Πρακτικά Ημερίδας

          ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΥ

 

Μ. ΠΑΠΑΔΑ - ΧΕΙΜΩΝΑ (Γ. Γ. ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ): Κύριε Εκπρόσωπε της Περιφέρειας, κύριοι Εκπρόσωποι της Νομαρχιακής και Τοπικής Αυτοδιοίκησης, κυρίες και κύριοι, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΗΕ ένα στα είκοσι άτομα στον κόσμο έχει κάποιας μορφής αναπηρία.

                        Στα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης ο αριθμός των ατόμων με αναπηρία φτάνει τα 36 εκατομμύρια. Στην πατρίδα μας το αντίστοιχο ποσοστό φτάνει στο 10% του συνολικού πληθυσμού και αντιστοιχεί σε 672 χιλιάδες νοικοκυριά σύμφωνα με την απογραφή του 2001.

Με εστίαση στον τρόπο που ενημερώνεται η κοινή γνώμη για το θέμα της αναπηρίας και τα άτομα με αναπηρία η έρευνα που πραγματοποίησε το Ινστιτούτο Οπτικοακουστικών Μέσων από 30/3 έως 3/4/2007 σε δείγμα 1005 ατόμων και παρουσιάστηκε στο 2^ο Συνέδριο Ατόμων με Αναπηρία και Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης πέρσι, κατέγραψε ότι:

«Οι περισσότεροι, το 55%, ενημερώνονται για το θέμα αυτό από το ραδιόφωνο, στη συνέχεια από τις εφημερίδες το 50% και από την τηλεόραση το 41%. Το 30% του πληθυσμού θεωρεί ότι τα μέσα ενημέρωσης έχουν βοηθήσει σε μεγάλο ή πολύ μεγάλο βαθμό στην επίλυση των προβλημάτων των ατόμων με αναπηρία, το 61% πιστεύει ότι η συμβολή των μέσων είναι ανύπαρκτη ή μικρή και πολύ μικρή».

Οι παραπάνω αριθμοί δίνουν απάντηση στο γιατί εδώ και τρία χρόνια έχουμε ξεκινήσει αυτήν την προσπάθεια της ενημέρωσης των πολιτών μέσα από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, στο γιατί είμαστε σήμερα εδώ.

Με τη σημερινή διοργάνωση κλείνει ένας κύκλος έξι (6) συνολικά ημερίδων, με θεματική «ΑμεΑ και Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης», που πραγματοποιήθηκαν σε πόλεις της ελληνικής περιφέρειας: Θεσσαλονίκη, Ηράκλειο, Αλεξανδρούπολη, Κομοτηνή, Τρίπολη κι απόψε στη φιλόξενη πόλη σας. Οι εκδηλώσεις αυτές προγραμματίστηκαν στο πλαίσιο δέσμευσης του Υπουργού Επικρατείας κ. Θεόδωρου Ρουσόπουλου, κατά το κλείσιμο των εργασιών του 2^ου Διεθνούς Συνεδρίου τον Ιούνιο του 2007 στην Αθήνα.

Από τη μέχρι τώρα εμπειρία επιβεβαιώσαμε με τη σειρά μας ότι η ελληνική περιφέρεια έχει παλμό, ζωντανές τοπικές κοινωνίες, ιδέες, προτάσεις, ευαισθησία. Αυτό έχουμε εισπράξει, αυτό προδιαγράφει και η σημερινή διοργάνωση.

Το ζήτημα της αναπηρίας έχει πολλές εκφάνσεις κοινωνικές, συναισθηματικές, βεβαίως και βιολογικές. Εμείς από την πλευρά μας θεσμικά, ως Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας - Γενική Γραμματεία Ενημέρωσης, υπηρετούμε τον τομέα της επικοινωνίας.

Έχουμε ανοίξει ένα δημόσιο διάλογο επικεντρωμένο σε αυτή τη διάσταση του θέματος «τα ΑμεΑ και τα ΜΜΕ», πως παρουσιάζονται ή δεν παρουσιάζονται τα θέματα αυτά στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, σε ποιο βαθμό αναπαράγονται στερεότυπα και προκαταλήψεις, πόσο στα αλήθεια ισότιμη είναι η προσβασιμότητα των ΑμεΑ στα Μέσα;

Τα ερωτήματα πολλά, ο προβληματισμός επιβεβλημένος. Η πραγματικότητα δεν είναι ευχάριστη. Τα ΑμεΑ δεν χαίρουν ισότιμης αντιμετώπισης με τον υπόλοιπο πληθυσμό στα Μέσα. Οι ειδήσεις που αφορούν τα άτομα με αναπηρία χρωματίζονται κατά κανόνα με συναισθηματικές αποχρώσεις, κατάλοιπα στερεοτύπων και προκαταλήψεων. Αποβλέπουν στο θυμικό κι όχι στη λογική των θεατών, ακροατών, αναγνωστών.

Οι διαπιστώσεις αυτές και η σκιαγράφηση μιας πραγματικότητας που δεν τιμά την πατρίδα μας, δεν τιμά την κοινωνία μας, αποτυπώθηκαν με τον πιο έγκυρο τρόπο σε έρευνα από ειδική Διακομματική Επιτροπή, που με εντολή του Πρωθυπουργού Κώστα Καραμανλή συστάθηκε το 2005 και κατέγραψε εμπεριστατωμένα και συνολικά τα θέματα των ΑμεΑ.

Με αφετηρία αυτή την έρευνα και με πρωτοβουλία του Υπουργού Επικρατείας, έγιναν από την υπηρεσία μας συγκεκριμένοι σχεδιασμοί, συντονισμένες προσπάθειες και δράσεις. Στόχος, η ενημέρωση, η ευαισθητοποίηση, η δημιουργία μιας νέας κουλτούρας ειδικά στους λειτουργούς των μέσων ενημέρωσης που χειρίζονται τις πληροφορίες και τον τρόπο μετάδοσής τους. Παράλληλα, στοχεύουμε στη διάχυση του προβληματισμού σε ολόκληρη την κοινωνία.

Επιτρέψτε μου πολύ συνοπτικά να σας ενημερώσω για μερικά από τα βήματα που έχουμε κάνει και ήδη αποδίδουν καρπούς. Τον Ιούνιο του 2006 διοργανώθηκε το 1^ο Διεθνές Διήμερο Συνέδριο με τη θεματική «ΑμεΑ και Μέσα Ενημέρωσης». Υπήρξε ανταπόκριση και ενδιαφέρον, υπήρξε μια αποδοχή που μας έδωσε δύναμη να συνεχίσουμε την προσπάθεια.

Και φέτος 23-24 Ιουνίου οργανώνουμε το 3^ο Διεθνές Συνέδριο. Από πέρυσι συνδιοργανώνεται από τη Γενική Γραμματεία και το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου, Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ και Αναπηρία, παράλληλα προς το Διεθνές Συνέδριο. Φέτος θα πραγματοποιηθεί 21-23 Ιουνίου στο νέο μουσείο Μπενάκη, όπως και πέρυσι άλλωστε.

Το 1^ο Φεστιβάλ γνώρισε αξιοσημείωτη καλλιτεχνική επιτυχία και αποδοχή, ταινίες του ταξίδεψαν στη Ρώμη και το Κάιρο. Και το φετινό είναι εξαιρετικά επιτυχημένο από συμμετοχές. Συγκεκριμένα, έχουν υποβληθεί 230 υποψηφιότητες από 45 χώρες.

Η διοργάνωση αυτή έχει σαφώς καλλιτεχνικό ενδιαφέρον, αλλά ο κύριος στόχος είναι να αναδειχθούν θέματα που προάγουν την αποδοχή των ατόμων με αναπηρία, μέσω της τέχνης. Επίσης, να παρακινηθούν νέοι δημιουργοί να ασχοληθούν με το θέμα.

Στο πλαίσιο της σημερινής εκδήλωσης θα έχετε την ευκαιρία να δείτε τρεις από τις ταινίες-ντοκιμαντέρ που προβλήθηκαν και ξεχώρισαν στο Φεστιβάλ Emotion Pictures.

Δημιουργήθηκε ειδική σελίδα για τα ΑμεΑ, το ameamedia.gr στον ομιλούντα ιστότοπο της Γενικής Γραμματείας. Παράλληλα έχει τεθεί σε λειτουργία το ψηφιακό κανάλι Prisma Plus, ένα πολυσυλλεκτικό κανάλι που απευθύνεται σε όλη την οικογένεια και ταυτόχρονα είναι προσβάσιμο από τα ΑμεΑ.

Έχει εκπέμψει πάνω από τρεις χιλιάδες ώρες στην ελληνική νοηματική γλώσσα και με υπότιτλους για τα άτομα με προβλήματα ακοής. Οι υπηρεσίες του είναι ιδιαίτερα σημαντικές, αν εκτιμηθεί ότι απευθύνεται και σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας που πολλές φορές έχουν αδύνατη όραση και ακοή.

Στο αμέσως προσεχές διάστημα, στο πλαίσιο του έργου «Ψηφιακή Τηλεόραση, Ανάπτυξη Ψηφιακού Περιεχομένου για ΑμεΑ» της κοινωνίας της πληροφορίας, πρόκειται να παράγει νέα τηλεοπτικά προγράμματα με υπηρεσίες πρόσβασης, προϋπολογισμού 25 εκατομμυρίων ευρώ. Ταυτόχρονα, συνεχίζει την προσπάθεια στον τομέα της ενημέρωσης και της επιμόρφωσης.

Όσον αφορά στο ραδιόφωνο, για πρώτη φορά μετά από δώδεκα χρόνια ηχογραφούνται θεατρικά έργα στο 3^ο Πρόγραμμα, κυρίως για να διευκολύνουν τα άτομα που έχουν πρόβλημα όρασης.

Στο Νόμο 3592/2007 για τη συγκέντρωση και την αδειοδότηση των επιχειρήσεων Μέσων Ενημέρωσης κατοχυρώνεται ελάχιστη διάρκεια προγράμματος για ΑμεΑ, δελτία ειδήσεων διάρκειας επτά λεπτών (μεταξύ 5 και 11) και τουλάχιστον τέσσερις ώρες εβδομαδιαίως εκπομπές λόγου, αθλητικές, πολιτισμικού περιεχομένου.

Αλλά και κατά την αξιολόγηση για την αδειοδότηση πριμοδοτείται η μεγαλύτερη διάρκεια προγραμμάτων που απευθύνονται σε ΑμεΑ, με νοηματική γλώσσα, με αφήγηση ή υποτιτλισμό.

Κάθε χρόνο διεξάγεται από το Ινστιτούτο Οπτικοακουστικών Μέσων έρευνα της κοινής γνώμης με θέμα την προσβασιμότητα των ΑμεΑ στα Μέσα Ενημέρωσης. Τα πορίσματα αποστέλλονται στα Μέσα, ώστε να αξιολογούνται και να αξιοποιούνται με τις απαραίτητες προσαρμογές στη γλώσσα, στο θέμα και στην εικόνα. Η τρέχουσα έρευνα που θα παρουσιαστεί στο 3^ο Συνέδριο, είναι ποιοτική και ταυτόχρονα και από την πλευρά των ατόμων με αναπηρία.

Προχωρήσαμε σε σειρά εκδόσεων γύρω από τη θεματική των ΑμεΑ. Συγκεκριμένα εκδόθηκε ένας δημοσιογραφικός οδηγός με δόκιμους και αδόκιμους όρους που αφορούν τα άτομα με αναπηρία, ως ένα χρηστικό εργαλείο για τους επαγγελματίες των Μέσων. Επίσης οι ετήσιες εκδόσεις της Γενικής Γραμματείας «Πολιτικά Γεγονότα» και «Φύλλα Οικολογίας» τυπώνονται πλέον με περιληπτικό περιεχόμενο και σε μορφή μπράιγ.

Πρόσφατα, προχωρήσαμε στην έκδοση της ποιητικής συλλογής «Θεός στον Ορίζοντα» του Αλέξανδρου Δαμουλιάνου. Ο Αλέξανδρος είναι ένα άτομο με τετραπληγία, είναι και ο σεναριογράφος της ομώνυμης ταινίας που προβλήθηκε στο φεστιβάλ και θα έχετε την ευκαιρία κι εσείς να παρακολουθήσετε αργότερα.

Εκδόθηκαν τα πρακτικά από τα δύο μέχρι σήμερα Διεθνή Συνέδρια και σε αυτά θα προστεθούν και τα πρακτικά από τις διάφορες πόλεις της περιφέρειας με τις ιδιαίτερες απόψεις που καταθέτουν οι τοπικοί εισηγητές και οι συμμετέχοντες. Και βέβαια θα ολοκληρωθούν με τα πρακτικά της σημερινής εκδήλωσης στην Κοζάνη, όπου όχι μόνο συνεχίζεται ο διάλογος που άνοιξε στην Αθήνα, αλλά εμπλουτίζεται και με τις απόψεις σας τους προβληματισμούς και τις προτάσεις σας.

Είναι πραγματικά ελπιδοφόρο ότι η προσπάθειά μας έχει βρει μιμητές. Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια αξιοσημείωτη κινητικότητα. Μεγάλος αριθμός εκδηλώσεων οργανωμένων από ιδιωτικούς φορείς, πανεπιστημιακά τμήματα, Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης πραγματοποιούνται, κι αυτό συνεπάγεται και σημαίνει μια κοινωνική ανταπόκριση.

Έτσι, στο πλαίσιο αυτού του συνεχιζόμενου διαλόγου, συντελείται μια ιδεολογική ζύμωση. Έχουμε βέβαια πολύ δρόμο να διανύσουμε, όχι μόνο στη χώρα μας αλλά και διεθνώς. Δεν είναι συμπτωματικό ότι στις 30/3/2007 υπογράφηκε στην Έδρα του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη η 1^η Σύμβαση του 21^ου αιώνα, η οποία αφορά τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία. Ενενήντα επτά (97) κράτη-μέλη, ανάμεσά τους και η Ελλάδα, αναγνωρίζουν την ανεπάρκεια του υφισταμένου πλαισίου προστασίας των ΑμεΑ.

Η προσβασιμότητα των ατόμων με αναπηρία στα Μέσα δεν είναι επαρκής και τα μηνύματα που παράγουν δεν μεταδίδονται προς την κοινωνία. Χρειάζεται λοιπόν να αλλάξει η νοοτροπία, να τεθούν κανόνες δεοντολογίας και να διαμορφωθεί τελικά μια νέα κοινωνική συνείδηση, να αναδυθεί ένας πολιτισμός αποδοχής της διαφορετικότητας, αποδοχής της ποικιλομορφίας.

Η ποικιλομορφία δεν είναι στίγμα, είναι μια ευκαιρία για συνάντηση ουσιαστική, με ανταλλαγή απόψεων για την αναζήτηση μέτρων που θα βελτιώσουν την καθημερινότητα των συνανθρώπων μας που έχουν αναπηρία. Απαραίτητη προϋπόθεση για την αντιμετώπιση της πρόκλησης αυτής είναι η συμπόρευση του αναπηρικού κινήματος, των μέσων και της Πολιτείας.

Τελειώνω κάνοντας μία ευχή: Σε λίγα χρόνια να μη χρειάζεται να κάνουμε τέτοια Συνέδρια. Χρειάζονται βέβαια περισσότερα βήματα και πολλή δουλειά για να το πετύχουμε, όμως η ισότιμη μεταχείριση των πολιτών είναι κατά κύριο λόγο ζήτημα δημοκρατίας. Και πιστεύω ότι όλοι συμφωνούμε ότι η προσπάθεια αξίζει τον κόπο.

Πριν δώσω το λόγο στη συντονίστρια της πρώτης ενότητας, στην κα Κατερίνα Μαρκοπούλου, σας μεταφέρω τον χαιρετισμό και την αγάπη του Υπουργού Επικρατείας του κ. Θόδωρου Ρουσόπουλου. Προσθέτω τις δικές μου θερμές ευχαριστίες στους ομιλητές και σε όλους όσοι συμμετέχετε στη σημερινή εκδήλωση. Η παρουσία σας, η παρουσία της κάθε μιας και του κάθε ενός έχει τη δική της αξία και τη δική της διάσταση.

Σας ευχαριστώ πολύ.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ (Κ. ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΥ): Ευχαριστούμε πολύ τη Γενική Γραμματέα Επικοινωνίας, την κα Μαργαρίτα Παπαδά, για τα ενδιαφέροντα που μας είπε, την οποία ευχαριστώ και προσωπικά που μου έκανε την τιμή να συντονίσω την πρώτη ενότητα της ημερίδας που πραγματοποιείται σήμερα στην Κοζάνη με θέμα «Τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία και τα ΜΜΕ».

Θα ήθελα να σταθώ κι εγώ για ένα λεπτό μόνο στο θέμα, καθώς θα πρέπει να τοποθετηθούμε όλοι και θα παρακαλέσω να είμαστε σύντομοι στις τοποθετήσεις για να υπάρξει η δυνατότητα να τοποθετηθούν όλοι.

Από τη δημοσιογραφική μου εμπειρία, δεκαεφτά χρόνια στο χώρο των μέσων ενημέρωσης, θα ήθελα να σημειώσω ότι άλλαξαν πολλά στην προβολή των θεμάτων που αφορούν τα άτομα με αναπηρία, μένουν όμως πολλά ακόμη να γίνουν ώστε να υπάρξει πλήρης προσβασιμότητα των ατόμων με αναπηρία σε όλες τις εκφάνσεις της καθημερινότητας και της ζωής. Όλοι μαζί μπορούμε να πετύχουμε πολλά, αρκεί να το προσπαθήσουμε.

Τις εργασίες πρέπει να πούμε ότι χαιρετίζει ο Εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ ο κ. Γιώργος Παπακωνσταντίνου και Βουλευτής του ΠΑΣΟΚ στο Νομό Κοζάνης, με επιστολή που απέστειλε. Σημειώνει λοιπόν:

"Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση που μου απευθύνατε προκειμένου να παρακολουθήσω τη συζήτηση με θέμα «Άτομα με αναπηρία και ΜΜΕ». Δυστυχώς λόγω αυξημένων υποχρεώσεων δε στάθηκε δυνατόν να είμαι σήμερα μαζί σας.

Η ανάδειξη και προβολή από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης των θεμάτων που προάγουν την αποδοχή των ατόμων με αναπηρία είναι απαραίτητη προϋπόθεση για να μπορούν να ενσωματωθούν και να ενταχθούν στο κοινωνικό σύνολο, ώστε να επωφεληθούν αλλά και να προσφέρουν. Οι άνθρωποι ενδυναμώνονται μόνο όταν έχουν ευκαιρίες για συνύπαρξη, συμμετοχή και πεδίο για δημιουργική δράση. Προς αυτή την κατεύθυνση είναι αναγκαίο να κινηθούμε όλοι με σεβασμό.

Οι άνθρωποι των Μέσων Επικοινωνίας πρέπει να αντιληφθούν τον σημαντικό ρόλο που μπορούν και πρέπει να διαδραματίσουν, προκειμένου να αναδείξουν τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν τα άτομα με αναπηρία και να τα στηρίξουν.

Με εκτίμηση Γιώργος Παπακωνσταντίνου, Εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ".

                        Να δώσουμε όμως συνέχεια στις εργασίες της ημερίδας. «Τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία και τα ΜΜΕ» είναι το γενικό θέμα της πρώτης μας ενότητας και θα δώσω αμέσως το λόγο στον κ. Αναστάσιο Βεράνη, Πρόεδρο της Περιφερειακής Ομοσπονδίας ΑμεΑ Δυτικής Μακεδονίας και Οργανωτικό Γραμματέα της Ένωσης Συλλόγων ΑμεΑ, να προσεγγίσει το θέμα.

 

 

 

1^η ΕΝΟΤΗΤΑ

«Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία και ΜΜΕ»

 

Α. ΒΕΡΑΝΗΣ: Να καλωσορίσουμε την κα Γενική Γραμματέα Επικοινωνίας την κα Μαργαρίτα Παπαδά στην Περιφέρειά μας. Και μπορώ να πω που άκουσα την εισήγησή της ότι θα μπορούσαμε εμείς να μην πούμε τίποτα διότι είπε και τα καλά, είπε και τα κακά, άρα αναφέρθηκε στα περισσότερα και κυρίως τα περισσότερα ήταν ότι υπάρχουν προβλήματα και πρέπει να διορθωθούν.

Κύριε Διευθυντά, κύριοι Αντινομάρχες και κύριοι Αντιδήμαρχοι, σεβαστές Αρχές, κυρίες και κύριοι, αγαπητοί προσκεκλημένοι και κυρία Παπαδά, με τις ημερίδες αυτές ανά την Ελλάδα αναδεικνύονται τα προβλήματα και φαίνεται η πραγματική κατάσταση των ατόμων με αναπηρία.

Τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης έχουν αναδείξει πολλά από τα προβλήματα που υπάρχουν, αλλά έχουν κάνει και σφάλματα. Θα σας πω κάτι για τον εαυτό μου που εκφράζει πιστεύω τα περισσότερα άτομα με αναπηρία. Έχω την αναπηρία μου από τη γέννησή μου. Μέχρι και τα είκοσί μου χρόνια δεν ήθελα να ακούσω τα έργα που έπαιζαν στα ραδιόφωνα και δεν ήθελα να πάω παρέα στον κινηματογράφο, διότι φοβόμουν μην ακούσω διαλόγους και συζητήσεις τι έχω, κουτσός είμαι ή στραβός;

Αυτό επαναλαμβάνεται ακόμα και σήμερα σε μερικά σήριαλ στην τηλεόραση. Για φανταστείτε ένα νέο άτομο με αναπηρία να βρίσκεται παρέα με φίλους και να ακούει αυτό το διάλογο. Πως θα ένοιωθε; Ακόμα με επηρεάζει η λέξη το "καημένο", διότι την άκουγα όταν έπεφτα ή όταν έκανα κάτι.

Ένοιωσα τη μεγάλη απόρριψη από τους ανθρώπους κι ας ήταν κατώτεροί μου σε πολλά. Ένοιωσα την απόρριψη και γι' αυτό συμβουλεύω τους γονείς πως τα άτομα με αναπηρία τη ζωή πρέπει να την αγοράσουν, ακόμη και στην παρέα τους. Όταν στα γερά άτομα δίνετε 10 ευρώ, στα ανάπηρα άτομα να δίνετε 15.

Τα πράγματα άρχισαν να αλλάζουν κατά τη δεκαετία του ΄80 και του ΄90, διότι και τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης βοήθησαν και ψηφίστηκαν και πολλές διατάξεις παγκοσμίως για το σεβασμό, για την ένταξη των ατόμων με αναπηρία στο κοινωνικό σύνολο.

Την τελευταία δεκαετία όμως δεν έγιναν τα βήματα που έπρεπε να γίνουν, με αποτέλεσμα να παραμένουν πολλά προβλήματα άλυτα. Θα αναφερθώ σε μερικά προβλήματα που υπάρχουν στη Δυτική Μακεδονία και πόσο αναδεικνύονται από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης.

Όπως σας ανέφερα, σέρνω την αναπηρία μου εξήντα χρόνια. Τα τελευταία είκοσι χρόνια ασχολούμαι με το αναπηρικό κίνημα για την ανάδειξη των προβλημάτων των αναπήρων στη Δυτική Μακεδονία. Δυστυχώς θεωρώ τον εαυτό μου αποτυχημένο, διότι δεν πέτυχα το στόχο, αλλά ρίχνω ευθύνες και στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, που δεν έχουν αναδείξει όσο έπρεπε την ανικανότητα των τοπικών παραγόντων της Δυτικής Μακεδονίας.

Τα άτομα με αναπηρία στη Δυτική Μακεδονία είναι το 10% του πληθυσμού της. Από αυτούς το 3% είναι αφανείς πολίτες, όπως είναι άτομα με νοητική υστέρηση, αυτισμό, βαριές ψυχοσωματικές και πολλαπλές αναπηρίες. Εγώ που βρίσκομαι κοντά σε αυτά τα παιδιά θεωρώ τους γονείς τους ήρωες.

Στη Δυτική Μακεδονία υπάρχει έλλειψη συντονισμού των δομών και των υπηρεσιών. Ο καθένας κάνει ότι θέλει, δεν λειτουργούν πολλά πράγματα προγραμματισμένα και σύμφωνα με τους νόμους και τις προτάσεις του Υπουργείου. Κι αυτά που μας είπε η κα Παπαδά καλό θα είναι να εφαρμόζονται κυρίως στην επαρχία.

Δεν μπορεί σήμερα το 2008 σε μια ολόκληρη περιφέρεια να μην μπορούμε να φιλοξενήσουμε σε ένα χώρο ένα άτομο με βαριά αναπηρία, όταν οι γονείς δεν μπορούν ή έχουν πεθάνει. Γι΄ αυτό το σκοπό έχουν εγκριθεί πολλές φορές χρήματα, αλλά δεν έχουν αξιοποιηθεί όπως θα έπρεπε από τις Τοπικές Αρχές. Στην τελευταία επίσκεψη που είχαμε από τον Διευθυντή της Διαχειριστικής Αρχής μας ανέφερε πως "υπάρχουν 13 εκατομμύρια ευρώ, αλλά δεν υπάρχουν προτάσεις για να απορροφηθούν".

 Να αναφερθώ και για δομές που υπάρχουν ήδη. Υπάρχουν αρκετές δομές στην περιφέρειά μας που έχουν χτιστεί για τα άτομα με αναπηρία, αλλά για ορισμένο σκοπό. Και ξεκινάω από το ΚΑΦΚΑ Αμυνταίου. Δεκατρία χρόνια είναι έτοιμο, πριν εικοσιπέντε ξεκίνησε η οικοδομή, πενήντα υπάλληλοι πληρώνονται τσάμπα τρία χρόνια, τα μηχανήματα χωρίς να έχουν λειτουργήσει έχουν καταστραφεί. Φταίμε κι εμείς, αλλά φταίτε κι εσείς που δεν καταγγείλατε όσο έπρεπε αυτό το μεγάλο πρόβλημα στις Πολιτικές Αρχές.

Το παράξενο είναι πως σε μια ημερίδα δική σας, κα Παπαδά, ο Υπουργός κ. Αβραμόπουλος ανήγγειλε την κατασκευή ενός μεγάλου ΚΑΦΚΑ στη Θεσσαλονίκη. Το ΚΑΦΚΑ Αμυνταίου είναι 6,5 χιλιάδες τετραγωνικά με όλο τον απαραίτητο εξοπλισμό. Ας λειτουργήσει πρώτα αυτό, εκτός αν πιστεύουμε όλοι ή πιστεύει και ο κ. Αβραμόπουλος ότι η Φλώρινα δεν ανήκει στην Ελλάδα.

Όσον αφορά την ανεργία, η ανεργία πλήττει τα άτομα με αναπηρία. Έξι χρόνια έχει να βγει προκήρυξη με το Νόμο 2646/1998. Εμείς φωνάξαμε, καταγγείλαμε, αλλά δυστυχώς από την πλευρά σας τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης δεν βοηθήσατε όσο έπρεπε. Αυτό έχει να συμβεί από το 1985. Εμείς ξέραμε ότι κάθε χρόνο έπρεπε να βγαίνει βάσει νόμου καινούρια προκήρυξη.

Το Προεδρικό Διάταγμα 164/2004 του κ. Παυλόπουλου που όλοι γνωρίζουμε, έδινε δικαίωμα σε φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης να εντάξουν στο μόνιμο προσωπικό εργαζόμενους άτομα με αναπηρία, και με αυστηρά έγγραφα από το Υπουργείο Εσωτερικών ακόμη δεν έχουν γίνει οι μετατάξεις και υπάρχουν Δήμοι που καθυστερούν να πληρώσουν τα άτομα εδώ και ένα χρόνο.

Όσον αφορά την προσπελασιμότητα, υπάρχει ακόμη και σήμερα μεγάλο πρόβλημα. Ακούστε το παράξενο. Η Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας πριν από δύο χρόνια έβγαλε μελέτες για όλους τους αρχαιολογικούς χώρους και τα δημοτικά κτίρια και πιλοτικά χορήγησε χρήματα σε δύο Δήμους Πτολεμαΐδας και Φλώρινας για να κάνουν προσβάσιμα τα μουσεία και τα δημαρχεία, αλλά δυστυχώς μέχρι σήμερα δεν έχει γίνει τίποτα.

Τώρα η Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας ανέθεσε σε μια ομάδα Μηχανικών να κάνουν μελέτες για όλα τα μη προσπελάσιμα σχολεία και παράλληλα θα χορηγήσει, όπως μας υποσχέθηκε ο κ. Γενικός, και τα ανάλογα κονδύλια. Πρέπει να βρει τον τρόπο να κατασκευάσει μόνη της η Περιφέρεια ή κάποιον άλλον τρόπο, διότι οι Δήμοι θα καθυστερήσουν πιστεύουμε πέντε ή και παραπάνω χρόνια.

Όσον αφορά την εκπαίδευση, τα άτομα με αναπηρία είτε στερούνται του δικαιώματος να εισαχθούν στο εκπαιδευτικό σύστημα, είτε αναγκάζονται να το εγκαταλείψουν λόγω έλλειψης προσπελασιμότητας. Στο Νομό Κοζάνης είμαστε από τους τελευταίους νομούς. Για τα ΙΕΚ όσον αφορά τη λειτουργία τους, υπήρχε απόφαση από το Υπουργείο πριν από οχτώ χρόνια. Στην Κοζάνη μόλις φέτος λειτούργησαν.

Αμέσως με παρέμβασή μας στην Περιφέρεια χορήγησε 200 χιλιάδες στην Κοζάνη και 170 στην Πτολεμαΐδα για τον εξοπλισμό αυτών των εργαστηρίων των νέων, αλλά πέρασαν δέκα μήνες από τότε και ακόμη οι Δήμοι δεν έχουν προμηθευτεί τον απαραίτητο εξοπλισμό για τη λειτουργία τους.

Οι δύο σημαντικές δομές και θα θέλαμε εδώ την παρέμβασή σας στην Κυβέρνηση κα Παπαδά, ΚΔΑΠ ΑμεΑ και βοήθεια στο σπίτι, από τις πιο σημαντικές, λήγουν 30/8/2008 και ακόμα δεν ανακοινώθηκε επίσημα τι θα γίνει με αυτές τις δομές. Μήπως θα πρέπει βέβαια κι εμείς να δώσουμε τον αγώνα μας, αλλά και τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης να το προβάλλουν, διότι να ο Αύγουστος.

Όσον αφορά την κάρτα αναπηρίας από το 1996 θεσπίστηκε η κάρτα αναπηρίας με το Νόμο 2430/1996 στο άρθρο 4. Από τότε κάρτα ακούμε, αλλά ποτέ κάρτα δεν είδαμε, ενώ έχουμε χειροκροτήσει επανειλημμένα γι΄ αυτό το θέμα.

Εξαγγελία για πετρέλαιο θέρμανσης στα άτομα με αναπηρία με υπόσχεση του ίδιου του Υπουργού κ. Αλογοσκούφη και σε εμάς τους ιδίους που κατεβήκαμε με ένα λεωφορείο για διαμαρτυρία στην Αθήνα, αλλά δυστυχώς ακόμη δεν είδαμε τίποτα και είμαστε στη Δυτική Μακεδονία με οχτώ μήνες χειμώνα.

Να κάνω και μια επισήμανση στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης. Όταν στηρίζουν κάποια πρωτοβουλία είτε ενός ατόμου με αναπηρία, είτε Συλλόγου για συγκέντρωση χρημάτων, καλό θα είναι μετά από κάποιο συγκεκριμένο διάστημα να κάνουν μια έρευνα τι έχουν γίνει εκείνα τα χρήματα που έχουν συγκεντρωθεί. Ή ακόμα όταν ψηφίζεται ένα άτομο από τους Δημοσιογράφους για την κοινωνική του προσφορά καλό θα είναι να γίνεται ένας έλεγχος από πριν, αλλά και μετά.

Επειδή ο χρόνος δεν μας επιτρέπει να αναφερθούμε περισσότερο στα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα άτομα με αναπηρία θα θέλαμε τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης όταν ασχολούνται με τα προβλήματα των ατόμων με αναπηρία να τα αντιμετωπίζουν με μεγάλο σεβασμό και ευαισθησία και όχι με τον εύκολο τρόπο που προκαλεί οίκτο και κέρδος.

Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για το χρόνο που μου δώσατε να αναφερθώ στα προβλήματα των ατόμων με αναπηρία της Δυτικής Μακεδονίας, αλλά και για τη συνεργασία με τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης. Και μην ξεχνάμε όλοι ότι ο Έλληνας θέλει έλεγχο.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Σας ευχαριστούμε πολύ κ. Βεράνη. Το λόγο έχει τώρα ο κ. Ιωάννης Δεληγιάννης, ο Πρόεδρος του Νομαρχιακού Συλλόγου ΑμεΑ Κοζάνης.

Ι. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ: Καλησπέρα σας κι από μένα, κύριοι Εκπρόσωποι της Νομαρχιακής και Τοπικής Αυτοδιοίκησης, κα Παπαδά, κυρίες και κύριοι, σας ευχαριστώ κατ΄ αρχήν που με επιλέξατε να ομιλήσω στην ημερίδα σας και σας ευχαριστώ διότι δεχτήκατε το αίτημά μας.

Ο Σύλλογός μας είναι από τους πρώτους που έχουν ιδρυθεί στην Ελλάδα από το 1985, αριθμεί περίπου τα 1500 μέλη και το Διοικητικό του Συμβούλιο είναι πραγματικοί εθελοντές και αγωνίζονται εδώ και χρόνια για ποιοτική αναβάθμιση των συνθηκών διαβίωσης και εργασίας και ποιότητας ζωής των ατόμων με αναπηρία.

Αυτό που εσείς κα Παπαδά κάνατε δεν το κάνουν οι Τοπικές Αρχές του νομού και τοποθετούν σε Επιτροπές άτομα αναρμόδια και οι κύριοι αυτοί δεν καταλαβαίνουν πόση ζημιά δημιουργούν στο αναπηρικό κίνημα.

Αυτός ο τρόπος ίσως εξυπηρετεί τη Νομαρχία κι εμείς που δίνουμε τον αγώνα για την αναπηρία δεν μαθαίνουμε πολλές φορές κάποιες ατυχείς πρωτοβουλίες που παίρνει η Νομαρχία και δεν μπορούμε να διαμαρτυρηθούμε ούτε και τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης μπορούν να μαθαίνουν εγκαίρως τα διάφορα θέματα που αφορούν τα άτομα με αναπηρία.

Η Νομαρχία Κοζάνης κάνει το εξής λάθος: Ίσως πιστεύει ότι ο νομός είναι μόνο οι μεγάλες πόλεις Κοζάνη, Πτολεμαΐδα. Εμείς θα τους τονίσουμε ότι ο νομός είναι από τον Πεντάλοφο μέχρι τον Περδίκα κι από το Λιβαδερό μέχρι το Σισάνι και στο πιο απομακρυσμένο χωριό του νομού υπάρχει άτομο με αναπηρία.

Η Νομαρχία ασχολείται μόνο με τα ειδικά εργαστήρια κι όχι με την απασχόληση την κατάρτιση και την αυτόνομη διαβίωση και την αύξηση των κοινωνικών λειτουργών που θα έπρεπε να υπάρχουν για να εξυπηρετούνται τα άτομα με αναπηρία μέχρι και στο τελευταίο χωριό. Όταν η Νομαρχία συζητά για τα προβλήματα των ΑμεΑ, συζητά χωρίς να υπάρχει κάποιος εκπρόσωπος από τους Συλλόγους μας και χωρίς να υπάρχουν παρόντες κοινωνικοί λειτουργοί της Πρόνοιας που είναι μέσα στη Νομαρχία.

Έχουμε παραμείνει στην εποχή πιστεύω του 1970. Ενώ από το Υπουργείο έχουν αλλάξει πάρα πολλά κι έχουν διατεθεί πολλά χρήματα στο νομό μας, δυστυχώς δεν κατορθώσαμε να τα απορροφήσουμε αυτά τα χρήματα και να δημιουργήσουμε κρατικές δομές για ανακούφιση των ΑμεΑ και των γονέων τους.

Παρακαλώ εσάς τους Δημοσιογράφους να προβάλλετε τα προβλήματα που τόσο πολύ σωστά αναφέρθηκε προηγουμένως και ο κ. Πρόεδρος της Περιφερειακής Ομοσπονδίας ο κ. Βεράνης Αναστάσιος και να πείσουμε τις Αρχές να εφαρμόσουν τους νόμους και τις διατάξεις και να αξιοποιήσουν όλα τα χρήματα που διατίθενται από τα ΠΕΠ κι από το ΕΣΠΑ.

Να τονίσω κάπως ιδιαίτερα το θέμα της προσπέλασης του νομού. Όλα τα πεζοδρόμια εδώ στο Νομό μας και στους Δήμους αναμορφώνονται. Δυστυχώς παρατηρείται το φαινόμενο οι ράμπες πρόσβασης για τα αναπηρικά αμαξίδια να έχουν ύψος 7 με 8 εκατοστά που δεν εξυπηρετούν τα ίδια τα άτομα για τα οποία κατασκευάζονται υποτίθεται.

Όπου αναφερθήκαμε μας λένε ότι "υπάρχει ο νόμος του ΥΠΕΧΩΔΕ" και όλοι βάσει της νομοθεσίας κατασκευάζουν το έργο. Λοιπόν θα ήθελα από τους Δημοσιογράφους να το ψάξουν λίγο αυτό και να το δουν, γιατί τα ίδια τα άτομα με τα αναπηρικά αμαξίδια αντιμετωπίζουν τεράστιο πρόβλημα.

Στο νομό μας επίσης έχουμε σε όλα τα νοσοκομεία μονάδες τεχνητού νεφρού που μπορώ να πω ότι λειτουργούν άριστα, δυστυχώς όμως η έλλειψη γιατρών και νοσηλευτικού προσωπικού δεν μπορεί να καλύψει όλα τα άτομα που χρήζουν αιμοκάθαρσης. Έτσι, ένας μεγάλος αριθμός ατόμων αναγκάζεται να πηγαίνει σε άλλες περιοχές και κυρίως στη Θεσσαλονίκη και το χειμώνα λόγω των καιρικών συνθηκών υπάρχουν σοβαρά προβλήματα. Παρακαλώ τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης να βοηθήσουν έτσι ώστε να λυθούν τα προβλήματα στο νομό μας.

Σας ευχαριστώ και είμαι στη διάθεσή σας για οτιδήποτε διευκρίνιση θελήσετε.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Κύριε Δεληγιάννη σας ευχαριστούμε πολύ για τη σύντομη και εμπεριστατωμένη πραγματικά εισήγησή σας. Το θέμα θα προσεγγίσει αμέσως τώρα η κα Ελένη Παρανόμου, Εκδότρια της εφημερίδας «ΓΡΑΜΜΗ».

Ε. ΠΑΡΑΝΟΜΟΥ: Αξιότιμη κα Γενικέ Γραμματέα, κυρίες και κύριοι, ευχαριστώ με τη σειρά μου για την πρόσκληση να συμμετάσχω στην παρούσα εκδήλωση.

Για να αλλάξει κανείς τρόπο συμπεριφοράς, θα πρέπει πρώτα να αλλάξει τρόπο σκέψης. Και για να συμβεί αυτό έναντι των συνανθρώπων μας με αναπηρία θα πρέπει να πάψουμε να υπερεκτιμούμε τον εαυτό μας και να μάθουμε να τους αναγνωρίζουμε ως ισότιμους, φορείς δικαιωμάτων και υποχρεώσεων.

Πριν από μερικά χρόνια ένα πρόσωπο του στενού οικογενειακού μου περιβάλλοντος υπέστη εγκεφαλικό επεισόδιο, συνεπεία του οποίου έκτοτε δεν μπορεί να περπατήσει και να εκφέρει λόγο έναρθρο. Ήταν ένα γεγονός το οποίο στο χρόνο που συνέβη με βρήκε απροετοίμαστη. Όμως, τα αισθήματά μου για το πρόσωπο αυτό και η θέλησή μου να συμβιώσουμε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, με έκανε να αρχίσω να βλέπω τα πράγματα γύρω μου από μια οπτική γωνία που μέχρι τότε δεν είχα ξαναδεί.

 Το πρόσωπο αυτό δεν μπορούσε να περπατήσει και δεν μπορούσε να μιλήσει τη γλώσσα μου. Εγώ και μιλούσα και περπατούσα, όμως δεν καταλάβαινα. Και το χειρότερο, δεν συνειδητοποίησα εξαρχής ότι εγώ ήμουν εκείνη που δεν καταλάβαινε.

                        Είναι ένα από τα βασικότερα λάθη που κάνουμε νομίζω οι άνθρωποι στην πλειοψηφία μας. Μιλάμε πολύ, αλλά αφουγκραζόμαστε πολύ λιγότερο, έτσι όταν απευθυνόμενοι στον διπλανό μας δεν τυγχάνουμε της αναμενόμενης συμπεριφοράς θεωρούμε κυρίως ότι ο διπλανός μας είναι αυτός που δεν καταλαβαίνει και όχι εμείς. Τα πάντα γύρω μας τα χαρακτηρίζουμε σε σχέση με μας, λαμβανομένου του εαυτού μας ή της πλειοψηφίας των ανθρώπων που είναι όπως εμείς, ως το απόλυτο μέτρο βάσει του οποίου κρίνουμε όλους τους άλλους.

Το παραπάνω γεγονός με έκανε να αντιληφθώ ότι η αναπηρία είναι κάτι απολύτως φυσικό και μπορεί να χαρακτηρίζει τον οποιονδήποτε. Αφύσικο είναι να εξακολουθούμε να υποστηρίζουμε αντιλήψεις, πρακτικές και την αρχιτεκτονική δομή ενός κόσμου που δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες όλων των συνανθρώπων μας και που ενδεχομένως δε θα ανταποκρίνεται ούτε στις δικές μας εάν κάποια στιγμή βρεθούμε να είμαστε άτομα με αναπηρία.

Οι άνθρωποι με αναπηρία επιδιώκουν το αυτονόητο: Την ισότιμη συμμετοχή στη ζωή, όπως άλλωστε κάθε πολίτης, την οποία δυστυχώς δεν έχουν μέχρι σήμερα. Η άνιση μεταχείρισή τους συνδέεται με την άγνοια της κοινωνίας μας γύρω από τα ζητήματα της αναπηρίας, άγνοια που πρέπει να καταπολεμηθεί και στην επίτευξη αυτού του σκοπού τα ΜΜΕ μπορούν να συμβάλλουν καθοριστικά.

Ο ρόλος τους, σε σχέση με τα δικαιώματα των ΑμεΑ έχει αποτελέσει αντικείμενο πολλών συζητήσεων και διεργασιών σε παγκόσμιο επίπεδο. Στο άρθρο 8 της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία που αποτελεί τη νομική δέσμευση των κρατών-μελών του ΟΗΕ αναφέρεται ότι η αναπηρία είναι ζήτημα ανθρωπίνων δικαιωμάτων που πρέπει να διασφαλίζοντα. Η σύμβαση αυτή αποτελεί σε διεθνές επίπεδο σταθμό στην ιστορία των διεκδικήσεων του αναπηρικού κινήματος. Ορίζεται ότι οι κυβερνήσεις πρέπει να αναλαμβάνουν την υιοθέτηση άμεσων αποτελεσματικών και κατάλληλων μέτρων, προκειμένου να ενθαρρύνονται όλα τα ΜΜΕ συμπεριλαμβανομένων των παροχέων πληροφορίας μέσω του internet, να παρουσιάζουν τα άτομα με αναπηρία με τρόπο σχετικό προς τη Σύμβαση.

Να ενημερώνουν δηλαδή την κοινή γνώμη σεβόμενοι πλήρως τα δικαιώματα και την ποικιλομορφία των ατόμων με αναπηρία, καταπολεμώντας αρνητικά στερεότυπα, προκαταλήψεις και δυσμενείς πρακτικές του παρελθόντος, εστιάζοντας στη συμβολή των ατόμων αυτών στην κοινωνία. Στο άρθρο 21 της ίδιας Σύμβασης αναφέρεται ότι «θα πρέπει να προτρέπονται τα ΜΜΕ να καταστήσουν τις υπηρεσίες τους προσβάσιμες στα ΑμεΑ» και στο άρθρο 30 αυτής γίνεται αναφορά «στη συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία στην πολιτιστική ζωή, στην ψυχαγωγία, στον αθλητισμό».

Από τα ανωτέρω συμπεραίνεται ότι η σχέση των δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία με τα ΜΜΕ ορίζεται από το ακόλουθο τρίπτυχο: Πρώτον τον τρόπο με τον οποίο πρέπει τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας να παρουσιάζουν τα άτομα με αναπηρία και τα θέματα που τα αφορούν. Δεύτερον την προσβασιμότητα των μέσων μαζικής επικοινωνίας στα άτομα αυτά και τρίτον την αναγκαιότητα συμμετοχής των ατόμων αυτών στην πολιτιστική ζωή που προβάλλεται από τα μέσα ενημέρωσης.

Ως προς αυτό το τρίπτυχο θα ήθελα να σημειώσω τα ακόλουθα: Είναι γεγονός ότι τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας συμβάλλουν με τα μηνύματα που διαχέουν στη διαδικασία κοινωνικοποίησης του ατόμου και αντίστροφα μπορούν να το οδηγήσουν στην απομόνωση και την περιθωριοποίηση. Ενισχυμένη δε στο ρόλο αυτό εμφανίζεται η τηλεόραση, δυστυχώς όμως ακόμα και σήμερα η εικόνα που τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας στην πλειοψηφία τους προβάλλουν για τα άτομα με αναπηρία και ειδικά η τηλεόραση εξακολουθεί να είναι ψευδής.

Παρουσιάζουν τα άτομα αυτά εστιάζοντας στην αναπηρία τους και όχι στον άνθρωπο, στην προσωπικότητά του και στο θέμα που τον αφορά και εξακολουθούν να τους προβάλλουν είτε ως "άτυχα πλάσματα", είτε ως "ήρωες που υπερβαίνουν τον εαυτό τους". Ακόμη και σήμερα τα ΜΜΕ εξακολουθούν δυστυχώς να αντιλαμβάνονται την αναπηρία ως υστέρηση και όχι ως αυτό που πραγματικά βιώνει κανείς.

Εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν τα άτομα με αναπηρία όχι ως υποκείμενα δικαιωμάτων και ως ισότιμα μέλη της κοινωνίας μας, όπως επιτάσσει το Σύνταγμα της χώρας μας, αλλά ως αντικείμενο φιλανθρωπίας και τις περισσότερες φορές τα μεταχειρίζονται ως σφάγια στο βωμό της τηλεθέασης διότι η αναπηρία είναι ένα θέμα που πουλάει, για να χρησιμοποιήσω μια έκφραση που συνηθίζεται στους κόλπους των ΜΜΕ.

Θα ήταν εξαιρετικά χρήσιμο στα ΜΜΕ όταν προβάλλουν άτομα με αναπηρία ή ασχολούνται με θέματα αναπηρίας να ακολουθούν τον σχετικό δημοσιογραφικό οδηγό που εκπονήθηκε με πρωτοβουλία της Γενικής Γραμματείας Επικοινωνίας και Γενικής Γραμματείας Ενημέρωσης, ο οποίος συγκεντρώνει βασικές έννοιες και εξειδικευμένο λεξιλόγιο που αφορά τα άτομα με αναπηρία, ένα εγχειρίδιο πραγματικά χρήσιμο για κάθε Δημοσιογράφο και για κάθε ευαισθητοποιημένο πολίτη.

Λέξη-κλειδί εξάλλου στην έκφραση των δικαιολογητικών των ατόμων με αναπηρία αποτελεί η προσβασιμότητά τους στα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας, η οποία σύμφωνα με τον ως άνω οδηγό πρέπει να αναπτύσσεται σε δύο επίπεδα: Πρώτον στο τεχνικό επίπεδο, δηλαδή στη δυνατότητα πρόσβασης στο προϊόν των ΜΜΕ, ηλεκτρονικό και έντυπο όλων των πολιτών.

Δεύτερον στο επίπεδο του περιεχομένου, δηλαδή στην παραγωγή προϊόντος ΜΜΕ, που να προβάλλει την αληθινή εικόνα του ανθρώπου με αναπηρία και όχι τη στερεοτυπική.

Ως προς τα δύο αυτά ζητήματα θα ήθελα να σημειώσω τα εξής: Είναι αξιοσημείωτο το γεγονός ότι υπάρχουν χώροι στο διαδίκτυο όπου μπορούν σήμερα να έχουν πρόσβαση στα άτομα με αναπηρία, εφόσον βέβαια διαθέτουν τον απαιτούμενο εξοπλισμό. Η εμφάνιση επίσης της ψηφιακής τηλεόρασης δίνει τη δυνατότητα βελτίωσης της πρόσβασης των ατόμων με αισθητηριακές αναπηρίες στην τηλεόραση, συμβάλλοντας πολλαπλά στην ενημέρωση και ψυχαγωγία τους.

Όμως, το ζητούμενο δεν είναι η δημιουργία δικτύων και μέσων ενημέρωσης που θα απευθύνονται αποκλειστικά και μόνο σε άτομα με αναπηρία, αλλά η παροχή στα άτομα αυτά της δυνατότητας πρόσβασης σε όλα τα τηλεοπτικά κανάλια και λοιπά μέσα ώστε να βγουν από το περιθώριο στο οποίο τα έχουμε τοποθετήσει μέχρι σήμερα και να ενσωματωθούν στο κοινωνικό σύνολο ως ισότιμα μέλη.

Σε ότι αφορά τον έντυπο Τύπο έχει ξεκινήσει τα τελευταία χρόνια η διάθεση της ύλης αρκετών εφημερίδων και περιοδικών σε ηλεκτρονική μορφή, γεγονός που επιτρέπει την πρόσβαση σε αυτές, με τη χρήση εξοπλισμού, και συμπολιτών μας με προβλήματα όρασης, ενώ εκκρεμούν να γίνουν πολλά ακόμη προκειμένου ο έντυπος Τύπος να καταστεί απόλυτα προσβάσιμος σε όλους τους πολίτες.

Σε ότι αφορά εξάλλου τους τρόπους παραγωγής θεμάτων αναπηρίας από τα ΜΜΕ τους όρους επιλογής τέτοιων θεμάτων και τους τρόπους παρουσίασής τους πρέπει να σημειωθεί ότι κατά κανόνα και οι εξαιρέσεις δεν αναιρούν τον κανόνα, δεν υπάρχουν εξειδικευμένοι σε θέματα αναπηρίας δημοσιογράφοι, ούτε συγκεκριμένος χώρος ή χρόνος εξειδικευμένης παρουσίασης.

Ούτε επίσης η απαιτούμενη πάντοτε συνεργασία των ΜΜΕ με αναπηρικούς φορείς ή οργανώσεις και δυστυχώς οι άνθρωποι που στελεχώνουν τα ΜΜΕ στην πλειοψηφία τους δεν έχουν συνειδητοποιήσει ότι η αναπηρία δεν αποτελεί είδηση κι ότι σε πρώτο πλάνο προβολής πρέπει να είναι ο άνθρωπος, το θέμα που τον αφορά κι όχι για παράδειγμα το αναπηρικό αμαξίδιο.

Παρακολουθώντας κανείς τα προβλήματα και τις εκπομπές των ΜΜΕ αντιλαμβάνεται ότι η εικόνα που αυτά παρουσιάζουν σε σχέση με τα άτομα με αναπηρία είναι η ίδια με αυτήν που εμφανίζει αντίστοιχα η κοινωνία μας. Σήμερα τα άτομα με αναπηρία αποτελούν ένα σημαντικό κομμάτι της κοινωνίας μας. Κι όμως, πόσους και πόσες φορές τους έχουμε δει να κινούνται στους δρόμους, στα πάρκα, στις πλατείες, στις δημόσιες υπηρεσίες, στον ίδιο εργασιακό χώρο με τον δικό μας, σε ένα θέατρο, σε μια συναυλία, όπου εν πάση περιπτώσει κινούμαστε εμείς τα άτομα χωρίς αναπηρία;

Ασκώ ενεργή δικηγορία και κινούμαι καθημερινά στην πόλη μας σχεδόν σε όλο το μήκος και πλάτος αυτής. Ελάχιστες είναι οι φορές που βλέπω άτομα με αναπηρία μετρημένα στα δάχτυλα του ενός χεριού. Εάν δεν υπήρχαν οι σημάνσεις που υπάρχουν στους περισσότερους δρόμους της πόλης μας για τη στάθμευση των οχημάτων των ατόμων αυτών, θα έλεγε κανείς πως στην πόλη μας δε ζουν άτομα με αναπηρία.

Θλιβερή δε είναι η διαπίστωση ότι η αρχιτεκτονική δομή του κόσμου μας υποχρεώνει τα άτομα αυτά να ζουν και να κινούνται στο περιθώριο. Κι όμως, τα άτομα με αναπηρία υπάρχουν παντού και ζητήματα που αφορούν όλο τον υπόλοιπο κόσμο τα αφορούν εξίσου. Συνεπώς, δεν μπορεί κανείς να αναφέρεται μέσα από τα ΜΜΕ στην εκπαίδευση και να μην αναφέρεται στην εκπαίδευση των παιδιών με αναπηρία. Δεν μπορεί να αναφέρεται στο δικαίωμα στην εργασία και να μην κάνει λόγο για το δικαίωμα των ατόμων με αναπηρία στην εργασία.

Να αναφέρεται στην ανεργία και να αδιαφορεί για την ανεργία των ατόμων αυτών. Να αναφέρεται στην υγεία και να αδιαφορεί για την υγεία των ατόμων με αναπηρία. Και τούτο, διότι τα άτομα αυτά είναι αναπόσπαστο κομμάτι της κοινωνίας μας. Τόσο η ελλιπής όσο και η εσφαλμένη αναφορά σε ζητήματα που τα αφορούν μέσα από τα ΜΜΕ, ευνοούν τον στιγματισμό τους και δεν επιτρέπουν στην κοινωνία να αλλάξει να εξελιχθεί και να τους δει ως άτομα ικανά να συμμετέχουν ισότιμα με τους άλλους πολίτες στην οικονομική και πολιτιστική ανάπτυξη της χώρας μας.

Η εικόνα, οι στάσεις και οι απόψεις που παράγουν και προβάλλουν τα ΜΜΕ γύρω από θέματα αναπηρίας θα ήταν πολύ διαφορετικές εάν στην παραγωγή αυτών συμμετείχαν ή συμμετείχαν περισσότερο ως Δημοσιογράφοι Παρουσιαστές, Σκηνοθέτες, Παραγωγοί, Διαφημιστές, Συγγραφείς κλπ, άτομα με αναπηρία.

Θα παρουσιάζονταν τα θέματα αναπηρίας στην πραγματική τους διάσταση και με δεδομένο το γεγονός ότι τα ΜΜΕ μορφώνουν και διαμορφώνουν στάσεις και αντιλήψεις, η αντιπροσωπευτική απεικόνιση της κοινωνίας μας μέσα από αυτά θα μας βοηθούσε να συνειδητοποιήσουμε πολύ πιο γρήγορα ότι η κοινωνία μας χαρακτηρίζεται από διαφορετικότητα.

Οι άνθρωποι με αναπηρία δε θα ζούσαν στο περιθώριο, δε θα αντιμετωπίζονταν ως μεμονωμένες περιπτώσεις ή ως φαινόμενα ιατρικά περιστατικά που προκαλούν τον οίκτο και τη συμπόνια, αλλά ενταγμένοι στο κοινωνικό σύνολο θα αντιμετωπίζονταν ως ισότιμα μέλη της κοινωνίας.

Ζητούμενο βέβαια είναι εάν και κατά πόσο τα ΜΜΕ και δη η τηλεόραση θέλουν να διαδραματίσουν έναν τέτοιο ρόλο, να αντιταχθούν δηλαδή ουσιαστικά στην εικόνα που παρουσιάζουν σήμερα, η οποία στην πλειοψηφία των τηλεοπτικών καναλιών έχει να κάνει κυρίως με την προβολή εύπεπτων θεαμάτων και τηλεσκουπιδιών και να ανταποκριθούν στις προσδοκίες των κινημάτων των ατόμων με αναπηρία, αλλά και πόσο είναι διατεθειμένα τα άτομα με αναπηρία να πιέσουν προς αυτή την κατεύθυνση.

Ως προς αυτό και ειδικά σε ό,τι αφορά την τηλεόραση, το μέλλον θα δείξει. Σε ό,τι αφορά όμως τον έντυπο Τύπο πιστεύω ότι τα πράγματα είναι πολύ καλύτερα και προοιωνίζεται σχετικά ένα καλύτερο μέλλον. Κλείνοντας θα ήθελα να πω ότι στην κοινωνία του Νομού Κοζάνης μέσα από την καθημερινή εφημερίδα «ΓΡΑΜΜΗ» την οποία εκπροσωπώ, προβάλλουμε πάντοτε θέματα που αφορούν άτομα με αναπηρία εστιάζοντας στα πρόσωπα και στα προβλήματά τους.

Στο τρέχον έτος ο Σύλλογος Γονέων και Κηδεμόνων Παιδιών με ειδικές ανάγκες Εορδαίας όπως αυτοαποκαλείται, αρθρογραφεί στη «ΓΡΑΜΜΗ» σε εβδομαδιαία βάση και ευχή μας είναι να μπορούσε αυτό να γίνεται καθημερινά. Δράττομαι της ευκαιρίας κι από το βήμα αυτό να καλέσω όλους τους Συλλόγους ατόμων με αναπηρία, οπουδήποτε κι αν εδρεύουν, αλλά και κάθε άτομο με αναπηρία ξεχωριστά εφόσον βεβαίως το επιθυμούν, να πράξουν το ίδιο.

Σας ευχαριστώ.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Σας ευχαριστούμε πολύ κα Παρανόμου. Το λόγο έχει τώρα η κα Αγνή Σιδηροπούλου, Πρόεδρος Συλλόγου Γονέων & Κηδεμόνων Παιδιών με Αναπηρία Νομού Φλώρινας.

Α. ΣΙΔΗΡΟΠΟΥΛΟΥ: Αξιότιμη κα Γενική Γραμματέα Επικοινωνίας και Ενημέρωσης, σεβαστές Αρχές, Μέλη δημοσιογραφικού χώρου, συνάδελφοι του αναπηρικού κινήματος Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας, σας καλησπερίζω κι εγώ με τη σειρά μου ερχόμενη μετά από πρόσκληση για να σας μεταφέρω το μήνυμα των γονέων και κηδεμόνων παιδιών με αναπηρία Νομού Φλώρινας και όχι μόνο.

Να τονίσω για άλλη μια φορά τη σπουδαιότητα των εκδηλώσεων αυτών που σκοπό έχουν την ανάδειξη θεμάτων που αφορούν στα άτομα με αναπηρία τα οποία νομίζω ότι και έχουμε εξαντλήσει, αλλά συνεχίζουμε να τα προβάλουμε, καθώς και τον προβληματισμό της τοπικής κοινωνίας γύρω από αυτά. Η σημερινή όμως εκδήλωση είναι διαφορετική, πρωτότυπη θα έλεγα, έτσι το βλέπω εγώ, και αυτό γιατί έχει να κάνει με δύο φορείς που έχουν μία σχέση μαζί τους αμφίδρομη θα έλεγα και παραγωγική.

Άτομα με αναπηρία και ΜΜΕ. Στο σημείο αυτό αν και δε συνηθίζω προκαταβολικά θα πρέπει να ευχαριστήσω τη Γενική Γραμματέα για την πρωτοβουλία της αυτή, γιατί θέλω να πιστεύω πως η σημερινή μέρα θα είναι η εφαλτήρια ημέρα για την αρχή μιας συνέχειας που θα γίνει μεταξύ των ΜΜΕ και των ατόμων με αναπηρία όσον αφορά την προβολή της αναπηρίας προς τα έξω με ορθολογικό τρόπο.

Η τοποθέτησή μου δεν έχει να κάνει τόσο με τα γενικά δικαιώματα των ΑμεΑ, αν μπορούμε να τα πούμε φυσικά δικαιώματα, διότι όταν δεν υπάρχει η δυνατότητα εκπλήρωσης άσκησης αυτών κατ΄ εμέ είναι μόνον προβλήματα, τα οποία προβλήματα προανέφερα συνάδελφοι του αναπηρικού κινήματος.

Γι΄ αυτό λοιπόν θα σταθώ σε ένα και μόνον δικαίωμα των ατόμων με αναπηρία, ένα δικαίωμα συνταγματικά κατοχυρωμένο, αυτό της εκπαίδευσης, που δυστυχώς και λυπάμαι που το λέω το δείχνει έμπρακτα η καθημερινή αλήθεια έχει παραβιαστεί στο σύνολό του.

Δε θα μιλήσω για Διακηρύξεις Συνθήκες και τα λοιπά, επιτρέψτε μου όμως να παίξω λίγο με τα άρθρα και τους νόμους όπως και η κα Παρανόμου, καθώς όλοι γνωρίζουμε τη σπουδαιότητα αυτών αλλά πολλές φορές παραμένουν λόγια και στήλες σε κάποια ΦΕΚ.

Άρθρο 4 του Συντάγματος: «Όλοι οι Έλληνες είμαστε ίσοι ενώπιον του νόμου» κι αν είχα τη δυνατότητα θα πρόσθετα και «ενώπιον του Θεού».

Άρθρο 16 του Συντάγματος: «Όλοι οι Έλληνες έχουμε δικαίωμα δωρεάν παιδείας σε όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης».

Άρθρο 21 παράγραφος 6 του Συντάγματος κι εδώ μιλάμε ένα-ένα σταθμό στο χώρο της αναπηρίας. Το αναθεωρηθέν πλέον Σύνταγμα προσδίδει ένα ακόμη άρθρο, το οποίο μιλά και ορίζει ότι «τα άτομα με αναπηρία έχουν δικαίωμα να απολαμβάνουν μέτρα που θα εξασφαλίζουν την αυτονομία τους, την προεπαγγελματική τους εκπαίδευση, την ένταξή τους στην αγορά εργασίας, καθώς και την ένταξή τους στην ευρύτερη κοινωνική οικονομική και πολιτιστική ζωή της χώρας».

Πολύ καλά τα άρθρα, γι΄ αυτό λοιπόν σε εφαρμογή αυτών των συνταγματικών επιταγών έρχεται ο Νόμο 1566 του ΄85 όπου με το άρθρο 2 ορίζει πως «είναι υποχρεωτική η φοίτηση για όλους τους Έλληνες». Η λέξη είναι ξεκάθαρη «υποχρεωτική για όλους τους Έλληνες», χωρίς να διαχωρίζει κανέναν και μάλιστα θεωρείται αδίκημα και διώκεται από τον ποινικό κώδικα όταν κάποιος έχει την επιμέλεια ανηλίκου δε φροντίσει για την εγγραφή του στα σχολεία ή για την επιμέλεια στη διάρκεια της φοίτησής του».

Για όλα τα παιδιά λοιπόν είναι υποχρεωτική, εκτός από τα παιδιά με αναπηρία και αυτό δεν το λέω εγώ, το λέει πάλι ο ίδιος νόμος στο άρθρο 33 όπου λέει «με Προεδρικό Διάταγμα και μετά από πρόταση του Υπουργού Παιδείας γίνεται υποχρεωτική στα ειδικά σχολεία, στα ειδικά εργαστήρια, μόνο όταν το κράτος έχει τη δυνατότητα να την παρέχει, δηλαδή να δημιουργήσει την κατάλληλη υποδομή για παιδιά με αναπηρία». Κι επειδή το κράτος ποτέ δεν ήταν έτοιμο, ποτέ δεν έκανε κάτι για τα παιδιά και για την εκπαίδευση αυτών, άρα δεν μπορώ να μιλάω για εκπαίδευση των παιδιών.

Αναμφίβολα τα άτομα με αναπηρία και τα άτομα με βαριές αναπηρίες, εξακολουθούν να βιώνουν τον αποκλεισμό τους από την εκπαίδευση. Κι αν κάποιοι είχαν την τύχη να φοιτήσουν, τους παρέχεται μια μικρή υποβαθμισμένη και υποδεέστερη μορφή εκπαίδευσης, γι΄ αυτό και πολλές φορές αντιμετωπίζονται σαν πολίτες β΄ και γ΄ κατηγορίας και θα σας το αποδείξω παρακάτω.

Οι πόροι που διατίθενται τόσο από τον κρατικό προϋπολογισμό όσο και από τα κοινοτικά πλαίσια στήριξης, είναι ελάχιστοι για την ειδική εκπαίδευση ή αναξιοποίητη θα μπορούσα να πω, διότι μπορεί να υπάρχουν αλλά δεν φτάνουν στους αποδέκτες, στους αποδέκτες που είναι τα ίδια μας τα παιδιά.

Οι συναντήσεις εκπροσώπων του αναπηρικού κινήματος συνεχίζονται με την Ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας και με μεγάλη πίεση καταλήγουμε τελικά το 2000 στην ψήφιση του περιβόητου νόμου περί εκπαίδευσης παιδιών με αναπηρία του 2817. Πρέπει να ομολογήσω ότι είναι ένας σταθμός, μία πρόοδος στο χώρο αυτό, αν συγκρίνω με το παρελθόν, αλλά συνεχίζει να είναι μία πρόοδος σημειωτόν, διότι αν σκεφτείτε ποσοτικά είναι πρόοδος, είναι όμως ανεπαρκής.

Και το λέω αυτό γιατί υπάρχουν ειδικά σχολεία, υπάρχουν ειδικά εργαστήρια σαν θεσμός, δεν λειτουργούν όμως όπως θα πρέπει να λειτουργούν, άρα δεν παρέχει ποιότητα. Ενδεικτικά θα σας αναφέρω ότι μπορούν να φοιτήσουν σε αυτοτελή ιδιωτικά σχολεία, νηπιαγωγεία, ΕΕΚ, ΤΕΕ, τμήμα ένταξης και κατ΄ οίκον εκπαίδευσης, με τη χρήση λέει της τηλεκπαίδευσης. Εγώ δεν το γνωρίζω αυτό.

Στόχος; Η ανάπτυξη προσωπικότητας και η τελική ένταξή τους στην κοινωνία. Και για όλα αυτά χρειάζονται διάφορα μέτρα, ειδική και κατάλληλη κτιριακή υποδομή, ειδικό εξοπλισμό, παιδαγωγικό υλικό, επαρκή προσωπικό. Όλα αυτά υπάρχουν μόνο στα χαρτιά.

Και για να μιλούμε τελικά εκτός νόμων και χαρτιών φεύγω από τα ΦΕΚ και θα πάω πίσω για λίγο στη Φλώρινα, όπου πριν μια δεκαετία η ειδική εκπαίδευση κι όχι ειδική αγωγή σύμφωνα με το νέο νομοσχέδιο που κατατίθεται στη Βουλή προς ψήφιση, ήταν ανύπαρκτη. Σήμερα λειτουργούν δύο ΣΜΕΑ στη Φλώρινα, ΕΕΚ και ειδικό δημοτικό, που δε θα πω πολλά γι΄ αυτά γιατί τα περισσότερα θα είναι αρνητικά.

Τα τελευταία τέσσερα πέντε χρόνια, για να θέσω το θέμα ΜΜΕ και άτομα με αναπηρία, υπάρχει μία έξαρση της προβολής των παιδιών με αναπηρία όπου είναι πλέον ο αποδεκτά διεθνής όρος. Διαβάζουμε σε κάποια στήλη της εφημερίδας ή βλέπουμε στο κουτί της ΤV να εκφωνούν ένα μεγάλο εύγε για τη συμμετοχή τους σε κάποια κοινωνική εκδήλωση, σα να έκαναν κάτι το υπεράνθρωπο, το υπερθετικό ενός ήρωα.

Ωσάν άτομα με ιδιαίτερες ικανότητες αφού τα αποκαλούν, επισκιάζοντας έτσι την αναπηρία και τα προβλήματα γύρω από αυτήν, προκαλώντας όμως τον εντυπωσιασμό του κοινού, ενώ δε διαφέρει σε τίποτα από μία συνηθισμένη δραστηριότητα οποιουδήποτε πολίτη, μαθητή. Άρα είναι κάτι παραπάνω από εμάς τους φυσιολογικούς, είναι θεοί τα παιδιά μας.

Δε θα αγνοήσω φυσικά και τις εκπομπές ρεπορτάζ και ότι γίνεται που έχουν στόχο το ίδιο το παιδί με αναπηρία, το ίδιο το άτομο με αναπηρία και πρέπει να τις επιβραβεύσω.

Άλλοτε πάλι παρουσιάζονται σαν άτομα που χρήζουν ιδιαίτερη φροντίδα και στήριξη, προκαλώντας τον οίκτο και τη συμπόνια. Κάθε 3 Δεκέμβρη δε κάθε έτους η ευαισθησία και η συμπόνια η οποία παρουσιάζεται από τα ΜΜΕ στο μεγαλείο της και δε θα προχωρήσω, δε θα πω τίποτα για τις φιλανθρωπικές εκστρατείες.

Κι εδώ βλέπουμε μία ψεύτικη αλήθεια. Και τι εννοώ; Αυτές οι λέξεις δε συνάδουν, κι όμως.. Μία κάμερα ακολουθεί ένα πρωί έναν μαθητή με κινητική αναπηρία που χρησιμοποιεί αμαξίδιο κι αφού μετά βίας οδεύσει τα μη προσπελάσιμα πεζοδρόμια λόγω κακής αρχιτεκτονικής ή ασυνείδητης κατάληψης από συμπολίτες μας, φτάνει στον προορισμό του. Το δεύτερο, το τρίτο σχολείο; Δεν έχει σημασία όλα τα σχολεία είναι το ίδιο.

Κάπου εδώ φυσικά υπάρχει κι ένας Δημοσιογράφος, αφού κρατάει και την κάμερα, αλλά δεν ακούγεται, νομίζω ότι έχει μια αμηχανία για το πως θα παρουσιάσει το παιδί αυτό. Το κουδούνι χτυπά και τα παιδιά μπαίνουν στο κτίριο. Για τον μαθητή αυτό υπάρχει ένας κολοσσός μπροστά, δέκα σκαλοπάτια.

Και περιμένει. Περιμένει τη μάνα, περιμένει πολλές φορές συμμαθητές του ή και την εκπαιδευτικό, που χάριν στο φιλότιμο θα σηκώσουν το παιδί μαζί με το καρότσι, για να μπει στην αίθουσα. Ουδέν σχόλιο για διάλειμμα, διότι χρειάζεται η ίδια διαδικασία.

"Τι κρίμα το καημένο", λέει το κοινό της TV. Μια εικόνα που σοκάρει και η κάμερα κλείνει. Αυτό ήταν όλο, μία προβολή. Αυτοί είναι λοιπόν οι μαθητές β΄ και γ΄ κατηγορίας που παράγει το σύστημα το δικό μας που σας προανέφερα. Κι όμως, ο μαθητής αυτός περπατά πάνω στο καρότσι του όσο κι αν σας φαίνεται παράξενο, γιατί δεν είναι ο ίδιος ανάπηρος όπως τον αποκαλούν, είναι ένα άτομο με αναπηρία, αλλά στην παρούσα φάση είναι ανάπηρα τα πεζοδρόμια, είναι ανάπηρα όλα τα σχολεία της Φλώρινας, είναι ανάπηρη η ίδια η Πολιτεία, το σύστημα που εμείς οι ίδιοι φτιάχνουμε από τον απλό πολίτη μέχρι..

Ολοκληρώνω δίνοντας ένα μόνο δίδαγμα, σεβόμενη την αξιοπρέπεια του κάθε ανθρώπου και ότι εδώ δε ζει κανείς μόνος του αλλά υπάρχει μία συνεργασία για το ότι έχει να κάνει με τον άνθρωπο και τον ίδιο τον άνθρωπο με αναπηρία.

Ζητώ λοιπόν τη δημιουργία μιας δυναμικής σχέσης αλληλεγγύης αλληλεκπαίδευσης μεταξύ ΑμεΑ και ΜΜΕ, με σκοπό να προβάλλουν με ορθολογικό τρόπο την αναπηρία, θέτοντας το παιδί με αναπηρία σαν ισότιμο πολίτη, ως υποκείμενο δικαιωμάτων κι όχι αντικείμενο που σηκώνεται στα χέρια, ως άτομο με αναπηρία πολίτη με υποχρεώσεις και δικαιώματα.

Θα ήθελα να πω κι άλλα, αλλά νομίζω ότι πρέπει να σεβαστώ τον κανονισμό. Ευχαριστώ. 

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Σας ευχαριστούμε πολύ κα Σιδηροπούλου. Και να δώσουμε το λόγο αμέσως τώρα στην κα Ρίτα Τσιούρα-Κική, Διευθύντρια Ειδήσεων του τηλεοπτικού σταθμού «ΤΟΡ CHANNEL» για να μας αναπτύξει το θέμα.

Ρ. ΤΣΙΟΥΡΑ-ΚΙΚΗ: Καλησπέρα κι από μένα σε όλους.

                        Η αλήθεια είναι πως είπα πολύ εύκολα το ναι για να συμμετάσχω στη συγκεκριμένη εκδήλωση, όταν έφτασε η ώρα όμως να γράψω πέντε λέξεις, αυτές που θα έπρεπε σήμερα να πω εδώ, άρχισα να σκέφτομαι αληθοφανείς δικαιολογίες για να μην βρίσκομαι σήμερα εδώ.

                        Διότι για να γράψω αυτές τις λέξεις έπρεπε να επικαλεστώ δικές μου εμπειρίες, μέσω ρεπορτάζ. Και ανατρέχοντας στο παρελθόν διαπίστωσα πως δεν ήταν τίποτα αξιόλογο. Δε θεωρώ πως κάνω τη δουλειά μου όταν καλύπτω τα ρεπορτάζ σε μπαζάρ, γιορτές, ή κάθε φορά που ο κ. Βεράνης και άλλοι εκπρόσωποι κινητοποιούνται γι΄ αυτό.

Αυτή ήταν μια πάρα πολύ καλή αφορμή για να διαπιστώσω τελικά πως ως κανάλι κι εγώ προσωπικά ως Δημοσιογράφος δεν έχουμε κάνει καλά τη δουλειά μας. Και για να μην παρεξηγηθώ ότι κι αν πω σήμερα δεχθείτε το ως αυτοκριτική, υπάρχουν κι άλλοι συνάδελφοι εδώ που μπορούν και οι ίδιοι να κάνουν την αυτοκριτική τους, πιθανόν να έχουν κάνει πολλά περισσότερα από μας.

Έπρεπε λοιπόν να δω τι όφειλα να κάνω. Τι θα έπρεπε να πω σήμερα εδώ, οπότε τι θα έπρεπε να είχαμε κάνει ως κανάλι απέναντι στα άτομα με αναπηρία. Κι επειδή δεν ήθελα να ξανακάνω λάθος σε σκέψη σκέφτηκα το εξής: Ακούστε κάτι, η αναπηρία δεν είναι κοινωνικό δεδομένο, έχει δυναμική υπόσταση και μας αφορά όλους.

Τα ανύπαρκτα τμήματα ένταξης στα ελληνικά σχολεία, η έλλειψη εντατικών μονάδων νοσηλείας για ενήλικες και νεογνά, τα μη επανδρωμένα κέντρα αποκατάστασης, η πόλη που μένει σκαμμένη για μήνες χωρίς να προβλέπονται εναλλακτικές λύσεις, η απουσία ανελκυστήρα στις δημόσιες υπηρεσίες και δεκάδες ακόμη ζητήματα είναι κομμάτια από το παζλ αναπηρία που μας φωνάζουν απεγνωσμένα να μαζέψουμε από τις γωνιές της κοινωνίας μας.

Το έργο του Δημοσιογράφου είναι να δίνει βήμα στον πολίτη, τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης μπορούν να κάνουν την αναπηρία από προσωπική πολιτική υπόθεση και σε αυτό ελπίζουμε οι άνθρωποι της αναπηρίας. Όλα αυτά δεν τα λέω εγώ, τα λέει η κα Ιωάννα Καραμάνη, η οποία είναι Φυσικοθεραπεύτρια, ειδικευμένη στην παιδιατρική αποκατάσταση, η οποία εργάζεται στο κέντρο αποθεραπείας αποκατάστασης και διημέρευσης ατόμων με αναπηρία η «ΚΙΒΩΤΟΣ».

Απευθύνθηκα λοιπόν στην «ΚΙΒΩΤΟ», βλέπω και τον Διευθυντή της εκεί πίσω, τυχαία επέλεξα το συγκεκριμένο κέντρο, και ζήτησα αποθεραπευτές, παιδιά με αναπηρία όλων των ηλικιών και τους γονείς τους, να μου γράψουν σε μία κόλλα χαρτί τι οι ίδιοι πιστεύουν γι αυτήν την σχέση Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και αναπηρία.

Μόνο ενδιαφέρον είχαν οι επιστολές τους και θα τις μοιραστώ μαζί σας, κομμάτια από αυτές, γιατί οι περισσότερες είναι αρκετά εκτενείς, όσο σημαντικά πράγματα κι αν έλεγαν, πάντως είναι στη διάθεση όλων σας αν έπειτα θέλετε να τους ρίξετε μια ματιά.

Ακούστε λοιπόν, γράφει η μικρή Μυρτώ: «Αγαπητή κα Τσιούρα, θέλουμε να μας δώσετε δύναμη, θέλουμε να δείξετε τα προβλήματά μας στην τηλεόραση, χαίρομαι που έρχεστε στα θεατρικά μας και μας κάνετε χαρούμενους, χαίρομαι που ήρθατε την «ΚΙΒΩΤΟ» για να δείξετε στον κόσμο τι προβλήματα αντιμετωπίζουμε. Επίσης θέλω να μην παρκάρει ο κόσμος στη θέση μου, όλα αυτά θέλω να τα δείξετε και να τα μάθει ο κόσμος. Με αγάπη, Μυρτώ».

                        Η Εύα είναι Φυσιοθεραπεύτρια και έγραψε: «Αξιοσημείωτες είναι οι προσπάθειες ορισμένων εκπομπών να ευαισθητοποιήσουν το κοινό με τις συζητήσεις που αφορούν άτομα με αναπηρίες, όπως για παράδειγμα η εκπομπή "έκτη αίσθηση" της ΕΤ3, που κατά τη γνώμη μου έχει αγγίξει με την προσέγγισή της αυτό το θέμα. Δυστυχώς μέσα στο άγχος της τηλεθέασης και των αριθμών αυτές οι προσπάθειες πνίγονται και περνούν απαρατήρητες από το τηλεοπτικό κοινό λόγω αγανάκτησής του και της αρνητικής του προκατάληψης απέναντι στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης». Σκληρό για μας, αλλά αληθινό.

                        Η μαμά της μικρής Νικολέτας λέει: «Τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης σύμφωνα με τη δική μου γνώμη αγγίζουν απλώς το θέμα της αναπηρίας, αλλά αποφεύγουν να εμβαθύνουν και να ασχοληθούν γενικά με αυτό. Εύχομαι το αποτέλεσμα της προσπάθειας αυτής να μην είναι απλώς ένα αισιόδοξο μήνυμα, που εκεί πάντα καταλήγουν οι ελάχιστες εκπομπές της κρατικής τηλεόρασης, αλλά να εμβαθύνουν και να ξυπνήσουν συνειδήσεις ατόμων με κάποια ισχύ, έτσι ώστε να μη μένουμε στα μηνύματα αλλά να επιτευχθούν οι στόχοι».

Ο κ. Ευγένιος είναι πατέρας παιδιού με αναπηρία και στην επιστολή που έστειλε στο κανάλι γράφει ομολογουμένως λίγο θυμωμένα, δικαιολογώ το θυμό του, πως: «Δεν υπάρχει καν αντιμετώπιση. Τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης δεν ασχολούνται καν με το θέμα, το μόνο κανάλι το οποίο έχει μια εκπομπή είναι η ΕΤ3 με την "έκτη αίσθηση" και πάλι όμως πόσοι είναι εκείνοι που παρακολουθούν αυτή την εκπομπή. Από τα λεγόμενα του κόσμου και των ίδιων των Δημοσιογράφων τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης ανεβάζουν και ρίχνουν κυβερνήσεις, άρα γιατί δεν έχουν κάνει κάτι για το θέμα αυτό, παρά μόνο ασχολούνται με ροζ σκάνδαλα»;

Η μικρή Σοφία μας λέει ότι: «Τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης συζητάνε το θέμα των ΑμεΑ και της αναπηρίας πολύ σπάνια, δηλαδή τις περισσότερες φορές το συζητάνε την ημέρα των παιδιών με αναπηρίες (σε αυτό έχει απόλυτο δίκιο) ενώ τις υπόλοιπες μέρες του χρόνου συζητάνε άλλα θέματα που δεν είναι και τόσο σημαντικά».

Τέλος η Ο.Β. Παιδιατρική Φυσιοθεραπεύτρια έγραψε πολύ σωστά πως: «Η αναπηρία δεν είναι παρά μία μειονεξία στο να αντεπεξέλθει κανείς σε κάποιους ρόλους ζωής, οι οποίοι αναμένονται γι αυτόν φυσιολογικοί. Δεν αναφέρεται σε συναισθήματα, δεν καθορίζει το επίπεδο ευτυχίας ή δυστυχίας του ατόμου, δεν προϊδεάζει για την αγάπη που δίνει και παίρνει. Είμαστε εμείς οι ίδιοι άνθρωποι που δίνουμε υπόσταση και προσδίδουμε συναίσθημα στην αναπηρία μας. Πόσο πολύ με θυμώνει (συνεχίζει η Φυσιοθεραπεύτρια κι έχει πάρα πολύ δίκιο σε αυτό) όταν τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης παρουσιάζουν τους ανάπηρους μόνο ως "ανθρώπους καλούς, υπομονετικούς, που όμως είναι κατατρεγμένοι και παρατημένοι"».

Κανείς νομίζω δεν ήταν περισσότερο αρμόδιος να μεταφέρει το τι αισθάνονται τα άτομα αυτά απέναντι σε μας τους Δημοσιογράφους και τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης. Τι κάνουμε και τι κυρίως δεν κάνουμε για την καθημερινότητά τους. Θα ήταν προφανώς το λιγότερο ανόητο να δεσμευτώ σήμερα εδώ πως θα αλλάξει κάτι, άλλωστε ότι γίνεται στην τηλεόραση φαίνεται.

Αυτό πάντως που αντιλήφθηκα εγώ μέσα από όλα αυτά κι όταν χρειάστηκε να γράψω την εισήγηση αυτή, είναι ότι εγώ μόλις ζήτησα κάτι από αυτούς τους ανθρώπους ανταποκρίθηκαν θετικά άμεσα και πρόθυμα. Τώρα λοιπόν είναι η σειρά μου να κάνω κι εγώ το ίδιο για όλους εκείνους, να κάνω δηλαδή μέσω του καναλιού αυτό που από τις επιστολές μου ζήτησαν.

Πριν κλείσω μόνο θέλω να διαβάσω και μία ακόμα επιστολή της κας Λένας, η οποία έχει δύο παιδιά, το ένα είναι 8,5 ετών και το άλλο είναι 2 ετών και δύο μηνών με αναπηρία. Λέει η κα Λένα: «Αναπηρία είναι που στο πάρκο όταν πάω με το μωρό μου μας κοιτάνε περίεργα, ούτε καν του χαμογελούν, γιατί το έχω συνέχεια αγκαλιά και δεν μπορεί να περπατήσει, να τρέξει, να παίξει με τα χώματα. Είναι γιατί δεν ξέρουν, φοβούνται να μην έχει κάποια κολλητική αρρώστια. Αναπηρία είναι που στο σχολείο του μεγάλου γιου μου στο διάλειμμα τη Βαγγελίτσα, ένα κορίτσι που πάσχει από σύνδρομο ντάουν την κοροϊδεύουν, τη χτυπάνε, τη ρίχνουν κάτω τα άλλα παιδιά. Βλέπετε δεν είναι σαν κι αυτούς, είναι διαφορετική. Κι η Βαγγελίτσα κλαίει, γιατί τα άλλα παιδιά δεν την παίζουν.

Ζήτησε από το Γιωργάκη, συνεχίζει η μητέρα η κα Λένα από το μεγάλο της γιο, να γράψει κι εκείνος μία επιστολή στο κανάλι. Είχε ξεκινήσει να γράφει σε μία κόλλα, μετά γύρισε να παίξει, όταν γύρισε έκανε το διάβασμα του σχολείου και καθώς είχε περάσει η ώρα νύσταζε και δεν μπορούσε να συνεχίσει και τον ρώτησε η μητέρα του: «Πες μου τι θα έγραφες. Κι απάντησε: Πιστεύω ότι αν υπήρχε ενημέρωση ο κόσμος θα γνώριζε και θα πήγαινε να δει έναν αγώνα ποδοσφαίρου, μία παράσταση που κάνουν τα παιδιά, θα μαζευόταν έτσι χρήματα για να πάρουν ένα αυτοκίνητο και να κάνουν ένα ωραίο πάρκο, μια στέγη. Θα υπήρχαν πιο πολλά σαν κι εμένα που θα έπαιζαν με τη Βαγγελίτσα, θα έδιναν το χέρι στον Οδυσσέα και μια αγκαλιά στον Νικάνορα και η θάλασσα θα ήταν γεμάτη κιβωτούς».

Σας ευχαριστώ.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Ευχαριστούμε. Ο κ. Κώστας Βάνης, Διευθυντής της εφημερίδας «ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ» έχει το λόγο.

Κ. ΒΑΝΗΣ: Ο κ. Βεράνης πάντα παραπονιάρης, αν και στα περισσότερα έχει δίκιο τουλάχιστον από ότι γνωρίζω, πιστεύω πως αυτά που είπε τουλάχιστον για τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης δεν τα εννοούσε.

Η διαρκής επισήμανση για τον καταλυτικό ρόλο των μέσων μαζικής ενημέρωσης σε ότι αφορά την αλλαγή των αρνητικών στάσεων και συμπεριφορών της κοινωνίας μας απέναντι στον πολίτη με αναπηρία, δίνει το έναυσμα ώστε το μείζον αυτό θέμα να συζητηθεί διεξοδικά ανάμεσα σε όλους τους εμπλεκόμενους φορείς.

Άτομα με ειδικές ανάγκες. Ένα ακρωνύμιο, που για ανεξήγητους ψυχολογικούς λόγους επιδρά πάνω στα μη ειδικών αναγκών μέλη της κοινωνίας μας και τα ωθεί να περιθωριοποιήσουν τους διαφορετικούς. Και στην περίπτωση αυτή, όπως εξηγεί και η κοινωνική ψυχολογία, τα ΑμεΑ απομονώνονται από το περιβάλλον, μπαίνουν στο δικό τους κόσμο και πιθανόν μαθαίνουν να επιβιώνουν επικαλούμενοι την απόδειξη του ανθρωπισμού μας.

Είναι αλήθεια ότι τα άτομα με ειδικές ανάγκες χρειάζονται το ενδιαφέρον των άλλων, όμως σίγουρα η υποστήριξη που έχουν ανάγκη δεν είναι υλική. Είναι αυτή η νέα νοοτροπία που πρέπει να εγκατασταθεί στον κοινωνικό ιστό για να μετατρέψει τον οίκτο μας προς τους διαφορετικούς σε έμπρακτη απόδειξη της αποδοχής τους ανάμεσά μας. Εύκολο; Μάλλον δύσκολο, όχι όμως ακατόρθωτο.

Τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης σήμερα καλούνται να δημιουργήσουν τη γέφυρα επικοινωνίας, την οποία χρειάζονται και οι δύο πλευρές για να αποδείξουν πως η ιδιαιτερότητα όλων των ατόμων εντοπίζεται στον χαρακτήρα και δεν καθορίζεται από σωματικές διαφορετικότητες. Σκοπός της προσπάθειας των μέσων μαζικής ενημέρωσης είναι να δώσουν χώρο έκφρασης σε αυτές τις μοναχικές ταυτότητες ψυχής, τα άτομα με αναπηρία.

Η εξειδίκευση των αξόνων μιας σοβαρής εκστρατείας ενημέρωσης της κοινής γνώμης με στόχο την αποκατάσταση του αληθούς προσώπου-ταυτότητας του πολίτη με αναπηρία, αποτελεί μια πλήρη ενότητα της προσπάθειας που οφείλουν να κάνουν τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης. Διότι, παραμένει το ζητούμενο η σωστή συλλογική στάση και συμπεριφορά απέναντι στην αναπηρία.

Η αναπηρία πρέπει επιτέλους να γίνει αντιληπτή ως διαφορά συνθηκών και όρων ζωής και όχι ως προσωπική δυστυχία του αναπήρου και της οικογένειάς του, κάτι το οποίο στη χώρα μας απέχει πολύ από το να κατακτηθεί. Οι κυριότεροι άξονες ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης οφείλουν να είναι:

-             Συνεχής και όχι αποσπασματική ευκαιριακή ενημέρωση των πολιτών για τα προβλήματα που ο συμπολίτης μας με αναπηρία βιώνει.

-             Προβολή των προσφερομένων παροχών της Πολιτείας και δυνατοτήτων που υπάρχουν για τους ανάπηρους.

-             Συστηματική ανάδειξή τους, ώστε να γίνεται καθολικά αποδεκτή η προοπτική ζωής που τα άτομα με ειδικές ανάγκες διεκδικούν, άγνωστη όμως πρακτικά μέχρι σήμερα στους πολλούς.

-             Εξειδικευμένη ενημέρωση των δημοσίων λειτουργών σχετικά με τις ιδιαιτερότητες της κάθε αναπηρίας, ορατής ή αόρατης.

-             Έμφαση σε επαγγέλματα όπως υπάλληλοι δημοσίων υπηρεσιών, δάσκαλοι, αστυνομικοί κλπ, που έχουν καθημερινή επαφή με τον πολίτη κι ακόμα μεγαλύτερη έμφαση και στους εργαζόμενους σε νοσοκομεία ή ιατρικά κέντρα, που ελάχιστα πράγματα σε αυτό το επίπεδο έχουν γίνει μέχρι σήμερα.

-             Σχεδιασμένη εκπαίδευση των πολιτών μέσω ειδικής ενότητας του μαθήματος Αγωγής του Πολίτη, σχετικά με την αποδοχή της αναπηρίας, από τα πρώτα κιόλας σχολικά χρόνια. Τα μονοπάτια της σκέψης που ορίζουν την αποδοχή της διαφορετικότητας, πρέπει να περπατώνται από πολύ νωρίς.

Η συμμετοχή των μέσων μαζικής ενημέρωσης στη διαμόρφωση της κοινωνικής εικόνας του χώρου των ατόμων με αναπηρία είναι πρωτογενής και όχι δευτερογενής. Γι΄ αυτό και μόνο το λόγο η απαίτηση του οργανωμένου αναπηρικού χώρου να παρεμβαίνει σε επίπεδο πρωτογενές στα κριτήρια παραγωγής της κοινωνικής εικόνας των ατόμων με ειδικές ανάγκες, καθίσταται δικαιωματική.

Το ζητούμενο είναι μια σχέση ισότιμης συνεργασίας, συνύπαρξης, αλληλεπίδρασης ατόμων με αναπηρία με τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, η οποία θα προβάλλει το σύγχρονο κοινωνικό μοντέλο που θέλει τον άνθρωπο με αναπηρία υποκείμενο δικαιωμάτων κι όχι αντικείμενο φιλανθρωπίας.

Μιλάμε με άλλα λόγια για μια σχέση βαθιά εκπαιδευτική, σχέση που ως τέτοια δεν εξαντλείται σε θέματα αναπηρίας, αλλά μπορεί να αποτελέσει πιλότο για μια νέα διευρυμένη κοινωνική αντίληψη, ένα στοίχημα πολιτισμού για όλη την κοινωνία μας.

Και να μην ξεχνάμε πως όλοι μας είμαστε άτομα εν δυνάμει με αναπηρία. Ευχαριστώ.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Κύριε Βάνη σας ευχαριστούμε πάρα πολύ. Και να περάσουμε τώρα στην ενότητα «τοποθετήσεις-ερωτήσεις» όπου θα γίνουν σύντομες τοποθετήσεις καθώς ακολουθεί και δεύτερη ενότητα με εισηγήσεις.

                        Ζήτησαν να τοποθετηθούν ο Γενικός Διευθυντής της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας κ. Κώστας Κοκκόλης, ο Δημοτικός Σύμβουλος κ. Χάρης Γελαδάρης και ο κ. Φώτης Κεχαγιάς, Πρόεδρος του Συλλόγου Τυφλών Δυτικής Μακεδονίας, Πολιτευτής και Νομαρχιακός Σύμβουλος Κοζάνης. Θα παρακαλέσω τον κ. Κοκκόλη να ανέβει στο βήμα.

 

Τοποθετήσεις - Ερωτήσεις

 

Κ. ΚΟΚΚΟΛΗΣ: Κυρία Παπαδά Γενική Γραμματέα Επικοινωνίας, κύριοι Νομαρχιακοί Σύμβουλοι, κύριοι Αντιδήμαρχοι, Δημοτικοί Σύμβουλοι, αξιότιμες κυρίες, αξιότιμοι κύριοι, κυρίες και κύριοι του πάνελ.

                        Θέλω κατ΄ αρχήν να μεταφέρω το χαιρετισμό του Γενικού Γραμματέα Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας και σε σας προσωπικά κα Γενική Γραμματέα, του κ. Ανδρέα Λεούδη, για την πρόσκληση και τα συγχαρητήρια για την ημερίδα αυτή για την προβολή αυτών των προβλημάτων της αναπηρίας γενικά.

Θέλω να συγχαρώ τη Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας για τη συνέπεια από ότι είδα που είχατε με εντολή του Υπουργού Επικοινωνίας του κ. Ρουσόπουλου να κάνετε αυτές τις ημερίδες, να έρθετε στην Περιφέρεια κι από ότι άκουσα έχετε φτάσει στο τέλος μιας περιοδείας για να κάνετε και το 3^ο Συνέδριο κι όχι μόνο να προβάλλετε από ότι καταλαβαίνω αυτά που έγιναν στο 2^ο Συνέδριο, αλλά και να μεταφέρετε τις εμπειρίες αυτές στο 3^ο Συνέδριο και γι αυτό πάλι συγχαρητήρια.

Η Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας πιστεύουμε πως συμβάλλει θετικά στο πρόβλημα που σήμερα αναδείχτηκε. Είναι γεγονός ότι δεν έγινε πρώτα ο χαιρετισμός και καλά ήταν και σήμερα αισθάνομαι περισσότερη πληρότητα από αυτό που άκουσα ειδικά από τον Πρόεδρο της Ομοσπονδίας, από τον Πρόεδρο της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης, την Πρόεδρο των ατόμων με αναπηρία και πόσο σύμφωνα με τη σημερινή ημερίδα προσεγγίζουν το θέμα αρχίζοντας από την κα Μαρκοπούλου με δυο λέξεις και όλοι οι εκπρόσωποι του Τύπου έχουν μπει στο πρόβλημα και ξέρουν πως να το αναδείξουν.

Εμείς στην Περιφέρεια έχουμε συνειδητοποιήσει το τι πρέπει να γίνει γι΄ αυτό ευχαριστούμε ιδιαίτερα τον Πρόεδρο της Ομοσπονδίας που βρίσκεται και τσιγκλά μπορώ να πω συνέχεια για το τι πρέπει να γίνει και ίσως μας έχει αυτό ευαισθητοποιήσει. Εν πάση περιπτώσει ο Γενικός Γραμματέας ο κ. Λεούδης είναι πάρα πολύ ευαισθητοποιημένος και στην πρώτη πρόσκληση ανταποκρίνεται τουλάχιστον σε αυτό που μπορούμε, δηλαδή στη χρηματοδότηση. Πιστεύουμε πως η χρηματοδότηση σε δομές και υποδομές είναι υπέρ αρκετές. Εκείνο που μένει είναι ίσως η εφαρμογή.

Ακόμη, το Υπουργείο Εσωτερικών έχει βγάλει νομοθεσία όσον αφορά την προσπελασιμότητα, που πιστεύουμε ότι είναι πλήρης. Εκείνο που λείπει και αναδείχθηκε σήμερα είναι η εφαρμογή. Σε αυτό πρέπει όλοι μας και ιδιαίτερα οι φορείς και οι Δήμοι να κάνουν μια προσπάθεια. Έχουν ξέρουμε πάρα πολλά προβλήματα, πάρα πολλές υποθέσεις, ας εντάξουν στα σημαντικά πρώτον τα ζητήματα της αναπηρίας. Εμείς ότι μπορούμε κι ότι μας ζητήσουν θα κάνουμε.

Παραπέρα ήθελα να επισημάνω και κάτι άλλο που όλους μας, μας αγγίζει κι αν μπορώ να συμβάλλω στο τι πρέπει να γίνει, σχέση έχουσα με τη σημερινή ημερίδα για τα άτομα με αναπηρία και τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης. Αναφέρθηκε προηγουμένως ειδικά από τους εκπροσώπους του Τύπου, πάντα σπουδαίο ρόλο παίζει όχι να προβάλλεται η αναπηρία αλλά ο άνθρωπος κι είναι βασικό, τουλάχιστον όπως το νοιώθω, θα πρέπει να υπάρχει σεβασμός πρώτα στην ανθρώπινη προσωπικότητα.

Από που προκύπτει αυτό; Πιστεύω ότι κανένας μας δεν ξέρει το ρόλο που παίζουμε ως άνθρωποι, το ρόλο που παίζουμε στην ανθρώπινη πρόνοια, στη φύση, τη θεία πρόνοια, στη διαιώνιση του είδους του ανθρώπου. Δεν το γνωρίζουμε. Εφόσον δεν το γνωρίζουμε σημαίνει ότι ο καθένας μας μπορεί να παίζει έναν διαφορετικό ρόλο και αυτός ο ρόλος να είναι ο καλύτερος που προορίζεται σαν θεία πρόνοια να παίξει το κάθε άτομο στον καθένα μας.

Αυτό σημαίνει ότι ανεξάρτητα αν είναι άτομο με αναπηρία ή άτομο αλλιώς μπορεί να έχει βασικό ή καλύτερο ρόλο σε αυτόν το ρόλο της ανθρώπινης φύσης. Και μόνο αυτό πιστεύω πως μπορεί να μας δίνει στον καθένα τη δυνατότητα να σεβόμαστε την κάθε ανθρώπινη φύση, με όποια δραστηριότητα έχει εκείνη. Και πιστεύω κι ας είναι και μια πρόταση, ίσως αυτό θα πρέπει να προβάλλεται περισσότερο η ανθρώπινη φύση, έτσι ώστε οποιαδήποτε δραστηριότητα καθενός μας να είναι σεβαστή από όλους μας.

Μένω σε κάτι που ειπώθηκε προηγουμένως, ότι είναι μεγάλη η δύναμη των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης κι είναι γεγονός. Ακούστηκε ότι είναι η τέταρτη εξουσία κλπ. Πάντα γνωρίζουμε, έτσι τουλάχιστον ξέρω, ότι η δύναμη γίνεται αποκρουστική όταν επιβάλλεται, όμως γίνεται ελκυστική όταν εξυπηρετεί και σε αυτό πιστεύω θα συμβάλλουν όλα τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης.

Ευχαριστώ πάρα πολύ.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Σας ευχαριστούμε πολύ κ. Κοκκόλη. Επίσης ζήτησαν το λόγο να τοποθετηθούν η κα Άννα Νανοπούλου Πολιτευτής Δημοτική Σύμβουλος Κοζάνης και ο κ. Θεόφιλος Παπαδόπουλος Δημοσιογράφος. Θα παρακαλέσω τώρα τον κ. Χάρη Γελαδάρη να τοποθετηθεί.

Χ. ΓΕΛΑΔΑΡΗΣ: Κυρία Γενική Γραμματέα Ενημέρωσης, επίσημη προσκεκλημένοι, κυρίες και κύριοι, εκ μέρους του Δήμου Κοζάνης μεταφέρω τον χαιρετισμό σε αυτή την ημερίδα, η οποία είναι μια εξαιρετική πρωτοβουλία που ελπίζουμε ότι θα βοηθήσει ουσιαστικά στο να ενεργοποιήσει και να ευαισθητοποιήσει τα Μαζικά Μέσα Επικοινωνίας, αλλά και γενικότερα τους θεσμούς του ελληνικού κράτους, τους θεσμούς της κοινωνίας μας, για να δομήσουν μια καινούρια σχέση ανάμεσα σε αυτούς και στα άτομα με αναπηρία.

Δεκαετίες έχει στρογγυλοκαθίσει η αρνητική αντίληψη στην κοινωνία μας για τα άτομα με αναπηρία. Η ανατροπή της, είναι μια βαθύτατα πολιτική πράξη. Μια πράξη, η οποία προϋποθέτει ένα συμπαγές αναπηρικό κίνημα, με καθαρούς στόχους, ένα αναπηρικό κίνημα όπου θα είναι ρηξικέλευθο και ανατρεπτικό εκεί που χρειάζεται.

Επίσης προϋποθέτει κοινωνικές και πολιτικές συμμαχίες, που θα έχουν συναντίληψη σε ότι αφορά τα θέματα της αναπηρίας. Και τέλος, προϋποθέτει κοινωνίες οι οποίες έχουν υπερβεί αυτού του είδους τις λογικές αποκλεισμού, που αποδέχονται την αναπηρία και τη διαφορετικότητα σαν ένα κομμάτι της πολυχρωμίας αυτού του όμορφου κόσμου.

Τα μαζικά μέσα επικοινωνία που είναι οι διαμορφωτές της κοινής γνώμης είναι σαφές ότι παίζουν πολύ σημαντικό ρόλο, αρκεί να εκφράζουν και να προβάλλουν την αναπηρία ορθολογικά. Σε αυτή την κατεύθυνση νομίζω ότι μπορεί να συμβάλλει κάθε τι που θα βοηθήσει να δομηθεί όπως είπα προηγουμένως μια καινούρια σχέση ανάμεσα στην αναπηρία και στα μαζικά μέσα επικοινωνίας.

Δεν είναι τυχαίο ότι τα προγράμματα του ΟΑΕΔ που αφορούν τον ιδιωτικό τομέα και την απασχόληση των ατόμων με αναπηρία έχουν σχεδόν μηδενική απορρόφηση. Δεν είναι τυχαίο ότι τα προγράμματα αυτά, αλλά και η εργασία που προσφέρεται σε άτομα με αναπηρία γίνεται κυρίως από το θεσμό της Αυτοδιοίκησης και κάποιους ευαισθητοποιημένους ιδιώτες.

Δεν είναι τυχαίο ότι η πληροφορία που αφορά τα άτομα με αναπηρία δε φτάνει εκεί που πρέπει. Όλα αυτά είναι ζητήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν από μια κοινωνία η οποία εν πολλοίς ανάλογα με τις δυνατότητες που δίνει η ενσωμάτωση στον κοινωνικό ιστό των ανθρώπων με αναπηρία θα χαρακτηρίζει και το επίπεδο πολιτισμού της.

Νομίζω ότι είναι ένα σημαντικό βήμα κι ότι πλέον θα πρέπει να δούμε ζητήματα που αφορούν την απασχόληση, την εκπαίδευση, αναφέρθηκαν οι προλαλήσαντες σε πολύ σημαντικά πράγματα και πολύ συγκεκριμένα. Δε θα ήθελα να καταχραστώ το χρόνο σας, καλή επιτυχία στη συγκεκριμένη ημερίδα.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Σας ευχαριστούμε πολύ κ. Γελαδάρη. Κύριε Κεχαγιά έχετε το λόγο.

Φ. ΚΕΧΑΓΙΑΣ: Να σας ευχαριστήσω για την πρόσκληση. Βέβαια είναι μαζί μας εδώ απόψε και ο πρώην Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Τυφλών ο κ. Ποντίκης και νυν Γραμματέας της Πανελλήνιας Ένωσης Τυφλών τον οποίον τον διακρίνει τόση σεμνότητα που κάθεται εκεί στο τέλος.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Συγνώμη που δε σας είδαμε κ. Ποντίκη, αν θέλετε μπορείτε να μιλήσετε να χαιρετήσετε πολύ ευχαρίστως.

Φ. ΚΕΧΑΓΙΑΣ: Ναι, κάποια στιγμή αγαπητή μου Κατερίνα δώστε το λόγο και στον κ. Ποντίκη. Να σας ευχαριστήσω.

Είναι μεγάλη τιμή για την περιοχή μας να γίνεται αυτή η ημερίδα «Αναπηρία και ΜΜΕ». Πρέπει εδώ να πω και να ευχαριστήσω δημόσια τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης στο νομό και στην ευρύτερη περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας, για την πολύτιμη συμβολή τους στη λύση και στην κοινοποίηση ένα σωρό προβλημάτων που ταλανίζουν όλους τους Συλλόγους, γιατί πρέπει να σας πω ότι το 10% του πληθυσμού της Ελλάδος και της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι άτομα με αναπηρία.

Βέβαια τα προβλήματα δεν είναι πολλές φορές κοινά, τα προβλήματα είναι όπως έλεγα στο Διευθυντή της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης προχθές στον κ. Καραμήτρο για κάποια παιδιά για κάποια καινούρια τμήματα ένταξης για την εκπαίδευση των παιδιών, λέω κ. Διευθυντά πρέπει να καταλάβετε ότι σε ένα τμήμα ένταξης δεν μπορεί να μπει ένα τυφλό παιδί, ένα κωφό παιδί, ένα παιδί με σύνδρομο ντάουν και να έχουν μία δασκάλα. Τι είδους εκπαίδευση είναι αυτή;

Είπε πολύ καλά η Πρόεδρος της Φλώρινας ότι "σύμφωνα με το άρθρο 4 όλοι οι πολίτες είναι ισότιμοι σύμφωνα με το Σύνταγμα και δικαιούνται δημόσια δωρεάν εκπαίδευση". Και αγαπητοί μου η εκπαίδευση ίσως είναι το πρώτο, προέχει και της ένταξης στην κοινωνία.

Όλοι οι γονείς σηκώνουν ένα σταυρό κι εγώ είμαι από εκείνους που ποτέ σχεδόν δεν παραπονέθηκα. Θα μπορούσα να παραπονεθώ πάρα πολύ για ένα σωρό προβλήματα που υπάρχουν στην κοινωνία και για ένα σωρό προβλήματα που δε λύνονται, προβλήματα που αφορούν τα παιδιά και τους μεγαλύτερους με αναπηρία.

Να σας πω ένα πολύ απλό παράδειγμα  για το πόσο μεγάλη είναι η δύναμη των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης όσον αφορά την επίλυση προβλημάτων με αναπηρία. Προχτές με πήρε τηλέφωνο -θα πω το όνομά του- ο Ζήσης ο Ζάμπακας ο οποίος έχει τέσσερα παιδιά αγαπητή μου Γραμματέα, από τα οποία τα δυο παιδιά είναι με αναπηρία.

Η γυναίκα του έκανε αίτηση κύριε Πρόεδρε να μπει κλητήρας στα δικαστήρια. Το ένα κορίτσι είναι 26 και το άλλο είναι 21 χρονών και της απορρίπτουν από τον ΑΣΕΠ, μία κα Ξυλούρη με την οποία μίλησα κι εγώ και προσπάθησα να μιλήσω και με τον κ. Βέη και θα σας πω μετά που καταλήξαμε, δεν της προσμετρούν τα μόρια των δυο παιδιών. Λέει "η κόρη είναι 26 χρονών".

Και λέω κυρία μου ξέρετε το νόμο; Έχει δυο παιδιά ανάπηρα, είναι πολύτεκνη μάνα, που και με τρία ήταν πολύτεκνη, δικαιούται τα μόρια και σύμφωνα με αυτά τα μόρια θα πιάσει δουλειά γιατί έχει δύο ανάπηρα παιδιά. Έφτασα στο σημείο να της πω αν ποτέ έφτανες να πιάσεις από το χέρι ένα παιδί ανάπηρο και να προχωρήσεις πέντε βήματα να σε δουν, θα έβλεπες πόσο έπρεπε να το επιλύσεις αυτό το ζήτημα και να μη σε απειλώ εγώ ότι θα βγω στα κανάλια -ακούστε- θα βγω στα κανάλια και θα το κοινοποιήσω, γιατί είναι ντροπή τη σημερινή εποχή να φέρεστε κατ΄ αυτόν τον τρόπο.

Και θα το κάνουμε αγαπητοί μου και θα το κάνουμε γιατί μερικές φορές...

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Το κάνατε ήδη κ. Κεχαγιά!

Φ. ΚΕΧΑΓΙΑΣ: Μερικές φορές είναι τόσο τρομακτικά τα πράγματα, που εγώ είμαι Πρόεδρος της Ένωσης Τυφλών Δυτικής Μακεδονίας, να σας πω δυο παραδείγματα τη μεγάλη συμβολή και συγνώμη αν καταχραστώ λίγο το χρόνο γιατί έχουν τεράστια σημασία.

Θυμάστε πόσο έπαιξαν στα κανάλια τότε το ζήτημα εκείνου του Αλβανού του Τσενάι που δεν τον άφηναν να σηκώσει την ελληνική σημαία και το έκαναν πρώτη είδηση. Τότε η κόρη μου, είναι εδώ, ήρθε από το πανεπιστήμιο, τώρα μόλις ήρθε από τη Θεσσαλονίκη, ήταν σημαιοφόρος στο πειραματικό γυμνάσιο Κοζάνης.

Τα τοπικά κανάλια έπαιξαν την είδηση όχι για κανέναν άλλο λόγο, για να μπορέσουν να δουν και τα άλλα τα παιδιά, όλοι αυτοί που έχουν κάποια αναπηρία να δουν ότι μπορούν να πετύχουν πολύ περισσότερα από μας τους κανονικούς ανθρώπους. Δεν έπαιξε καθόλου στα κανάλια, γιατί ήταν πρώτη είδηση εκείνο. Ήταν ένα αρνητικό παράδειγμα.

Και θα σας πω και το θετικό. Όταν πλέον τελείωσε το 3^ο λύκειο και πρέπει να σας πω αγαπητοί μου ότι το 3^ο λύκειο έχει 750 παιδιά και η τρίτη λυκείου είχε κοντά στα 300 παιδιά και πέρασε με πανελλαδικές εξετάσεις πρώτη φορά τυφλό παιδί σε όλη την Ελλάδα με το μεγαλύτερο βαθμό πρόσβασης. Λέω καμιά φορά, αγαπητή μου Κατερίνα,  πήρες 19.600 μόρια χωρίς τα ειδικά μαθήματα και με διορθώνει και λέει "μπαμπά πήρα 19.560 μόρια". Για να δείτε τη σεμνότητα αυτών όλων των ανθρώπων.

Εγώ δεν είπα σε κανέναν απολύτως τίποτα. Τα κανάλια ξέρετε, συνηθίζουν και πάνε και βλέπουν τις καταστάσεις. Όταν είδαν και έγινε είδηση εδώ στα τοπικά κανάλια μας πήραν από την Αθήνα από το «MEGA» και βγήκε ένα πρωί. Που δεν ήθελε να πάει με τίποτα και δεν ήθελε να πάει σε καμιά περίπτωση, εδώ είναι η μάνα της και μπορεί να σας το πει και την παρακάλεσα, κορίτσι μου της λέω, πήγαινε για ένα λόγο. Γίνεσαι παράδειγμα για όλα τα τυφλά παιδιά, για όλα τα παιδιά με αναπηρία, για να δουν πόσο η δύναμη ψυχής μπορεί να κάνει θαύματα. Όλα τα παιδιά ξέρετε περνάνε με το 3% με το νόμο χωρίς πανελλαδικές εξετάσεις.

Πράγματι, βγήκε στον κ. Καμπουράκη και στον κ. Οικονομέα κι από κει και πέρα την κάλεσε ο κ. Λαζόπουλος, που δεν ήθελε να πάει, στην περσινή εκπομπή. Μετά πήρε όλα τα παιδιά από το μουσικό και πήγαν και τραγούδησαν, ήταν μια καταπληκτική εκπομπή, μια καταπληκτική εμπειρία. Κι από κει και πέρα να σας πω ότι μας παίρνουν τηλέφωνο από όλη την Ελλάδα για την εκπαίδευση αυτών των παιδιών. Να σας πω ότι με έχουν πάρει τηλέφωνο από Βουλγαρία με διερμηνέα;

Βέβαια τα προβλήματα της εκπαίδευσης είναι τρομακτικά. Θέλω να πω πόσο καταλυτική είναι η παρουσία των μέσων μαζικής ενημέρωσης και πόσο μεγάλη δύναμη έχουν, αν βέβαια είναι σωστά τοποθετημένα απέναντι στην αναπηρία. Εγώ και πάλι ευχαριστώ δημόσια και τα τοπικά κανάλια και το «WEST»  και το «ΤΟΡ» και τις τοπικές εφημερίδες και πιστεύω και στο μέλλον να είναι συμπαραστάτες σε όλα τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι γονείς και τα παιδιά με αναπηρία.

Σας ευχαριστώ πολύ.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Σας ευχαριστούμε πολύ κ. Κεχαγιά. Η κα Νανοπούλου έχει το λόγο.

Α. ΝΑΝΟΠΟΥΛΟΥ: Κυρία Γενική Γραμματέα, επίσημοι προσκεκλημένοι, εκλεκτά μέλη του πάνελ, πραγματικά με συγκίνηση με τεράστιο ενδιαφέρον αλλά και χαρά είδα να πραγματοποιείται αυτή η ημερίδα σήμερα με θέμα «Άτομα με αναπηρία και ΜΜΕ», ακριβώς γιατί θεωρώ ότι όλοι πλέον πιστεύουμε ότι η καταλυτική δύναμη της τηλεόρασης, είναι μία πραγματικότητα.

                        Αλλά και των υπόλοιπων Μέσων στην ελληνική κοινωνία, η οποία πιστεύω παρότι είδα ότι ασκήθηκε και αυτοκριτική κι αυτό είναι θετικό ότι έχει συμβάλλει πάρα πολύ στο να αλλάξει όλα αυτά τα χρόνια στην αντιμετώπιση αυτών των ανθρώπων. Θεωρώ ότι σήμερα είναι εντελώς ειδικό το αντικείμενο για τη συμβολή των μέσων μαζικής ενημέρωσης ακριβώς στη θετικότερη αντιμετώπιση την πιο φυσιολογική από την ελληνική κοινωνία, αλλά και την ευαισθητοποίηση όλων μας για την παροχή όλων εκείνων των αναγκαίων διευκολύνσεων αλλά και για την υλοποίηση των νόμων που δυστυχώς πολλές φορές στην Ελλάδα θα έλεγα ακόμη και σε δημόσιους οργανισμούς και επιχειρήσεις δεν εφαρμόζονται.

Άρα τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης μπορούν να παίξουν ένα ρόλο αποφασιστικό και καταλυτικό και είναι ευκαιρία σήμερα που γίνεται στην Κοζάνη η ημερίδα γιατί και ο τοπικός Τύπος και τα τοπικά κανάλια ευαισθητοποιούνται ακόμη περισσότερο και η σημερινή μέρα από ότι άκουσα δίνουν μια υπόσχεση ότι θα είναι μία αρχή για την προσέγγιση με μεγαλύτερη συχνότητα, μεγαλύτερη ευαισθησία και αποτελεσματικότητα του θέματος.

Αλλά και όλοι οι υπόλοιποι εκτός από τους Συλλόγους που δεν έπαψαν ποτέ να ασχολούνται. Εμείς σαν άνθρωποι της Αυτοδιοίκησης συνεργαζόμασταν πολλά χρόνια μαζί τους και ξέρουμε τις τεράστιες προσπάθειές τους, θεωρώ όμως ότι δεν είναι υπόθεση μόνο του Συλλόγου, είναι όλης της τοπικής κοινωνίας να σταθούμε κοντά.

Και πραγματικά ήθελα να συγχαρώ όλους τους συντελεστές για τις εξαίρετες τοποθετήσεις που εμένα με κάλυψαν και είδα έτσι πραγματικά την αγωνία με την οποία προσεγγίζετε το θέμα και την υπόσχεση που δίνετε για περισσότερη και καλύτερη ενημέρωση για δραστηριοποίηση της τοπικής κοινωνίας στην κατεύθυνση μια κοινωνία πιο ανθρώπινη για όλους γι΄ αυτά τα άτομα που είναι κάποιοι από μας κι έτσι πρέπει να τα αντιμετωπίζουμε με αυτή τη διακριτικότητα και με αυτή την αποδοχή.

Ευχαριστώ, να είστε καλά, εύχομαι επιτυχία τόσο μέχρι την ολοκλήρωση της ημερίδας σας σήμερα όσο και στο τελικό αποτέλεσμα. Ευχαριστώ.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Ευχαριστούμε πολύ κα Νανοπούλου. Θα παρακαλέσω τον κ. Παπαδόπουλο να πάρει το λόγο.

Θ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ: Καλησπέρα σας. Η πρώτη μου επαφή όσον αφορά τον προβληματισμό για τα προβλήματα που έχουν τα άτομα με αναπηρία ήταν το 2004. Το 2004, όταν ακόμη ήμουνα στην ενεργή δημοσιογραφία, σε ένα διπλανό νομό, στο Νομό Γρεβενών.

Τότε δύο εξαίρετοι άνθρωποι πραγματικά και αγωνιστές, οι κύριοι Μαυρίδης Πρόεδρος Συλλόγου Γονέων Ατόμων με Ειδικές Ανάγκες Γρεβενών και ο κ. Παπαγόρας Ιωάννης, δάσκαλος συνταξιούχος σήμερα, μου ζητήσανε να κάνω μία εκπομπή και να αφιερώσω ένα κομμάτι από τον τηλεοπτικό χρόνο, για να αναδείξουμε λίγο τα προβλήματα που υπήρξαν τότε στα άτομα με ειδικές ανάγκες, σήμερα άτομα με αναπηρίες.

Δεν αρνήθηκα, το δέχθηκα κι εκεί ουσιαστικά άρχισα να μπαίνω σε μία πραγματικότητα που μέχρι τότε μου ήταν άγνωστη, για να πω τα πράγματα με το όνομά τους, ή πολύ λίγο γνωστή. Ουσιαστικά άγνωστη. Τι κατάλαβα τότε; Υπήρχε μια κραυγή αγωνίας από την πλευρά των κυρίων αυτών, μια κραυγή αγωνίας ότι έπρεπε οπωσδήποτε η κοινωνία να απελευθερωθεί.

Έπρεπε να απελευθερωθούν οι οικογένειες που είχαν το πρόβλημα μέσα στο σπίτι, έπρεπε αυτό το πρόβλημα να βγει προς τα έξω, να απελευθερωθεί αυτή η κατάσταση, να γίνει μια κατάσταση καθημερινότητας, για να μη δημιουργήσει παραπέρα προβλήματα και μεγαλύτερα προβλήματα και στα ίδια τα άτομα με αναπηρία, αλλά και στις ίδιες τις οικογένειες. 

Δεν ξέρω τι καταφέραμε να πετύχουμε τα δύο χρόνια, το 2004 και το 2005, μέσα από μία τακτική παρουσίαση και ψηλάφηση της κατάστασης αυτής, αλλά πιστεύω ότι βάλαμε κι εμείς από την πλευρά μας ένα λιθαράκι σε αυτόν τον τομέα. Δεν αφήσαμε, όπως είπε η κα Σιδηροπούλου από τη Φλώρινα, να γίνουν τα άτομα με αναπηρία ένα αντικείμενο κι αυτό ήταν αυτό που πιστεύω ότι κερδίσαμε.

Αποτρέψαμε, υψώσαμε ένα τείχος σε αυτή την κατάσταση σε αυτή την καθημερινότητα που δυστυχώς βιώνουμε μέσα από τη λειτουργία των αθηναϊκών μέσων μαζικής ενημέρωσης, για να λέμε και τα πράγματα με το όνομά τους. Δυστυχώς υπάρχει η εμπορική πλευρά, υπάρχει και η ανθρώπινη διάσταση, αυτό που πρυτανεύει είναι η εμπορική πλευρά, είναι μια πραγματικότητα.

Εμείς υψώσαμε ένα τείχος σε αυτή την πλευρά και θέλαμε να διασφαλίσουμε και διασφαλίσαμε την πραγματική και την καθημερινή διάσταση του προβλήματος. Αυτό κάναμε κα Σιδηροπούλου και πιστεύω ότι αυτό πράττουν όλοι οι συνάδελφοί μου σε επίπεδο μέσων μαζικής ενημέρωσης στην περιφέρεια.

Όλα αυτά όμως τα οποία μεταφραζόταν μέσα από μία κραυγή αγωνίας, μέσα από μία απελευθερωτική διάσταση των γονέων και των ανθρώπων που ασχολιόταν με αυτά τα πράγματα, όλα αυτά συμπυκνωθήκανε σε ένα κάλεσμα.

Κοιτάξτε να δείτε κα Παπαδά, για να αποτρέψουμε αυτή την πραγματικότητα, την άσχημη πραγματικότητα, την άσχημη ροή των πραγμάτων που μπορεί να συναντήσουμε μπροστά μας, πρέπει να υπάρχει ένα κοινωνικό κράτος. Και για να υπάρξει κοινωνικό κράτος πρέπει να υπάρξει στον τομέα των αλλαγών και των μεταρρυθμίσεων μια παιδεία μεταρρυθμίσεων που δυστυχώς σήμερα η χώρα μας δεν την έχει αυτή την παιδεία των μεταρρυθμίσεων κι αυτό είναι ένα κενό που πρέπει άμεσα να καλυφθεί.

Και κλείνοντας, ο Κώστας, ο Δημήτρης, ο Νίκος, ο Γιάννης, ο Μάριος, ο Αλκιβιάδης, είναι παιδιά με αναπηρία. Όλοι μας είμαστε παιδιά με αναπηρία, ο πηγαιμός προς την Ιθάκη όμως είναι ένας διαρκής αγώνας για μια κοινωνία ηθικών αξιών και μια κοινωνία που έχει ένα και μοναδικό στόχο, ότι όλοι μας θα πρέπει να είμαστε ίσοι, όλοι μας θα πρέπει να φερόμαστε και να αντιμετωπίζουμε τους διπλανούς μας, αλλά και να αντιμετωπιζόμαστε από την κοινωνία σαν ίσος προς ίσον.

Μόνον έτσι μπορούμε να απελευθερώσουμε αυτή τη δύναμη, αυτή τη διάσταση, αυτή την κοινωνικότητα και να νοιώσει ο καθένας από τα παιδιά που έχει το πρόβλημα, οι οικογένειες που έχουν το πρόβλημα ότι πραγματικά δεν υπάρχουν ταχύτητες.

Σας ευχαριστώ.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Σας ευχαριστούμε πολύ κ. Παπαδόπουλε.

 

 

 

2^η ΕΝΟΤΗΤΑ

«Θέματα Αναπηρίας στα ΜΜΕ:

Πώς τα ΜΜΕ μορφώνουν-διαμορφώνουν»

 

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ (Ξ. ΜΠΑΡΑΛΙΑΚΟΣ): Καλησπέρα, να σας καλωσορίσουμε και στο δεύτερο μέρος της σημερινής ημερίδας. Πρώτα απ΄ όλα να συγχαρούμε όλους για την πολύ καλή διοργάνωση αυτής της τόσο σημαντικής ημερίδας που λαμβάνει χώρα σήμερα εδώ στο εκθεσιακό κέντρο της Κοζάνης.

                        Συγχαρητήρια κα Παπαδά, γιατί με αυτόν τον κύκλο των συζητήσεων που πραγματοποιείτε σε όλη την Ελλάδα δείχνετε εμπράκτως την ευαισθησία σας για τους συνανθρώπους μας, καθώς και την ευαισθησία της Γενικής Γραμματείας Επικοινωνίας και της Γενικής Γραμματείας Ενημέρωσης. Ευχαριστώ επίσης όλους εσάς που βρίσκεστε σήμερα μαζί μας.

Και για να μην καθυστερούμε θα ήθελα να παρουσιάσω με τη σειρά από αριστερά σας προς τα δεξιά τους σημερινούς εισηγητές της δεύτερης ενότητας, που έχει σαν θέμα «Πως τα ΜΜΕ μορφώνουν και διαμορφώνουν».

Από αριστερά σας λοιπόν είναι η κα Κατερίνα Σεραφείμ, Επιστημονική Συνεργάτιδα του Τμήματος Δημοσίων Σχέσεων & Επικοινωνίας ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας, ο κ. Αντώνης Μαυρίδης, Αρχισυντάκτης της εφημερίδας «ΠΡΩΙΝΗ», η κα Ρίτσα Σπυρίδου, Δημοσιογράφος της ΕΤ3, ο κ. Λύσσανδρος Ρήγας, Εκδότης της εφημερίδας «ΠΡΩΙΝΟΣ ΛΟΓΟΣ», ο κ. Τάσος Κόλλιας, Διευθυντής της ΕΡΑ Κοζάνης και η κα Ιωάννα Κωσταρέλα, Δημοσιογράφος της εφημερίδας «ΧΡΟΝΟΣ» και Εργαστηριακή Συνεργάτιδα Τμήματος Δημοσίων Σχέσεων & Επικοινωνίας του ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας.

Παρακαλώ την κα Κατερίνα Σεραφείμ για την εισήγησή της.

Κ. ΣΕΡΑΦΕΙΜ: Αξιότιμη κα Γενική Γραμματέα, κυρίες και κύριοι, καλησπέρα σας. Κατ΄ αρχήν να ευχαριστήσω με τη σειρά μου για την πρόσκληση που μου απηύθυναν από τη Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας να συμμετάσχω σε αυτή τη συζήτηση, για ένα θέμα που πιστεύω ότι μας αφορά όλους μας.

Στο πλαίσιο λοιπόν της σημερινής συζήτησης και στη δεύτερη αυτή θεματική ενότητα «πως τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης παρουσιάζουν μορφώνουν και διαμορφώνουν για τα θέματα με αναπηρία» θα ήθελα να εστιάσω την τοποθέτησή μου στο εξής καίριο ερώτημα: Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και αναπηρία ή μη μιλάς εσύ για την αναπηρία, θέλοντας να κάνω έτσι ένα λογοπαίγνιο με τα αρχικά των όρων "Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης" "μη μιλάς εσύ για την αναπηρία".

Κι εδώ ακριβώς κατά τη γνώμη μου εντοπίζεται το βασικό πρόβλημα, όλη η ουσία του ζητήματος. Στον τρόπο που τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης επιλέγουν να μιλήσουν για θέματα αναπηρίας. Επιλέγουν να μη μιλήσουν για τα άτομα με αναπηρία ως ενεργούς και ισότιμους συμπολίτες μας, με κοινωνική και επαγγελματική δραστηριότητα, αλλά σα να πρόκειται για μια ιδιαίτερη κατηγορία πολιτών είτε εστιάζοντας στην αναπηρία μόνο και μόνο στη μορφή της αναπηρίας, είτε προσδίδοντάς τους μια "ηρωική" διάσταση σε αυτά τα άτομα -το ηρωική βέβαια βάλτε το εντός εισαγωγικών.

Η προβληματική του ζητήματος εντοπίζεται στο περιεχόμενο και τη διαδικασία μετάδοσης των μηνυμάτων από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης στην κοινή γνώμη και σε καμία περίπτωση αυτό δεν συνεπάγεται απουσία δημοσιογραφικής δεοντολογίας.

Αυτό που υπογραμμίζει μόνο είναι η απουσία βασικών γνώσεων για την αναπηρία, για τις διάφορες μορφές της, για τις ιδιαιτερότητές της και για τα χαρακτηριστικά της. Η απουσία γνώσεων ενισχύει τις στερεοτυπικές αντιλήψεις, ενισχύει και ενδυναμώνει προκαταλήψεις που εμποδίζουν την απομυθοποίηση της αναπηρίας.

Αποτέλεσμα είναι τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης να αποπροσανατολίζουν την κοινή γνώμη και να μετατρέπουν τον άνθρωπο με αναπηρία από οντότητα με κοινωνική υπόσταση σε αντικείμενο φιλανθρωπίας και συμπόνιας, ασχολούνται με την αναπηρία και όχι με τον ίδιο τον άνθρωπο, για τον ανάπηρο πολίτη μιλούν και όχι για τον πολίτη με αναπηρία. Έτσι, οι άνθρωποι καταλήγουν να γίνονται εμπορικά τηλεοπτικά προϊόντα και να αυξάνουν τις τηλεμετρήσεις στους πίνακες τηλεθέασης των διαφόρων εταιρειών.

Είναι κοινά αποδεκτή η θεωρία ότι κανείς δεν μπορεί να καθιερώσει και να νομιμοποιήσει αλλαγές τάσεων, μπορεί όμως να προωθήσει αλλαγές τάσεων που θα επιφέρουν και αλλαγές συμπεριφορών. Η αλλαγή στάσεων επέρχεται μέσα από μία επιτεινόμενη διαδικασία ευαισθητοποίησης αυξημένης επαφής των ατόμων με αναπηρία και των ατόμων με μη αναπηρία. Παρόλα αυτά, τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης μπορούν να αποτελέσουν έναν αποτελεσματικό διαμεσολαβητή με στόχο τη σαφή κατανόηση και τη συνειδητή αλλαγή προκαταλήψεων και στερεοτύπων για τα άτομα με αναπηρία.

Τρεις είναι οι βασικοί πυλώνες, πάνω στους οποίους στηρίζεται η διαμόρφωση της γνώμης: Η γνώση του κόσμου, τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης που είναι και ο κύριος δίαυλος και ερμηνευτής του κόσμου αυτού και το κοινό.

Το κοινό δεν είναι ένα παθητικό ακροατήριο, τα μηνύματα των μέσων μαζικής ενημέρωσης αποκωδικοποιούνται, μετασχηματίζονται από προσωπικές εμπειρίες των ανθρώπων, από τα κίνητρα και το ενδιαφέρον τους να αναζητήσουν περισσότερες πληροφορίες. Αυτά που γνωρίζει ο κόσμος για τα δημόσια θέματα είναι αυτά που μαθαίνει από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και πολύ μεγάλο ρόλο στο σημείο αυτό παίζει το πόσο προσιτά είναι τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης στο κοινό.

Τα παραπάνω γίνονται περισσότερο εμφανή στην εύστοχη διαφοροποίηση του William James ανάμεσα στη «γνώση περί ενός θέματος και στη γνώση ενός θέματος». Οι ειδήσεις δεν προσανατολίζουν απλώς το κοινό, είναι κάτι περισσότερο από γνώση περί ενός αντικειμένου ενός θέματος. Τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης σήμερα είναι πολύ πιο περίπλοκα και πολύ πιο περίτεχνα από προηγούμενες εποχές. Οπωσδήποτε μπορούν να παράσχουν τόσες πολλές πληροφορίες, ώστε να καταλήξουμε να μιλούμε για τη γνώση ενός αντικειμένου και όχι περί ενός αντικειμένου.

Επηρεάζουν λοιπόν τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης αυτά που ξέρουμε; Φυσικά και ναι. Ασκούν μεγάλη επιρροή στο να διαμορφώνουν πολιτικές, πεποιθήσεις, συμπεριφορές και αξίες, όπως επίσης συντελούν στη βελτίωση της γνώσης για όλα τα δημόσια θέματα.

Οι ειδήσεις που παρακολουθούμε καθημερινά από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης αντικατοπτρίζουν τόσο τη δημιουργικότητα και την ιδιοσυγκρασία του Δημοσιογράφου που καλύπτει το θέμα, την ιδιοσυγκρασία των αρχισυντακτών που επιλέγουν το συγκεκριμένο θέμα, τον ειδησεογραφικό σταθμό στον οποίο εργάζονται, αλλά επίσης και τις παραδόσεις ενός επαγγέλματος που εξελίσσεται μέσω της καθημερινής δημοσιογραφικής παραγωγής στην Ελλάδα.

Έτσι λοιπόν τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης έχουν την ικανότητα τελικά να επηρεάζουν θετικά ή αρνητικά τις συμπεριφορές της κοινής γνώμης απέναντι στα άτομα με αναπηρία. Το σίγουρο είναι ότι υπάρχει πρόβλημα παρουσίασης και προβολής των θεμάτων αναπηρίας από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, καθώς προωθούν συγκεκριμένες αναπαραστάσεις ατόμων με αναπηρία καλύπτοντας επιλεκτικά συγκεκριμένα θέματα και αγνοώντας άλλα.

Η επιλεκτική κάλυψη των θεμάτων αναπηρίας από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων, έχει οδηγήσει στη δημιουργία ενός στερεοτυπικού προτύπου, του "ήρωα" της καθημερινότητας, του "μαχητή" της ζωής, που δίνει το σκληρό αγώνα για να αντεπεξέλθει στις δυσκολίες της ζωής και σε ότι του στέρησε η μοίρα.

Αυτή είναι μια εντελώς λανθασμένη απεικόνιση και μια αναπαράσταση των ατόμων με αναπηρία, η οποία επ΄ ουδενί δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα της καθημερινής του ζωής. Οι άνθρωποι αυτοί είναι φυσιολογικοί όπως όλοι μας, ταυτόχρονα όμως η επίπλαστη αυτή εικόνα δεν πρέπει να εκλαμβάνεται και ως προϊόν σκοπιμότητας, αλλά ως προβολή και αναπαραγωγή βαθιά ριζωμένων κοινωνικών προκαταλήψεων και στερεοτύπων.

Η δύναμη των μέσων μαζικής ενημέρωσης, ως μέσο χειραγώγησης και χειρισμού των αντιδράσεων της κοινής γνώμης, είναι εμφανής όταν παρουσιάζει τα άτομα με αναπηρία. Υπάρχουν εκπομπές κοινωνικού περιεχομένου στην ελληνική τηλεόραση που παρουσιάζουν και αναλύουν τον τρόπο ζωής των ατόμων με αναπηρία, αλλά η πλειοψηφία των ατόμων αυτών προτιμά να προβάλλεται ως μέρος του γενικότερου συνόλου του πληθυσμού με τις καθημερινές δραστηριότητές του όπως όλοι μας, όπως όλοι οι συνηθισμένοι άνθρωποι.

Τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης διαιωνίζουν στερεότητα της αναπηρίας μέσω των απεικονίσεων των χαρακτήρων. Οι χαρακτήρες που παρουσιάζονται στη μικρή οθόνη είναι κοινωνιοπολιτισμικά στερεότυπα σχεδιασμένα να συγκινήσουν στην πλειονότητά τους τους τηλεθεατές και αντανακλούν ευρέως εδραιωμένες αντιλήψεις και χρόνιες απόψεις για τα άτομα με αναπηρία.

Είναι προφανές ότι η συνεχής και επαναλαμβανόμενη παρουσίαση αναπαραστάσεων με έναν ευπρόσδεκτο τρόπο καταλήγει στη μετατροπή τους σε φυσιολογικούς συμβολισμούς της καθημερινής ζωής. Υπάρχουν διάφορα είδη αναπηρίας και αντίστοιχες στερεοτυπικές απεικονίσεις των ατόμων με αναπηρία, οι οποίες είναι βαθιά ριζωμένες στον κοινωνικό ιστό.

Συγκεκριμένα τα άτομα με αναπηρία έχουν εντυπωθεί στη συνείδηση του κόσμου είτε ως αναξιοπαθούντες, είτε ως αποδέκτες βίαιης συμπεριφοράς, είτε ως "ήρωες", "μαχητές" της ζωής, άτομα με ειδικές ικανότητες, υπεράνθρωποι. Άλλες φορές αντικείμενα γελοιοποίησης, άλλες φορές άτομα που οικτίρουν τον ίδιο τους τον εαυτό, άλλες φορές ως «άφθες» που προκαλούν στην ίδια τους την οικογένεια και το κοινωνικό σύνολο. Άλλες φορές ως ανίκανα να συμμετέχουν πλήρως σε οποιαδήποτε διαδικασία κοινωνικοποίησης.

Ειδικότερα το πρώτο στερεότυπο ότι τα άτομα με αναπηρία είναι αναξιοπαθούντα, ενισχύεται κυρίως από τηλεοπτικές εκπομπές κοινωνικής θεματολογίας, οι οποίες προβάλλοντας με συγκεκριμένο τρόπο τα άτομα με αναπηρία προκαλούν στο κοινό συναισθήματα οίκτου και συμπόνιας. Επίσης, αποτελούν προσφιλή θεματολογία πολλών ταινιών της μεγάλης οθόνης και απεικονίζονται ως άτομα που εγείρουν την έντονη ευαισθησία και συμπάθεια της κοινής γνώμης.

Αυτή η εντελώς αρνητική αναπαράσταση κατέχει εξέχουσα θέση και στην ημερήσια θεματολογία των μέσων μαζικής ενημέρωσης. Εικόνες ατόμων με αναπηρία, συνήθως παιδιών σε νοσοκομεία ή ιδρύματα, προβάλλονται στις τηλεοπτικές οθόνες, διαιωνίζοντας το μύθο ότι η αναπηρία είναι συνυφασμένη και άρρηκτα συνδεδεμένη με την αρρώστια και τον πόνο.

Παράλληλα, τα άτομα με αναπηρία παρουσιάζονται ως υπεράνθρωποι, σχεδόν με μαγικές ικανότητες. Άνθρωποι με προβλήματα όρασης που έχουν ιδιαίτερα ανεπτυγμένη την έκτη αίσθηση ή οξυμμένη την αίσθηση της ακοής, άτομα με κινητικά προβλήματα τα οποία έχουν εξαιρετικές ικανότητες.

Αξιοσημείωτη είναι η γλώσσα που χρησιμοποιούν τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης για τα θέματα της αναπηρίας, παραδείγματος χάρη "ήρωες, μαχητές της ζωής, άτομα με ειδικές ικανότητες, υπεράνθρωποι". Η χρήση συγκεκριμένου λεξιλογίου από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης προκειμένου να αναφερθούν σε θέματα αναπηρίας κυρίως εκπορεύεται από την αμηχανία των ίδιων των Δημοσιογράφων που φοβούνται μήπως προσβάλλουν τα άτομα με αναπηρία. Το ερώτημα είναι μήπως προσβληθεί ο άνθρωπος με αναπηρία, χωρίς όμως να υπάρχει σαφής και πλήρης συνειδητοποίηση της έννοιας της προσβολής. Κίνητρο είναι οι καλές προθέσεις, αλλά το αποτέλεσμα είναι οι λανθασμένοι χειρισμοί.

Συνοψίζοντας, θα ήθελα να καταλήξω στα εξής: Ποιο ακριβώς είναι το πρόβλημα; Το πρόβλημα είναι της κοινωνίας μας, ένα τεράστιο ζήτημα της δημοκρατίας των μέσων μαζικής επικοινωνίας. Τα άτομα με αναπηρία δεν θέλουν τίποτε άλλο, από το να έχουν πρόσβαση στο αγαθό της ενημέρωσης, να εκφράζουν τα προβλήματά τους, να διατυπώνουν τις απόψεις τους στη σύγχρονη δημοκρατική αρένα.

Να τους αντιμετωπίσουμε ως πολίτες με δικαιώματα και υποχρεώσεις και όχι ως απλές στατιστικές ή ως άτομα ειδικής κατηγορίας, προσπαθώντας να αναδείξουμε το μέγεθος της ευαισθησίας μας η οποία εξαντλείται σε βαρύγδουπες δηλώσεις και υποσχέσεις. Τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης οφείλουν να μετατραπούν σε ένα χώρο διαμεσολάβησης της εξουσίας με τους πολίτες με αναπηρία σε ένα χώρο συνάντησης συνεύρεσης και ισότιμης συνομιλίας.

Παρά τις αξιόλογες καινοτομίες στο χώρο της ενημέρωσης, κυρίως από πλευράς της δημόσιας τηλεόρασης, απαιτείται ακόμη μεγάλη προσπάθεια προκειμένου τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης να μην προβάλλουν τα άτομα με αναπηρία ως ήρωες ή θύματα αλλά ως άτομα ισότιμα με όλους, με προσωπικότητα, δικαιώματα και υποχρεώσεις.

Τα άτομα με αναπηρία όπως στον επαγγελματικό και τον κοινωνικό τους χώρο κατακτούν ισότιμη θέση ως πολίτες, έτσι και στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης πρέπει να προβάλλονται χωρίς διαφοροποιήσεις, λαϊκισμούς και υπερβολές που δεν έχουν βάση. Είναι άτομα με κοινωνική δραστηριότητα και ρόλο, ανταποκρίνονται στις επαγγελματικές τους υποχρεώσεις και δεν χρειάζεται να υπερβούν ανυπέρβλητα εμπόδια για να κατακτήσουν την κοινωνική τους υπόσταση.

Και κλείνοντας, θα ήθελα να εστιάσω σε τρεις βασικές κατευθύνσεις, προς τις οποίες κατά τη γνώμη μου πρέπει να στραφούν τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης:

1)        Η ευαισθητοποίηση του κοινού αναφορικά με θέματα αναπηρίας και ο προσανατολισμός του ενδιαφέροντος προς τη σωστή κατεύθυνση που είναι η προσωπικότητα του ατόμου και όχι η μορφή της αναπηρίας.

2)        Η εκπαίδευση των Δημοσιογράφων και η ανάπτυξη αποτελεσματικής στρατηγικής για το σωστό χειρισμό των θεμάτων της αναπηρίας.

3)        Η ευαισθητοποίηση και η εκπαίδευση της κοινής γνώμης μέσω των δράσεων που θα προβάλλονται από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης.

Ας έχουν λοιπόν τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης ως οδηγό τη ρήση του Αμερικανού Ιστορικού και Κοινωνιολόγου Κρίστοφερ Λας ότι «η ιδιότητα του πολίτη δίνει την ισότητα, δεν δημιουργεί η ισότητα την ιδιότητα του πολίτη», ώστε πια να αρχίσουν τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης να μιλούν ουσιαστικά για τα άτομα με αναπηρία.

Σας ευχαριστώ πολύ.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ: Ευχαριστούμε πολύ την κα Σεραφείμ για τα τόσο σημαντικά πράγματα που μας είπε. Το λόγο έχει ο κ. Μαυρίδης, αρχισυντάκτης της εφημερίδας «ΠΡΩΙΝΗ».

Α. ΜΑΥΡΙΔΗΣ: Καλησπέρα σας κα Γενικέ, Εκπρόσωποι των φορέων και Εκπρόσωποι των συλλόγων και συνάδελφοι φίλοι.

Όσοι είμαστε εδώ σε αυτήν εδώ την ημερίδα που νομίζω ότι ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο που προσεγγίζει ειδικά ένα θέμα το οποίο είναι πάρα πολύ κρίσιμο στις μέρες μας, το ρόλο των μέσων ενημέρωσης σε αυτό που λέμε αναπηρία, ένας ρόλος που βέβαια δεν είναι μονοδιάστατος, είναι πολυδιάστατος. Υπό την έννοια αυτή εγώ είχα ετοιμάσει μια εισήγηση, αλλά από την εξέλιξη των εισηγήσεων και της σχετικής συζήτησης εδώ, νομίζω ότι σταχυολόγησα δυο τρία πράγματα στα οποία και θέλω να επιμείνω.

Το πρώτο έχει να κάνει με αυτό που λέμε "μόρφωση και διαμόρφωση" της κοινής γνώμης. Αυτονόητο είναι βέβαια ότι τα μέσα ενημέρωσης παίζουν καταλυτικό ρόλο και στη μόρφωση και στη διαμόρφωση της κοινής γνώμης, θα έλεγα ενίοτε ότι παίζουν και καταλυτικό ρόλο στην παραμόρφωση και στην αλλοίωση της κοινής γνώμης σε σχέση με το τι πιστεύει, τι θεωρεί.

Αυτό ξέρετε, πολλά χρόνια τώρα και σε τοπικό επίπεδο νομίζω ότι εάν ανατρέξουμε λίγα χρόνια πίσω μπορεί να το έχουμε δει, το έχουμε αντικρύσει, το έχουμε διαπιστώσει όλοι μας. Οι φοβίες, οι προκαταλήψεις για τα άτομα με αναπηρία, παλαιότερα αυτή ήταν η ορολογία γιατί θέλαμε να τονίσουμε την ανάγκη, στη συνέχεια η ορολογία εμπεριείχε τη φράση άτομα με ειδικές ικανότητες που κι αυτό επίσης απηχούσε μία πλευρά της όλης υπόθεσης του όλου ζητήματος που εξετάζουμε σήμερα και βέβαια τώρα καταλήξαμε να μιλάμε για άτομα με αναπηρία.

Δηλαδή ουσιαστικά περάσαμε από τη φάση της συναισθηματικής φόρτισης που εμπεριέχει η λέξη "ειδική ανάγκη", στη φάση της ωραιοποίησης αν θέλετε ή και της απόκρυψης ορισμένων καταστάσεων, τονίζοντας μόνο την ειδική ικανότητα κι όχι και την ανάγκη που υπάρχει ταυτόχρονα σε αυτά τα άτομα και φτάσαμε στη φάση που θα έλεγα ότι έχουν πέσει οι τόνοι, μιλούμε για αναπηρία, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν πάρα πολλά άλλα πράγματα γύρω από αυτή τη σημειολογία που έχουν να κάνουν με αυτό που συζητούμε σήμερα.

Όλα αυτά νομίζω ότι στα μέσα ενημέρωσης υπάρχουν. Υπάρχει και η αποσιώπηση, υπάρχει και η απόκρυψη, υπάρχει και η άγνοια και κάτι για το οποίο μίλησε και ο κ. Βεράνης και νομίζω ότι ανέπτυξε και μία κριτική απέναντι σε όλους εμάς στα μέσα ενημέρωσης που χειριζόμαστε μικρό ή μεγαλύτερο κομμάτι των μέσων ενημέρωσης, αλλά υπάρχει βέβαια και αυτό που λέμε η άλλη πλευρά, η υπερβολή των μέσων ενημέρωσης.

Ανάμεσα σε αυτά τα δύο θα πρέπει να κινηθούμε να τα αποφύγουμε, να αποφύγουμε και την απόκρυψη και την αποσιώπηση, να αποφύγουμε βέβαια και την υπερβολή και νομίζω ότι εδώ έγκειται η συζήτησή μας σήμερα.

Ποια είναι εκείνα δηλαδή που μπορούν να μας κάνουν ως δημοσιογράφους πιο υπεύθυνους, πιο διεισδυτικούς, Δημοσιογράφους της έρευνας, ανθρώπους που θα δούμε από κοντά, που θα μιλήσουμε, που θα κρίνουμε, που θα μπορέσουμε να εντοπίσουμε σημεία του προβλήματος στα οποία εμείς φιλοδοξούμε πραγματικά η κοινή γνώμη να αποκτήσει άλλα χαρακτηριστικά;

Υπό την έννοια αυτή νομίζω ότι πάλι έχουμε μπροστά μας ένα διπλό κίνδυνο, να αποφύγουμε την υστερία της φιλανθρωπίας, τη φιλανθρωπία των ατόμων μόνο που δεν είναι μέσα στο πνεύμα ενός οργανωμένου εθελοντισμού, μιας οργανωμένης εθελοντικής ενεργής κοινότητας ανθρώπων που θέλει να βοηθήσει και να στηρίξει τα άτομα με αναπηρία.

Από την άλλη, να αποφύγουμε και τον κρατισμό, τη λογική δηλαδή του να βάλουμε όλα τα ζητήματα που αφορούν τα άτομα με αναπηρία μόνο στο κράτος, ότι είναι ζήτημα του αόρατου του αόριστου κράτους που όλοι επικαλούμαστε να τα αντιμετωπίσουμε. Εδώ λοιπόν είναι σημαντικός ο ρόλος μας ως δημοσιογράφων και πολλές φορές νομίζω ότι παρότι θέλουμε δεν αποφεύγουμε να μπούμε σε αυτόν τον κίνδυνο.

Έτσι λοιπόν διαπιστώνουμε κατά καιρούς και το έχω διαπιστώσει κι εγώ αν θέλετε με μία διπλή εμπειρία. Η διπλή εμπειρία είναι η εξής, ότι την περίοδο που στη γενέτειρά μου στην Πτολεμαΐδα δημιουργήθηκε τη δεκαετία του ΄90 ένας Σύλλογος Γονέων και Κηδεμόνων παιδιών με ειδικές ανάγκες, πραγματικά υπήρχε μια μεγάλη προκατάληψη εκείνη την περίοδο, τι είναι αυτό που πάει να γίνει, πως θα μπουν οι γονείς μπροστά, ποιοι θα είναι οι πολίτες εκείνοι οι ενεργοί που θα τους στηρίξουνε.

Ήμουνα κι εγώ μέσα σε αυτούς που συμμετείχα στην ομάδα κοινωνικής στήριξης, γιατί η δημοσιότητα δεν ήταν εύκολο πράγμα για εκείνη την περίοδο σε εκείνη την τοπική κοινωνία με συγκεκριμένες φοβίες που υπήρχαν. Υπήρχε ακόμα και η αντίληψη να σκεφτείτε, γιατί πρέπει να μιλήσουμε και για κάποιους που εκπέμπουν δημόσιο λόγο και ενδεχομένως δεν είναι Δημοσιογράφοι και είναι κι ένα στοιχείο νομίζω της σημερινής συζήτησης.

Ακούμε δημόσια πρόσωπα για παράδειγμα να βάζουν μπροστά ζητήματα και θέλω να το πω εδώ, να ανοίξω αν θέλετε και τον ασκό του Αιόλου, που βάζουν μπροστά την εκκλησιαστική υστερία. Δηλαδή έχουμε ακούσει δημόσια πρόσωπα και σας το λέω αυτό να λένε "ο Θεός έδωσε το πρόβλημα για να μας δοκιμάσει" κι αυτό είναι εκπομπή δημόσιου λόγου, εκπέμπεται με αυτόν τον τρόπο δημόσιος λόγος.

Ποια είναι η θέση του δημοσιογράφου και του μέσου ενημέρωσης πάνω σε τέτοιες ακραίες λογικές και ουσιαστικά προκαταλήψεις που βάζουν μπροστά την κοινή γνώμη, που μπαίνουν στην κοινή γνώμη, που αναφέρονται στην κοινή γνώμη, που γίνονται ουσιαστικά προϊόν μέσα στην κοινή γνώμη που αναπτύσσεται;

Αυτή η εμπειρία μου λοιπόν την περίοδο του ΄90 που δημιουργήθηκε αυτός ο Σύλλογος, αλλά και η σημερινή μου εμπειρία να λειτουργώ μέσα σε μια τέτοια αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία για να δημιουργηθεί μια μεγάλη κοινωνική υποδομή που έχει να κάνει με μια μονάδα ημιαυτόνομης διαβίωσης και διημέρευσης μου κατέδειξε το εξής, ότι δεν είναι το θέμα της αναπηρίας ένα κοινό ζήτημα.

Δεν είναι ένα κοινό ζήτημα, υπάρχουν τα μη αυτοεξυπηρετούμενα άτομα, υπάρχουν τα αυτοεξυπηρετούμενα άτομα, υπάρχουν μια σειρά αναγκών που μπαίνουν μπροστά. Όλα αυτά τα μέσα ενημέρωσης δεν μπορούν να τα ομογενοποιούν όλα και να τα βάζουν σε ένα τσουβάλι και με τη λογική αυτή μάλιστα να αναφέρονται στην κοινή γνώμη, η κοινή γνώμη πρέπει να γνωρίζει την αλήθεια, αυτός είναι ο στόχος μας, αυτό είναι το καθήκον μας, οι δημοσιογράφοι να υπηρετήσουμε την αλήθεια, να δίνουμε και κάθε φορά να απεικονίζουμε την πραγματικότητα έτσι όπως αυτή υπάρχει.

Εδώ ακριβώς μπαίνει και το ζήτημα της γνώσης που πρέπει να έχουμε όλοι εμείς. Και ξέρετε πραγματικά και το είπαν και πολλοί άλλοι συνάδελφοι, ότι δεν είμαστε μακριά από την αναπηρία. Εγώ θέλω να σας πω και τη δεύτερή μου εμπειρία η οποία δεύτερή μου εμπειρία ήταν τη δεκαετία του ΄90 που κάποια στιγμή έχασα ο ίδιος τα μαλλιά μου και αισθάνθηκα ως άτομο με ειδικές ανάγκες, με ειδικές ικανότητες, με αναπηρία.

Αυτό γιατί ξαναγνώρισα τον κόσμο από την αρχή, ξαναγνώρισα ανθρώπους που δε με γνώριζαν στο δρόμο, ξαναβγήκα μπροστά να δω από μια άλλη πλευρά τα πράγματα κι αυτό μου έδειξε την πραγματικότητα την οποία μέχρι τότε ως δημοσιογράφος πάλι που είμαι αρκετά χρόνια μάλιστα, εγώ ο ίδιος δεν τη γνώριζα.

Νομίζω ότι πρέπει να κάνουμε την αυτοκριτική μας όλοι σε αυτό το θέμα που συζητούμε σήμερα. Δεν υπάρχουν κανόνες και νόρμες, υπάρχει μόνο η υπηρέτηση της αλήθειας, υπάρχει μόνο η προσέγγιση μιας νέας κοινωνικής πραγματικότητας που ολοένα και περισσότερο αλλάζει και υπάρχει ακριβώς αυτό που πρέπει να κάνουμε.

Κυρία Παπαδά, κάνατε την αρχή εσείς ως Γενική Γραμματέας Ενημέρωσης και Επικοινωνίας; Νομίζω ότι αυτό δεν πρέπει να μείνει εδώ όμως, έτσι για να τα πούμε μόνο, να αναφερθούμε στα προβλήματα, να βάλουμε τις διαπιστώσεις. Νομίζω ότι αυτό πρέπει να έχει συνέχεια και η συνέχεια ανήκει σε όλους εμάς, ανήκει στην τοπική κοινωνία που πρέπει να κρατήσει αυτό που έγινε τώρα και να το συνεχίσει τα επόμενα χρόνια.

Σας ευχαριστώ.  

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ: Ευχαριστούμε πολύ τον κ. Μαυρίδη για την εισήγησή του. Παρακαλώ πολύ την κα Σπυρίδου να πάρει το λόγο.

Ρ. ΣΠΥΡΙΔΟΥ: Κύριε Μπαραλιάκο, ευχαριστώ πολύ.

Αρχικά να πω ότι όταν ήρθα ως καλεσμένη εδώ εισηγήτρια αυτής της ημερίδας ενδεχομένως να είχα γράψει πολλά και άσκοπα. Ακούγοντας με σεβασμό όλους τους συναδέλφους εδώ σκέφτηκα ότι πρέπει να βγω έξω για λίγο, για δέκα λεπτάκια, και να βάλω σε μία άλλη φόρμα όλα αυτά που ήθελα να εκφράσω και πιστέψτε με νοιώθω.

Όταν θα μπω σε μία λογική λοιπόν αυτά που έχω καταγράψει εδώ να τα πω, ακριβώς γιατί είμαι και λίγο πολυλογού και ενδεχομένως να σας φάω πολύ χρόνο. Όταν δεσμεύεται και υλοποιεί λοιπόν ο Υπουργός Επικρατείας τέτοιες δράσεις, εμείς οι δημοσιογράφοι της επαρχίας οφείλουμε να είμαστε εδώ και οφείλουμε να νοιώθουμε.

Πριν από είκοσι χρόνια, όταν ξεκίνησα να δημοσιογραφώ, το πρώτο θέμα που έκανα και έτυχε βέβαια ήταν για τα άτομα με αναπηρίες. Αυτό που θέλω να σημειώσω σήμερα είναι ότι όταν για λογαριασμό του «WEST CHANNEL» ο κ. Βεράνης συνεργάστηκε πολλές φορές μαζί μου και ξέρει ότι δεν υπήρχε κόπος, αλλά υπήρχε διάθεση.

Κι εδώ θέλω να εστιάσω λοιπόν, τι πρέπει να γίνεται από όλους εμάς, είτε κάνουμε δημοσιογραφία, είτε είμαστε άνθρωποι οι οποίοι έχουμε ένα μέσο όπως είναι η τηλεόραση, όπως είναι η εφημερίδα ή το ραδιόφωνο. Τι θέλουμε; Θέλουμε χρόνο, θέλουμε διάθεση και χώρο.

Στέκομαι απέναντι στον κ. Γελαδάρη, δίπλα του είναι ο κ. Κοκκόλης και η κα Παπαφιλίππου και νοιώθω ότι σέβομαι πραγματικά τους ανθρώπους αυτούς με και χωρίς αναπηρίες. Που σημαίνει ότι όταν είσαι στην κοινωνία κι όταν θέλεις να λες ότι είσαι ένα ζωντανό κύτταρο αυτής της κοινωνίας κυρίως νοιώθεις. Το επαναλαμβάνω, γιατί έτσι θέλω να συνεχίσω.

Κυρίες και κύριοι, είναι τιμή μου να βρίσκομαι εδώ πέρα και βέβαια σε αυτή την προσπάθεια της Γενικής Γραμματείας Επικοινωνίας με θέμα «άτομα με αναπηρία και ΜΜΕ». Τρομάζω μόνο που μετά από είκοσι χρόνια όσα ρεπορτάζ και να κάναμε κ. Βεράνη φτάνουμε στην ίδια αφετηρία. Είμαστε λοιπόν στο ίδιο σημείο, οι συνιστώσες έχουν μία συγκεκριμένη κατεύθυνση και η υφιστάμενη κατάσταση των ανθρώπων με αναπηρίες είναι η ίδια.

Αυτό όμως που θέλω να πω στην κα Σιδηροπούλου, που πραγματικά ήταν αυτή η οποία με έφερε σε ένα σημείο να βγω και να αναθεωρήσω σε σχέση με αυτά που είχα σκοπό να πω, τι να πει κανείς απέναντι στην κα Σιδηροπούλου και σε αυτά που ακούσαμε; Εγώ θα της πω ότι δεν πρέπει να φοβόμαστε, γιατί όταν υπάρχει και θα το διαβάσω ακριβώς όπως το έγραψα κι όπως το ένοιωσα την ώρα εκείνη «ελεύθερη εικόνα, ελεύθερη γραφή, ελεύθερος ήχος», τότε ελπίζουμε, δεν είναι έτσι; Νομίζω πως είναι.

Και δε θέλω να σταθώ σε πολλά πράγματα, θέλω να πω ότι τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας σε αυτό που πρέπει πραγματικά να σταθούν είναι στην ιδεολογική συνείδηση. Γιατί αν εγώ είμαι δημοσιογράφος και κάνω το ρεπορτάζ ενός αγοριού, ενός παλικαριού που είναι είκοσι χρονών κι είναι με αναπηρίες και δεν ξέρω να το δώσω στον κόσμο, παρότι μου έχει δοθεί ένα βήμα ας πούμε μέσα από τη δημοσιογραφία, τότε είμαι κενή.

Κι αν επίσης υπάρχει κάποιος άλλος άνθρωπος, ένας συνάνθρωπος δίπλα ο οποίος εκείνη τη στιγμή λέει "κρίμα το παλικάρι", τότε υπάρχει ένα ιδεολογικό κενό. Συνεπώς εκεί πρέπει να σταθούν κατά τη γνώμη μου τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης. Πρέπει να δημιουργήσουν λοιπόν αυτή την ιδεολογική συνείδηση.

Σήμερα όπου η τεχνολογία έχει εξελιχθεί σε τέτοιο βαθμό και στον ηλεκτρονικό αλλά και στον έντυπο Τύπο, σήμερα που ξέρουμε ότι αναμφίβολα υπάρχει δύναμη, πρέπει να ασκήσουν παιδαγωγικό ρόλο. Και μπορώ να συμπληρώσω και κάτι ακόμα, αυτό που πρέπει να λέμε για τα άτομα με αναπηρίες και πρέπει να το λέμε έτσι παλικαρίσια με μία φωνή δυνατή είναι το εξής: Είναι άνθρωποι με αναπηρίες, δεν είναι άνθρωποι με ιδιαίτερες ικανότητες. Αυτό είναι κάτι που ενδεχομένως να λέγεται έτσι για να χρυσώνουμε το χάπι. Το χάπι το δικό μας βεβαίως, των φυσιολογικών ανθρώπων ενδεχομένως, όπως θέλουμε να λεγόμαστε.

Υπάρχουν άνθρωποι με αναπηρίες λοιπόν και φυσιολογικοί άνθρωποι, άνθρωποι με ιδιαίτερες ικανότητες δεν υπάρχουν, συνεπώς τα μέσα λέω εγώ γρήγορα-γρήγορα πρέπει να μπουν σε αυτόν τον παιδαγωγικό ρόλο. Ποιον; Της ιδιαιτερότητας. Υπάρχει μία διαφορετικότητα, μία πτυχή της ζωής. Είναι αυτή, είναι οι άνθρωποι με αναπηρίες. Και επιπλέον ας μπούμε σε μία λογική, θα το πούμε και κάπως έτσι, αν αυτός ο κόσμος είναι μαύρος κι άσπρος ας έχουμε κι έναν πολύχρωμο κύκνο όλοι μαζί.

Σας ευχαριστώ.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ: Ευχαριστούμε πολύ την κα Σπυρίδου. Θα παρακαλούσα τον κ. Λύσσανδρο Ρήγα να πάρει τώρα το λόγο.

Λ. ΡΗΓΑΣ: Ευχαριστώ πολύ. Κυρίες και κύριοι, καλησπέρα κι από μένα. Κατ΄ αρχήν να ευχαριστήσω κι εγώ τη Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας και τη Γενική Γραμματεία Ενημέρωσης και ιδιαίτερα την κα Γενική Γραμματέα την κα Παπαδά για την πρόσκληση να έρθω εδώ απόψε και να ευχηθώ να συνεχιστούν τέτοιες προσπάθειες που συμβάλλουν στην ευαισθητοποίηση των τοπικών κοινωνιών σε ένα ζήτημα το οποίο είναι πολύ σημαντικό και πρέπει να μας αγγίξει όλους.

Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος σήμερα και η περιοχή μας κατέχει το φοβερό προνόμιο να αριθμεί ένα μεγάλο αριθμό καρκινοπαθών, των οποίων η έρευνα ποτέ δεν ανέδειξε πολύ απλά γιατί εδώ αποφασίστηκε πριν από εξήντα χρόνια να καίγεται το κάρβουνο για να φωτίζεται όλη η επικράτεια και μαζί να καίγονται και τα σωθικά μας.

Η αποκάλυψη της αλήθειας ότι η καύση του λιγνίτη συνεπάγεται και προβλήματα αναπηρίας περνά μέσα από τις στήλες των τοπικών εφημερίδων του νομού, αλλά σπανιότατα στα πανελλαδικά μέσα ενημέρωσης. Ο καρκίνος είναι αναπηρία και μέχρι πριν λίγα χρόνια οι έχοντες την ασθένεια σιωπούσαν και κρύβονταν. Σήμερα πιστεύω και με τη βοήθεια του Τύπου οι πολίτες καρκινοπαθείς βγήκαν από το καβούκι τους, οργανώνονται και ορθώνουν το ανάστημά τους.

Ο «ΠΡΩΙΝΟΣ ΛΟΓΟΣ» και η «ΕΟΡΔΑΪΚΗ», δύο μέσα που διευθύνω, αναδεικνύουν τα αιτήματά τους και παλεύουν για τις διεκδικήσεις τους. Τη Δευτέρα στην Κοζάνη εγκαινιάστηκε επιτέλους η «Στέγη του Συλλόγου Καρκινοπαθών Κοζάνης», που λειτουργεί εδώ και δυο χρόνια. Στην Πτολεμαΐδα και με αφορμή τη Γιορτή της Μητέρας οργανώθηκε εκδήλωση στο Πνευματικό Κέντρο για τον καρκίνο του μαστού.

Πρέπει να προβάλουμε με μεγάλα γράμματα αυτά τα θέματα και να αγωνιζόμαστε μαζί με τους πάσχοντες, αλλά δεν είμαστε αυτοί που θα χρηματοδοτήσουν την επιστημονική κοινότητα για να μιλήσει με νούμερα. Δυστυχώς μέχρι σήμερα δεν έχει γίνει καμία μελέτη για να έχουμε κι εμείς ένα ισχυρό εργαλείο στα χέρια μας. Δυστυχώς.

Από την άλλη πλευρά, η Πολιτεία όπως μας απέδειξε πρόσφατα, λειτουργεί με άλλους τρόπους, με τα ΜΑΤ και το ξύλο να κλείσει τις φωνές των ανθρώπων που ζητούν τα αυτονόητα. Τι ζητούν οι κάτοικοι του Αγίου Δημητρίου, του Ρυακίου, της Μαυροκόμης, της Μαυροπηγής και όλων των όμορων Δήμων; Καθαρό περιβάλλον και δουλειά.

Γιατί χωρίς το πρώτο θα έχουμε διάφορες μορφές καρκίνου που θα χτυπούν κι άλλη μια πόρτα και χωρίς το δεύτερο δε θα έχουμε την οικονομική δύναμη να αντιμετωπίσουμε την ασθένειά μας. Όταν νοσεί ένας μέσα σε ένα σπίτι, νοσεί ολόκληρη η οικογένεια, ολόκληρη η γειτονιά. Δε χρειάζεται να σηκώσουμε ταμπέλες.

Δένει επίσης εξαίσια η σημερινή Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος με τη διαμόρφωση της κοινής γνώμης από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης για το αναπηρικό κίνημα, όταν η περιοχή μας αναπνέει ένα μολυσμένο αέρα από τα εργοστάσια της ΔΕΗ και η ίδια η κοινωνία ανάπηρη κυριολεκτικά και μεταφορικά εξαρτιέται από τη ΔΕΗ.

Όσο και να θέλει ο δημοσιογραφικός Τύπος να φέρει στο φως τη σχέση εργοστασίων-αναπηρίας, έρχεται η ίδια η Πολιτεία να πνίξει τη φωνή μας με τις κρατήσεις των ανθρώπων και Δημοσιογράφων που δεν έχουν στον ήλιο μοίρα, γιατί αυτός κρύφτηκε προ πολλού από τη μαυρίλα της ατμόσφαιρας, με τις σκληρές συγκρούσεις έρχεται να υποστηρίξει ποιον; Δήθεν το δημόσιο συμφέρον; Εμείς εδώ δεν έχουμε το δικαίωμα να ζούμε σε ένα καθαρό περιβάλλον και τουλάχιστον να μην εξαρτιέται η τύχη μας, η τύχη της υγείας μας από τις πεπαλαιωμένες μονάδες της ΔΕΗ;

Και εισέρχομαι σε ένα άλλο καυτό θέμα το οποίο συχνά πιάνουμε στις στήλες μας κι έχει να κάνει με την προσβασιμότητα των ατόμων με αναπηρία σε δημόσια κτίρια.

Λ. ΡΗΓΑΣ: Ζούμε σε μια  πόλη με μεγάλα προβλήματα, έτσι που αν παραδείγματος χάρη ξεκινήσει κάποιος με αναπηρικό καροτσάκι από την περιοχή του νοσοκομείου στην Κοζάνη για να προσπαθήσει να κατέβει στο κέντρο, δυστυχώς θα βρεθεί προ εκπλήξεως. Αν από την άλλη πλευρά προσπαθήσει στο ίδιο νοσοκομείο να σταθμεύσει, πρέπει να έχει θεία τύχη για να βρει μια θέση.

Παρακαλώ θα ήθελα να κεντρίσω την Πολιτεία και την Τοπική Αυτοδιοίκηση, αλλά πολλές φορές δεν ιδρώνει το αφτί κανενός. Τα Μέσα δεν πρέπει να γνέφουν συγκαταβατικά το κεφάλι στους τοπικούς άρχοντες που απλά διατυμπανίζουν πολλές φορές ότι έφτιαξαν παραδείγματος χάρη ράμπες για τους ανάπηρους κι έτσι έληξε η υποχρέωσή τους. Ως φωνές ανεξάρτητες έχουν την υποχρέωση να βλέπουμε αντικειμενικά τα θέματα ακόμη κι αν χρειαστεί οι ίδιοι να συγκρουστούμε για τα δίκια του αναπηρικού κόσμου.

Ράμπες υπάρχουν στα πεζοδρόμια του κέντρου της Κοζάνης, αλλά τα καροτσάκια κινούνται στους δρόμους, αυτό το έχουμε δει πολλές φορές όλοι μας. Γιατί ακριβώς συμβαίνει αυτό; Διότι είναι αδύνατον να ανεβείς σε αυτές τις απότομες ράμπες, όπως πολύ σωστά και εύστοχα ανέφερε στην εισήγησή του και ο κ. Δεληγιάννης. Σύντομα θα κατασκευαστεί και ανελκυστήρας στο Δημαρχείο και στο Μουσείο της Πτολεμαΐδας για τα άτομα με κινητικά προβλήματα, όπως χαρακτηριστικά αναφέρει δελτίο τύπου που ήρθε πριν από δύο μέρες.

Εμείς τι να πούμε; Ότι είμαστε περήφανοι εν έτι 2008 που δεν υπάρχουν ακόμη στοιχειώδεις υποδομές; Πολύ καλά λοιπόν δημοσιεύσαμε και οφείλουμε να δημοσιεύουμε όλες τις διευκολύνσεις που παρέχονται για τα άτομα με αναπηρία, αλλά αν θέλουμε να αξιολογήσουμε το επίπεδό μας βρισκόμαστε κοντά στο μηδέν ακόμη γι΄ αυτό και οφείλουμε να διατυπώσουμε τη θετική πάντα εικόνα και κάτι περισσότερο.

Εμείς οι εκδότες αλλά και οι δημοσιογράφοι που απασχολούμε αναγκάζονται να ασχολούνται με ποικίλα θέματα γιατί δυστυχώς δεν έχουμε εξειδικευθεί στα ρεπορτάζ για άτομα με αναπηρίες τα οποία απαιτούν τουλάχιστον έναν σωστό χειρισμό των λέξεων και σε καμιά περίπτωση εξιδανίκευση της ζωής τους επειδή απλώς είναι πολίτες με προβλήματα αναπηρίας. Αυτή είναι καθυστέρηση που μόνο αποκλεισμό μπορεί να φέρει.

Φυσικά να επιβραβεύουμε το καλό, όπως παραδείγματος χάρη τις προσπάθειες των αθλητών των παραολυμπιακών αγώνων στην Πτολεμαΐδα, γιατί εκεί μπαίνει η ευγενής άμιλλα. Άλλο όμως αυτό κι άλλο να εξυψώνουμε παραδείγματος χάρη μια τυφλή κοπέλα που τραγουδάει σε μια ορχήστρα ή έναν κωφάλαλο που ζωγραφίζει όμορφα.

Η κοπέλα με προβλήματα οράσεως γνωρίζει ότι δεν έχει πρόβλημα στη φωνή της, οπότε γιατί είναι θαύμα να τραγουδά; Και ο κωφάλαλος επίσης γνωρίζει ότι δεν έχει προβλήματα στα άνω άκρα που τον εμποδίζουν να πιάνει το πινέλο, οπότε γιατί είναι υπερφυσικό να ζωγραφίζει; Αυτή η άγνοια σε αυτά τα θέματα φέρνει συχνά το αντίθετο αποτέλεσμα από αυτό που θέλουμε με πολύ καλή διάθεση να περάσουμε.

Πρέπει λοιπόν να επιλέγουμε τις θετικές ειδήσεις, να μην περνούν στα ψιλά των εφημερίδων, να μπαίνουν πρωτοσέλιδα, να γίνονται ισχυρά μηνύματα που εκπέμπουν τα άτομα με αναπηρία. Το ζητούμενο λοιπόν σήμερα είναι να βρούμε το σωστό μέτρο, να απορρίψουμε επιτέλους το λαϊκισμό που μεταξύ άλλων θέλει όλα τα άτομα με αναπηρία ήρωες της ζωής, αλλά και έναν συμπονετικό συντηρητισμό που θέλει τα άτομα με αναπηρία ανήμπορα χωρίς δυνατότητες και δικαιώματα.

Ας βοηθήσουμε λοιπόν ως τοπικά μέσα η πληροφόρηση των πολιτών με προβλήματα να γίνεται μέρα με την ημέρα ακόμη μεγαλύτερη. Για τις νέες τεχνολογίες, για τους νέους νόμους που θεσπίζονται για τα συνταξιοδοτικά τους δικαιώματα. Ας κάνουμε εμείς ένα βήμα μπροστά συμπαρασύροντας και την υπόλοιπη κοινωνία, ενημερώνοντας καθημερινά τους οδηγούς να είναι προσεκτικοί ώστε να μην έχουμε το θλιβερό προνόμιο να είμαστε πρώτοι στην Ευρωπαϊκή Ένωση σε δυστυχήματα που εξ ορισμού δημιουργούν αναπηρίες.

Η παιδεία του Δημοσιογράφου στα θέματα του αναπηρικού κόσμου είναι προσωπική του υπόθεση, αλλά η ημιμάθειά του είναι υπόθεση όλων μας. Υπάρχουν κραυγαλέες περιπτώσεις αναπηρίας στον τόπο μας που είναι δίπλα μας κι εμείς οι ίδιοι ως διαμορφωτές της κοινής γνώμης τις αγνοούμε, όπως παραδείγματος χάρη μια μεγάλη ομάδα αιμορροφιλικών στην Κοζάνη οι οποίοι δεν έχουν ένα κέντρο υποδοχής με εξειδικευμένους γιατρούς σε περιπτώσεις αιμορραγιών. Σε ολόκληρη τη Μακεδονία και τη Θράκη υπάρχει ένα τίποτα κι αναγκάζονται σε ταξίδια στην Αθήνα στο λαϊκό νοσοκομείο όπου υπάρχει κέντρο αιμορροφιλικών και το μοναδικό στην Ελλάδα δυστυχώς.

Αυτά γίνονται στα πλαίσια της πολύ υποσχόμενης αποκέντρωσης και τι να γράψεις και τι να πεις; Να κατηγορείς τους Διοικητές του Μαμάτσειου και του Μποδοσάκειου μέσα από ρεπορτάζ για τις ελλείψεις που υπάρχουν; Δεν έχει κανένα νόημα. Από τη στιγμή που δεν υπάρχει κεντρική πολιτική βούληση, πραγματικά δεν έχει. Να τα βάλεις με τους υπάρχοντες γιατρούς επίσης δεν έχει νόημα, γιατί υπάρχουν γιατροί που υπερβάλουν καθημερινά λόγω έλλειψης προσωπικού και δίνουν το δικό τους αγώνα.

Δυστυχώς και οι αιμορροφιλικοί έχουν συμβιβαστεί με το πρόβλημά τους κι έχοντας συνηθίσει σε αυτή τη θλιβερή κατάσταση δεν διαμαρτύρονται. Έχουμε λοιπόν διπλή ευθύνη εμείς οι εκδότες από τους υπόλοιπους να κινήσουμε διαδικασίες, να ξυπνήσουμε αυτή τη μεγάλη μερίδα, να ζητήσουμε όλοι μαζί αυτά που σε ολόκληρη την Ευρώπη προσφέρονται πλουσιοπάροχα.

Αν εμείς λοιπόν όλοι οι άνθρωποι των μέσων μπορέσουμε να πιέσουμε τις τοπικές εξουσίες να ανταποκριθούν στις ανάγκες και τις επιταγές όχι μόνο του νομοθετικού πλαισίου αλλά ενός πολιτικού και πολιτισμικού πλαισίου για ισότιμη ισόνομη συνύπαρξη όλων των ομάδων της κοινωνίας, τότε θα μπορούμε να μιλάμε ότι επιτελούμε δημοσιογραφικό λειτούργημα.

Ευχαριστώ όλους για την προσοχή σας και ιδιαίτερα τους διοργανωτές αυτής της ημερίδας που με προσκάλεσαν να παρουσιάσω τις θέσεις μου. Ευχαριστώ πολύ.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ: Σας ευχαριστούμε πολύ. Θα παρακαλούσα τώρα τον κ. Κόλλια, Διευθυντή της ΕΡΑ Κοζάνης να κάνει τη δικιά του τοποθέτηση.

Τ. ΚΟΛΛΙΑΣ: Επιτρέψτε μου πριν ξεκινήσω να προσθέσω ένα ακόμα ρήμα στο θέμα της ημερίδας το πως τα ΜΜΕ μορφώνουν, μορφώνονται και διαμορφώνουν.

Να ξεκινήσω με μια εμπειρία, πριν από είκοσι χρόνια συμμετέχοντας με μια ομάδα Δημοσιογράφων και Παραγωγών της ΕΡΤ σε ένα επιμορφωτικό σεμινάριο ένας από τους εκπαιδευτές μας ήταν ένας έμπειρος Δημοσιογράφος του BBC. Εμείς νέοι τότε ψάχναμε απαντήσεις σε θέματα του τύπου "πότε κάποιος χαρακτηρίζεται επαναστάτης και πότε χαρακτηρίζεται τρομοκράτης" κι άλλα τέτοια παρόμοια.

Μπήκε τότε και το ζήτημα πως και κυρίως με τι προσόντα χειριζόμαστε θέματα και ζητήματα όπως αυτό της αναπηρίας. Η απάντηση του έμπειρου Δημοσιογράφου του BBC έθετε αρχικά δύο προϋποθέσεις και μια ασφαλιστική δικλείδα.

Προϋπόθεση πρώτη και αφοπλιστική και μάλιστα με μια δόση αργκό: «Συμβιβαστείτε με το γεγονός ότι είμαστε επαγγελματίες πασαλειμματίες». Προϋπόθεση δεύτερη, μια λέξη τρεις φορές: «Επιμόρφωση, επιμόρφωση, επιμόρφωση». Και η ασφαλιστική δικλείδα: «Δεν αυθαιρετούμε εκφράζοντας άποψη για ευαίσθητα θέματα τα οποία δεν κατέχουμε, απευθυνόμαστε σε ειδικούς».

Θα πει κάποιος ότι αυτό είναι αυτονόητο. Δυστυχώς όμως, διανύουμε εποχές που το αυτονόητο πολλές φορές είναι ζητούμενο και όχι δεδομένο. Βέβαια, από το 1989, γιατί τότε ήταν, ως σήμερα, πέρασαν είκοσι χρόνια περίπου. Η ιδιωτική ραδιοτηλεόραση εδραιώθηκε, ενώ παράλληλα έχει κυλήσει αρκετή αυθαιρεσία στα κανάλια της ενημέρωσης.

Αν ήθελε κάποιος να χαρακτηρίσει με μια λέξη το τι συμβαίνει σήμερα στα ΜΜΕ σε σχέση με τον τρόπο που καλύπτουν τα θέματα τα σχετικά με την αναπηρία, ο χαρακτηρισμός αντιφατικότητα θα ήταν ίσως ο πιο ενδεδειγμένος, γιατί αναδεικνύουν μεν, όταν αναδεικνύουν, ένα θέμα ή ένα πρόβλημα το οποίο αφορά στα ΑμεΑ, αλλά φωτίζουν το πρόβλημα από την πλευρά που ο καθένας το θεωρεί πιο σημαντική και επιτρέψτε μου να πω την έκφραση την πιο πιασάρικη.

Να επιμείνω λίγο στον τρόπο προσέγγισης, χωρίς να γενικεύω το φαινόμενο, αλλά όπως πολύ καλά ξέρετε στα ΜΜΕ αυτό που απομένει στον ακροατή-θεατή και εστιάζω περισσότερο στα ραδιοτηλεοπτικά μέσα, δεν είναι οι λεπτομέρειες που λέγονται, είναι μια γενική αίσθηση των λεχθέντων. Η γενική αίσθηση λοιπόν διαμορφώνεται τόσο από τον τρόπο αντιμετώπισης των ανθρώπων με αναπηρία, όσο κι από την οπτική προσέγγισής τους αλλά και προσέγγισης των προβλημάτων τους.

Θα αναφερθώ σε κάποιες επιμέρους διαστάσεις αυτού του ζητήματος ξεκινώντας από το πιο απλό, τη λανθασμένη εκφορά όπου το πρόβλημα προηγείται του ονόματος. Κοινό παράδειγμα, το ακούσαμε αρκετές φορές ως τώρα, μια προσέγγιση όπου προέχει η αναπηρία της προσωπικότητας του ανθρώπου. Πρόκειται δηλαδή για την χρήση μιας γλώσσας κάθε άλλο παρά ανθρωποκεντρικής, μιας γλώσσας ενταγμένης στη διαδικασία, απευθυνόμαστε στο θυμικό των ακροατών-θεατών και προκαλούμε συναισθηματική φόρτιση.

Κι επειδή ως γνωστόν ο πόνος πουλάει, η εμπορευματοποίησή του γίνεται με αυτόν τον τρόπο. Τώρα, αν η εμπορευματοποίηση γίνεται συνειδητά ή από άγνοια το αποτέλεσμα είναι το ίδιο, γιατί απλούστατα ο ακροατής-θεατής δεν κρίνει προθέσεις αλλά αποτελέσματα και πολύ περισσότερο ούτε η διαμόρφωση των απόψεων και κατ΄ επέκταση των συνειδήσεων καθορίζεται από τις προθέσεις.

Πρέπει να επισημάνω εδώ ότι είναι πολύ σημαντικό, επισημάνθηκε κι από άλλους, και χρήσιμο, ότι ο Δημοσιογραφικός Οδηγός - Θέματα Αναπηρίας και ΜΜΕ υπάρχει στο διαδίκτυο. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που τα άτομα με αναπηρία αντιμετωπίζονται αρχικά με αμηχανία, ενώ στη συνέχεια η αμηχανία μετατρέπεται σε υπερβολική ευαισθησία και πόνο, συμπεριφορές που εντέλει προκαλούν τον οίκτο του ακροατή-θεατή. Αυτές οι ψυχοπονιάρικες συμπεριφορές δημιουργούν προβλήματα τόσο στα άτομα με αναπηρία όσο και στους δικούς τους.

Για τη βελτίωση της κατάστασης έχουν ακουστεί κι έχουν διατυπωθεί κατά καιρούς ποικίλες απόψεις. Ενδεικτικά καταγράφω μερικές: Να υπάρχει κρατικός έλεγχος στα ΜΜΕ για τον τρόπο που παρουσιάζουν τα σχετικά με την αναπηρία θέματα, πρόταση η οποία από πολλούς χαρακτηρίστηκε ως επικίνδυνη και αντιπροτάθηκε η αυτορύθμιση. Ή να γίνει ένα παρατηρητήριο των ΜΜΕ για θέματα που αφορούν στα άτομα με αναπηρίες στη βάση του «η δημοσιοποίηση απαντά με δημοσιοποίηση των λαθών».

Ακόμα, για να αντιμετωπιστεί η αμηχανία μπροστά στα ζητήματα των ατόμων με αναπηρία και για να ξεφύγουν οι δημοσιογράφοι από το φόβο μήπως προσβληθεί ο άνθρωπος με αναπηρία, προτείνεται ο αυτοπροσδιορισμός, δηλαδή πως τα ίδια τα άτομα ορίζουν τις σχέσεις τους με τα μέσα επικοινωνίας και λένε αυτά τι θέλουν από τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας.

Πρέπει να επισημάνω σε αυτό το σημείο ότι τα τοπικά ΜΜΕ, τα οποία έχουν κατά πως λένε οι μετρήσεις μεγαλύτερη διεισδυτικότητα στις τοπικές κοινωνίες, από την αντίστοιχη διεισδυτικότητα των μέσων πανελλήνιας εμβέλειας, μπορούν να παίξουν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της κοινής γνώμης.

Αλλά και να συμβάλλουν καθοριστικά τόσο στην ανατροπή των στερεότυπων, όσο και στο ξεπέρασμα των προκαταλήψεων, αναφορικά με την αντιμετώπιση του ρατσισμού αλλά και του διαφορετικού, στερεότυπα και προκαταλήψεις, που ως συνήθως σε ανάλογες περιπτώσεις δεν απηχούν στον κανόνα που είναι η μεγάλη πλειοψηφία των πολιτών με αναπηρία, αλλά απηχούν σε ακραίες περιπτώσεις.

Η πλειοψηφία των ΜΜΕ βέβαια σήμερα δεν αναπαράγει τίποτα άλλο, παρά χρόνια ριζωμένες κοινωνικές προκαταλήψεις και στερεότυπα, μια και αυτά, τα ΜΜΕ, δεν είναι τίποτα άλλο παρά προεκτάσεις της κοινωνίας. Επιβάλλεται λοιπόν, για να περάσουμε και σε κάποιες προτάσεις, επιβάλλεται μια άλλη προσέγγιση από τα ΜΜΕ του θέματος της αναπηρίας, με άμεσα και πρακτικά αποτελέσματα. Μια προσέγγιση, μέσω της οποίας οι άνθρωποι των μέσων μαζικής επικοινωνίας θα διαμορφώνουν μια νέα σχέση της κοινωνίας με το κοινό, ένα κοινό που ως ένα βαθμό δικαιολογημένα είναι επιφυλακτικό απέναντί τους.

Μερικά χαρακτηριστικά αυτής της νέας ανατρεπτικής των στερεοτύπων προσέγγισης: Τα θέματα τα οποία αφορούν στα ΑμεΑ να εντάσσονται στις συνηθισμένες εκπομπές των τοπικών μέσων μαζικής επικοινωνίας και όχι ξεχωριστά σα να αφορούν ιδιαίτερη κατηγορία πολιτών. Η αναπηρία να μην ταυτίζεται με την ανικανότητα ούτε να θεωρείται ασθένεια ή να εκλαμβάνεται ως ταυτόσημη της δυστυχίας. Να μην προβάλλεται η αναπηρία ως μέσον για την επιβίωση. Να θυμόμαστε πάντα ότι η διαφορά είναι δικαίωμα κι όχι προνόμιο.

Για να απαλλαγούμε από τις πονεσιάρικες συμπεριφορές απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή στις εκφράσεις τις οποίες χρησιμοποιούμε. Ένα παράδειγμα, χρησιμοποιούμε συχνά την έκφραση "καθηλωμένος στο αναπηρικό καροτσάκι". Αυτό τι δείχνει; Δείχνει πως υποσυνείδητα εκλαμβάνουμε την αναπηρία ως ταυτόσημη της δυστυχίας. Και η αντίφαση, είναι αυτή που έλεγα στην αρχή, γιατί στην πραγματικότητα το αναπηρικό καροτσάκι είναι το μέσο μετακίνησης κι ως εκ τούτου κάθε άλλο παρά μέσον καθήλωσης είναι. Αντιθέτως, ο πολίτης που δεν θα είχε το αναπηρικό καροτσάκι, τότε θα ήταν καθηλωμένος.

Τέλος, στη διαδικασία αυτής της νέας ανατρεπτικής των στερεοτύπων προσέγγισης δεν πρέπει να μας διαφεύγει ότι οι πολίτες με αναπηρία αντιστοιχούν στο 10% του πληθυσμού και η συμβολή των μέσων μαζικής επικοινωνίας πρέπει να είναι αφενός μεν προς την κατεύθυνση της ενίσχυσης του εθελοντισμού και αφετέρου να συμβάλλουν στην απαλλαγή από τις προκαταλήψεις και των άλλων ατόμων και φορέων της κοινωνίας μας, όπως είναι οι Μηχανικοί οι οποίοι σχεδιάζουν τα κτίρια, οι Εκπαιδευτικοί οι οποίοι διαμορφώνουν τις συνειδήσεις των παιδιών μας, οι εργοδότες που απασχολούν ή πρέπει να απασχολούν ΑμεΑ, οι Δημοτικές Αρχές και άλλοι.

Καλούμαστε εντέλει εμείς, οι κατά τεκμήριον αρτιμελείς, να αποδείξουμε ότι έχουμε ειδικές δεξιότητες κι ότι μπορούμε να ανατρέψουμε τα στερεότυπα νικώντας τις προκαταλήψεις μας. Πέρα από τις προτάσεις οι οποίες έχουν διατυπωθεί ή θα διατυπωθούν, να επαναλάβω η ουσιαστική αντιμετώπιση του ζητήματος περνά μέσα από τη μελέτη, πρέπει δηλαδή οι άνθρωποι των μέσων μαζικής επικοινωνίας να μελετούν τα ζητήματα, ειδικά όταν πρόκειται για ευαίσθητα θέματα, δεν χρειάζονται δηλαδή μόνο ιδέες και απόψεις και προτάσεις αλλά και μελέτη και γνώσεις και σε τελευταία ανάλυση δεν είναι κακό να καλείται και κάποιος ειδικός στο κατά περίπτωση θέμα.

Ευχαριστώ.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ: Ευχαριστούμε πολύ τον κ. Κόλλια και για τις επισημάνσεις του και για τις ενδιαφέρουσες προτάσεις που μας έκανε. Παρακαλώ το λόγο τώρα έχει η κα Κωσταρέλα, Δημοσιογράφος της εφημερίδας «ΧΡΟΝΟΣ».

Ι. ΚΩΣΤΑΡΕΛΑ: Ευχαριστώ πολύ, καλησπέρα σας. Όπως καταλαβαίνετε είναι πάρα πολύ δύσκολο μετά από δέκα εισηγήσεις και για το ίδιο θέμα και αρκετά γενικές εκ των πραγμάτων που έχουν προηγηθεί, να πει κανείς κάτι που να είναι καινοτόμο ή να είναι διαφορετικό.

                        Ωστόσο, δίνεται στην ομιλήτρια έτσι η ευκαιρία να κάνει και κάποιες παρατηρήσεις παράλληλα, οι οποίες ενδεχομένως να μου είχαν διαφύγει προηγουμένως κατά τη διάρκεια της σκέψης και της τοποθέτησής μου σε σχέση με το θέμα που έχουμε σήμερα «τα άτομα με αναπηρία».

Όπως μπορεί να καταλάβει κανείς κι όπως καταλαβαίνουμε νομίζω όλοι, είναι πάρα πολύ εύκολο να κάνουμε προτάσεις και να βγάζουμε συμπεράσματα. Σε αυτό είμαστε όλοι πάρα πολύ καλοί, γνωρίζουμε τα προβλήματα, γνωρίζουμε τις λύσεις των προβλημάτων.

Γιατί όμως δεν υπάρχουν αυτές οι λύσεις κι εφόσον είμαστε όλοι εμείς δημοσιογράφοι και ξέρουμε τι πρέπει να κάνουμε κι έχουμε εργαλεία όπως ο Δημοσιογραφικός Οδηγός, γιατί τελικά δεν προχωράμε σύμφωνα με αυτόν τον τρόπο και επιμένουμε να πέφτουμε σε παγίδες και σε παγίδες όπως είναι ο λαϊκισμός, σε παγίδες όπως είναι ο συναισθηματισμός, χρησιμοποιώντας πρόσωπα, χρησιμοποιώντας άτομα με αναπηρία, για να βγάλουμε εύκολα το θέμα που έχουμε.

Επίσης πάρα πολύ συχνά, νομίζω και ότι οι περισσότεροι το παραδεχόμαστε αυτό, πέφτουμε την παγίδα της χρήσης του αντιθετικού σχήματος που το κάνουμε εν τη ρύμη του λόγου χωρίς να το καταλάβουμε, εμείς οι φυσιολογικοί άνθρωποι απέναντι στα άτομα με αναπηρία.

Νομίζω ότι βέβαια η κοινωνία έχει προχωρήσει αρκετά και κανείς πλέον δε φοβάται μήπως κολλήσει την αναπηρία από ένα άτομο το οποίο αντιμετωπίζει ένα πρόβλημα, οι περισσότεροι ξέρουμε τι πρέπει να πούμε και πως πρέπει να τοποθετηθούμε απέναντι σε ένα ζήτημα που αφορά άτομα με αναπηρίες, αλλά δυστυχώς δεν το κάνουμε γιατί  μας λείπει η εκπαίδευση και η πρακτική πάνω στην αντιμετώπιση συγκεκριμένων ζητημάτων. Και βέβαια από την άλλη πλευρά υπάρχει το ζήτημα της έλλειψης των υποδομών της κοινωνίας για τα άτομα με αναπηρία.

Όταν πρωτοπήγα για μεταπτυχιακές σπουδές στη Μεγάλη Βρετανία και ήρθα σε επαφή με το ακαδημαϊκό περιβάλλον εκεί μου έκανε τρομερή εντύπωση ένα πράγμα, ο πολύ μεγάλος αριθμός ατόμων τα οποία κινούνταν σε ηλεκτρικά αμαξίδια με ιδιαίτερη ευκολία μέσα στο χώρο. Δεν καταλάβαινε κανείς βέβαια ότι οι άνθρωποι αυτοί κυκλοφορούσαν μέσα στο χώρο γιατί ήταν κάτι εντελώς φυσιολογικό.

Τότε λοιπόν ασφαλώς αναρωτήθηκα "μα τι γίνεται, μήπως ζουν περισσότερα άτομα με αναπηρίες στη Μεγάλη Βρετανία από ότι στην Ελλάδα ή από ότι συγκεκριμένα στην Κοζάνη από όπου προέρχομαι εγώ"; Γρήγορα όμως πήρα την απάντησή μου από αυτό που έβλεπα γύρω μου: Ράμπες και ειδικοί ανελκυστήρες βρισκόταν σχεδόν σε κάθε βήμα ανοίγοντας τους δρόμους της γνώσης για τα άτομα με αναπηρία.

Το δεύτερο ζήτημα το οποίο θα ήθελα να θέσω κι έχει να κάνει πάλι με την προσωπική μου εμπειρία στο χώρο των μέσων μαζικής ενημέρωσης, είναι η προσέγγιση των λειτουργών των media απέναντι στα άτομα με αναπηρία κι ένα μεγάλο πρόβλημα το οποίο νομίζω ότι αντιμετωπίζουμε όλοι κι έχει να κάνει με το ότι πολλές φορές δεν ξέρουμε πως να μιλήσουμε πως να αποκαλέσουμε ένα άτομο με αναπηρία, υιοθετώντας αυτόν τον συναισθηματισμό και το ψυχοπονιάρικο ύφος στο οποίο νομίζω αναφέρθηκαν όλοι, το οποίο βέβαια μόνο καλό δεν κάνει.

Στην προσπάθειά μας να παρουσιάσουμε τις ικανότητες των ατόμων με αναπηρία υπερτονίζουμε συχνά τη διαφορετικότητα. Η διαφορετικότητα βέβαια δεν είναι καθόλου κακό πράγμα, αρκεί η διάκριση αυτή να μην γίνεται για τους λάθος λόγους και εις βάρος των πραγματικών στοιχείων τα οποία θα πρέπει να υπερτονιστούν.

Βέβαια βλέπουμε ότι πραγματικά έγιναν αρκετά βήματα στη σωστή τοποθέτηση και στη σωστή έτσι αξιολόγηση των ζητημάτων που έχουν να κάνουν με την αναπηρία, γιατί από τον χαρακτηρισμό "άτομα με ειδικές ανάγκες" ή "άτομα με ειδικές ικανότητες" είναι πολύ θετικό το ότι έχουμε φτάσει πια να μιλάμε για άτομα με αναπηρία κι όχι βέβαια για άτομα με αναπηρίες γιατί πολλά από τα άτομα αυτά είναι άτομα με αναπηρίες, αλλά πολλά είναι άτομα με μία και μοναδική αναπηρία.

Σπάνια λοιπόν τα άτομα με αναπηρία όπως ειπώθηκε εμφανίζονται στα μέσα για να παρουσιάσουν τις προσωπικές τους απόψεις, ενώ συνήθως όταν δίνουν συνέντευξη αυτή αφορά στο θέμα της αναπηρίας. Παρόλα αυτά υπάρχουν άνθρωποι οι οποίοι έχουν διακριθεί, άνθρωποι οι οποίοι έχουν στρέψει πάνω στα φώτα της δημοσιότητας, άνθρωποι με αναπηρία οι οποίοι διακρίθηκαν για τους σωστούς λόγους, για την ικανότητά τους να προχωρήσουν την επιστήμη, για τη συμβολή τους στην επιστημονική έρευνα, στον επαγγελματικό τους τομέα και παντού αλλού. Θέλω να πω ότι πάντα για να υπάρξουν τα «εγκλήματα» χρειάζονται δύο.

Ένας από τους πλέον επιφανείς συγγραφείς ακτιβιστές και άτομο με αναπηρία, ο Paul Hunter έλεγε πριν από τριάντα χρόνια «είμαστε κουρασμένοι να είμαστε στατιστικές, να είμαστε υποθέσεις αλλά και γενναία παραδείγματα για τον κόσμο». Νομίζω ότι η παραπάνω διαπίστωση συμπυκνώνει το μεγαλύτερο ίσως ζήτημα που αφορά στη σχέση ατόμων με αναπηρία και media κι αυτό είναι η αναπαραγωγή στερεοτύπων.

Από κει και πέρα αυτό που θα έλεγε κανείς είναι ότι καλά είναι τα ευχολόγια και οι διαπιστώσεις, καλές είναι φυσικά οι ημερίδες και πολύ χρήσιμες όπως η σημερινή, αρκεί να μας πηγαίνουν ένα βήμα παραπέρα και να μας κάνουν να μαθαίνουμε περισσότερα από τα εργαλεία που έχουμε στα χέρια μας, εμάς τους λειτουργούς των μέσων μαζικής ενημέρωσης, για να προχωράμε καλύτερα και να αντιμετωπίζουμε με ρεαλισμό αλλά και με μία σύνεση θα έλεγα τα ζητήματα που έχουν σχέση με την αναπηρία.

Να μπορούμε να βγάζουμε συμπεράσματα και να κάνουμε επισημάνσεις, όπως στο ότι θα πρέπει να βάλουμε πια στο κέντρο τα ίδια τα άτομα και όχι την αναπηρία τους, να εντάξουμε τα άτομα με αναπηρία στο σύνολο κι όχι στις εξαιρέσεις, να αποφύγουμε τα στερεότυπα και να μη δίνουμε διαφορετική εικόνα από αυτή που πραγματικά υπάρχει.

Ακόμη και σήμερα υπάρχουν αφίσες και διαφημιστικά σποτ για το aids, για την οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ, οι οποίες εμφανίζουν σε πολλά άτομα φωτογραφίες χωρίς όμως σε αυτές να παρίσταται ένα άτομο με αναπηρία. Αυτό σημαίνει ότι και σε γενικότερες καμπάνιες, όπως είναι αυτές της ενημέρωσης και της εκστρατείας για πολλά ζητήματα τα οποία αφορούν όλους εμάς, θα πρέπει να εντάσσονται σε αυτές και τα άτομα με αναπηρία.

Θα κλείσω τέλος με ένα μήνυμα το οποίο στέλνει ο Σύλλογος γονέων και κηδεμόνων παιδιών με ειδικές ανάγκες Εορδαίας με αφορμή μία εκδήλωση την οποία κάνει την επόμενη εβδομάδα, στην οποία λέει "όλοι διαφορετικοί, όλοι ίσοι". Αυτή άλλωστε είναι και η πραγματικότητα και νομίζω ότι την πραγματικότητα αυτή θα πρέπει να τη σεβαστούμε όλοι.

Ευχαριστώ πολύ.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ: Ευχαριστούμε πολύ την κα Κωσταρέλα. Θα ήθελα να ευχαριστήσω τους εισηγητές για τα εξόχως κατατοπιστικά και χρήσιμα που μας είπαν σήμερα και τα είπαν τόσο καλά και τόσο μεστά που πιστεύω ότι περιττεύει οτιδήποτε να πω εγώ.

                        Το μόνο που ήθελα να πω εγώ είναι ότι αυτοί οι άνθρωποι που λέμε άτομα με αναπηρία, αυτοί οι πολίτες της κοινωνίας μας δε διαφέρουν παρά ελάχιστα ή καθόλου από όλους εμάς τους άλλους. Μπορεί να έχουν κάποια αδυναμία σωματική, αλλά ο άνθρωπος δεν είναι μόνο σώμα ή κυρίως σώμα, είναι πνεύμα, είναι ψυχή.

                        Κι αυτοί οι άνθρωποι με τον καθημερινό τους αγώνα, την αγάπη τους για τη ζωή και τη γενικότερη συμπεριφορά τους αποδεικνύουν ότι έχουν την ίδια με μας αξία, την ίδια με μας ψυχή, θα έλεγα μάλιστα ίσως και ανώτερη από εμάς. Γι΄ αυτό το λόγο, δεν επιτρέψτε μου να τους αντιμετωπίζουμε σαν διαφορετικούς, ή πολύ χειρότερα σαν κατώτερους από μας, γιατί όλοι είμαστε ακριβώς οι ίδιοι.

                        Όσο για κάποιες δυσκολίες που αντιμετωπίζουν λόγω των προβλημάτων τους καλό είναι να φροντίσουμε και ως Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και ως Πολιτεία και ως Αυτοδιοίκηση και ως υπηρεσίες και τέλος ο καθένας από μας ως άνθρωπος να τους διευκολύνουμε και να τους δίνουμε τις απλές λύσεις στην καθημερινότητά τους. Σας ευχαριστούμε πολύ.

                        Κα Παπαδά δεν ξέρω αν θέλετε να κάνετε τον επίλογο πριν περάσουμε στην προβολή των ταινιών.

Μ. ΠΑΠΑΔΑ - ΧΕΙΜΩΝΑ (Γ. Γ. ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ): Νομίζω ότι σε όλες αυτές τις τοποθετήσεις που ακούστηκαν δεν έχω να προσθέσω ούτε μία λέξη, ούτε μία πρόταση. Ο καθένας μας έχει αναλάβει τις δεσμεύσεις του έχοντας κατά νου να κάνει και τον απολογισμό του σε συγκεκριμένα βήματα, νομίζω ότι όλοι είμαστε κερδισμένοι. Σας ευχαριστώ πάρα πολύ και θα σας διαβάσω την περίληψη των ταινιών που θα δείτε τώρα:

                        «Τα Μάτια μου» είναι ταινία από τη Δανία, 19 λεπτών. Η Κάτια 16 χρόνων και η Κάθριν 8 έχουν αναπτύξει ιδιαίτερη σχέση με τη μουσική τη φύση και γενικότερα με τις αισθήσεις. Η Κάτια και η Κάθριν είναι τυφλές, αλλά έχουν αναπτύξει τη σχέση τους με τη φύση σε τέτοιο βαθμό που σε σχέση με τους άλλους ανθρώπους τη βιώνουν με πρωτοφανή ενθουσιασμό.

                        Ο σκηνοθέτης Έρλεντ Μο μας παρουσιάζει την εικόνα που έχουν τα δύο κορίτσια για τον κόσμο μέσα από τη φύση, σε έναν κόσμο εξίσου πλούσιο και διαφορετικό από το δικό μας. Και έτσι οι θεατές, θα έχουν την ευκαιρία να ξανανακαλύψουν τον κόσμο μέσα από μια ποιοτική εμπειρία.

«Ο Θεός στον Ορίζοντα» είναι παραγωγή από το κινηματογραφικό εργαστήρι του κινηματογραφικού φεστιβάλ Emotion Pictures και είναι διάρκειας 28 λεπτών. Θέλησε να δώσει την ευκαιρία σε παιδιά με αναπηρία να γνωρίσουν καλύτερα το χώρο του κινηματογράφου. Μαθητές από το ειδικό λύκειο Ιλίου συμμετείχαν σε αυτό το εργαστήρι με στόχο τη δημιουργία ντοκιμαντέρ.

Υπεύθυνη η σκηνοθέτης Ελένα Βουδούρη, σε συνεργασία με επώνυμους επαγγελματίες του χώρου. Τα παιδιά είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν όλα τα στάδια παραγωγής, σενάριο, κάμερα, φωτισμός, ήχος, και δημιούργησαν την ταινία αυτή σε δικό τους σενάριο. Κεντρική ιδέα είναι η παρουσίαση πορτρέτων των παιδιών μέσα από τα μάτια των φίλων τους.

Η τρίτη ταινία «Ο Χορός του Φοίνικα» 16 λεπτών παραγωγής Ηνωμένων Πολιτειών, μια ταινία για την ομορφιά και τη δύναμη του ανθρώπου που αψηφά τις προκαταλήψεις περί αναπηρίας. Ο χορευτής Χόμερ Βίλα χάνει το δεξί του πόδι και το μεγαλύτερο μέρος του γοφού του από καρκίνο.

Η ταινία αποκαλύπτει ότι με τη δύναμη της καρδιάς και της θέλησης μπορεί να πραγματοποιηθεί ακόμη και το απίθανο. Μέσα από συνεντεύξεις πρόβες και θεατρικές παραστάσεις γινόμαστε μάρτυρες μιας βαθιάς συγκινητικής συνεργασίας. Τρία χρόνια μετά τον ακρωτηριασμό του ο Χόμερ πεθαίνει. Μόνο σε ελάχιστους ανθρώπους είχε αποκαλύψει την απόφασή του να διακόψει τη θεραπεία για να συνεχίσει το χορό.

Ευχαριστώ, καλή συνέχεια.

 

«Προβολή βραβευμένων ταινιών στο 1^ο Διεθνές Φεστιβάλ

Ντοκιμαντέρ και Αναπηρία - Emotion Pictures»

 

ΛΗΞΗ ΕΡΓΑΣΙΩΝ