεγάλες βελτιώσεις στην Ελλάδα, υπό το πρίσμα των Μέσων Μαζικής Επικοινωνίας.

Εδώ και πολλά χρόνια εργάζομαι στο BBC. Πριν από τέσσερα - πέντε χρόνια προσπάθησα να δω τη σκοπιά των ατόμων με αναπηρία σε σχέση με το παρελθόν. Κι εδώ έρχομαι στο παράδειγμα για το οποίο μόλις μιλήσαμε, δηλαδή ότι δεν υπάρχουν ράμπες. Στο Λονδίνο, στο BBC είμαστε αρκετά περήφανοι για την προσβασιμότητα, για την προσπελασιμότητα.

Υπήρξε μια περίπτωση πριν από τέσσερα χρόνια στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Σίδνεϋ. Ήμουν στο BBC1 σε ένα βραδινό αθλητικό show για το τέλος του χρόνου που απονέμει πτυχία. Εκεί υπήρχε ο Tony Grey Tomson ένας πολύ φημισμένος αθλητής ο οποίος τελείωσε τρίτος σε παραολυμπιακό αγώνισμα, πήγε να πάρει το βραβείο του αλλά δεν υπήρχε ράμπα για να ανέβει στο πόντιουμ να πάρει το βραβείο του. Εκεί καταλάβαμε ότι αυτό το μικρό σφάλμα ήταν ουσιαστικά τεράστιο.

Αυτό το σφάλμα βεβαίως βοήθησε στο να δημιουργηθεί η δική μου θέση εργασίας. Ήταν το πιο όμορφο λάθος που έγινε, διότι ήταν ένα λάθος από το οποίο ανιχνεύτηκε και τελικά διορθώθηκε. Και όλοι ήταν πολύ αμήχανοι τότε λόγω του λάθους αυτού, αλλά να λοιπόν που δημιουργήθηκε μια θέση εργασίας για εμένα τέσσερα χρόνια. Τώρα είμαι στο ραδιόφωνο, στην τηλεόραση στο διαδίκτυο για το αθλητικό κομμάτι του BBC και προσπαθώ να βελτιώσω την κάλυψη, προσπαθώ να βρω νέους ήρωες, προσπαθώ να βρω κάλυψη αθλητών.

Θα σας δείξω ένα DVD που έχει πολύ ωραίες αναμνήσεις και από εδώ. Είναι της κάλυψης των Παραολυμπιακών Αγώνων του «Αθήνα 2004», παρακαλώ παρακολουθήστε το.

Προβολή DVD

Ελπίζω να σας άρεσε. Σας το έδειξα για μερικούς λόγους εκ των οποίων ένας να σας δείξω ότι το BBC χρησιμοποίησε τους ίδιους ακριβώς ανθρώπους. Τους σχολιαστές που χρησιμοποιήθηκαν και στους Ολυμπιακούς Αγώνες. Είχαμε θετικούς ανθρώπους, είχαμε θετικούς αθλητές, αλλά και αθλητικογράφους. Η κάλυψη ήταν πάρα πολύ καλή στην Αθήνα και δείχναμε και απ' ευθείας μεταδόσεις για μιάμιση ώρα κάθε μέρα. Όλος ο κόσμος ενθουσιάστηκε με την αναμετάδοση των παραολυμπιακών αγωνισμάτων. Άπό τους ταξιτζήδες, από τα παιδιά, από τον κόσμο στο δρόμο είδαμε ότι αν θέλουμε χρόνο στον αέρα, πρέπει να δείχνουμε τα καλύτερα, τα πιο δυνατά σημεία των αγωνισμάτων.

Στους Παραολυμπιακούς ήμασταν πεπεισμένοι ότι ήταν ίσως και ο λόγος για τον οποίο πήραμε τους Ολυμπιακούς. Διότι όταν βάλαμε όλες τις παρουσιάσεις των υποψηφίων, η παρουσίαση των Παραολυμπιακών θεωρήθηκε κρίσιμης σημασίας και νομίζω ότι εκεί κερδίσαμε στα σημεία για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2012.

Εγώ θα ενθάρρυνα εδώ στην Ελλάδα μέσα στα επόμενα χρόνια εφόσον έχετε πολύ καλά πρότυπα να τα χρησιμοποιήσετε. Να τα δείχνετε πιο πολύ, να προωθούν θέματα αναπηρίας μέσω του αθλητισμού. Θα δείτε ότι το κοινό -και το είδαμε αυτό και σήμερα το πρωί- αγνοεί πολλά και δεν θέλουν να ξέρουν πολλά για την αναπηρία. Όμως ξαφνικά βλέπουν ότι αυτό μπορεί να επηρεάζει και τους ίδιους και τις οικογένειές τους. Το να υπάρχει απλά mainstreaming τηλεόραση δεν είναι ίσως το πιο σημαντικό.

Εγώ γυρνώντας εδώ στην Ελλάδα κράτησα κάποιες σημειώσεις. Μια από τις λέξεις - κλειδιά που χρησιμοποιείται πάρα πολύ, είναι η λέξη αναπηρία handicap στα αγγλικά. Αυτή η λέξη θεωρείται αρνητική και αν χρησιμοποιηθεί η λέξη handicap - αναπηρία πραγματικά μου σηκώνονται τα μαλλιά. Δεν μπορώ να το ακούσω.

Υπάρχουν κάποια πράγματα τα οποία πρέπει να δείχνουν θετική εικόνα. Καλό είναι να ξεφορτωθούμε τη λέξη handicap - αναπηρία. Δεν χρησιμοποιείται πάρα πολύ στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες, ή τουλάχιστον δεν έχει αυτή την αρνητική χροιά. Όμως στο Ηνωμένο Βασίλειο ακούσαμε και τη λέξη «σπαστικός» από ένα Αμερικανό γκολέρ, ο οποίος περιέγραφε έναν άλλο παίκτη και είπε ότι «έπαιξε σαν σπαστικός». Δεν ήταν και πολύ ευχάριστη αυτή η μεταφορά, αυτή η παρομοίωση που έκανε. Θα πρέπει να περάσουμε σε θετικές εικόνες για να αποφύγουμε όλα αυτά τα αρνητικά στερεότυπα του παρελθόντος.

Να σας μιλήσω τώρα για τη δουλειά μου στο BBC. Ξέρω ότι έχω πολλά πράγματα ακόμη να κάνω. Ένας συνάδελφος μου, μου λέει ότι έχουν γίνει πολύ σημαντικά βήματα αλλά θα πρέπει να συνεχίσω να δουλεύω και θα πρέπει κάθε φορά να εξηγώ τον λόγο για τον οποίο πρέπει να συνεχίσω να κάνω διάφορα ρεπορτάζ σχετικά με την αναπηρία. Πρέπει να εξηγήσω, πρέπει ο κόσμος να μάθει. Παλαιότερα δεν υπήρχε το website για τους αθλητές με αναπηρία και όλοι πίστευαν ότι κανένας δεν θα θέλει να κάνει log on να συνδεθεί με το Intenet με ένα τέτοιο site.

Παρόλα αυτά δημιουργήθηκε αυτή η ιστοσελίδα και έχει τρομερή επισκεψιμότητα. Παίζει ένα πολύ σημαντικό ρόλο σε ολόκληρο τo BBC. Παίρνουμε συνεντεύξεις από αθλητές. Στην Ελλάδα αλλά και παντού, τα άτομα με αναπηρία, οι αθλητές με αναπηρία έχουν πράγματα να πουν. Συνδέονται με τα υπόλοιπα ρεπορτάζ του mainstreaming, τα κύρια ρεπορτάζ. Πιστεύω ότι όταν επισκεφθώ ξανά την Ελλάδα μετά από μερικά χρόνια, θα δω ότι έχει προχωρήσει ακόμη περισσότερο. Εγώ ήδη άκουσα σήμερα το πρωί πολλά πράγματα, ξέρω ότι είναι ακόμη μακρύς ο δρόμος, έχουν να γίνουν πολλά πράγματα, όμως, ήδη, έχει υπάρξει βελτίωση. Οι Ολυμπιακοί Αγώνες του Πεκίνου είναι το επόμενο μεγάλο αθλητικό γεγονός. Εγώ περιμένω την επόμενη συνάντησή μας, εν τω μεταξύ εύχομαι κάθε καλύτερο γι' αυτήν.

                                                                                                        Επιστροφή στην αρχή της σελίδας

Συντονιστής

Όλοι οι Παραολυμπιακοί Αγώνες είχαν μεγάλη επιτυχία, όλοι οι Έλληνες ήμασταν περήφανοι για τους Παραολυμπιονίκες μας τότε, αλλά μετά τους ξεχάσαμε, όπως συμβαίνει συνήθως. Αναφέρθηκα προηγούμενα στις τηλεθεάσεις και το πόσο σημαντικά βλέπουμε ή δεν βλέπουμε θέματα που αφορούν τους αναπήρους, επειδή στην Ελλάδα υπάρχουν περίπου 800.000 ανάπηροι σύμφωνα με τις στατιστικές.

Εάν εσείς που είστε εκπρόσωποι των Ομοσπονδιών τους, τους πείθατε όλους αυτούς να έβλεπαν ένα θέμα που θα αφορούσε τους ίδιους και 800.000 άνθρωποι έβλεπαν ένα συγκεκριμένο θέμα από την τηλεόραση, σας βεβαιώ θα έκανε πολύ μεγάλη τηλεθέαση. Αν έβλεπαν όλοι οι ανάπηροι δηλαδή θέματα γι' αυτό, τότε θα υποχρεώνονταν και τα κανάλια να παίζουν περισσότερο θέματα που σας αφορούν.

Το λέω αυτό, διότι έλεγα προηγούμενα ότι μόνο αν κάτι «πουλάει» στην τηλεόραση μεταδίδεται. Αυτά τα θέματα τα οποία έχουν να κάνουν με τον πολιτισμό αυτής της χώρας, είναι κατά τη γνώμη μου υποχρεωτικό να υπάρχουν στην τηλεόραση. Το πώς θα είμαστε εμείς και πώς πρέπει η κοινωνία να συμπεριφέρεται απέναντι στους αναπήρους, είναι υποχρεωτικό κατά τη γνώμη μου να παίζεται στην τηλεόραση. Είναι ευτύχημα το ότι η Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας-Γενική Γραμματεία Ενημέρωσης κάνει αυτή τη διημερίδα, φοβούμαι ότι κανείς δεν θα το πάρει είδηση όμως, πέραν όσων είμαστε εδώ μέσα και γι' αυτό χρειάζεται να κάνουμε ακόμη μεγαλύτερες προσπάθειες και προς αυτή την κατεύθυνση είναι σημαντικό όλοι μας, όσοι έχουμε φωνή και μπορούμε να επηρεάσουμε τα πράγματα να τους βάλουμε σε αυτή την κατεύθυνση.

Θα δώσω τον λόγο τώρα στον κ. John Barsby ο οποίος είναι εκπρόσωπος της Διεθνούς Ομοσπονδίας Δημοσιογράφων και ο ίδιος έχει εργαστεί επί σειρά ετών, 25 χρόνια στο BBC.

 

J. Barsby

«Έχουμε κουραστεί να είμαστε στατιστικές, περιπτώσεις, θαυμάσια παραδείγματα κουράγιου για τον κόσμο, αντικείμενα οίκτου που προκαλούν δωρεές»

Γραμμένο περίπου τριάντα χρόνια πριν, από τον Πωλ Χαντ, ένα συγγραφέα και ακτιβιστή με ειδικές ανάγκες, ο οποίος άσκησε μεγάλη επιρροή στη Βρετανία, αυτή η δήλωση προέρχεται από ένα βιβλίο με δοκίμια που φέρει τον τίτλο «Στίγμα», το οποίο συγκεντρώνει και τεκμηριώνει την εμπειρία της αναπηρίας στη δεκαετία του 60. Συνοψίζει με ακρίβεια ένα από τα κυριότερα εμπόδια χειραφέτησης για τα άτομα με ειδικές ανάγκες: τη στερεότυπη απεικόνιση των ΑμεΑ στη λαϊκή κουλτούρα. Οι αντιλήψεις που συνοδεύουν αυτήν την απεικόνιση εξακολουθούν να είναι σήμερα το ίδιο σημαντικές όσο ήταν σαράντα χρόνια πριν.

Τα στερεότυπα των ΜΜΕ είναι αναπόφευκτα, ιδιαίτερα στη διαφήμιση, στη ψυχαγωγία και στα ειδησεογραφικά μέσα, που έχουν ανάγκη ένα όσο το δυνατόν μεγαλύτερο κοινό το οποίο να κατανοεί γρήγορα τις παρεχόμενες πληροφορίες. Τα στερεότυπα δρουν ως κώδικες που δίνουν στο κοινό μια γρήγορη και κοινή εικόνα ενός προσώπου ή μιας ομάδας ατόμων - που σχετίζεται συνήθως με την κοινωνική τάξη, την εθνικότητα ή τη φυλή τους, το φύλο, το γενετήσιο προσανατολισμό, τον κοινωνικό ρόλο ή το επάγγελμα τους, και ιδιαίτερα στο πεδίο των ΑμεΑ.

Αλλά τα στερεότυπα μπορεί να είναι προβληματικά. Είναι δυνατόν να:

- συρρικνώσουν ένα ευρύ πεδίο διαφορών υπεραπλουστεύοντας την κατηγοριοποίηση των ανθρώπων

-να μετατρέψουν εικασίες για συγκεκριμένες ομάδες ανθρώπων σε «πραγματικότητες».

-να χρησιμοποιηθούν για να δικαιολογήσει τη θέση των κυβερνώντων.

-να διαιωνίζουν τις κοινωνικές προκαταλήψεις και ανισότητες.

Οι ομάδες που παρουσιάζονται μέσα από τέτοια στερεότυπα δεν εκφέρουν άποψη για το συγκεκριμένο τρόπο παρουσίασης. «Έχουμε κι εμείς το δικαίωμα να είμαστε ίδιοι και διαφορετικοί, και δε θα έπρεπε να υπάρχουν αντιθέσεις ανάμεσα μας». Σακς - Ανθρώπινα δικαιώματα στον 21ο Αιώνα.

Ένας αυξανόμενος αριθμός επαγγελματιών και παραγόντων πολιτικής ισχυρίζονται ότι δεν είναι η «αδυναμία» - ατομικοί λειτουργικοί περιορισμοί, είτε φυσικοί, είτε αισθητηριακοί, διανοητικοί ή κρυμμένοι - η οποία εμποδίζει τους ανθρώπους να φτάσουν σε ένα λογικό τρόπο ζωής, αλλά περιβάλλοντα που περιορίζουν και φραγμοί που ακυρώνουν. Σε μια πιο ρεαλιστική βάση η «αναπηρία» αναφέρεται σε ένα πολύπλοκο σύστημα κοινωνικών εμποδίων, το οποίο επιβάλλεται στα ΑμεΑ από μια κοινωνία η οποία διαπρέπει στις προκαταλήψεις και στις διακρίσεις.

Μολονότι υπάρχει κάποια διαφωνία σχετικά με το επίπεδο της επιρροής των ΜΜΕ στην πρόσληψη μας του κόσμου, υπάρχουν κάποιοι που πιστεύουν ότι δεν υπάρχει καμία τέτοια επιρροή. Υπάρχει για παράδειγμα, ευρέως διαδεδομένο ενδιαφέρον στην κοινή γνώμη σχετικά με τα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα των εκπομπών και των ΜΜΕ - ιδιαίτερα στα παιδιά. Παρόλο που δεν υπάρχουν συγκεκριμένα δεδομένα, σε διεθνές επίπεδο, που να καταδεικνύουν ότι η συμπεριφορά μεταβάλλεται ανάλογα με τα περιεχόμενα των ΜΜΕ, οι άνθρωποι τείνουν να πιστεύουν ότι ο τρόπος με τον οποίο παρουσιάζονται οι άνθρωποι μέσα από τα ΜΜΕ είναι σημαντικός. Οι χαρακτήρες που παρουσιάζονται στην οθόνη και μέσα από τον ευρύτερο χώρο των ΜΜΕ, πολύ συχνά αποτελούν κοινωνικά και πολιτισμικά στερεότυπα, που προορίζονται για την πλειοψηφία των θεατών. Αυτά αντανακλούν ευρέως διαδεδομένες αντιλήψεις που απέχουν πολύ από την αλήθεια, και αυτό είναι ομοίως αληθές στη Γαλλία, στη Γερμανία, στην Αμερική και εδώ στην Ελλάδα.

Στη διάρκεια της δεκαετίας του ‘80 η εκστρατεία για ίσα δικαιώματα για τα ΑμεΑ κατέστη εντονότερη. Ομοίως, αυξήθηκε το ενδιαφέρον για τις διαστρεβλωτικές πολιτισμικές παρουσιάσεις της αναπηρίας. Πρώτα, ανάμεσα στα ΑμεΑ και στις οργανώσεις τους, και αργότερα σε εκείνους που συνδέονταν με τα ΜΜΕ. Στις αρχές της δεκαετίας του ‘80, εργαστήρια που μελετούσαν την εικόνα των ΑμεΑ στα ΜΜΕ, βρίσκονταν στο κέντρο της «Εκπαίδευσης για την Ισότητα των ΑμεΑ» ("Disability Equality Training"-DET) και οργάνωναν κύκλους μαθημάτων από ΑμεΑ. Μέλη του Δικτύου Απελευθέρωσης Λονδίνου, μια οργάνωση την οποία διοικούν και διαχειρίζονται ΑμεΑ, βοήθησαν να ξεκινήσει η «Εκστρατεία Για Αληθινούς Ανθρώπους» του πρώτου Εθνικού Σωματείου Δημοσιογράφων (NUJ), ώστε να εξαλειφθούν οι προκαταλήψεις σε βάρος των ΑμεΑ στον Τύπο. Μετά από αυτό και στην περίοδο που διανύουμε, συμμετέχουμε στην εκστρατεία "Hacked Off" η οποία έχει να κάνει με την ορολογία της αναπηρίας στα ΜΜΕ. ( Έχω φέρει μερικά φυλλάδια από αυτήν την εκστρατεία και αν επιθυμείτε να πάρετε κάποιο, είναι στη διάθεση σας).

Αλλάζοντας θέμα για λίγο, θα ήθελα να σας μιλήσω για τις προσπάθειες του σωματείου μου σχετικά με τα ΑμεΑ. Τίποτα δεν είναι αρκετό, ακόμα και όταν σκεφτόμαστε ότι κάνουμε καλή δουλειά. Έχουμε ένα Συμβούλιο Μελών ΑμεΑ, στο οποίο συμμετέχουν αλλά και διοικούν δημοσιογράφοι με ειδικές ανάγκες. Συναντιούνται τακτικά και έχουν άμεση πρόσβαση στο εκτελεστικό όργανο του σωματείου. Έχουν μόλις συμφωνήσει σε μια ανακοίνωση, σχετικά με την πολιτική που θα ακολουθήσουν, εκ μέρους των ΑμεΑ μελών μας. Επιτρέψτε μου να διαβάσω την δήλωση που συνοδεύει αυτό το έγγραφο. Και τα μέλη μας ας μην παραλείψουν να ασκήσουν την κριτική τους στο ίδιο τους το σωματείο, δείχνοντας έτσι ότι απαιτείται μεγαλύτερη προσπάθεια.

Η δήλωση έχει ως εξής:

«Αναγνωρίζουμε ότι, παρά τη νομοθεσία, οι διακρίσεις και οι προκαταλήψεις συνεχίζουν να υπάρχουν για πολλά άτομα και ομάδες στο σωματείο μας. Τα μέλη μας έχουν υποστεί τέτοιου είδους συμπεριφορά, επειδή είναι ΑμεΑ και μερικές φορές, επειδή ανήκουν και σε άλλες ομάδες, που υφίστανται διακρίσεις. Είμαστε αποφασισμένοι να επιτρέψουμε και να ενθαρρύνουμε τη συμμετοχή όλων των ατόμων στο σωματείο μας και θα κάνουμε κάθε τι δυνατό για να εξαλείψουμε κάθε φραγμό που μπορεί να παρακωλύει τις ευκαιρίες που παρουσιάζονται. Θα εναντιωθούμε σε κάθε πρακτική διάκρισης, όπου και αν εμφανίζεται στο σωματείο μας, στο επάγγελμα μας και στην καθημερινότητα μας ως δημοσιογράφοι.»

Ξέρουμε λοιπόν ότι η σωστή πρακτική ξεκινά από το σπίτι.

Επιστρέφοντας στο κείμενο μου, είναι εμφανές ότι η επαναλαμβανόμενη παρουσίαση εικόνων με επαναλαμβανόμενο τρόπο, μπορεί να φέρει μια ορισμένη αποδοχή, η οποία θα προκύψει μέσα από αυτές τις εικόνες, αν θεωρηθούν ως τυποποίηση της καθημερινής ύπαρξης. Τα ΜΜΕ είναι αποτελεσματικά στο να εμφυτεύουν νέες πληροφορίες και να συνεισφέρουν στη διάδοση νέων ιδεών και αξιών, όταν αυτές δεν έρχονται σε αντίθεση με ισχυρά παγιωμένες αντιλήψεις και απόψεις. 

Για τα περισσότερα ΑμεΑ, το σύνολο εικόνων και παρουσιάσεων των ΜΜΕ απέχουν πολύ από την καθημερινή πραγματικότητα. Τα στερεότυπα είναι ακριβώς αυτό, μια μεταφορά της πραγματικότητας. Δεν προκαλεί κατάπληξη το γεγονός ότι οι ΑμεΑ ακτιβιστές και θεμελιωτές των κινημάτων για αλλαγή στη Μεγάλη Βρετανία, συνεχίζουν να λένε «Τίποτα για εμάς χωρίς εμάς!»

Η συμμετοχή των ΑμεΑ στη δημιουργία των παρουσιάσεων της αναπηρίας μέσα από τα ΜΜΕ, δεν είναι κάτι απίθανο. Ωστόσο, αυτή η παρουσίαση παραμένει ακόμα μακριά από τη φυσιολογική εικόνα. Αυτό συμβαίνει εξαιτίας της «κλινικής» άποψης αυτού του στερεότυπου. Για πολλούς ανθρώπους, οι άνθρωποι με ειδικές ανάγκες δεν θεωρούνται ικανοί για θυμό ή άλλες έντονες συναισθηματικές αντιδράσεις. Επίσης δεν θεωρούνται διόλου ελκυστικοί - μια ασεξουαλική εικόνα γίνεται ευκολότερα αποδεκτή.

Το σωματείο μας, το Εθνικό Σωματείο Δημοσιογράφων, έγινε πρωτοπόρο όργανο στις εκστρατείες για ανθρώπινα και πολιτικά δικαιώματα, και αυτό περιλαμβάνει την πίστη ότι οι άνθρωποι με ειδικές ανάγκες έχουν δικαίωμα σε ισότιμη ζωή στην κοινωνία. Αυτή η ισοτιμία σημαίνει ότι η ασθένεια ή η αδυναμία δεν αποτελούν φραγμούς στη δραστηριότητα και στη συμμετοχή.

Αν λοιπόν όλοι συμπεριφέρονται στους ανθρώπους με ειδικές ανάγκες με αξιοπρέπεια, τότε εκείνοι δεν θα είναι σε διαμάχη με την υγιή κοινωνία, και αυτό είναι ακριβώς το σημείο στο οποίο επιμένει το Εθνικό Σωματείο Δημοσιογράφων. Ως σωματείο του οποίου τα μέλη συνεισφέρουν κατά πολύ στην ανάπτυξη και διαμόρφωση των αποδεκτών εικόνων από τα ΜΜΕ, εργάζεται σκληρά κατά της λανθασμένης και ακατάλληλης γλώσσας και παρουσίασης που ενισχύει συμπεριφορές αναπηρίας.

Ενώ οι άνθρωποι μη ειδικών αναγκών, δέχονται γενικά ότι ένα άτομο με καροτσάκι δεν μπορεί να μπει σε ένα κτίριο με σκάλες, αισθάνονται ότι απειλούνται από την ιδέα ότι ένα πρόσωπο που χρησιμοποιεί καροτσάκι μπορεί να αισθάνεται άνετα - και να είναι υπερήφανο - όπως και εκείνοι. Οι άνθρωποι με ειδικές ανάγκες αντιμετωπίζουν πολύ περισσότερα από την είσοδο σε ένα κτίριο με σκάλες και πόρτες. Έχουν να αντιμετωπίσουν οικονομικούς και κοινωνικούς φραγμούς προκατάληψης και αρνητικής συμπεριφοράς.

Οι άνθρωποι με ειδικές ανάγκες εξακολουθούν να αποτελούν στερεότυπα και να θεωρούνται ανίκανοι να αναλάβουν εργασίες ή να επιδοθούν σε ψυχαγωγικές δραστηριότητες όπως οι άνθρωποι χωρίς ειδικές ανάγκες.

Γνωρίζουμε ότι ορισμένοι άνθρωποι που κατέχουν θέσεις εξουσίας, στην απασχόληση αλλά και στον ευρύτερο ιδιωτικό τομέα, βρίσκουν μη ουσιαστική την παρουσίαση των στερεοτύπων των ΑμεΑ. Αλλά δεν είναι έτσι. Πρόκειται για κάτι πολύ σπουδαίο. Βοηθά να σταματήσουν οι διακρίσεις.

Η Μεγάλη Βρετανία έχει διάφορες λέξεις - κλειδιά σχετικά με την αναπηρία. Η τωρινή και μελλοντική νομοθεσία, περιέχει την φράση «λογική προσαρμογή, δικαιώματα και ποιότητα ζωής». Αλλά χωρίς την ενεργητική βοήθεια των ΜΜΕ, κάθε αλλαγή θα είναι περιορισμένη, εξαιτίας του ότι οι άνθρωποι θα εξακολουθούν να βλέπουν τους ΑμεΑ ως στερεότυπα.

Ως δημοσιογράφοι, από όποια χώρα κι αν προερχόμαστε, σκεφτόμαστε ότι είναι δύσκολο να γράψουμε ένα άρθρο σχετικό με αναπηρία αποφεύγοντας να φανεί ο οίκτος για ένα πρόσωπο που έχει ξεπεράσει πολλές αντιξοότητες, όταν η πραγματικότητα δεν είναι τόσο δύσκολη. Χρειάζεται απλά σκέψη και προσεκτική αντιμετώπιση.

Εμείς στα ΜΜΕ είμαστε τεμπέληδες, και πολύ συχνά στα άρθρα που έχουν να κάνουν με την αναπηρία, δείχνουμε ότι δεν έχουμε κοπιάσει για να μάθουμε για τους ανθρώπους με ειδικές ανάγκες και τι μπορεί να τους προσβάλλει. Λέξεις όπως «αναπηρικό καροτσάκι» δείχνουν περιορισμό και δεν εστιάζουν στην ικανότητα του ατόμου. Λέξεις και φράσεις που παρουσιάζουν τα ΑμεΑ ως θύματα, ενισχύουν τα στερεότυπα. «Θύματα» δεν είναι μια καλή λέξη, ούτε οι φράσεις «υποφέρει από» ή «είναι ανάπηρος». Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι το άτομο με ειδικές ανάγκες δεν μπορεί να θεωρεί την αδυναμία του ως τραγωδία - αλλά ως απλό γεγονός της ζωής, το οποίο πρέπει να αντιμετωπίσει με θετικό τρόπο.

Η πνευματική υγεία αποτελεί μια ευρεία και παρεξηγημένη πτυχή του κινήματος για τα ΑμεΑ, διότι πολύ συχνά χρησιμοποιεί το στερεότυπο της πνευματικής μειονεξίας, το οποίο σημαίνει ότι ένα πρόσωπο δεν έχει την ικανότητα να συμμετέχει στην καθημερινή ζωή. Αυτό βέβαια είναι αναληθές και η προτιμούμενη έκφραση «άτομο με μαθησιακές δυσκολίες» είναι πολύ περισσότερο αποδεκτή. Η νέα νομοθεσία στη Μεγάλη Βρετανία επισημαίνει ότι λέξεις που ταπεινώνουν και υποβιβάζουν τους ανθρώπους οι οποίοι έχουν πνευματικά και διανοητικά προβλήματα υγείας, θα αφαιρεθούν από τους νόμους που ψηφίζονται. Η χρήση σε νομικά και εκλογικά έγγραφα, φράσεων που αναφέρονται σε «ηλιθίους και παράφρονες» δεν έχουν θέση σε καμία σύγχρονη δημοκρατία, και θα έπρεπε να θεωρούνται υβριστικές, καθώς εκφράζουν προκαταλήψεις και διακρίσεις.

Από την άλλη πλευρά, είναι σημαντικό εκείνοι που εργάζονται στα ΜΜΕ και στον ευρύτερο ιδιωτικό τομέα, να μην ενδιαφέρονται τόσο ώστε να εκφράζονται σωστά, διότι με αυτόν τον τρόπο, όταν μιλούν για ΑμεΑ, θα φαίνονται αφύσικοι.

Ο πραγματικός σκοπός είναι να αντιμετωπίζουμε την αναπηρία άνετα και φυσικά, κάτι το οποίο θα οδηγήσει σε λιγότερο προσβλητικά στερεότυπα, διότι πολλοί από τους ανθρώπους με ειδικές ανάγκες θα δεχτούν ότι η ζωή τους, σε προσωπικό αλλά και κοινωνικό επίπεδο βρίσκεται σε ισότιμη βάση.

Εν κατακλείδι, όλοι θα πρέπει να εξετάσουμε τον τρόπο με τον οποίο τα ΜΜΕ παρέχουν πληροφορίες, για να κατανοήσουμε πώς δημιουργούν και διαιωνίζουν αρνητικές εικόνες των ΑμεΑ. Να σχηματίσουμε μια δέσμη αρχών που θα επιτρέψει σε όλους εκείνους που εργάζονται σε αυτόν τον τομέα να εξαλείψουν τις διακρίσεις και τις προκαταλήψεις και να αποκαταστήσουν την ισορροπία. Και να δώσουμε στους ανθρώπους με ειδικές ανάγκες, ένα γρήγορο και προσιτό οδηγό για τη διαδικασία υποβολής παραπόνων, έτσι ώστε να συνεισφέρουν και οι ίδιοι στην εξάλειψη του συνόλου των στερεότυπων εικόνων στα ΜΜΕ.

                                                                                                       Επιστροφή στην αρχή της σελίδας

Συντονιστής

Να ευχαριστήσουμε τον κ. Barsby. Να δώσω τον λόγο στον κ. Γιώργο Μπολάνη τον οποίο χαίρομαι που τον βλέπω μετά από πολλά χρόνια, ήμασταν μαζί στην ίδια πολιτική νεολαία στα φοιτητικά μας χρόνια και είχαμε πολλές ελπίδες τότε και μοιραζόμασταν πολλές αγωνίες. Τώρα είναι Διευθύνων σύμβουλος του Εθνικού Οπτικοακουστικού Αρχείου.

 

Γ. Μπολάνης

Ευχαριστώ πολύ για την πρόσκληση στη συγκεκριμένη ημερίδα - συζήτηση. Το Εθνικό Οπτικοακουστικό Αρχείο είναι ένας πολύ καινούριος φορέας, πρακτικώς δεν έχει παρελθόν, πράγμα το οποίο είναι και καλό και κακό. Δεν έχει λόγους να απολογηθεί για το γεγονός ότι δεν έχει κάνει τίποτε για να δώσει βαθμούς ελευθερίας και ίσης μεταχείρισης, ίσης ευκαιρίας στους χώρους του και στις δραστηριότητές του στα άτομα με αναπηρία. Έχει επίσης τη δυνατότητα να πει ότι θα κάνει στο μέλλον όλα αυτά τα πράγματα.

Θα έχετε όμως βαρεθεί να ακούτε για το πόσα πράγματα θα γίνουν στο μέλλον, για το πόσο κάποιοι φορείς θα φροντίσουν τα άτομα με αναπηρία να έχουν άριστη πρόσβαση σε επίπεδο χώρων, άριστη πρόσβαση σε επίπεδο υπηρεσιών, άριστη εξ αποστάσεως πρόσβαση σε επίπεδο περιεχομένου, θα έχουν τη δυνατότητα πρόσληψης και εργασίας ή συνεργασίας με φορείς διαφόρων τυπολογιών, ίση και καλύτερη σε σχέση με τους μη αναπήρους... Δεν έχει κανείς νόημα να ξανατρέξουμε τα ίδια σε επίπεδο υποσχέσεων. Όλοι κρινόμαστε στην πράξη.

Εκείνο που θα επιχειρήσω περισσότερο να κάνω είναι να δούμε γιατί σε μια διημερίδα που συνδέει τα άτομα με αναπηρία με τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και προσπαθεί να δει τις διάφορες μορφές αυτής της σχέσης, ένας φορέας αρχειακός ο οποίος φιλοδοξεί να ασχοληθεί με τη διατήρηση της οπτικοακουστικής κληρονομιάς αυτού του τόπου εις όφελος των σημερινών και των επερχομένων γενεών, έχει λόγο παρουσίας και ενδεχομένως έχει δυο λόγια να σας πει.

Τούτο έχει να κάνει με την εξέλιξη των Μέσων. Είμαστε σε μια εποχή που ειδικά η τηλεόραση περνάει από την εποχή των εφήμερων καταγραφών, στη λογική του περιεχομένου. Σήμερα το τηλεοπτικό περιεχόμενο - πέρα από τις ειδικές δυνατότητες που δίνει η ψηφιακή τηλεόραση στην παρακολούθηση από άτομα με αναπηρία - αντιμετωπίζεται με τη λογική της διατήρησης και της διάθεσης μέσω δυνατοτήτων ενός portal, ώστε να επεκτείνεται το στοιχείο της διαρκούς και με αυξημένη ευελιξία πρόσβασης στο περιεχόμενο αυτό για όλους τους χρήστες.

Ειδικότερα για τα άτομα με αναπηρία η λογική αυτή προσθέτει δυνατότητες και βαθμούς ελευθερίας, οι οποίες είναι προφανείς για όλους εκείνους που έχουν ιδιαίτερα ασχοληθεί με το θέμα αυτό.

Εξίσου ισχυρή και μακράς διαρκείας και προοπτικής εκδοχή πρόσβασης, είναι εκείνη που - πέραν της διάθεσης του περιεχομένου - εμπεριέχει τη λογική της διάσωσης και διατήρησης, με παράλληλη εργασία στο περιεχόμενο και τους (υλικούς) φορείς, όπου είναι καταγεγραμμένο. Η καταγραφή σε φορείς που θα είναι διαθέσιμοι για αρκετά χρόνια, η επένδυση σε μηχανές που θα μπορούν να δείξουν αυτούς τους φορείς αλλά και σε δυνατότητες διασύνδεσης και δικτύωσης, η επένδυση τέλος στον τρόπο που το ίδιο αυτό περιεχόμενο θα είναι διαθέσιμο στις επόμενες σειρές και γενιές είναι καίρια και στρατηγική ανάγκη.

Έχει πολύ μεγάλη σημασία ότι το περιεχόμενο το οποίο διαρκώς διατίθεται και πολύ πιο εύκολα δίδεται σε άτομα με αναπηρία μέσα από τις σύγχρονες μεθόδους και τεχνολογίες, πρέπει να διασώζεται και να διαχέεται με όλους τους και τεχνολογικά εφικτούς τρόπους. Είναι υποχρέωση ενός Αρχείου να προβλέψει, ειδικά στην περιοχή της κινούμενης εικόνας και του ήχου, σχεδιασμό σε επίπεδο τεχνολογιών και υποδομών και να εξαντλήσει τις δυνατότητες αυτές με τον καλύτερο τρόπο, εις όφελος όλων των χρηστών και ειδικότερα των ΑμεΑ.

Σε διεθνές επίπεδο, αντίστοιχοι οργανισμοί με βάθος και ωριμότητα έχουν προχωρήσει σε αξιοζήλευτες κινήσεις, ώστε να καταστήσουν την καθημερινότητα των ΑμεΑ, σε σχέση με την εργασία μέσα στους φορείς αυτούς ή με την πρόσβαση στο δικό τους περιεχόμενο, ανθρώπινη και ελκυστική. Ο ορισμός, πχ, ενός disability officer ακούγεται σαν κάτι εξαιρετικά απλό, αλλά δένει με μια σειρά δραστηριοτήτων αναβάθμισης και διασύνδεσης των δεδομένων που αφορούν τα ΑμεΑ, μέσα κι έξω από ένα οργανισμό όπως, χαρακτηριστικά αναφέρεται, το British Film Institute. Έχει έξι - επτά τέτοιας τυπολογίας προβλέψεις και αντίστοιχο βαθύ σχεδιασμό, που πραγματικά είναι όνειρο για τα ελληνικά δεδομένα και θα είχε πάρα πολύ μεγάλη σημασία να ενσωματώνονται αντίστοιχες προβλέψεις στις δικές μας στρατηγικές και πρακτικές.

Αντί επιλόγου:

Έχουμε στα χέρια μας την πρόσφατη διαβούλευση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις ψηφιακές βιβλιοθήκες και τη στρατηγική i-2010. Στα αποτελέσματα τονίζεται η ανάγκη αύξησης της προσβασιμότητας για τα άτομα με αναπηρία. Για να γίνει πιο συγκεκριμένο, ας σταθούμε στην εξής πολύ σημαντική λεπτομέρεια. Θα ξέρετε - όσοι έχει τύχει να ασχοληθείτε την αναζήτηση περιεχομένου από αρχεία - ότι σε πολλές περιπτώσεις υπάρχει θέμα πνευματικών δικαιωμάτων.

Το τεράστιο αυτό θέμα το οποίο αντιμετωπίζεται με συγκεκριμένους τρόπους, κόστος και νομολογία, είναι από τα πιο δύσκολα, από τα πιο μεγάλα, από τα πιο κρίσιμα για την πρόσβαση των χρηστών. Δεν είναι, λοιπόν, τυχαίο ότι η παγκόσμια Συνομοσπονδία όλων των Ενώσεων Οπτικοακουστικών Αρχείων έχει ανακοινώσει πολιτικές που είναι σε φάση υλοποίησης, για το πώς αυτά τα αρχεία θα δοθούν με συγκεκριμένη φόρμουλα διαφορετικής οικονομικής μεταχείρισης στα άτομα με αναπηρία.

Θα μου επιτρέψετε να κλείσω, λέγοντας επίσης ότι μεγάλες διεθνείς εταιρείες - δεν θα τις ονομάσω, γιατί δεν είναι χώρος διαφήμισης εδώ - στηρίζουν πλέον τη στρατηγική τους για τα ΑμεΑ στη μεταβολή στίγματος, με αναφορές όπως "από τη φιλανθρωπία στο business transformation". Αυτή την μεταβολή στάσης, αυτή την επιδίωξη ίσων ευκαιριών, αυτή την ανάπτυξη βαθμών ελευθερίας καλούμαστε να κινήσουμε σε κάθε κατεύθυνση.

Πέρα από τις ευχαριστίες μου για την ανοχή σας, θα πω το εξής: πριν 10 χρόνια είχα την ευκαιρία να διδάξω για λίγο στη Σχολή για τα άτομα με μερική όραση ή με πλήρη έλλειψη οράσεως του Δήμου Καλλιθέας. Είχα τη χαρά να μιλήσω στους μαθητές της Σχολής αυτής για συγκεκριμένες τεχνολογικές λύσεις που τους αφορούσαν. Η καταπληκτική αντίδρασή τους και η ιεροτελεστία που έγινε μπροστά μου, έχει κάνει πανίσχυρη μέσα μου την άποψη / δέσμευση ότι αν έστω κι ένας άνθρωπος αυτής της κατηγορίας ζήσει λίγο καλύτερα χάρις σε μια δράση που κάνουμε γι' αυτόν, αξίζει να είμαστε υπερήφανοι. Σας ευχαριστώ πολύ.

                                                                                                        Επιστροφή στην αρχή της σελίδας

Συντονιστής

Ευχαριστούμε τον κ. Μπολάνη. Να πάμε τώρα στον τελευταίο, αλλά όχι έσχατο ομιλητή τον κ. Σάκη Κωστάρη ο οποίος είναι Παραολυμπιονίκης, είναι από τους ανθρώπους που μετείχαν των Παραολυμπιακών Αγώνων τους οποίους παρακολουθήσαμε, είναι υπεύθυνος επικοινωνίας της ελληνικής Παραολυμπιακής Επιτροπής.

 

Σ. Κωστάρης

Ευχαριστώ πολύ. Κύριε Υπουργέ, κυρίες και κύριοι, φίλες και φίλοι θα αναφερθώ κι εγώ σε αυτό το μεγάλο γεγονός που άγγιξε την Ελλάδα και ελπίζουμε ότι άφησε κάτι: τους Παραολυμπιακούς Αγώνες.

Πριν όμως ξεκινήσω θα ήθελα να συγχαρώ τη Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας και Ενημέρωσης γι' αυτή την προσπάθεια, γιατί νομίζω τέτοιες πρωτοβουλίες είναι που φέρνουν σε επαφή τον κόσμο των ανθρώπων με αναπηρίες, που δεν είναι κάτι απομονωμένο αλλά είναι ζωντανό μέρος της κοινωνίας μας και τον κόσμο των δημοσιογράφων και των Μέσων Μαζικής Επικοινωνίας. Είναι πολύ σημαντικό να υπάρχει αυτή η επαφή, να υπάρχει ενημέρωση, να υπάρχει αλληλοκατανόηση για να μπορέσουμε να αποφύγουμε όλα τα αρνητικά στοιχεία τα οποία αναφέραμε νωρίτερα και που σαφώς υπάρχουν και το παραδέχονται όλοι.

Ας ξεκινήσω όμως με την παρουσίασή μου. Θα δούμε σήμερα την αντιμετώπιση των ατόμων με αναπηρία και ειδικά των αθλητών με αναπηρία, πριν από τους Παραολυμπιακούς Αγώνες, κατά τη διάρκεια των Παραολυμπιακών Αγώνων και μετά τους Αγώνες. Νομίζω ότι είναι ένα σημαντικό σημείο το οποίο πρέπει να αναφερθούμε, να δούμε αν υπήρξε κάποια εξέλιξη στην αντιμετώπιση των ΜΜΕ και εάν αυτό το μεγάλο γεγονός άγγιξε την Ελλάδα και άλλαξε τα δεδομένα και εάν ναι, να δούμε με ποιο τρόπο έγινε αυτό.

Οι Παραολυμπιακοί Αγώνες, όπως θα γνωρίζετε και είδατε πλάνα στο βίντεο που προηγήθηκε, είναι ένα από τα μεγαλύτερα αθλητικά γεγονότα που υπάρχουν αυτή τη στιγμή στον κόσμο. Είκοσι αθλήματα, δεκαέξι κοινά με τους Ολυμπιακούς Αγώνες και τέσσερα αποκλειστικά Παραολυμπιακά αθλήματα. Οι Παραολυμπιακοί Αγώνες είναι μια πολύ μεγάλη διοργάνωση και έχουν πολύ μεγάλη συμμετοχή. Όπως είδαμε και στα πλάνα έχουν υψηλό επίπεδο θεάματος, τεράστια αξία παραδειγματισμού, ιδιαίτερο βάρος για τις αξίες του αθλητισμού και ως τέτοια έχουν και ανεκτίμητη εκπαιδευτική αξία. Γι' αυτό άλλωστε υπήρξε και μια σημαντική προσπάθεια να φέρουμε σχολεία, μαθητές και νέους ανθρώπους στους Παραολυμπιακούς Αγώνες. Οι Παραολυμπιακοί Αγώνες όμως διήρκεσαν 12 ημέρες μέσα στις οποίες η Ελλάδα πρωτοπόρησε, κατάφερε να διοργανώσει πολύ επιτυχημένους Παραολυμπιακούς Αγώνες, όπως είχε πράξει και δύο εβδομάδες νωρίτερα με τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Υπήρξε μεγάλη συμμετοχή του κόσμου και μπορούμε να πούμε ότι βλέπουμε και μια αλλαγή της κοινωνικής αντιμετώπισης της αναπηρίας. Πρέπει όμως να εξετάσουμε πόσο σημαντική ήταν αυτή η αλλαγή.

Ας εξετάσουμε όμως την πραγματικότητα πριν από τους Παραολυμπιακούς Αγώνες. Πριν από τους Παραολυμπιακούς η παρουσίαση των ατόμων με αναπηρία ήταν πολύ αποσπασματική στα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας. Υπήρχε πολύ μικρή παρουσία στις εφημερίδες και στη τηλεόραση και γινόταν με πολύ έντονο τρόπο εξυπηρέτηση στερεοτύπων. Κατά πλειοψηφία οι ειδήσεις που αναφέρονταν σε άτομα με αναπηρία ήταν αρνητικές. Εστίαζαν σε προβλήματα και στη μιζέρια και στη δυστυχία που περνάνε τα άτομα με αναπηρία και υπογράμμιζαν και τόνιζαν όλες αυτές τις αρνητικές πλευρές.

Βλέποντας την αντιμετώπιση των ατόμων με αναπηρία στον τομέα του αθλητισμού, οι αθλητές αντιμετωπίζονταν σαν «ήρωες της ζωής» - υπογραμμιζόταν και επανεμφανιζόταν αυτή η φράση - κλισέ που χρησιμοποιούνταν πάρα πολύ και δυστυχώς συνεχίζει μερικές φορές σήμερα να χρησιμοποιείται. Στα διάφορα άρθρα που εμφανίζονται και στα ρεπορτάζ της τηλεόρασης εκφράζεται σχεδόν πάντοτε ως εξαιρετικό κατόρθωμα ότι κάποιος άνθρωπος με αναπηρία ασχολείται με τον αθλητισμό. Δεν είναι το γεγονός ότι επιτυγχάνει κάποια σημαντική επίδοση, ή ότι προπονείται συστηματικά για να πετύχει τους στόχους του αυτό που τονίζεται. Αυτό αντιθέτως δεν φαίνεται να μετράει ιδιαίτερα. Το σημαντικό γεγονός που τονίζεται με ιδιαίτερο ζήλο είναι ότι από τη στιγμή που ασχολείται με τον αθλητισμό γίνεται αυτόματα ένας ήρωας, ένας υπεραθλητής.

Το ενδιαφέρον προβολής για θέματα Παραολυμπιακού αθλητισμού από τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας πριν από τους Αγώνες ήταν ιδιαίτερα μικρό και φυσικά υπήρξε ξανά η προτίμηση στις αρνητικές ειδήσεις ακόμη και στον αθλητισμό. Δηλαδή ήταν προτιμότερο να τονιστεί ότι δεν κατάφεραν κάποιοι αθλητές να πάνε σε κάποιο πρωτάθλημα, ή ότι η πολιτεία δεν στηρίζει τους αθλητές, όπως θα έπρεπε να τους στηρίζει, παρά να προβληθεί κάποιο κατόρθωμα, κάποιο εξαιρετικό επίτευγμα ή κάποια διάκριση ενός αθλητή.

Πρέπει εδώ να αναφερθούμε σε ορισμένες εξαιρέσεις, όπως είναι η ΕΤ-3 και το πρόγραμμα «Έκτη αίσθηση», που από πολύ νωρίς ξεκίνησε και μπήκε στη διαδικασία να καλύπτει θέματα αναπηρίας και θέματα Παραολυμπιακού αθλητισμού με ένα διαφορετικό τρόπο. Νομίζω πως είναι ένα καλό παράδειγμα για είναι να δούμε πως μέσα από τη διαδικασία της μάθησης και της επικοινωνίας με το χώρο και με τους ίδιους τους αθλητές με αναπηρία, αυτή η εκπομπή σιγά - σιγά έγινε καλύτερη και καλύτερη και δεν αγγίζει πλέον αρνητικά παραδείγματα, που υπάρχουν δυστυχώς πολύ στο χώρο, αλλά προβάλει τα άτομα με αναπηρία με έναν πάρα πολύ καλό και θετικό τρόπο.

Ένα πολύ σημαντικό σημείο που αναφέρθηκε και ο συνάδελφος κ. Μπάρνσμπι νωρίτερα, είναι η χρήση συγκεκριμένου λεξιλογίου. Πρόκειται για έναν τομέα που υστερούμε πάρα πολύ στην Ελλάδα, τη χρήση δηλαδή του σωστού λεξιλογίου, όταν αναφερόμαστε σε άτομα με αναπηρία και σε αθλητές με αναπηρία.

Αυτό που συνέβαινε πολύ συχνά πριν στους Παραολυμπιακούς Αγώνες είναι ότι οι αθλητές δεν αντιμετωπιζόταν σαν αθλητές. Χρησιμοποιούνταν όροι όπως «πρωταθλητές της ζωής», «αυτά τα παιδιά» και τονιζόταν ιδιαίτερα η δύναμη της θέλησης που ναι μεν είναι ένα σημαντικό στοιχείο στα άτομα με αναπηρία, αλλά είναι το ίδιο σημαντικό και στα άτομα χωρίς αναπηρία. Ωστόσο ο τονισμός της θέλησης και της δύναμης της θέλησης ήταν σε υπερθετικό βαθμό στα άτομα με αναπηρία.

Βέβαια ένα πολύ σημαντικό σημείο είναι ότι τα θέματα του αθλητισμού των ατόμων με αναπηρία αντιμετωπίζονταν ως καθαρά κοινωνικά θέματα. Δεν υπήρχε περίπτωση να δεις κάλυψη σε αθλητικές εφημερίδες, ή σε αθλητικά προγράμματα σχετικά με τον Παραολυμπιακό αθλητισμό. Μπορεί να ήταν αθλητισμός, αλλά ο δημοσιογράφος που θα ερχόταν να το καλύψει, ήταν κυρίως από το κοινωνικό ρεπορτάζ, και φυσικά ανάλογη ήταν και η κάλυψη.

Γι' αυτό έχουμε και πάρα πολλές αναφορές στο κοινωνικό ρεπορτάζ, στο μελόδραμα και στην προσπάθεια να αναδειχτεί η κοινωνική δυσκολία που αντιμετωπίζει ένας αθλητής και ένα άτομο με αναπηρία και σχεδόν καθόλου αναφορά στον αθλητισμό και στα αθλητικά επιτεύγματα.

Είπαμε ήδη ορισμένα πράγματα για τη χρήση του λεξιλογίου. Πρέπει να τονίσουμε σε αυτό το σημείο ότι ιδιαίτερα την περίοδο πριν τους Αγώνες δινόταν ιδιαίτερο βάρος στο φορτισμένο λεξιλόγιο με λέξεις όπως «τραγικό θύμα», «καθηλωμένος σε αναπηρικό αμαξίδιο». Άλλωστε το ακούσαμε και νωρίτερα σε μια παρουσίαση: «ήταν καρφωμένος στο αναπηρικό αμαξίδιο». Είναι μια φράση, που υπονοεί ότι εάν κάποιο άτομο χρησιμοποιεί ένα αμαξίδιο αυτόματα καθηλώνεται σε αυτό το αμαξίδιο. Φυσικά δεν ισχύει αυτό. Χρησιμοποιεί το αμαξίδιο σαν μέσο, για να μπορέσει να διευκολυνθεί στην καθημερινή του ζωή. Δεν σημαίνει ότι κάποιος που έχει μια αναπηρία τον καρφώνουν στο αμαξίδιο και δεν σηκώνεται ποτέ ξανά από εκεί.

Επίσης δεν δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην ικανότητα, και δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στον περιορισμό. Αναφέρονται κυρίως οι αθλητές πρώτα σαν ανάπηροι και μετά σαν αθλητές. Λένε «ο παραπληγικός αθλητής». Πολλοί δημοσιογράφοι πρώτα κάνουν μια διεξοδική περιγραφή της αναπηρίας και του τραγικού συμβάντος της απόκτησής της, γιατί στις περιγραφές αυτές μια αναπηρία είναι κατά κανόνα τραγική, και μετά παρεμπιπτόντως αναφέρονται και στο γεγονός ότι αυτός ο καημένος ανάπηρος κάνει και αθλητισμό.

Φυσικά μέσα από τον τρόπο αυτό που δινόταν η αναπηρία και οι αθλητές με αναπηρία, γινόταν έντονη αναπαραγωγή των στερεοτύπων και εξυπηρετούνται και ανατροφοδοτούνται προκαταλήψεις που υπάρχουν για τα άτομα με αναπηρία μέσα.

Ένα άλλο χαρακτηριστικό της κάλυψης που προσέφεραν τα ΜΜΕ πριν από τους Παραολυμπιακούς Αγώνες είναι οι πολύ μικρές προσδοκίες σχετικά με τους αγώνες. Εμείς σαν Έλληνες γενικώς έχουμε αυτή την τάση να πηγαίνουμε κατευθείαν στον αρνητισμό και να λέμε ότι «δεν θα καταφέρουμε τίποτα, ότι είμαστε άχρηστοι, ότι δεν μπορούμε να φτάσουμε τους αγγλοσάξονες ή άλλες χώρες» και γενικές διαπιστώσεις όπως ότι «είμαστε 100 χρόνια πίσω και αδιαφορούμε παντελώς για τα θέματα των ατόμων με αναπηρία». Επίσης διαπιστώθηκε ότι υπήρχε απροθυμία να καλυφθούν θέματα Παραολυμπιακού αθλητισμού, ακόμη και λίγους μήνες πριν τους Παραολυμπιακούς Αγώνες, που πλέον υπήρχε μεγάλο ενδιαφέρον στην κοινωνία και φυσικά, όταν υπήρξε κάποια κάλυψη τα θέματα που επικρατούσαν, ήταν αρνητικά θέματα όπως: η έλλειψη προσβασιμότητας στην πόλη, ότι δεν θα υπάρχει συμμετοχή του κοινού στους Παραολυμπιακούς Αγώνες και γι' αυτό θα αποτύχουν και φυσικά ο κίνδυνος αποτυχίας της διοργάνωσης λόγω οργανωτικής ανεπάρκειας, αλλά και αδιαφορίας των Ελλήνων.

Έγινε φυσικά μια έντονη προσπάθεια από πολλούς φορείς να αλλάξει αυτή η νοοτροπία, σημαντική προβολή για τους Παραολυμπιακούς Αγώνες, πολλές παρουσιάσεις σε σχολεία και το πρόγραμμα της Παραολυμπιακής παιδείας. Φυσικά δεν μπορούσε να γίνει προβολή στο ίδιο επίπεδο όπως έγινε για τους Ολυμπιακούς Αγώνες και πρέπει να το λάβουμε και αυτό σοβαρά υπ' όψη. Αναλογικά η προβολή για τους Παραολυμπιακούς Αγώνες ήταν αρκετά μικρότερη. Συγκριτικά όμως με την προηγούμενη παρουσίαση στα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας ήταν πολύ μεγαλύτερη και αυτό γιατί το ποσοστό πριν από τους Παραολυμπιακούς Αγώνες ήταν σχεδόν μηδενικό.

Φτάσαμε στην εποχή των Αγώνων. Οι Παραολυμπιακοί Αγώνες αποδείχθηκαν μεγάλη επιτυχία, έγιναν αποδεκτοί στην ελληνική κοινωνία ως ένα μεγάλο αθλητικό γεγονός με εθνική σημασία και η ανταπόκριση και συμμετοχή του ήταν τεράστια γεγονός που οι περισσότεροι προέβλεπαν ότι δεν θα είχαν. Είχαμε 850.000 θεατές και συγκριτικά αρκετά μεγάλη προβολή στα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας και ιδιαίτερα μεγάλο ρόλο έπαιξε σε αυτό το σημείο και η ΕΡΤ, η οποία πρωτοπόρησε και έδειξε πέντε με έξι ώρες καθημερινά Παραολυμπιακούς Αγώνες με αρκετές ζωντανές συνδέσεις και μια καθημερινή συνοπτική εκπομπή και φυσικά έχουμε και μερικούς αριθμούς σχετικά με την γενική προβολή των Παραολυμπιακών Αγώνων που είναι πολύ μεγάλη στο εξωτερικό.

Το ερώτημα βέβαια είναι εάν η ΕΡΤ θα συνεχίσει να κάνει αυτή την κάλυψη και να είναι κοντά στους Παραολυμπιακούς Αγώνες και στους επόμενους Παραολυμπιακούς Αγώνες στο Πεκίνο. Γιατί εδώ είχαμε μια ειδική περίπτωση που οι Αγώνες διοργανώθηκαν στη χώρα μας και σαφώς το ενδιαφέρον θα ήταν μεγαλύτερο. Θα πρέπει να δούμε αν η ΕΡΤ ανταποκριθεί στην ανάγκη να υπάρχει προβολή αντίστοιχη όπως υπάρχει και στο BBC για να δείξει τους Παραολυμπιακούς Αγώνες και να προβάλει τα επιτεύγματα των αθλητών.

Αυτό που είδαμε επίσης που πολλοί δεν το περίμεναν, ήταν μια σχετικά επαγγελματική αντιμετώπιση της αναπηρίας και των ατόμων με αναπηρία από τους δημοσιογράφους. Οι αθλητικές επιτυχίες των Παραολυμπιακών Αγώνων σαφώς αντιμετωπίστηκαν με σεβασμό, ωστόσο όμως συνέχισε να υπάρχει ακόμη υπερβολικός συναισθηματισμός. Αυτό το στοιχείο από την κάλυψη του αθλητισμού των ατόμων με αναπηρία, φαίνεται ότι δεν είναι εύκολο να εκλείψει.

Άλλο πολύ σημαντικό στοιχείο είναι ότι οι ίδιοι οι αθλητικοί συντάκτες που κάλυψαν τους Ολυμπιακούς Αγώνες, κάλυψαν και τους Παραολυμπιακούς Αγώνες. Κάτι, που τους έφερε μπροστά στην ανάγκη να εκπαιδευτούν πάνω στα Παραολυμπιακά αθλήματα, όσο ήταν αυτό δυνατό, και να μπορέσουν να καλύψουν με τον ίδιο τρόπο που καλύπτουν και τα Ολυμπιακά αθλήματα. Κατά πλειοψηφία αυτό έγινε. Υπήρχαν βέβαια εξαιρέσεις και φυσικά η μεγάλη συμμετοχή του κοινού και της κοινωνίας, έδωσε μια επιπλέον θετική ατμόσφαιρα στους Παραολυμπιακούς Αγώνες και εκτός από την τηλεόραση της ΕΡΤ και αρκετές εφημερίδες και ειδικά αθλητικές εφημερίδες, που πριν από τους Παραολυμπιακούς Αγώνες δεν ενδιαφέρονταν σχεδόν καθόλου για τον Παραολυμπιακό αθλητισμό, έδειξαν πολύ μεγάλο ενδιαφέρον.

Ας δούμε όμως τώρα τι συμβαίνει μετά τους Αγώνες, γιατί οι Αγώνες διαρκούν 12 ημέρες, ενώ τα άτομα με αναπηρία ζουν την πραγματικότητα καθημερινά. Αυτό που μπορούμε να πούμε, είναι ότι υπάρχει μια σχετικά βελτιωμένη κάλυψη. Από τη μια βλέπουμε ότι ναι μεν καλύπτονται περισσότερα θέματα και την άλλη βλέπουμε πολλά θέματα να αντιμετωπίζονται με πιο σωστό τρόπο. Ίσως παραξενεύει αυτό, εάν αναλογιστούμε τη μηδενική κάλυψη πριν τους Αγώνες, αλλά συμβαίνει κυρίως στις αθλητικές εφημερίδες και τους αθλητικούς συντάκτες. Ενώ πρέπει να πούμε ότι πολλά στερεότυπα παραμένουν και επανεμφανίζονται και όσο απέχουμε από τους Αγώνες βλέπουμε ότι ορισμένοι δημοσιογράφοι επανέρχονται στο προηγούμενο πρότυπο κάλυψης των αθλητών με αναπηρία.

Όμως αυτό που φαίνεται είναι ότι οι Παραολυμπιακοί Αγώνες σαφώς έχουν αφήσει το στίγμα τους, έχουν επιφέρει μια αλλαγή, έχουν ξυπνήσει το ενδιαφέρον στους δημοσιογράφους και τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας μπαίνουν στη διαδικασία να καλύπτουν περισσότερο θέματα αναπηρίας.

Ο λόγος που βλέπουμε ότι αρκετοί δημοσιογράφοι δεν καλύπτουν σωστά κατά την άποψή μου είναι η κακή ενημέρωση των δημοσιογράφων. Είναι πάρα πολλοί αυτοί που δεν γνωρίζουν θέματα αναπηρίας και γι' αυτό έχουν μια αδυναμία κάλυψης, ή έναν φόβο προσέγγισης, να ασχοληθούν δηλαδή με θέματα αναπηρίας, γιατί πιστεύουν ότι θα κάνουν κάποιο λάθος, θα χρησιμοποιήσουν κάποια ορολογία που δεν είναι σωστή, θα εκθέσουν κάποιο αθλητή κάποιο άτομο με αναπηρία και γι' αυτό λένε «καλύτερα να μην το καλύψουμε καθόλου, να μην αγγίξουμε αυτό το θέμα, παρά να το καλύψουμε και να κάνουμε κάποιο λάθος».

Φυσικά υπάρχει η έλλειψη εξειδικευμένων γνώσεων και εδώ καλούνται όλες οι οργανώσεις των δημοσιογράφων να μπουν στη διαδικασία να μάθουν περισσότερα. Η Ελληνική Παραολυμπιακή Επιτροπή ήδη έχει διοργανώσει ένα σεμινάριο σε συνεργασία με το ΠΣΑΤ για να γνωρίσουν καλύτερα οι αθλητικοί συντάκτες τον Παραολυμπιακό αθλητισμό και να έρθουν σε επαφή με αυτόν και να μάθουν πώς πρέπει να καλύπτουν θέματα Παραολυμπιακού αθλητισμού.

Πιστεύω ότι αυτό πρέπει να επεκταθεί και σε άλλους φορείς και πρέπει να υπάρχει μια άμεση επαφή με το τι ισχύει στο χώρο και πώς πρέπει να μάθω εγώ για να μπορώ να καλύψω σωστά το θέμα της αναπηρίας και το θέμα των αθλητών με αναπηρία.

Φυσικά πρέπει να κάνουμε και λίγο αυτοκριτική. Από τη μια ο χώρος των ατόμων με αναπηρία, που δυστυχώς μέσα από την «παράδοση» αυτή που υπάρχει, το πώς λειτουργούν τα Μέσα και η επικοινωνία τους με τα Μέσα τόσα χρόνια, έχουν μπει σε μια διαδικασία πολλές φορές να αναγκάζονται να τροφοδοτούν στερεότυπα, για να μπορέσουν να έχουν την απαραίτητη κάλυψη. Τι σημαίνει αυτό; Εάν κάποιος καλέσει ένα τηλεοπτικό κανάλι και τους πει «παιδιά έχουμε ένα σημαντικότατο πρόβλημα και ο τάδε ανάπηρος δεν μπορεί να κάνει αυτό», αυτόματα θα στείλει το κανάλι κάποιον για να το καλύψει. Εάν καλέσεις κάποιο δημοσιογράφο ή κάποιο κανάλι και του πεις ότι «έχουμε τον τάδε μαθητή ο οποίος διαπρέπει και είναι πολύ καλός», θα πει «ωραία ιστορία είναι αυτή αλλά δεν ξέρω αν υπάρχει χώρος στο δελτίο ειδήσεων γι' αυτό το θέμα».

Από την άλλη πρέπει να κάνουν και την απαραίτητη αυτοκριτική οι δημοσιογράφοι και τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας. Γιατί η αναπηρία είναι ένα θέμα που υπάρχει και πρέπει σιγά - σιγά να μπαίνουμε στη διαδικασία να προσεγγίζουμε το θέμα αυτό και να ξεπερνάμε τις οποιεσδήποτε δυσκολίες προσέγγισης έχουμε. Γιατί είναι απαραίτητο να γνωρίσουμε, να μάθουμε, να μπούμε στη διαδικασία εκμάθησης πρώτα, για να μπορέσουμε να ανταποκριθούμε με το καλύτερο τρόπο στη συνέχεια στο θέμα αυτό.

Να αναφερθούμε εν συντομία σε κάποιους μύθους που υπάρχουν και πολλές φορές αναπαράγονται. Ένας μύθος είναι η αδιαφορία του κοινού για θέματα ατόμων με αναπηρία που έχει αναπαραχθεί πολλές φορές, τον ακούσαμε και σήμερα. Οι περισσότεροι λένε «δεν υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον». Εάν κάποιο κανάλι δείξει θέματα αναπηρίας, τότε θα πέσει αυτόματα η θεαματικότητα.

Ένας άλλος μύθος πολύ ισχυρός που αναπαράγεται πολύ στα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας, είναι η αναπηρική δυστυχία και η μιζέρια που αυτομάτως πιστεύουμε ότι κάποιος που έχει αναπηρία, είναι και μίζερος και ζει δυστυχισμένα, δεν μπορεί να έχει μια ευτυχισμένη ζωή. Επίσης ότι ό,τι έχει σχέση με αναπηρία είναι προβληματικό και προκαλεί αρνητικά συναισθήματα στο κοινό, δηλαδή δεν θέλουμε να βάλουμε το κοινό να βλέπει κάποιο άτομο με αναπηρία για να μην του προκαλέσουμε αρνητικά συναισθήματα.

Εν συντομία να πούμε ότι η αντιμετώπιση της αναπηρίας πρέπει να γίνεται με καλύτερο τρόπο, πρέπει να προσέχουμε να εστιάζουμε στον αθλητή και όχι στην αναπηρία. Ο Παραολυμπιακός αθλητής είναι το πιο πλήρες παράδειγμα κοινωνικής ένταξης. Η εικόνα που βγάζει ένας Παραολυμπιακός αθλητής είναι σχεδόν κατά κανόνα θετική, δεν υπάρχουν αρνητικές εικόνες. Γιατί βλέπουμε ένα άτομο με αναπηρία που κάνει αθλητισμό και συμμετέχει ενεργά στην κοινωνία και μάλιστα διακρίνεται κιόλας.

Πρέπει να τονίσουμε ότι η κοινωνία ήδη βρίσκεται ένα βήμα μπροστά και το απέδειξε αυτό στους Παραολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας. Είναι απαραίτητο να υπάρχει σωστή παρουσίαση της εικόνας του Παραολυμπιακού αθλητή.

Αυτό που θέλουμε να πετύχουμε είναι: ένα καλό ενημερωμένο κοινό κι αυτό θα μπορέσουμε να το καταφέρουμε μόνο μέσα από καλά ενημερωμένους δημοσιογράφους, μια ολοκληρωμένη αντίληψη για την αναπηρία για όλο το φάσμα της αναπηρίας, αντικειμενική αντιμετώπιση στα Μέσα και φυσικά αναλογική κάλυψη.

Πως θα το πετύχουμε όμως αυτό; Αυτό μπορούμε να το κάνουμε μέσα από ενημερώσεις και σεμινάρια δημοσιογράφων, μέσα από την εκπαίδευση της κοινωνίας, τη συνεχή επαφή και ενημέρωση για τα Παραολυμπιακά αθλήματα, αλλά και για θέματα αναπηρίας γενικώς και την αναλογική κάλυψη και προβολή όλων των αθλητικών γεγονότων.

Να αναφερθούμε σε ένα μικρό παράδειγμα πολύ σημαντικό όμως. Υπάρχουν στοιχεία που δείχνουν το έντονο ενδιαφέρον του κοινού για τα Παραολυμπιακά αθλήματα. Η αδιαφορία του κοινού για τα Παραολυμπιακά αθλήματα και για την αναπηρία, πιστεύουμε ότι είναι ένας μύθος.

Να δούμε μια έρευνα που έκανε η Χριστίνα Ευαγγελινού από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης σε θεατές των Παραολυμπιακών Αγώνων, η οποία έδειξε ότι το 80% των ατόμων που πήγαν στους Παραολυμπιακούς Αγώνες είπε ότι «η θέα των αθλητών με αναπηρία στην Τηλεόραση δεν με επηρεάζει αρνητικά», κάτι, που χρησιμοποιείται αρκετά από πολλούς λέγοντας ότι εάν κάποιος δει κάποιον με αναπηρία στην τηλεόραση θα είναι κάτι το αρνητικό.

Το 55% λέει ότι ενδιαφέρεται να διαβάζει άρθρα που αφορούν θέματα αθλητισμού με αναπηρία και το 64% μάλιστα δήλωσε ότι δεν θα το πείραζε αν χάσει την αγαπημένη του εκπομπή με σκοπό να δει Παραολυμπιακούς Αγώνες. Αυτά νομίζω είναι κάποια στοιχεία που δείχνουν ότι ίσως αυτός ο μύθος που αναπαράγεται ότι δεν πουλάει και δεν ενδιαφέρει η αναπηρία, πολλές φορές μπορεί να είναι λανθασμένος.

Πιστεύω ότι η ελληνική κοινωνία βρίσκεται ήδη μπροστά, πρέπει να ακολουθήσουν και τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας. Υπάρχει η δυνατότητα να μπορέσουν να έρθουν κοντά στον Παραολυμπιακό αθλητισμό και να καλύψουν τον Παραολυμπιακό αθλητισμό με τον καλύτερο τρόπο. Έχουμε παραδείγματα, είναι εδώ ο συνάδελφος από το BBC, που το BBC έχει κομμάτι στο website του που αφιερώνεται αποκλειστικά στον Παραολυμπιακό αθλητισμό και αντίστοιχη είναι η κάλυψη και στον τηλεοπτικό χρόνο στην τηλεόραση, αλλά υπάρχουν κι άλλα παραδείγματα όπως γερμανικά κανάλια όπως το «ZDF» το οποίο ασχολείται πλέον δυναμικά τους τελευταίους δυο Παραολυμπιακούς Αγώνες και καλύπτει τους Παραολυμπιακούς Αγώνες με αντίστοιχο τρόπο όπως καλύπτει τους Ολυμπιακούς Αγώνες.

Μια προσπάθεια έχει γίνει και με την «Αθήνα 2004» που σαν κοινή Οργανωτική Επιτροπή διοργάνωσε Ολυμπιακούς και Παραολυμπιακούς Αγώνες και έκανε μια μεγάλη προσπάθεια να δώσει τους Ολυμπιακούς και τους Παραολυμπιακούς Αγώνες με τον ίδιο τρόπο μέσα από τα ίδια Μέσα και μέσα από το ίδιο website.

Κύριες και κύριοι πρωτοπορήσαμε κατά τη διάρκεια των Παραολυμπιακών Αγώνων και πιστεύω ότι η Ελλάδα μπορεί να συνεχίσει να πρωτοπορεί.

Σας ευχαριστώ πολύ.

                                                                                                        Επιστροφή στην αρχή της σελίδας

Συντονιστής

Ευχαριστούμε πολύ τον Σάκη Κωστάρη για την πάρα πολύ ενδιαφέρουσα και εμπεριστατωμένη παρουσίαση που έκανε. Μας είπε και πολλά καινούρια πράγματα όπως και οι άλλοι ομιλητές, ήθελα μόνο μια παρατήρηση να κάνω κ. Κωστάρη, η οποία είναι ερώτημα αν θέλετε.

Κατ' αρχήν δεν συμφωνώ μαζί σας ότι είναι μύθος η χαμηλή θεαματικότητα. Είναι σίγουρο. Η έρευνα αυτή που αναφέρατε έγινε κατά τη διάρκεια των Παραολυμπιακών Αγώνων που είχε δοθεί μια εικόνα εθνικής υπόθεσης στους Ολυμπιακούς Αγώνες εκείνη την εποχή. Σήμερα αν μεταδώσετε Παραολυμπιακούς Αγώνες η τηλεθέαση θα είναι εξαιρετικά χαμηλή, είμαι βέβαιος γι' αυτό. Αυτό χωρίς να σημαίνει ότι δεν συμφωνώ μαζί σας ότι πρέπει να γίνει προσπάθεια προς αυτή την κατεύθυνση.

Εκείνο όμως που ήθελα να σας ρωτήσω -και επιτρέψτε μου να γίνω δικηγόρος του διαβόλου- είναι το εξής: μας είπατε ότι πρέπει να ξεπεράσουμε τα στερεότυπα, να πάψουμε να βλέπουμε τους Παραολυμπιονίκες, τους αθλητές των Παραολυμπιακών Αγώνων σαν ήρωες της ζωής, σαν καθηλωμένους στα καροτσάκια, σαν ανθρώπους που έχουν τη δύναμη της θέλησης κι όλα αυτά. Εάν δεν είναι όλα αυτά, τότε τι ενδιαφέρον έχουν οι Παραολυμπιακοί Αγώνες;

Δεν αφορά τις επιδόσεις τους, διότι όπως ξέρετε στην Ελλάδα και σε όλες τις χώρες του κόσμου, εκτός από το ποδόσφαιρο ή έστω και το μπάσκετ και λίγο το στίβο, δεν ασχολείται κανείς με κανένα άλλο άθλημα και ούτε καλύπτεται κανένα άλλο άθλημα. Τότε για ποιο λόγο θα ασχολείται κάποιος με τους Παραολυμπιακούς Αγώνες, εάν δεν ήταν αυτή η κατάσταση, αν δεν ήταν κάποιος ο οποίος πραγματικά υπερβαίνει τα ανθρώπινα μέσα, για να μπορέσει να γίνει έτσι.

 

Σ. Κωστάρης

Το πρώτο ερώτημα θα το παραπέμψω, γιατί έχουμε εδώ τους παραγωγούς της εκπομπής «Έκτη αίσθηση» οι οποίοι κάνουν πρόγραμμα ουσιαστικά παραολυμπιακού αθλητισμού κα ατόμων με αναπηρία αρκετά χρόνια στην Ελλάδα και φαντάζομαι θα μπορούν να σας πουν κάτι παραπάνω, είναι ο κ. Aγιαννίδης εδώ και ο κ. Μπελίρης.

Πιστεύω ότι δεν ισχύει αυτό σε αυτό το μέτρο, όπως το αναφέρουμε. Οι Παραολυμπιακοί Αγώνες έδειξαν ότι αν καλύπτονται με σωστό τρόπο και πιθανώς θα μπορούσε και το BBC ο κ. Garett να μας δώσει κάποια στοιχεία, εάν υπάρχει αυτό το θεαματικό αποτέλεσμα που είδαμε, ή δεν πιστεύω ότι η τηλεθέαση θα πέσει τόσο δραματικά, όπως παρουσιάζεται πολλές φορές.

Όσον αφορά το δεύτερο σκέλος της ερώτησής σας για το υπέρμετρο της προσπάθειας και της δύναμης της θέλησης των αθλητών, πρέπει να ξεχωρίσουμε δυο πράγματα. Δεν είναι κάτι κακό να αναφερθείς στη δύναμη της θέλησης ενός παραολυμπιακού αθλητή. Είναι κακό να το θέσεις σε υπερθετικό βαθμό, να πεις πρώτα ότι αυτός ο αθλητής είναι δυνατός στη θέληση και δεύτερο να αναφέρεις ότι έκανε και το 100ρι σε 11 δευτερόλεπτα, που δεν το κάνει κανείς στην Ελλάδα, είναι ακρωτηριασμένος αλλά έχει φοβερή δύναμη θέλησης.

Εξ αρχής δηλαδή μπαίνουμε στη διαδικασία να κρίνουμε την προσπάθειά του και να λέμε ότι η προσπάθεια δεν μετράει ως προσπάθεια, μετράει η διαδικασία της προσπάθειας και πρέπει να τονίσουμε εδώ ότι οι Παραολυμπιακοί Αγώνες είναι πάνω από όλα πρωταθλητισμός. Είναι φυσικά απαραίτητο και σημαντικό να υπάρχει η συμμετοχή στον αθλητισμό και υπάρχει βέβαια. Είναι πάρα πολλά άτομα με αναπηρία που συμμετέχουν στον αθλητισμό, κάνοντας αθλητισμό αναψυχής. Εάν όμως καλύπτουμε πρωταθλητές και παραολυμπιονίκες με τον τρόπο αυτό που αναφερόμαστε, τότε μπαίνουμε στη διαδικασία και δεν αντιμετωπίζουμε με τον ίδιο τρόπο τον ολυμπιακό αθλητή και τον παραολυμπιακό αθλητή. Αυτό είναι το δίλημμα και ο κίνδυνος.

                                                                                                      Επιστροφή στην αρχή της σελίδας

Συντονιστής

Παρακαλώ.

 

Χ. Αλεξίου

Δεν έχω ερώτηση, ήθελα να κάνω δυο τρεις παρατηρήσεις και θα αρχίσω από τον κ. Κωστάρη. Αναφέρομαι στα στερεότυπα. Μύθος είπε ο κ. Κωστάρης η αναπηρική δυστυχία και η μιζέρια. Ξέρετε πολλές φορές μεταξύ του αναπηρικού κόσμου δεν κατανοούμε αμοιβαία τον εαυτό μας. Υπάρχει μεγάλη δυστυχία, απίστευτη δυστυχία, απερίγραπτη δυστυχία σε άτομα με βαριές αναπηρίες, με αυτισμό, με βαριά νοητική υστέρηση, τόσο απίστευτη, ώστε γονείς έχουν αυτοκτονήσει και είναι και η δυστυχία των γονιών.

Δεύτερον αν θέλει κανείς να τη δει, δεν έχει παρά να επισκεφθεί κάποια άσυλα που υπάρχουν ακόμη Κέντρα κλειστής περίθαλψης για να δει τι θα πει αναπηρία, ή τα αμέτρητα σπίτια, όπου τα ανάπηρα άτομα είναι κλεισμένα στα σπίτια τους, γιατί δεν υπάρχουν υπηρεσίες γι' αυτά. Είναι λοιπόν η μία πλευρά αλήθεια γιατί υπάρχουν άτομα με αναπηρία που είναι μύθος η μιζέρια, αλλά υπάρχουν άλλα άτομα με αναπηρία που δεν είναι.

Υπάρχουν τόσες αντιφάσεις που μπορώ να πω άλλα παραδείγματα. Στερεότυπο: τα άτομα με αναπηρία δεν μπορούν να εργαστούν. Σωστό. Είναι στερεότυπο αν πεις δεν μπορούν να εργαστούν, αλλά είναι και στερεότυπο να πεις ότι μπορούν να εργαστούν. Γιατί περισσότερα από τα μισά άτομα με αναπηρία, από αυτές τις αναπηρίες που ανέφερα δεν μπορούν να εργαστούν. Γιατί πολλές φορές δεν έχουμε ακόμη συνεννοηθεί πραγματικά ακόμη και για τους όρους.

Ειπώθηκε παραδείγματος χάρη ο περίφημος όρος «άτομα με ειδικές ανάγκες». Τα άτομα με ειδικές ανάγκες στην Ελλάδα, εμείς οι ίδιοι ζητήσαμε να αλλάξει αυτός ο όρος για τον απλό λόγο ότι είναι τόσο πλατιά αυτή η ομπρέλα, ώστε καλύπτει κάθε άνθρωπο με ένα πρόβλημα και μέσα σε αυτήν χανόταν. Και τα είπαμε άτομα με αναπηρία.

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, είμαι μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Ευρωπαϊκού Φόρουμ για την Αναπηρία που λέγεται European Disability Forum. Δεν είναι ανάγκη να αισθάνεται ένα άτομο με αναπηρία ντροπή για την αναπηρία του. Μπορώ να πω ότι έχω δυο παιδιά με αυτισμό, το ένα που μιλάει λέει: «είμαι άτομο με αυτισμό». Ούτε εγώ ντρέπομαι να πω ότι είμαι γονιός δυο παιδιών με αυτισμό.

Αν αυτό το πράγμα στην αγγλική γλώσσα ακούγεται άσχημο, μπορεί να είναι έτσι και όχι στα ελληνικά, ή σε μια άλλη γλώσσα. Μπορούμε κάποτε να συνεννοηθούμε ότι δεν υπάρχουν σε όλες τις γλώσσες κάποιοι όροι που μπορούν να καλύψουν όλους και έτσι να μπορούμε να πούμε ότι υπάρχουν διαφορές ακόμη και σε αυτό.

 

Συντονιστής

Πολύ ενδιαφέρουσα η παρατήρησή σας κ. Αλεξίου. Παρακαλώ.

 

Η. Σοφιανός

Είμαι από την Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με αναπηρία. Πάρα πολύ καλή και ενδιαφέρουσα είναι η συζήτηση και όλη η θεματολογία, κ. Λοβέρδο ξεκινήσατε με τη μη εκπαίδευση των Ελλήνων στα άτομα με αναπηρία, όσον αφορά την προσβασιμότητα και είπατε χαρακτηριστικά παραδείγματα.

Εγώ θέλω να πω ότι υπάρχουν και άλλα άτομα με αναπηρία που δεν ανήκουν στις σημερινές ομιλίες, όπως είναι τα άτομα με νεφρική ανεπάρκεια, με προβλήματα αίματος, οι διαβητικοί, που και αυτοί είναι ανάπηροι και οι περισσότεροι από αυτούς που ανέφερα δεν έχουν μόνο πρόβλημα επιβίωσης, όσον αφορά την αναπηρία τους, έχουν και πρόβλημα καθημερινό πως θα επιβιώσουν σαν ύπαρξη. Δηλαδή να κάτσει ένας ανάπηρος πέντε μέρες μέσα στο σπίτι του, δεν μπορεί να πάθει τίποτα. Ένα άτομο με αιμοκάθαρση δεν μπορεί να κάτσει πέντε μέρες στο σπίτι του, πρέπει να πάει να κάνει αιμοκάθαρση.

 

Συντονιστής

Υπάρχουν διακρίσεις εις βάρος σας;

 

Η. Σοφιανός

Υπάρχουν διακρίσεις. Υπάρχουν ας πούμε μη καλά νοσοκομεία, μη καλές μονάδες. Το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν στα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας είναι η μη προβολή των θεμάτων της έλλειψης αίματος και των οργάνων σώματος, που είναι βασική αιτία ύπαρξης αυτών των ανθρώπων και είναι μεγάλος ο αριθμός.

Σε αυτό το σημείο υπάρχει νόμος για δυο λεπτά κοινωνικού σποτ σε όλα τα κανάλια το οποίο δεν γίνεται, ή το βάζουν πολύ αργά. Υπάρχει υποχρεωτική συμμετοχή ανθρώπων με διερμηνείς που δεν γίνεται και βέβαια δεν προβάλλεται μέσα από τα κανάλια όχι την ώρα που κάνουν εκπομπές μόνο για τους αναπήρους, αλλά και σε οποιαδήποτε άλλη εκπομπή δεν συμμετέχουν άτομα με αναπηρία, τα αποκλείουν σε οποιαδήποτε εκπομπή ακόμη και καλλιτεχνικές. Σε όποια εκδήλωση γίνεται, ποτέ δεν συμμετέχουν άτομα με αναπηρία, πέρα βέβαια ότι προβάλλουν πάντα τους ίδιους σε όλες αυτές τις εκδηλώσεις.

Εδώ θέλω να κάνω μια ερώτηση: γιατί οι Παραολυμπιακοί δεν γίνονται μαζί με τους Ολυμπιακούς την ίδια στιγμή; Παράλληλα; Τη μια θα τρέξουν οι άνθρωποι τα 100ρια, την άλλη θα τρέξουν τα καροτσάκια την ίδια ώρα ή σε επόμενο χρόνο. Γιατί να υπάρχει ξεχωριστή εκδήλωση;

 

Συντονιστής

Υποθέτω ότι εκεί θα υποβαθμιστεί πάρα πολύ, θα είναι κάτι το περιθωριακό.

 

Σ. Κωστάρης

Όχι αναγκαστικά. Οι λόγοι που οι Παραολυμπιακοί και οι Ολυμπιακοί είναι ξεχωριστά είναι ιστορικοί. Γιατί η εξέλιξη του Παραολυμπιακού Κινήματος έγινε παράλληλα με το Ολυμπιακό Κίνημα και λίγο καθυστερημένα μάλιστα. Βέβαια έχουν πλησιάσει αρκετά τα δυο Κινήματα, παλαιότερα οι Παραολυμπιακοί Αγώνες δεν γίνονταν στην ίδια πόλη και στους ίδιους χώρους που γινόταν οι Ολυμπιακοί. Αυτό ξεκίνησε από το 1988 και από το 2004 και μετά υπάρχει σύμβαση της ΔΟΕ με τη Διεθνή Παραολυμπιακή Επιτροπή και πλέον οποιαδήποτε πόλη αναλαμβάνει Ολυμπιακούς Αγώνες είναι αναγκασμένη να διοργανώσει και Παραολυμπιακούς Αγώνες. Κάτι, που δεν υπήρχε πριν.

Υπάρχει μια προσέγγιση και είμαστε σε διαδικασία. Τώρα αν θα φτάσουμε ποτέ στο σημείο να πούμε ότι θα γίνονται παράλληλα οι Αγώνες και την ίδια στιγμή είναι ένα τεράστιο ερώτημα και είναι κι ένα τεράστιο οργανωτικό θέμα. Γιατί είναι δύσκολο να οργανώσεις 20 αθλήματα παραολυμπιακά και 28 ολυμπιακά στις ίδιες εγκαταστάσεις. Είναι ένα μεγάλο ζήτημα.

 

Συντονιστής

Κύριε Σοφιανέ, γι' αυτό που είπατε για το πώς παρουσιάζονται από την τηλεόραση ορισμένα πράγματα που θα έπρεπε να παρουσιάζονται, δεν ξέρω αν υπάρχει ανάλογη νομοθεσία. Ο αρμόδιος Υπουργός ο κ. Ρουσόπουλος είναι εδώ και θα πρέπει να το δει εκείνος. Και από εκεί και πέρα στην εφαρμογή της νομοθεσίας θα ήταν χρήσιμο -βέβαια δεν νομίζω ότι είναι εδώ κανείς- να ήταν ο Πρόεδρος και τα μέλη του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης που πρέπει να εφαρμόσουν τη νομοθεσία.

Από εκεί και πέρα όμως αυτό είναι ένα άλλο ζήτημα μεγάλο το οποίο πρέπει να το δούμε. Υποθέτω πως και τα πορίσματα αυτής της διημερίδας θα παίξουν ρόλο στην πολιτική που κάνει η Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας και γενικότερα και ο αρμόδιος Υπουργός για τα θέματα αυτά.

Ο κ. Garett έχει τον λόγο.

 

T. Garett

Θα ήθελα να δώσω μια απάντηση. Μιλήσαμε για τους Ολυμπιακούς και τους Παραολυμπιακούς και για το αν μπορούν να γίνουν την ίδια στιγμή, τα προβλήματα είναι πρακτικά, ενώ οι Παραολυμπιακοί είναι ένα Κίνημα που αναπτύσσεται συνεχώς, παράλληλα με τους κυρίως Ολυμπιακούς Αγώνες.

Η κάλυψη των Μέσων Μαζικής Επικοινωνίας για τους Παραολυμπιακούς στην περίπτωση που γίνουν παράλληλα με τους Ολυμπιακούς θα παραγκωνιστεί. Υπάρχουν περιπτώσεις όπου έχουν γίνει περιθωριακά σε μεγάλα αθλητικά γεγονότα παραολυμπιακά αγωνίσματα, ή αγωνίσματα με αθλητές με αναπηρία. Αυτά ποτέ δεν είχαν πολύ μεγάλη κάλυψη. Καλό είναι να έπονται το ένα το άλλο, σε πολύ ταχύ χρονικό διάστημα και μάλιστα κάποιοι έχουν δηλώσει ότι θα ήταν καλό να έχουμε τους Παραολυμπιακούς Αγώνες πριν και από τους Ολυμπιακούς. Το σίγουρο είναι ότι καλό είναι οι Παραολυμπιακοί να έπονται σε άμεσο χρονικό διάστημα τους Ολυμπιακούς Αγώνες.

Νομίζω ότι ήταν πρόβλημα κι εδώ στην Αθήνα, για να είμαι ειλικρινής. Ήμουν για σύντομο χρονικό διάστημα εδώ κατά τους Ολυμπιακούς Αγώνες και πραγματικά πιστεύω για το ελληνικό κοινό ότι πολλοί δεν κατάλαβαν ότι έγιναν και Παραολυμπιακοί Αγώνες, διότι υπήρχε πολύ μεγάλη χρονική διαφορά μεταξύ των δυο Αγώνων.

                                                                                                       Επιστροφή στην αρχή της σελίδας

Παρέμβαση

Να ένα παράδειγμα θέματος που θα μπορούσε πράγματι να είναι ένα debate μια συζήτηση για ανταλλαγή απόψεων. Κι εγώ συμβαίνει να πιστεύω ότι θα έπρεπε να γίνονται μαζί αυτοί οι Αγώνες οι Ολυμπιακοί και οι Παραολυμπιακοί, καταλαβαίνω και την άλλη θέση, πάντως πραγματικά θα μπορούσατε να δώσετε το χρόνο εσείς τα κανάλια, τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας γενικά για τέτοιες συζητήσεις.

Στο κ. Κωστάρη θα ήθελα να κάνω μια σύντομη υπόμνηση και να σχολιάσει, νομίζω ότι έχουμε προχωρήσει από τότε. Επειδή αναφερθήκατε κ. Κωστάρη στην κατάσταση πριν από τους Ολυμπιακούς, κατά τη διάρκεια και μετά. Θυμάμαι γνωστό αρθρογράφο γνωστής εφημερίδας, θαυμάσιο άνθρωπο ως προς τις καταβολές του ανθρωπισμού του και όμως αρθρογράφησε επανειλημμένα ισχυριζόμενος ότι είναι ντροπή να εξευτελίζουν τα άτομα με αναπηρία σε αυτούς τους Παραολυμπιακούς Αγώνες και να τους προσφέρουν βορά στους θεατές, προσπαθώντας να κάνουν κι αυτοί κάτι και να σέρνονται εκεί με τα καροτσάκια τους κλπ.

Μου είχε κάνει κατάπληξη γιατί είναι άνθρωπος με καλλιέργεια και όμως, επειδή είναι και μεγαλύτερος σε ηλικία, είχε εμποτιστεί από την ιδέα ότι οι ανάπηροι δεν θα έπρεπε καν να κάνουν αυτή την προσπάθεια να συμμετέχουν, γιατί ούτως ή άλλως δεν θα μπορούσαν να πετύχουν και θα προκαλούσε μόνο οίκτο η παρουσία τους κατά τη διάρκεια.

 

Συντονιστής

Άρα γι' αυτό τον λόγο χρειάζεται να έχουμε σωστή ενημέρωση και να λέτε τις απόψεις σας ευρύτερα.

 

Παρέμβαση

Θα ήθελα πραγματικά ο κ. Κωστάρης αν έχει την ευκαιρία να τοποθετηθεί αφ' ενός αν είχε επίγνωση αυτού του πράγματος και εν πάση περιπτώσει πως συγκρίνει τη διαφορά στη νοοτροπία της ελληνικής κοινωνίας, έστω και σε αυτό το μικρό χρονικό διάστημα.

 

Σ. Κωστάρης

Δεν γνωρίζω το συγκεκριμένο θέμα, έχω διαβάσει διάφορες τοποθετήσεις βέβαια από πολύ σημαντικούς δημοσιογράφους που είχαν αντίστοιχο πνεύμα, που ακολουθούσαν αυτή τη λογική.

Πρέπει να σας πω ένα μικρό παράδειγμα. Στις αρχές του αιώνα η συμμετοχή των γυναικών στους Ολυμπιακούς Αγώνες ήταν μεγάλη ντροπή, υπήρχε μεγάλη συζήτηση για το αν θα πρέπει να συμμετέχουν οι γυναίκες στους Ολυμπιακούς Αγώνες. Σήμερα εάν κάποιος βγει και πει ότι δεν θα πρέπει να συμμετέχουν οι γυναίκες στους Ολυμπιακούς Αγώνες, θα πουν όλοι «καλά, τι απόψεις είναι αυτές».

Νομίζω ότι χρειάζεται αυτό που είπαμε: ενημέρωση και παράλληλα χρειαζόμαστε διάλογο και ζύμωση γι' αυτά τα θέματα. Πρέπει να έρθουμε σε επαφή, όσοι πήγαν στους Παραολυμπιακούς Αγώνες κανένας δεν θα είχε την εντύπωση ότι οι αθλητές που είναι στους Παραολυμπιακούς Αγώνες εξευτελίζονται ή είναι γελοίοι. Όποιος πήγε και είδε Αγώνες, έζησε από κοντά την εμπειρία των Παραολυμπιακών Αγώνων, οι περισσότεροι είπαν «θέλω να ξαναδώ τέτοιους Αγώνες γιατί ήταν ενδιαφέρον θέαμα». Κανένας δεν είπε «τα καημένα τα παιδιά σε τι βάζουν». Άλλωστε κανείς δεν το κάνει χωρίς τη θέλησή του.

 

Συντονιστής

Να ευχαριστήσουμε πολύ τον κ. Σηφουνάκη που ήταν εδώ. Ο κ. Ρουσόπουλος έχει τον λόγο.

 

Θ. Ρουσόπουλος

Επιτρέψτε μου να ευχαριστήσω κι εγώ όπως και με τα προηγούμενα πάνελ, όλους τους συμμετέχοντες για τις ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις τους. Με κάνουν να νιώθω και πάλι δημοσιογράφος γιατί έχω γεμίσει ήδη αρκετά χαρτιά στις σημειώσεις μου από τα όσα είπαν και μου γεννιούνται αρκετές ιδέες. Θα ήθελα να κάνω μια παρατήρηση, μια γνωστοποίηση και μια ερώτηση αν δεν μακρηγορήσω, ώστε να αναγκάσω τον κ. Λοβέρδο να με διακόψει.

Η πρώτη παρατήρηση είναι ότι καλό θα ήταν να εστιάσουμε περισσότερο σε αυτό το οποίο λέει -και δεν είναι προς το πάνελ, περισσότερο είναι προς τους συμμετέχοντες που βλέπω ότι από το πρωί είναι σχεδόν οι ίδιοι- το θέμα και να προσπαθήσουμε να δούμε κατά πόσο μπορούμε να βοηθήσουμε να λυθούν προβλήματα, να προβλεφθούν προβλήματα και να μην υπάρχουν στο μέλλον και να μην μακρηγορούμε σε πολλά άλλα θέματα. Αντιλαμβάνομαι ότι έχει μεν ενδιαφέρον αλλά ουσιαστικά το μείζον ερώτημα είναι πώς θα μπορέσουμε να βοηθήσουμε ώστε τα άτομα με αναπηρία και τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας να είναι δυο κομμάτια της κοινωνίας που δεν θα είναι αποξενωμένα όσο είναι σήμερα.

Η γνωστοποίηση είναι ότι από τις σημειώσεις τις οποίες κρατώ, από τις ιδέες που ακούω και τις βρίσκω πολύ ενδιαφέρουσες και από τα όσα γράφονται στην έκθεση της Επιτροπής της Βουλής που με πολλή χαρά ακούσαμε όλοι το πρωί ότι είναι μια έκθεση που έγινε με τη σύμφωνη γνώμη όλων των Κομμάτων και είναι πολύ σημαντικό ότι όλα τα Κόμματα του Κοινοβουλίου έχουν συμφωνήσει σε ένα τέτοιο μείζον ζήτημα.

Αύριο, στο κλείσιμο της ημερίδας εκτός από τα συμπεράσματα, θα είμαστε σε θέση να κάνουμε ορισμένες προτάσεις και να δεσμευτούμε για κάποια πράγματα που αφορούν τα άτομα με αναπηρία και τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας. Άρα θέλω να πω ότι δεν γίνεται μια συζήτηση -και το λέω και για να καταγραφεί στα πρακτικά, αλλά και γιατί πρέπει να ελεγχόμαστε οι πολιτικοί μετά από ένα χρονικό διάστημα- μόνο και μόνο για να ειπωθούν απόψεις αλλά για να δούμε αν οι δεσμεύσεις που θα πάρουμε, θα γίνουν και πράξη.

Το τρίτο είναι το ερώτημα και θα ήθελα να θέσω με αφορμή κάτι που είπε ο κ. Λοβέρδος προηγούμενα στην αρχή της ομιλίας του αν και κατά πόσο αυτό που γίνεται εδώ θα έχει μια δημοσιότητα. Μου δίνει το ερέθισμα να ρωτήσω και τον κ. Garett και τον κ. Barsby εάν αλήθεια υπάρχουν δημοσιογράφοι στη Μεγάλη Βρετανία οι οποίοι ασχολούνται -ή αν γνωρίζουν σε άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης- ειδικά με τέτοια θέματα.

Το ρωτώ αυτό διότι για παράδειγμα, εάν συζητούσαμε σήμερα για το νόμο για την αδειοδότηση των Μέσων Μαζικής Επικοινωνίας θα είχαμε εδώ τους ραδιοτηλεοπτικούς συντάκτες οι οποίοι θα κατέγραφαν και θα προέβαλλαν το θέμα. Εάν γινόταν συζήτηση θεμάτων του Υπουργείου Υγείας θα ήταν οι αντίστοιχοι ρεπόρτερ του Υπουργείου Υγείας.

Υπάρχουν συντάκτες οι οποίοι ασχολούνται ειδικά με αυτά τα θέματα και προσπαθούν να προβάλλουν τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας; Και το ρωτώ για να δούμε κι εμείς αν μπορούμε να πάρουμε κάτι από το παράδειγμα αυτών των χωρών. Ευχαριστώ πολύ.

                                                                                                      Επιστροφή στην αρχή της σελίδας

Συντονιστής

Πολύ ενδιαφέρον το ερώτημα. Κύριε Barsby.

 

J. Barsby

Ευχαριστώ πολύ. Ναι υπάρχουν αθλητικογράφοι που είναι εξειδικευμένοι σε θέματα με αναπηρίες, υπάρχουν μάλιστα αθλητικογράφοι οι οποίοι είναι οι ίδιοι άτομα με αναπηρία και οι οποίοι εξειδικεύονται για διάφορα προγράμματα με αναπηρία. Υπάρχει ένας δημοσιογράφος ο οποίος είναι τυφλός, υπάρχει στόχευση από πλευράς του BBC όσον αφορά την απασχόληση ατόμων με αναπηρία.

Πέρα όλων όσων πιστεύουμε όλοι εμείς, όλοι αυτοί οι άνθρωποι δεν είναι εκεί μόνο για να καλύψουν θέματα αναπηρίας, είναι άνθρωποι οι οποίοι είναι εκεί για να δουλέψουν και το ότι εγώ είμαι εμπειρογνώμονας σε ένα θέμα, δεν σημαίνει ότι πρέπει να επικεντρωθώ μόνο σε αυτό, σαφώς εξυπηρετεί κάποιους στόχους, κάποιους σκοπούς πιο ειδικούς.

Ήδη ακούσαμε σήμερα το πρωί ότι ο ένας δημοσιογράφος πρέπει και να ψυχαγωγεί και να πληροφορεί. Υπάρχει όμως και μεγάλη ευθύνη όλων των δημοσιογράφων να εκπαιδεύσουμε και πιστεύω ότι βεβαίως δεν έχουμε το μαγικό ραβδί για να παιδεύσουμε όλο τον κόσμο, ελπίζω όμως ότι όλοι φεύγοντας από εδώ σήμερα και αύριο θα έχουν εκπαιδευτεί σε θέματα που αφορούν τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα άτομα με αναπηρία, ελπίζοντας ότι θα επιτρέψουμε στα άτομα με αναπηρία να γίνουν συνηθισμένοι άνθρωποι σαν όλους εμάς.

 

Συντονιστής

Ακόμη κι εγώ που θεωρούσα τον εαυτό μου ότι είχα ιδιαίτερη ευαισθησία και γνώση σε αυτά τα ζητήματα, έμαθα πολλά πράγματα και βλέπω τα πράγματα με κάποια οπτική γωνία διαφορετική και νομίζω πως γι' αυτό τον λόγο είναι και πολύ σημαντική αυτή η διημερίδα. Δέχομαι τη δέσμευση του Υπουργού του κ. Ρουσόπουλου ότι αύριο θα κάνει και συγκεκριμένες ανακοινώσεις οι οποίες θα πάρουν και κάποια μορφή -από ότι μας είπατε κ. Ρουσόπουλε- ενδεχομένως νομοθετικής ρύθμισης.

 

Θ. Ρουσόπουλος

Ναι είπα ήδη κάτι σήμερα το πρωί. Δεν θέλω να πω πολλά σήμερα, αλλά δεν είναι κατ' ανάγκη ο νόμος ο οποίος θα επιβάλλει τα πράγματα. Νομίζω ότι το παράδειγμα στο οποίο αναφέρθηκε ο κ. Barsby μόλις τώρα, το παράδειγμα στο οποίο αναφέρθηκε ο κ. Μπολάνης νωρίτερα, εσείς κ. Λοβέρδο είπατε κάποια αναφορά προηγούμενα ας πούμε το λεξιλόγιο. Το ότι δεν έχουμε εκπαιδευτεί ως πολίτες, είτε είναι δημοσιογράφοι, είτε πολιτικοί και πολλές φορές νιώθουν αμήχανα κάποιοι, εγώ πρέπει να ομολογήσω ότι μέχρι πριν από λίγα χρόνια ένιωθα αμήχανα για το πώς και ποιες λέξεις θα χρησιμοποιήσω.

Αυτό θα μπορούσε να είναι μια πρωτοβουλία να εντάξουμε στην εκπαίδευση, στην παιδεία των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης -για να τοποθετούμε τα πράγματα στο χώρο που βρισκόμαστε- ένα λεξιλόγιο που θα απελευθερώσει όλους μας και τους ανθρώπους που έχουν αναπηρία και όσους ασχολούνται με αυτά τα θέματα. Μια σειρά τέτοιων πρωτοβουλιών θα ανακοινώσουμε αύριο.

 

Συντονιστής

Μπορεί οι κύριοι που μίλησαν να τα θεωρούν αυτά αυτονόητα, όμως κι εγώ ένιωθα άβολα πάντα όταν μιλούσα για τέτοια θέματα, παραδείγματος χάρη το αναπηρικό καροτσάκι μπορώ να το λέω ή όχι; Να λέω καροτσάκι ή όχι; Και προηγούμενα με ρώτησε κάποιος «είναι ανάπηροι»; Είναι άτομα με ειδικές ανάγκες; Τι είναι τέλος πάντων; Πώς να τους λέω για να μην τους προσβάλλω; Όχι γιατί θέλω να κάνω διάκριση, δεν θέλω να είμαι υποτιμητικός. Αλλά για να μην προσβάλλω, τι μπορώ να πω; Γι' αυτό δέχομαι ότι αυτό που είπε ο κ. Αλεξίου είναι σημαντικό. Υπάρχουν άνθρωποι, όπως σε όλες βέβαια τις κοινωνίες, που μπορούν να κάνουν τέτοια δουλειά και μπορεί να μην κάνουν. Μπορεί να είναι κανονικοί άνθρωποι, μπορεί να μην είναι κανονικοί άνθρωποι, όπως συμβαίνει και με τους ανθρώπους που δεν έχουν αναπηρία. Παρακαλώ.

 

Σ.Σταυριανόπουλος

Ήδη έχω καλυφθεί κατά το μεγαλύτερο μέρος από τον κ. Υπουργό και θέλω να επισημάνω ότι πρέπει να μην φεύγουμε από το θέμα μας. Η σημερινή μας διημερίδα για τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης είναι για να μπορέσουμε να δώσουμε πραγματικά ένα περιεκτικό χαρακτήρα που θα αποβεί εντέλει υπέρ της ποιότητας ζωής των ατόμων με αναπηρία. Αν ξεφύγουμε και λέμε αν υπάρχει μιζέρια, ναι υπάρχει μιζέρια. Και που δεν υπάρχει μιζέρια; Υπάρχει μόνο στο χώρο των ατόμων με αναπηρία; Υπάρχει παντού. Αν επικεντρωθούμε σε αυτό, τότε θα χάσουμε εκείνο το οποίο θέλουμε και αγωνιζόμαστε: να δείξουμε την ελπίδα και την προσδοκία και εκεί πρέπει να είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί.

                                                                                                       Επιστροφή στην αρχή της σελίδας

Συντονιστής

Παρακαλώ.

 

Παρέμβαση

Εγώ ήθελα να πω ότι αυτή η πρωτοβουλία που πήρε η Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας-Γενική Γραμματεία Ενημέρωσης είναι εξαιρετική, θέλω να συγχαρώ ιδιαίτερα τον κ. Κωστάρη για την παρουσίασή του και ήθελα να προσθέσω το εξής: αυτό που χρειάζεται να κάνουμε εμείς οι δημοσιογράφοι συνολικά με τη βοήθεια όμως της κοινωνίας, γιατί μόνοι μας δεν μπορούμε να το κάνουμε, είναι να αλλάξουμε την κουλτούρα της δημοσιογραφίας στην Ελλάδα.

Η κουλτούρα της δημοσιογραφίας στην Ελλάδα σήμερα είναι να εστιάζει στις αρνητικές ειδήσεις και πολλές φορές να τις μεγεθύνει. Αντιθέτως σβήνει ή αποσιωπά τις θετικές ειδήσεις που υπάρχουν. Αυτό είναι νομίζω μια δομική αμαρτία της ελληνικής δημοσιογραφίας, που εξαπλώθηκε ιδιαίτερα μετά τα πρώτα χρόνια της ιδιωτικής τηλεόρασης. Γιατί η ιδιωτική τηλεόραση δεν ξεκίνησε με αυτούς τους οιωνούς, με άλλους οιωνούς ξεκίνησε κι έχει φτάσει στο σημείο που έχει φτάσει σήμερα. Αυτό είναι το ένα.

Το δεύτερο είναι το εξής: κανένα Ραδιοτηλεοπτικό Συμβούλιο, καμία Ένωση Συντακτών, καμία Κυβέρνηση όσο καλές προθέσεις και να έχουν, δεν μπορούν να επιβάλλουν την ισονομία και την ισοπολιτεία στην αντιμετώπιση των κοινωνικών ομάδων. Αυτό μόνο η ίδια η κοινωνία μπορεί να το επιβάλλει.

Με αυτή την έννοια πρέπει να πιέσουμε με την καλή έννοια του όρου, την Ένωση Συντακτών, το Ραδιοτηλεοπτικό Συμβούλιο, τις Κυβερνήσεις να προβάλλουν με τον τρόπο που πρέπει όλες τις κοινωνικές ομάδες.

 

Συντονιστής

Εγώ προσωπικά συμφωνώ απόλυτα μαζί σας και θα ήθελα να πω ότι έχω λάβει μέρος σε πολλά Συνέδρια και Ημερίδες τον τελευταίο καιρό, να πω ίσως είναι η πιο ενδιαφέρουσα που έχω λάβει και αξίζουν πολλά συγχαρητήρια στη Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας-Γενική Γραμματεία Ενημέρωσης. Παρακαλώ.

 

Α. Φελούρης

Είμαι Πρόεδρος της Ένωσης Τηλεοράσεων Ελληνικής Περιφέρειας, είμαι και δημοσιογράφος πάνω από 25-30 χρόνια ο ίδιος. Πραγματικά όταν έλαβα την πρόσκληση του κ. Υπουργού να συμμετέχω σε αυτή τη διημερίδα σαν εκπρόσωπος της Ένωσής μας αισθάνθηκα πάρα πολύ υποχρεωμένος να τον ευχαριστήσω κατ' αρχήν, να τον συγχαρώ κι αυτόν και τους συνεργάτες του για την προσπάθεια αυτή.

Δεν σας κρύβω ότι η επικεφαλίδα, η ονομασία «Διεθνής Διημερίδα Άτομα με αναπηρία και Μ.Μ.Ε.», με έκανε να αισθανθώ ότι κάτι θα μάθω για το πρόβλημα το οποίο εγώ προσωπικά σαν διευθυντής του τηλεοπτικού σταθμού στη Σπάρτη, αντιμετωπίζω. Θέλω να έχω τακτική παρουσία των ατόμων με ειδικές ανάγκες, ή με αναπηρία, δεν τα έχω καταφέρει παρόλο ότι έχω προτείνει και στον Πρόεδρο του τοπικού Συλλόγου της Λακωνίας και Αρκαδίας αλλά χωρίς αποτέλεσμα και δεν σας κρύβω ότι εδώ ήρθα για να καταλάβω πως μπορούμε να ταιριάξουμε την παρουσία και την εκπαίδευση και την ενημέρωση.

Πήγε να ξεκινήσει το πρωί μια συζήτηση με το θέμα του υποτιτλισμού, ή της μεταγλώττισης, αλλά σταμάτησε εκεί. Τελικά έχω μάθει πάρα πολύ χρήσιμα πράγματα για τα προβλήματα των ατόμων με αναπηρία για τα οικονομικά τους προβλήματα, για τα βοηθητικά τους προβλήματα, για τα αθλητικά τους προβλήματα, αλλά για το κεφάλαιο που εκλήθην εγώ σήμερα εδώ, δεν έχω μάθει τίποτα. Συγγνώμη.

                                                                                                       Επιστροφή στην αρχή της σελίδας

Συντονιστής

Το θέμα είναι πως πρέπει να χειριστούν τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης τα θέματα των αναπήρων.

 

Α. Φελούρης

Τα άτομα με αναπηρία που είναι εδώ παρόντα, περίμενα να μας δώσουν κάποιες κατευθύνσεις, κάποιες ιδέες, τι να κάνουμε, πώς να το χειριστούμε, που να αποταθούμε. Τίποτα από αυτά. Εγώ θέλω να ευχαριστήσω και να συγχαρώ και τον κ. Υπουργό και όλους τους συνεργάτες του, γιατί πραγματικά ήταν μια αξιόλογη διημερίδα.

 

Συντονιστής

Ο κ. Garett έχει τον λόγο.

 

T. Garett

Θέλω να δώσω δυο απαντήσεις σε σχέση με αυτά που είπε ο κ. Υπουργός. Είναι πολύ σημαντικό να μην χρησιμοποιήσουμε στον υπερθετικό κάποιους όρους ή πάρα πολλούς όρους, διότι θα προκαλέσουμε σύγχυση. Τα τελευταία 4-5 χρόνια εγώ αντιλήφθηκα ότι υπάρχουν ρεπορτάζ, υπάρχει κάλυψη και τα λόγια έρχονται από μόνα τους. Έχω πολλούς ρεπόρτερ που μου λένε συχνά «Πως το κάνουμε αυτό; Τι να πούμε; Να το αναφέρουμε έτσι;» και λάθη γίνονται. Όμως αυτό που είναι σημαντικό πιστεύω είναι ότι το θέμα είναι συνεχώς ανοιχτό για συζήτηση, ότι προσπαθούμε να βελτιώσουμε τους τρόπους επικοινωνίας και στο Ηνωμένο Βασίλειο οι δημοσιογράφοι, ο γραπτός Τύπος δεν έχουν μεγάλη κάλυψη. Τους ενδιαφέρει να κάνουν ένα καλό ρεπορτάζ γύρω από τους Παραολυμπιακούς, να ψάξουν να βρουν μια ιστορία, ένα συγκεκριμένο θέμα που θα πιάσει λίγο παραπάνω.

Έχουμε ξεχάσει ότι αυτό που θέλουμε είναι να συζητήσουμε και να απολαμβάνουμε τη συζήτηση και να μην σιωπούμε, ή να μην απογοητευόμαστε και αισθανόμαστε αμήχανοι επειδή δεν ξέρουμε ποιες είναι οι σωστές λέξεις που πρέπει να χρησιμοποιήσουμε. Πρέπει να προχωρήσουμε προς τα εμπρός αυτό έγινε εξάλλου εδώ στην Ελλάδα και πιστεύω ότι θα προχωρήσει περαιτέρω το πράγμα, με θετική κατεύθυνση. Ας μην σταματάμε τους ανθρώπους, λέγοντάς τους πώς πρέπει να μιλήσουν για κάποια θέματα.

 

Παρέμβαση

Περί μύθων ο λόγος δυο πράγματα θέλω να πω. Μύθος πρώτος: ο μύθος της αναπηρικής δυστυχίας. Νομίζω ότι αυτή η κουβέντα έθιξε αρκετά αυτό το κομμάτι και μάθαμε κυρίως και από τον κ. Κωστάρη. Μύθος δεύτερος: η εστίαση στο έλλειμμα. Είναι ένα λάθος που με συγχωρείτε κ. Λοβέρδο αλλά νομίζω ότι κι εσείς κάνετε. Το να εστιάσουμε στο έλλειμμα και να μην δούμε το όλον, είναι ρατσιστικό. Είναι η ουσία του ρατσισμού. Άρα αν εσείς δεν θέλετε να δείτε ποδόσφαιρο τυφλών, γιατί θεωρείτε ότι δεν είναι σημαντικό, μην δείτε. Αλλά υπάρχουν άνθρωποι που ίσως ενδιαφέρονται.

 

Συντονιστής

Δεν είπα αυτό. Είπα δεν ασχολείται ο Τύπος και η τηλεόραση με άλλα αθλήματα, πέραν του ποδοσφαίρου και του μπάσκετ.

 

Παρέμβαση

Αυτό συμβαίνει. Επειδή έχω 15 χρόνια στην τηλεόραση και εργάζομαι, θέλω να πω το εξής: είναι μύθος ότι δεν ενδιαφέρεται ο κόσμος για τους ανθρώπους με αναπηρία. Απόδειξη; Ο τελικός του Κων/νου Φίκα ήταν τρεις εβδομάδες πριν sold out. Απόδειξη δεύτερη; Όταν τα ιδιωτικά κανάλια, τουλάχιστον εκεί που εργάζομαι εγώ, αποφάσισαν να δουν σοβαρά το θέμα της αναπηρίας και τα μικρά και τα μεγάλα νούμερα ήταν καλά.

 

Συντονιστής

Το 2004 πόσο ήταν οι Αγώνες και το 2008 πόσο θα είναι.

 

Παρέμβαση

Ας ελπίσουμε ότι θα είναι καλύτερα.

 

Συντονιστής

Ήταν ένα ειδικό γεγονός ότι έγιναν οι Αγώνες στην Αθήνα, αυτή είναι η άποψή μου. Μπορεί να πέφτω έξω.

 

Παρέμβαση

Ας αποφύγουμε τη συνέχιση αυτού του μύθου περί αναπηρικής δυστυχίας, να το διαιωνίζουμε μέσα από τους τηλεοπτικούς σταθμούς και ας αποφύγουμε την εστίαση. Βάζουμε τις κάμερές μας εμείς της τηλεόρασης και εστιάζουν στο έλλειμμα. Δεν κοιτάμε το όλον. Να κοιτάμε όλο τον άνθρωπο και όχι το έλλειμμα. Ευχαριστώ.

 

Συντονιστής

Και εδώ πάλι θα συμφωνήσω με την άποψη του κ. Αλεξίου που είπε προηγούμενα ότι μπορεί να υπάρχουν άνθρωποι που είναι μίζεροι και πράγματι έχουν σοβαρό πρόβλημα. Θυμάστε πολύ καλά την ταινία που πήρε και το Όσκαρ πέρσι το «Million dollar baby». Η γυναίκα αυτή η οποία ήταν εντελώς ανάπηρη, αυτοκτόνησε γιατί δεν μπορούσε να ζήσει, ήταν σε άθλια κατάσταση. Αυτό δεν σημαίνει ότι είναι όλοι οι άνθρωποι είναι δυστυχισμένοι, είναι σχετικές έννοιες ποιος είναι δυστυχής και ποιος δεν είναι.

 

Μ. Πεπελάση

Ένα κινηματογραφικό έργο το οποίο δεν εστιάζει τόσο στην αναπηρία, όσο στην ευθανασία. Είναι τελείως διαφορετική προσέγγιση. Αν ήθελε να εστιάσει στην αναπηρία, θα ήταν κάτι άλλο. Όμως εστίασε σε αυτό. Και θυμάστε ότι ήταν μια χρονιά που είχαμε πάρα πολλά θέματα όσον αφορά την ευθανασία.

 

Συντονιστής

Παρακαλώ.

 

Παρέμβαση

Επειδή πραγματικά όλες οι ενστάσεις και η συμμετοχή δείχνει ακριβώς ότι υπήρχε ανάγκη για τέτοιου είδους ημερίδες, διημερίδες και συζήτηση θα ήθελα να προτρέψω και τον κύριο από τη Λακωνία, το διευθυντή του τοπικού σταθμού και όλους όσοι νιώθουν ότι δεν έμαθαν όσα πρέπει για να κάνουν σωστά και τέλεια από εδώ και πέρα τη δουλειά τους, την ενημέρωση του κόσμου για τα αναπηρικά θέματα, να μην αγωνιούν καθόλου. Το ξεκίνημα είναι τώρα. Νομίζω ότι πάνω στη πράξη θα μάθουμε όλοι καλύτερα πώς να το κάνουμε, φτάνει να υπάρχει διάθεση. Όσον αφορά την αναπηρία, όταν λέμε ότι έχουμε δικαίωμα στη χαρά της ζωής, δεν εννοούμε ότι οι ανάπηροι είναι χαζοχαρούμενοι και αντίθετα από τον κοινό μύθο ότι είναι πάντα δυστυχισμένοι είναι πάντα χαρούμενοι. Είναι άνθρωποι. Έχουν και χαρές και λύπες και σαφώς άμα κάποιος πεινάει ή δεν έχει τρόπο να κάνει τη φυσικοθεραπεία του θα είναι πολύ δυστυχής και αν μπορεί να τα κάνει όλα αυτά θα είναι καλύτερα.

Εμείς αυτό που λέμε είναι ότι οι άνθρωποι είναι άνθρωποι. Εν πάση περιπτώσει ας συμπεριληφθούν στις εκπομπές παντός τύπου άνθρωποι όλων των κατηγοριών των αναπηριών σε όλους τους τομείς της ζωής. Υπάρχουν κι αυτοί που έχουν πετύχει επαγγελματικά, υπάρχουν κι αυτοί που ζητούν και επιζητούν πολλά ακόμη πράγματα για να είναι πιο ενταγμένοι στην κοινωνία.

Αν δεν είναι επετειακές οι αναφορές στους αναπήρους, αλλά πραγματικά συμπεριληφθούν εβδομαδιαία, μηνιαία έστω σε κάθε κανάλι σε κάθε εφημερίδα, σε κάθε ραδιοφωνική εκπομπή κάποια θέματα, πότε φιλοξενώντας ένα πολιτικό με αναπηρία, πότε φιλοξενώντας ένα εκπρόσωπο της πολιτείας γι' αυτά τα θέματα, πότε φιλοξενώντας κάποιου άλλου είδους συμβάν, δηλαδή να συμμετέχουν και να είναι συνεχής η ροή πληροφοριών, πραγματικά λίγο-λίγο θα πάψει να υπάρχει αυτό το χάος και η αγωνία του τι ακριβώς σημαίνει το κάθετι.

Πιστεύω ότι σήμερα και αύριο αυτές οι αγωνίες, αυτά τα ερωτήματα, αυτή η διάθεση από μέρους όλων μας να πάνε όλα καλύτερα, δείχνουν πόσο απαραίτητη ήταν αυτή η διημερίδα. Άσχετα από το αν διαφωνούμε μεταξύ μας, πιστεύω ότι πραγματικά αν είμαστε όλοι σοβαροί στην τοποθέτησή μας να πάνε όλα μπροστά, ας το αποδείξουμε στην πράξη.

Ας χρηματοδοτήσουν αυτοί που διαφημίζουν στην τηλεόραση και εκπομπές που θα αφιερώσουν δωρεάν χρόνο για την ενημέρωση γι' αυτά τα θέματα, αλλά και χρήματα θα βγάλουν, γιατί και οι ανάπηροι είναι καταναλωτές. Είναι διάφοροι τρόποι να αλλάξει ο ρους της ιστορίας στη χώρα μας και νομίζω ότι απλά μπορούμε να έχουμε κι άλλες τέτοιες διημερίδες και work shop για να έχουμε πρακτικές συμβουλές να μας δώσουν αυτοί που ξέρουν και από άλλες χώρες. Δεν τελειώνουμε σήμερα, τώρα ξεκινάμε.

Ήθελα να σημειώσω ότι νιώθω μια αγωνία από το πρωί ότι θέλουμε να τα πούμε όλα. Είναι κατανοητό, αλλά πιστεύω ότι και μόνο που συζητάμε το θέμα και τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας πρέπει να αντιληφθούν ότι οι ανάπηροι είναι εδώ και πρέπει να έχουν λόγο και να παρουσιάζονται οι ίδιοι και να παρουσιάζουν τις απόψεις τους και να αντιλαμβάνονται τι δείχνουν τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και μόνο που το κάνουμε σαν ξεκίνημα, νομίζω ότι είναι πολύ σπουδαίο. Ευχαριστώ.

 

Ν. Παπαδάκη

Η ίδια είμαι τυφλή από ατύχημα στα χρόνια της κατοχής. Όμως δεν με εμπόδισε δεδομένου ότι με στήριξαν στο σπίτι και έγινα ό,τι έγινα, μέχρι αυτή την ώρα. Μιλάμε λοιπόν για τους αναπήρους στη δική μας χώρα. Γιατί δεν κρίνουμε και τους δημοσιογράφους τόσο πολύ; Γιατί δεν κρίνουμε και όλους τους γιατρούς; Δεν είναι ισότιμοι ούτε όλοι οι γιατροί, ούτε οι δημοσιογράφοι, ούτε οι ανάπηροι.

Επομένως δεν μπορούμε να ζητάμε για τις δυνατότητες που μπορεί να έχει ο φίλος μου ο Σπύρος κι εγώ να έχω λιγότερες. Δεν μπορεί να τις μετρήσουμε ακριβώς με τη μεζούρα. Επομένως έχουν κάποιοι προβληθεί μέσω εφημερίδων και τηλεοπτικών καναλιών, οι οποίοι έχουν διαπρέψει σαν πολιτικοί, σαν επιστήμονες, σαν μουσικοί. Δεν μπορούμε να τα ζητάμε όλα, ούτε να μας κατακρίνουν κάποιοι άλλοι επειδή είμαστε ανάπηροι. Είμαστε ανάπηροι. Όμως είμαστε στα διάφορα σκαλοπάτια που είναι και όλος ο άλλος ο κόσμος. Άλλοι βρίσκονται στην κορυφή του βουνού κι άλλοι στο κάτω - κάτω μέρος του βουνού και κοιτούν τους υπόλοιπους.

Εγώ αυτά ήθελα να πω, βέβαια με ευχαρίστηση θα ήθελα να βλέπω πάντοτε κάποιο από τα άτομα με ειδικές ανάγκες να προχωρά, να ανεβαίνει στο οποιοδήποτε τομέα και ειλικρινά πάντοτε θα είμαι συμπαραστάτης σε όλα αυτά που έχουμε συζητήσει εδώ. Ευχαριστώ.

 

Συντονιστής

Να ευχαριστήσω όλους όσους συμμετείχαν σήμερα και ιδιαίτερα τους κυρίους που ήταν στο πάνελ. Υπάρχει και επόμενη συζήτηση αμέσως μετά.

                                                                                                       Επιστροφή στην αρχή της σελίδας