Ομιλία Γ.Γ Επικοινωνίας -Κοζάνη-5 Ιουνίου 2008

Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΗΕ ένα στα 20 άτομα στον κόσμο έχει κάποιας μορφής αναπηρία. Στα κ-μ της ΕΕ ο αριθμός των ΑμεΑ φθάνει τα 36 εκ. Στην πατρίδα μας το αντίστοιχο ποσοστό φθάνει στο 10% του συνολικού πληθυσμού. Αντιστοιχεί δε σε 672.500 νοικοκυριά, σύμφωνα με την απογραφή του 2001.

Με εστίαση στον τρόπο που ενημερώνεται η κοινή γνώμη για το θέμα της αναπηρίας και τα ΑμεΑ η έρευνα που πραγματοποίησε το ΙΟΜ από 30.3 έως 3.4.2007 σε δείγμα 1005 ατόμων  και παρουσιάστηκε στο 2^ο συνέδριο ΑμεΑ και ΜΜΕ κατέγραψε ότι οι περισσότεροι (55%) ενημερώνονται από το ραδιόφωνο. Ακολουθούν οι εφημερίδες με ποσοστό 50% και η τηλεόραση με  41%.

Το 30% θεωρεί ότι τα ΜΜΕ έχουν βοηθήσει σε μεγάλο ή πολύ μεγάλο βαθμό στην επίλυση των προβλημάτων των ΑμεΑ. Το 61% πιστεύει ότι η συμβολή των ΜΜΕ είναι ανύπαρκτη ή μικρή και πολύ μικρή.

Οι παραπάνω αριθμοί δίνουν απάντηση στο γιατί εδώ και 3 χρόνια έχουμε ξεκινήσει αυτήν την προσπάθεια της ενημέρωσης των πολιτών μέσα από τα ΜΜΕ. Στο γιατί είμαστε σήμερα εδώ.

Με τη σημερινή διοργάνωση κλείνει ένας κύκλος έξι συνολικά ημερίδων με θεματική «ΑμεΑ και ΜΜΕ»,που πραγματοποιήθηκαν σε πόλεις της ελληνικής περιφέρειας. Θεσσαλονίκη, Ηράκλειο, Αλεξανδρούπολη, Κομοτηνή, Τρίπολη και απόψε στη φιλόξενη πόλη σας.

Οι εκδηλώσεις αυτές προγραμματίστηκαν στο πλαίσιο δέσμευσης του Υπουργού Επικρατείας κ. Θεόδωρου Ρουσόπουλου κατά το κλείσιμο των εργασιών του 2^ου  διεθνούς συνεδρίου «ΑμεΑ και ΜΜΕ», τον Ιούνιο του 2007, στην Αθήνα.

Από τη μέχρι τώρα εμπειρία επιβεβαιώσαμε με τη σειρά μας ότι η ελληνική περιφέρεια έχει παλμό, ζωντανές τοπικές κοινωνίες, ιδέες, προτάσεις, ευαισθησία. Αυτό έχουμε εισπράξει. Αυτό προδιαγράφει και η σημερινή διοργάνωση.

Το ζήτημα της αναπηρίας έχει πολλές εκφάνσεις κοινωνικές, συναισθηματικές, βιολογικές βεβαίως. Εμείς από την πλευρά μας θεσμικά ως Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας- Γενική Γραμματεία Ενημέρωσης υπηρετούμε τον τομέα της επικοινωνίας. Έχουμε ανοίξει ένα δημόσιο διάλογο επικεντρωμένο σε αυτή τη διάσταση του θέματος: τα ΑμεΑ και τα ΜΜΕ. Πως παρουσιάζονται ή δεν παρουσιάζονται τα θέματα των ΑμεΑ στα ΜΜΕ. Σε πιο βαθμό αναπαράγονται στερεότυπα και προκαταλήψεις. Πόσο στ' αλήθεια ισότιμη είναι η προσβασιμότητα των ΑμεΑ στα ΜΜΕ.

 Τα ερωτήματα πολλά. Ο προβληματισμός επιβεβλημένος. Η πραγματικότητα δεν είναι ευχάριστη: τα ΑμεΑ δεν χαίρουν ισότιμης αντιμετώπισης με τον υπόλοιπο πληθυσμό στα ΜΜΕ. Οι ειδήσεις που αφορούν ΑμεΑ χρωματίζονται κατά κανόνα με συναισθηματικές αποχρώσεις, κατάλοιπα  στερεοτύπων και προκαταλήψεων. Αποβλέπουν στο θυμικό και όχι στη λογική των θεατών, ακροατών , αναγνωστών.

Οι διαπιστώσεις αυτές και η σκιαγράφηση μιας πραγματικότητας που δεν τιμά την πατρίδα μας, δεν τιμά την κοινωνία μας, αποτυπώθηκαν με τον πιο έγκυρο τρόπο σε έρευνα , από ειδική Διακομματική Επιτροπή που με εντολή του Π/Θ κ. Κ. Καραμανλή συστάθηκε το 2005 και κατέγραψε εμπεριστατωμένα και συνολικά τα θέματα των ΑμεΑ.

Με αφετηρία αυτήν την έρευνα και με πρωτοβουλία του Υπουργού Επικρατείας κ. Θεόδωρου Ρουσόπουλου έγιναν από την Υπηρεσία μας συγκεκριμένοι σχεδιασμοί, συντονισμένες προσπάθειες και δράσεις. Στόχος η ενημέρωση, η ευαισθητοποίηση , η δημιουργία μιας νέας κουλτούρας ειδικά στους λειτουργούς των ΜΜΕ που χειρίζονται τις πληροφορίες και τον τρόπο μετάδοσής τους. Παράλληλα στοχεύουμε στη διάχυση του προβληματισμού σε ολόκληρη την κοινωνία.

Επιτρέψτε μου πολύ συνοπτικά να σας ενημερώσω για μερικά από τα βήματα που έχουμε κάνει και ήδη αποδίδουν καρπούς.

• Τον Ιούνιο του 2006, διοργανώθηκε το 1^ο διεθνές διήμερο συνέδριο με θεματική: «ΑμεΑ και ΜΜΕ». Υπήρξε ανταπόκριση και ενδιαφέρον. Υπήρξε μια αποδοχή που μας έδωσε δύναμη να συνεχίσουμε την προσπάθεια. Και φέτος , στις 23-24 Ιουνίου οργανώνουμε το τρίτο.
• Από πέρυσι συνδιοργανώνεται από τη ΓΓΕ-ΓΓΕ και το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου Διεθνές φεστιβάλ ντοκιμαντέρ και αναπηρία «Emotion Pictures», παράλληλα προς το Διεθνές Συνέδριο «ΑΜΕΑ και ΜΜΕ». Φέτος, θα πραγματοποιηθεί 21-23 Ιουνίου στο νέο Μουσείο Μπενάκη. Το πρώτο φεστιβάλ γνώρισε αξιοσημείωτη καλλιτεχνική επιτυχία και αποδοχή. Αινίες του ταξίδεψαν στη Ρώμη και το Κάϊρο. Και το φετινό είναι εξαιρετικά επιτυχημένο από συμμετοχές. Συγκεκριμένα έχουν υποβληθεί 230 υποψηφιότητες από 45 χώρες. Η διοργάνωση αυτή έχει σαφώς καλλιτεχνικό ενδιαφέρον, αλλά ο κύριος στόχος είναι να αναδειχθούν θέματα που προάγουν την αποδοχή των ατόμων με αναπηρία μέσω της Τέχνης. Επίσης να παρακινηθούν νέοι δημιουργοί να ασχοληθούν με το θέμα. Στο πλαίσιο της σημερινής εκδήλωσης θα έχετε την ευκαιρία να δείτε τρεις από τις ταινίες ντοκιμαντέρ που προβλήθηκαν και ξεχώρισαν στο φεστιβάλ «Emotion Pictures».
• Δημιουργήθηκε ειδική σελίδα για τα ΑμεΑ, το ameamedia.gr , στον ομιλούντα ιστότοπο της ΓΓΕ-ΓΓΕ
• Παράλληλα τέθηκε σε λειτουργία το ψηφιακό κανάλι Πρίσμα+ - ένα πολυσυλλεκτικό κανάλι που απευθύνεται σε όλη την οικογένεια- και ταυτόχρονα είναι προσβάσιμο από τα ΑμεΑ. Έχει εκπέμψει πάνω από 3000 ώρες στη ελληνική νοηματική γλώσσα και υπότιτλους για τα άτομα με προβλήματα ακοής. Οι υπηρεσίες του είναι ιδιαίτερα σημαντικές αν εκτιμηθεί ότι απευθύνεται και σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας που πολλές φορές έχουν αδύνατη όραση και ακοή. Στο αμέσως προσεχές διάστημα, στο πλαίσιο του έργου «Ψηφιακή Τηλεόραση: Ανάπτυξη ψηφιακού περιεχομένου για ΑμεΑ» της Κ.τ.Π. πρόκειται να παράγει νέα τηλεοπτικά προγράμματα με υπηρεσίες πρόσβασης προϋπολογισμού 25 εκ ευρώ. Ταυτόχρονα, το πρίσμα + συνεχίζει την προσπάθεια στον τομέα της ενημέρωσης και της επιμόρφωσης.
• Όσον αφορά στο ραδιόφωνο, για πρώτη φορά μετά από 12 χρόνια ηχογραφούνται θεατρικά έργα στο Τρίτο πρόγραμμα.
• Στο ν.3592/2007 για τη συγκέντρωση και αδειοδότηση Επιχειρήσεων Μέσων Ενημέρωσης κατοχυρώνεται ελάχιστη διάρκεια προγράμματος για ΑμεΑ . Δελτία ειδήσεων 7΄μεταξύ 17.00-23.00 και τουλάχιστον 4 ώρες εβδομαδιαίως εκπομπές λόγου, αθλητικές, πολιτισμικού περιεχομένου κλπ. Αλλά και κατά την αξιολόγηση για την αδειοδότηση, πριμοδοτείται η μεγαλύτερη διάρκεια προγραμμάτων που απευθύνονται σε ΑμεΑ (νοηματική γλώσσα, με αφήγηση ή υποτιτλισμό)
• Κάθε χρόνο διεξάγεται από το ΙΟΜ έρευνα της κοινής γνώμης με θέμα την προσβασιμότητα των ΑμεΑ στα ΜΜΕ Τα πορίσματα αποστέλλονται στα Μέσα, ώστε να αξιολογούνται και να αξιοποιούνται με τις απαραίτητες προσαρμογές στη γλώσσα, στο θέμα και στην εικόνα. Η τρέχουσα έρευνα είναι ποιοτική και ταυτόχρονα και από την πλευρά των ατόμων με αναπηρία.
• Προχωρήσαμε σε σειρά εκδόσεων γύρω από τη θεματική των ΑμεΑ. Συγκεκριμένα εκδόθηκε ένας δημοσιογραφικός οδηγός με δόκιμους και αδόκιμους όρους που αφορούν τα ΑμεΑ, ως ένα χρηστικό εργαλείο για τους επαγγελματίες των ΜΜΕ. Επίσης οι ετήσιες εκδόσεις της υπηρεσίας μας «Πολιτικά γεγονότα» και «Φύλλα οικολογίας», τυπώνονται πλέον, με περιληπτικό περιεχόμενο και σε μορφή Μπράιγ.

• Πρόσφατα η ΓΓΕ-ΓΓΕ προχώρησε στην έκδοση της ποιητικής συλλογής ‘Θεός στον ορίζοντα' του Αλέξανδρου Δαμουλιάνου. Ο Αλέξανδρος είναι άτομο με τετραπληγία. Είναι δε και ο σεναριογράφος της ομώνυμης ταινίας που προβλήθηκε στο φεστιβάλ και θα έχετε την ευκαιρία και εσείς να παρακολουθήσετε αργότερα.

Εκδόθηκαν τα Πρακτικά από τα 2 μέχρι σήμερα Διεθνή Συνέδρια «ΑμεΑ και ΜΜΕ».  Σε αυτά θα προστεθούν και τα Πρακτικά από τις διάφορες πόλεις της Περιφέρειας με τις ιδιαίτερες απόψεις που καταθέτουν  οι τοπικοί εισηγητές και οι συμμετέχοντες

Και βέβαια θα ολοκληρωθούν με τα πρακτικά της σημερινής εκδήλωσης στην Κοζάνη, όπου όχι μόνο συνεχίζεται ο διάλογος που άνοιξε στην Αθήνα, αλλά εμπλουτίζεται και με νέες απόψεις, προβληματισμούς και προτάσεις.

Είναι πραγματικά ελπιδοφόρο ότι η προσπάθειά μας έχει βρει μιμητές. Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια αξιοσημείωτη κινητικότητα: μεγάλος αριθμός εκδηλώσεων, οργανωμένων από ιδιωτικούς φορείς, πανεπιστημιακά τμήματα, οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης πραγματοποιούνται και αυτό συνεπάγεται και κοινωνική ανταπόκριση.

Αποτελέσματα υπάρχουν στο χρονικό διάστημα που έχει μεσολαβήσει από το ξεκίνημα της προσπάθειας. Μια ιδεολογική ζύμωση συντελείται, στο πλαίσιο αυτού του συνεχιζόμενου διαλόγου.

Βέβαια έχουμε πολύ δρόμο να διανύσουμε, όχι μόνο στη χώρα μας, αλλά και διεθνώς: Δεν είναι συμπτωματικό ότι στις 30-3 -2007 υπεγράφη στην έδρα του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη η πρώτη Σύμβαση του 21^ου αιώνα, η οποία αφορά τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία. 97 κράτη μέλη-ανάμεσά τους και η Ελλάδα αναγνωρίζουν την ανεπάρκεια του υφιστάμενου πλαισίου προστασίας των ΑμεΑ.

Η προσβασιμότητα των ΑΜΕΑ στα ΜΜΕ δεν είναι επαρκής, και τα μηνύματα που παράγουν τα ΑΜΕΑ δεν μεταδίδονται προς την  κοινωνία.  Χρειάζεται λοιπόν να αλλάξει η νοοτροπία, να τεθούν κανόνες δεοντολογίας και να διαμορφωθεί τελικά μια νέα κοινωνική συνείδηση. Να αναδυθεί ένας πολιτισμός αποδοχής της διαφορετικότητας. Αποδοχής της ποικιλομορφίας. Η ποικιλομορφία δεν είναι στίγμα. Είναι μια ευκαιρία για συνάντηση ουσιαστική με ανταλλαγή απόψεων για την αναζήτηση μέτρων που θα βελτιώσουν την καθημερινότητα των συνανθρώπων μας που έχουν αναπηρία.

Απαραίτητη προϋπόθεση για την αντιμετώπιση της πρόκλησης αυτής είναι η συμπόρευση του αναπηρικού κινήματος, των Μέσων και της Πολιτείας.

Τελειώνω κάνοντας μια ευχή: σε λίγα χρόνια να μην χρειάζεται να κάνουμε τέτοια συνέδρια.  Χρειάζονται βέβαια περισσότερα βήματα και πολλή δουλειά για να το επιτύχουμε αυτό. Όμως, η ισότιμη μεταχείριση των πολιτών είναι κατά κύριο λόγο ζήτημα Δημοκρατίας. Και πιστεύω ότι όλοι συμφωνούμε ότι η προσπάθεια αξίζει τον κόπο.

Πριν δώσω το λόγο στην συντονίστρια της α΄ενότητος, σας μεταφέρω το χαιρετισμό και την αγάπη του Υπουργού Επικρατείας κ. Θεόδωρου Ρουσόπουλου.

Ευχαριστώ τους ομιλητές και όλους όσοι συμμετέχετε στη σημερινή εκδήλωση. Η παρουσία της καθεμιάς και του καθενός έχει τη δική της διάσταση και αξία. Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας.