ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΚΑΙ Ο ΤΡΟΠΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΟΥΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΕΧΝΗ

ΗΜΕΡΑ 2η

ΤΡΙΤΗ 19 ΙΟΥΝΙΟΥ 2007

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ: ΣΤΡΑΤΗΣ ΛΙΑΡΕΛΗΣ

Μ. ΠΑΠΑΔΑ: Καλημέρα σας. Σας καλωσορίζω στην 2η ημέρα των εργασιών του συνεδρίου μας. Ο κύριος Λιαρέλλης είναι καθ' οδό σε λίγα λεπτά θα είναι μαζί μας, αλλά έτσι θα έχουμε την ευκαιρία να πω σε όσους δεν γνωρίζουν και δεν μπόρεσαν να παρακολουθήσουν, χθες τελείωσε το πρώτο διεθνές φεστιβάλ με θέμα ντοκιμαντέρ και αναπηρία. Έχουμε τη χαρά σήμερα να είναι κοντά μας η καλλιτεχνική διευθύντρια του φεστιβάλ η κυρία Μαίρη Χατζημιχάλη Παπαλιού οπότε στο διάστημα αυτό μπορεί να σας παρουσιάσει τις ταινίες που βραβεύτηκαν μέχρι να ξεκινήσουμε κανονικά με το κύριο Λιαρέλλη. Κυρία Παπαλιού έχετε το λόγο.

Μ. ΧΑΤΖΗΜΙΧΑΛΗ - ΠΑΠΑΛΙΟΥ: Γεια σας χαίρομαι που βρίσκομαι κοντά σας, όπως θα διαβάσατε και ίσως γνωρίζετε η συμμετοχή ήταν συγκλονιστική στο φεστιβάλ. Είχαμε 350 ταινίες από τις οποίες διαλέξαμε 40 ταινίες από όλα τα μέρη του κόσμου. Βραβεύτηκαν πέντε ταινίες, αλλά επειδή ήταν το επίπεδο και υψηλό, τόσο καλλιτεχνικά όσο και σε κοινωνικό επίπεδο. Δοθήκανε επί πλέον κάποια βραβεία όχι βέβαια χρηματικά για τη συγκλονιστική δουλειά και άλλων ταινιών, γιατί ήταν πάρα πολύ δύσκολο να μείνουν κάποιες ταινίες και αυτές με ένα ευχαριστώ και ένα μπράβο ας πούμε γι' αυτό που ήταν.

Οι ταινίες λοιπόν, που βραβεύτηκαν ήταν οι εξής, σας λέω και κάποια πράγματα έτσι, δύο κουβέντες για τη κάθε μια. Από την Ελλάδα ήταν το «Μaster piece», ήταν μετά το «Brand Amax» ήταν «O χορός του Φοίνικα», εάν θέλετε και λίγες κουβέντες, δεν ξέρω εάν έχετε όλοι το βιβλίο, μπορεί να σας πω μετά. Ήταν η ταινία «Πρόσκληση σε χορό», ήταν η ταινία «Όνειρα πέραν από την όραση» και βέβαια το τιμητικό έτσι βραβείο για την ενδιαφέρουσα δουλειά ήταν το «πώς τρώγεται ένας ελέφαντας» που είναι κοντά μας και ο κύριος R. Randall που θα μπορούσε ίσως μια που είναι εδώ, να πει και πέντε πράγματα, γιατί έχει πολύ ενδιαφέρον η ματιά του και πάνω στα ψυχιατρεία και στην τρέλα. Το "my eyes", που ήταν και η ταινία με την οποία ξεκίνησε το φεστιβάλ.

Υπήρξε πολύς κόσμος που ήλθε στο φεστιβάλ, κοινωνική συμμετοχή, δηλαδή, κάθε μέρα που ήταν και πρωτόγνωρο για μας τους ντοκιμαστερίστες στην Ελλάδα και Άνθρωποι με αναπηρία και χωρίς αναπηρία. Ήταν κατάμεστες οι αίθουσες, πάνω από 350 άτομα σε πρωινές προβολές, πολλές φορές ήταν και όρθιοι. Και το λέω αυτό με συγκίνηση και χαρά, γιατί σημαίνει ότι πραγματικά είναι ένας κοινωνικός διάλογος και μία γιορτή ήταν αυτό το φεστιβάλ για όλους μας.

Ανταλλάξαμε εμπειρίες γινόντουσαν πολύ ενδιαφέρουσες συζητήσεις στον καλλιτεχνικό, κοινωνικό διάλογο και νομίζω ότι είναι ένα λιθαράκι σημαντικό που μας ενώνει όλους. Αυτά για το φεστιβάλ. Κύριε Randall εάν θέλετε να πείτε πέντε πράγματα και εσείς. Ο κύριος Randall εάν θα μπορούσε για μένα που είναι η πρώτη φορά που κάνω αυτό το φεστιβάλ να είναι ένας δάσκαλος και ελπίζω του χρόνου, επειδή ήδη του το έχω προτείνει, που είναι πολύτιμη η εμπειρία του να είναι κοντά μας, να μας μιλήσει και να μας πει κάποια πράγματα και για τα φεστιβάλ που γίνονται πατρίδα στην μας μας ενδιαφέρει όλους να τα ακούσουμε. Ευχαριστώ πολύ κύριε Randall.

R. RANDALL: Σας ευχαριστώ πολύ κυρία Χατζημιχάλη για τα καλά σας λόγια. Θα ήθελα να ξεκινήσω κατ' αρχήν με το να σας καλωσορίσω στον κινηματογράφο.

Προβολή video

Ήταν μια μικρή γεύση από τις ταινίες που προβάλλαμε στο φεστιβάλ το 2006 πέρσι. Θα ήθελα να ευχαριστήσω το κύριο Ρουσόπουλο, Υπουργό Επικρατείας καθώς και τη Γενική Γραμματέα Επικοινωνίας τη κυρία Παπαδά και όλους τους φίλους καινούργιους και παλαιούς που παρίστανται σήμερα εδώ.

Λέγομαι Randall και είμαι διευθυντής του φεστιβάλ Other Film στη Μελβούρνη. Όπως και το φεστιβάλ Le Motion, είμαστε ένα καινούργιο και νεαρό φεστιβάλ. Δύο φορές έχει διοργανωθεί μέχρι στιγμής. Δεν είμαστε δάσκαλοι, αλλά είμαστε μαθητές. Μαθαίνουμε και μάλιστα είμαστε πρόθυμοι να μάθουμε. Παρουσιάζουμε ταινίες όλων των ειδών, από, με και για ανθρώπους με αναπηρία.

Επειδή είναι πρωί θα ήθελα να συμμετάσχετε με κάποιο τρόπο. Να μην είστε αμήχανοι. Θα ήθελα να κάνετε κάτι για μένα. Να δούμε τη διαφάνεια. Στο μεταξύ θα ήθελα να ευχαριστήσω το Γιάννη που μας βοηθάει πολύ. Θα ήθελα να τον χειροκροτήσετε παρακαλώ. Βοηθάει στην παρουσίαση της ομιλίας μου. Έχει εξαιρετικό χιούμορ όπως κατάλαβα, γιατί είναι πολύ ευέλικτος και πραγματικά τον πιέζω συνεχώς να κάνει όλο και περισσότερα.

Το πρώτο ερώτημα λοιπόν. Σηκώστε το χέρι σας εάν συμφωνείτε με αυτή τη δήλωση. Η καταπληκτική τέχνη εξυπηρετεί όλους, η κακή τέχνη δεν εξυπηρετεί κανένα. Σηκώστε το χέρι εάν διαφωνείτε με αυτή τη δήλωση. Σηκώστε το χέρι εάν ποτέ δεν σηκώνετε τα χέρια σας σε συνέδρια. Ευχαριστώ πολύ.

Θα σας πάρω μαζί μου σε μια προσωπική διαδρομή αυτού του φεστιβάλ, πώς ξεκίνησε, πώς συνέχισε, τι βοήθησε να δημιουργηθεί και τι συμβαίνει τώρα. Αυτό το φεστιβάλ λοιπόν, ξεκίνησε όπως πολλά καλά πράγματα, πίνοντας ένα ποτήρι κρασί με φίλους που συνεργαζόμαστε με ανθρώπους με αναπηρία στο θέατρο, στον κινηματογράφο και στις τέχνες. Και προέκυψε μία φυσική ερώτηση. Γιατί δεν υπάρχει ένα φεστιβάλ κινηματογράφου για την αναπηρία; Είναι φυσιολογικό να υπάρχει. Και τελικά αποφασίσαμε να το κάνουμε, γιατί ακούστηκε σαν πολύ καλή ιδέα.

Πήρα λοιπόν, την ιδέα, την παρουσίασα στον Οργανισμό ACCESS που είναι ένας οργανισμός για τις τέχνες και την αναπηρία του 2002 και μου είπαν ότι είναι εξαιρετικός ο χώρος που τους πρότεινα αυτό, γιατί είχαν σκοπό να διοργανώσουν μια εκδήλωση για άτομα με αναπηρία. Τότε λοιπόν, ακούστηκε σαν καλή ιδέα γενικώς και ψηφίσαμε, ήμασταν 20 άτομα με και χωρίς αναπηρίες, ήμασταν καλλιτέχνες, κινηματογραφιστές, κλπ. Αυτό που κυρίως θέλαμε να κάνουμε είναι να δούμε πώς θα δημιουργήσουμε κάτι που θα προκαλέσει τον τρόπο που βλέπουμε τα πράγματα ως κοινωνία. Τον τρόπο που βλέπουμε την αναπηρία ως κοινωνία. Τώρα να γενικεύσω λίγο. Νομίζω ότι το πρόβλημα που εντοπίσαμε ότι αν και 20% του αυστραλιανού πληθυσμού θεωρείται πώς έχει κάποιου είδους αναπηρία, γενικά είναι αόρατος αυτός ο πληθυσμός στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης. Δεν αναπνέει καθόλου τον αέρα των ΜΜΕ και μάλιστα η τέχνη για την αναπηρία δεν παρουσιάζεται, δεν είναι αξιόπιστη και δεν είναι και ορατή. Δηλαδή, ότι δεν είναι ορατό δεν είναι και αξιόπιστο.

Θα προσπαθήσουμε να κάνουμε τρία πράγματα. Είπαμε λοιπόν, θα αναζητήσουμε τα χρήματα και θα δημιουργήσουμε ένα φεστιβάλ και θέλουμε να κάνουμε τρία πράγματα. Το πρώτο να παρουσιάσουμε αξιόπιστες αναπαραστάσεις, τις εμπειρίες της αναπηρίας στην οθόνη και να προάγουμε γενικώς μάλλον το έργο σεναριογράφων, κινηματογραφιστών, σκηνοθετών, αλλά και ηθοποιών με κάποια αναπηρία. Και να έχουμε και πρόσβαση στο σινεμά εύκολα.

Νομίζω ότι ο κινηματογράφος είναι τα πιο δύσβατα μέρη στον κόσμο, δεν είναι εύκολο να έχει κανείς πρόσβαση στον κινηματογράφο. Θα εξηγήσω τι εννοώ σε λιγάκι. Όταν ξεκινήσαμε λοιπόν, δεν ξέραμε εάν υπάρχουν άλλα παρόμοια φεστιβάλ στον κόσμο. Χάρις στον διαδίκτυο, διαπιστώσαμε ότι υπάρχουν 18 τέτοια φεστιβάλ κινηματογράφου για την αναπηρία και ήταν εξαιρετική στιγμή τότε, μάλλον μόνο τώρα είναι εξαιρετική στιγμή είναι ο Οτσαλάρ εδώ, που ήταν ο σκηνοθέτης και μέλος της κριτικής επιτροπής χθες στο φεστιβάλ. Λοιπόν είναι εξαιρετική η στιγμή σήμερα εδώ, γιατί έχουμε τρεις κινηματογραφιστές με αναπηρία. Θα ήθελα εάν είναι δυνατόν να χειροκροτήσουμε τον Οτσαλάρ για να αναγνωρίσουμε την προσφορά του.

Επειδή το μεγαλύτερο πρόβλημα που θα ήταν, ήταν να αντιμετωπίσουμε αξιοπιστία ως φεστιβάλ για την αναπηρία, θέλαμε να προσελκύσουμε ένα νέο κοινό, καινούργιο κοινό, δεν θέλαμε να προσελκύσουμε τους ανθρώπους που συνήθως πηγαίνουν σε εκδηλώσεις για την αναπηρία. Θέλαμε ένα νέο ποικίλο και μεγάλο κοινό, γιατί διαφορετικά, γιατί να δαπανήσουμε πολλές φορές το χρόνο, όταν έχει ένα μεγάλο κοινό, ανθρώπων μπορεί να μην ενδιαφέρονται, ή να μην έχουν καμία σχέση με την αναπηρία. Γιατί να το ξεκινήσουμε καν. Πίστευα ότι χρειαζόταν πολλή σκληρή δουλειά και πράγματι χρειάστηκε και η Μαρία ξέρει πραγματικά τι εννοώ, ακριβώς τι εννοώ. Θα ήθελα επίσης να ευχαριστήσω και τα μέλη της Ομάδας της Μαρίας, που δεν είναι εδώ σήμερα. Είναι κάπου και διασκεδάζουν ακόμα. Τους αφήσαμε στις 2 και μισή χθες τη νύχτα και συνέχιζαν εκείνοι. Φαντάζομαι ότι ακόμα συνεχίζουν κάπου να διασκεδάζουν.

Νομίζω ότι το 2003 όταν σχεδιάζαμε το πρώτο μας φεστιβάλ βρεθήκαμε σε μια κατάσταση, σε ένα φαύλο κύκλο. Θέλαμε να παρουσιάσουμε ταινίες που θα άλλαζαν τον τρόπο με τον οποίο η κοινωνία θεωρεί, ή βλέπει την αναπηρία, αλλά πώς να προσελκύσεις αυτό το κοινό. Να παρακολουθήσει αυτές τις ταινίες κατ' αρχάς. Εάν δεν είναι αξιόπιστη αυτή η τέχνη για την αναπηρία πώς θα προσελκύσεις τους ανθρώπους να έλθουν να τις παρακολουθήσουν. Πρέπει να ξεπεράσουν τους φραγμούς. Να τους βοηθήσουμε να ξεπεράσουμε τους φραγμούς. Τέτοια πράγματα σκεφτόμασταν. Σκεφτήκαμε επίσης τι θα τραβήξει την προσοχή των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης, πώς τους προσελκύεις, πώς έρχονται να σε δούνε.

Σκεφτόμαστε η αναπηρία δεν έχει κανενός είδους ενδιαφέρον για τα ΜΜΕ, δεν είναι καθόλου σέξι, δεν τραβά την προσοχή τους. Σκεφτήκαμε λοιπόν, ότι ο κινηματογράφος είναι όμως σέξι και σκεφτήκαμε να συνδυάσουμε και τα δύο, κινηματογράφο και αναπηρία. Είχαμε 50% πιθανότητες να πετύχουμε.

Στη Μελβούρνη αλλά και παγκοσμίως πιστεύω τα ΜΜΕ δεν ξέρουν πώς να παρουσιάσουν, μάλλον πως να συνδυάσουν την τέχνη με την αναπηρία. Μάλλον ξέρουν και νιώθουν και αμηχανία. Την παρουσιάζουν με πατροναριστικό και απλουστευτικό τρόπο. Ουσιαστικά χρησιμοποιούν μια σειρά από όρους, οι οποίοι δείχνουν την αμηχανία τους.

Εμείς ως φεστιβάλ θέλουμε να είμαστε πολύ προσεκτικοί με τον τρόπο που θα αντιμετωπίζαμε τα ΜΜΕ, γιατί είχαμε διάφορες ιστορίες που θέλαμε να παρουσιάσουμε. Ουσιαστικά όμως δεν θέλαμε με το γνωστό τρόπο παρουσίασης των ΜΜΕ, θέλαμε να καταστούμε αξιόπιστοι και να είναι και αξιόπιστο και το φεστιβάλ μας.

Ξέραμε ότι οι ταινίες που θα παρουσιάζαμε θα έπρεπε να ήταν καταπληκτικές ταινίες, γιατί εάν παρουσιάζαμε ταινίες οι οποίες είναι κακής ποιότητας, τότε πιστεύαμε ότι αυτό θα επιβεβαίωνε όλους τους ιδεασμούς που υπάρχουν στην κοινωνία για την αναπηρία. Δηλαδή, ότι ο κόσμος της αναπηρίας δεν παρουσιάζει, δεν έχει τις ικανότητες να παρουσιάσει καλές ταινίες. Δεν θέλαμε να το επιβεβαιώσουμε αυτό και άρα η τέχνη μας έπρεπε να είναι εξαιρετική. Και ξέχασα να δείχνω και τις διαφάνειές μου στο μεταξύ. Οπότε θα τις παρουσιάσω τώρα γρήγορα για να φτάσω στο σημείο της ομιλίες μου. Φωτογραφίες από κάποιες ταινίες που παρουσιάσαμε πέρσι.

Επειδή συνειδητοποιήσαμε ότι θα ήταν δύσκολο να προσελκύσουμε το κοινό στο σινεμά, στον κινηματογράφο, αφού δεν είναι αξιόπιστη ήδη η τέχνη για την αναπηρία, αποφασίσαμε ότι θα έπρεπε να ξεκινήσουμε την προώθηση πριν το φεστιβάλ. Τι κάναμε λοιπόν; Σκεφτήκαμε με ποιο τρόπο θα προωθήσουμε τον εαυτό μας, ότι θα πρέπει να είναι ένας πολύ δυνατός τρόπος. Θέλαμε να δώσουμε μια ισχυρή υπόσχεση, χρησιμοποιώντας το marketing λέγοντας και υποσχεθήκαμε στον κόσμο ότι θα παρακολουθήσουν εξαιρετικό κινηματογράφο. Θέλαμε να του δώσουμε αυτή την υπόσχεση και το κάναμε αυτό, με ένα σχέδιο marketing δημοσιότητας, προώθησης του φεστιβάλ, θέλαμε καλά γραφικά, τα οποία θα προκαλούσαν και θα παρουσίαζαν και ενδιαφέρον και με κάποιο είδος branding του φεστιβάλ ώστε με την πάροδο του χρόνου να είναι αναγνωρίσουμε αυτό το φεστιβάλ. Και στη συνέχεια να το προστατεύουμε, γιατί πολύ συχνά στον κόσμο της αναπηρίας, στο χώρο της αναπηρίας οι άνθρωποι πιστεύουν ότι μπορούν να κλέβουν τη δουλειά άλλων και να την χρησιμοποιούν και λέμε όχι, όχι.

Έπρεπε να τηλεφωνήσουμε στους ανθρώπους και να τους πούμε, δεν μπορείς να ισχυρίζεσαι να είσαι μέλος του φεστιβάλ μας, παρουσιάζοντας τη δουλειά άλλων και να καπηλευτείς το δικό μας φεστιβάλ για τη δική σου προβολή. Θέλουμε επίσης αξιόπιστους χορηγούς και χρηματοδότες, που να αφορούν τη τέχνη, το κινηματογράφο, οργανισμοί, θεσμοί αλλά και άλλου είδους κοινωνικές υπηρεσίες θέλουμε να ταυτιστούμε με τέτοιου είδους φορείς.

Φροντίσαμε να έχουμε διεθνείς προσκεκλημένους, γιατί αυτό θα είναι καλό για την αξιοπιστία μας επίσης, όπως και το Emotion Festival απέδειξε ότι οι προσκεκλημένοι ήταν πολύ χρήσιμοι μιλώντας για τις ταινίες τους. Όταν μιλάνε για τις ταινίες τους επιβεβαιώνουν την ύπαρξη του festival. Το άλλο πολύ σημαντικό και το οποίο σκέφτηκα είναι ότι δεν θα έπρεπε να υπάρχει η λέξη αναπηρία στον τίτλο του φεστιβάλ. Ήταν η άποψή μου αυτή. Πολλοί της ομάδας μου διαφωνούσαν. Το δικό μου επιχείρημα ήταν, ότι έχουμε ένα φραγμό, έχουμε εμπόδια να φέρουμε το κόσμο στον κινηματογράφο, στο φεστιβάλ να μας δούνε. Εάν χρησιμοποιήσουμε τη λέξη αναπηρία, μπορεί να είναι πολύ πιο δύσκολο να το ξεπεράσουμε αυτό το εμπόδιο. Κέρδισα με τη θεωρία μου, έπρεπε μετά να δοκιμαστεί και η θεωρία μου, όμως βάλαμε στον υπότιτλο εάν θέλετε του τίτλου τη λέξη αναπηρία. Βρήκαμε ένα είδος όμως συμβιβασμό τέλος πάντων ή με το The Other Film Festival ταινίες για άτομα με αναπηρία.

Ήλθαν άνθρωποι με και χωρίς αναπηρία, το παρακολούθησαν και είχαμε πραγματικά πολύ σημαντικές συζητήσεις για το θέμα αυτό. Γελάσαμε πολύ. Το χιούμορ συχνά είναι μαύρο, πολύ μαύρο, πράγματα που θα ήθελα να πω αλλά δεν μπορώ και πραγματικά είναι από τα στοιχεία που μου αρέσουν πάρα πολύ στο festival αυτό. Συζητάμε πολύ ανοικτά για μια σειρά από πράγματα που γενικά δεν συζητούνται στο ευρύ κοινό, στην κοινωνία. Είμαστε πολύ προσεκτικοί. Και κάθε ταινία την απολαμβάνω, δεν χρειάζεται να προσέχω, γιατί βγαίνει η αλήθεια τελικά έτσι.

Εστιάσαμε στην τέχνη πρώτο και κατά δεύτερο στην αναπηρία. Όπως είπα και νωρίτερα προσπαθήσαμε να ελέγξουμε τα ΜΜΕ και τον τρόπο που παρουσιάσανε το festival μας, μάλλον με περιορισμένη επιτυχία, γιατί στους δημοσιογράφους δεν τους αρέσει καθόλου να τους λένε, πώς θα πρέπει να γράφουν τα άρθρα τους, ή πώς θα παρουσιάζουν τα ρεπορτάζ τους. Ωστόσο προσπαθήσαμε να δημιουργήσουμε και να καλλιεργήσουμε σχέσεις με τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, έναν εκπρόσωπο κάθε μέσο, τηλεόραση, ραδιόφωνο κλπ. Προσπαθήσαμε να δημιουργήσουμε επίσης και σχέσεις χορηγίας και χορηγούμενου, χορηγού και χορηγούμενου με κάποια ΜΜΕ. Δεν έχει σημασία τι υλικό δίνεις στον κόσμο, ή στα ΜΜΕ, πολλές φορές προσθέτουν τον δικό τους τόνο εάν θέλετε στον τρόπο παρουσίασής τους, θέλουμε να το ελέγξουμε αυτό με κάποιο τρόπο.

Όπως συνειδητοποιείται δεν είμαι καθόλου το τύπος του power point βλέπετε πάλι ξέχασα τις διαφάνειές μου. Τέλος πάντων, είναι κάποιες ακόμα φωτογραφίες από το προηγούμενο festival. Θα επιστρέψω στην υπέροχη τέχνη, καταπληκτική τέχνη. Σκεφτείτε τι πιστεύετε ότι είναι καταπληκτική τέχνη, υπέροχη τέχνη και γιατί σας ενδιαφέρει, τι σας προσφέρει. Θα σας πω εγώ γιατί με ενδιαφέρει. Μου αρέσει να συγκινούμαι, μου αρέσει να κλαίω και να γελάω. Θέλω να αλλάζω. Μιλώ για καταπληκτική τέχνη. Θέλω να έρχομαι αντιμέτωπος με καταστάσεις, να αισθάνομαι πρόκληση αλλά και σύγχυση, θέλω να βλέπω τις εμπειρίες των άλλων. Είναι κάτι διαφορετικό και μάλιστα κάτι το σημαντικό.

Επίσης θέλω να δω και τον ίδιο μου τον εαυτό με κάποιο τρόπο Μέσα στην τέχνη, γιατί έτσι νιώθεις λιγότερο μόνος και θα σας πω, γιατί δεν μου αρέσει η τέχνη, γιατί δεν βλέπω την τέχνη, γιατί δεν θέλω να εκπαιδεύομαι. Δεν θέλω να πάω επειδή είμαι καλή, μου κάνει καλό, ή γιατί πρέπει να αξίζει, ή γιατί πρέπει να υποστηρίζω τους καλλιτέχνες, δεν είναι αυτοί οι λόγοι, για τους οποίους μου αρέσει καταπληκτικά.

Ως festival κινηματογράφου δεν έχεις απόλυτο έλεγχο στις ταινίες που θα υποβληθούν ως υποψήφιες για το festival και ένας από τους λόγους που είμαι διευθυντής του the οther festival είναι γιατί ξέρω πώς να αξιοποιώ την ισχύ μου για το καλό και όχι για το κακό.

Την ισχύ, δηλαδή, για να λες ψέματα, για να κοροϊδεύεις, για να εξαπατάς. Δώσαμε μια μεγάλη υπόσχεση ότι θα δούνε οι άνθρωποι έναν καταπληκτικό κινηματογράφο και δεν είχαμε λάβει ακόμα ούτε μία ταινία. Έπρεπε λοιπόν, να δείχνω ήρεμος κατά την προώθηση του festival από τα πρώτα βήματα. Τα festival περιμένουν μάλλον τις ταινίες να υποβληθούν και στη συνέχεια θα υποβληθούν στον κοινό. Πρέπει να έχεις έναν τελικό έλεγχο ως προς το τελικό προϊόν, αλλά κατ αρχάς έχεις παθητικό ρόλο. Περιμένεις να σου έλθουν οι ταινίες. Λοιπόν, ήλθανε οι ταινίες, ήμασταν ικανοποιημένοι , ήταν το πρώτο festival δουλέψαμε σκληρά για 6 μήνες μέχρι τη διοργάνωση του πρώτου festival. Στις 10 το πρωί το Σάββατο μάλιστα ξεκίνησε το festival στην πρώτη συνεδρίαση, στην πρώτη προβολή, εκείνο το Σάββατο. Μαντέψτε πόσοι ήλθαν να το δούνε το Σάββατο το μεσημέρι. 5 άτομα. Λοιπόν, είναι σκληρή η στιγμή. Αργότερα 20, 30, νομίζω ότι στη καλύτερη περίπτωση είχαμε 80 άτομα σε μια προβολή για μία αίθουσα για 200 άτομα. Δεν θέλαμε καθόλου να διώξουμε βέβαια όλους αυτούς τους ανθρώπους.

Μετά το festival σκεφτήκαμε, τι θα κάνουμε. Είπανε όλοι καταπληκτικά ήλθαν άνθρωποι. Και εγώ έλεγα όχι, όχι ήταν μάλλον μία αποτυχημένη διοργάνωση δεν μας αρκούν αυτά. Δουλέψαμε λοιπόν, σκληρότερα. Πήγαμε στους οργανισμούς για άτομα με αναπηρία, είχαμε προσωπική επαφή, με όλα τα άτομα και τα μέλη τους, για να τους πάρουμε με το μέρος μας. Να έλθουν να μας βοηθήσουν. Ήλθαμε λοιπόν, σε επαφή με την ίδια τη κοινότητα των ενδιαφερομένων κάτι που δεν κάναμε στο πρώτο festival, γιατί θέλαμε ένα festival κινηματογράφου που θα προσέλκυε το κοινό του κινηματογράφου γενικότερα. Αλλά το φυσικό μας κοινό είναι οι άνθρωποι με αναπηρία που δουλεύουν για ανθρώπους με αναπηρία. Είναι άτομα με αναπηρία.

Άρα λοιπόν, είχαμε περισσότερους προσκεκλημένους την επόμενη φορά και 1.500 άτομα ήλθαν στο festival. Σε τέσσερις προβολές πουλήθηκαν όλα τα εισιτήρια. Μεγάλη επιτυχία. Ήδη στο Emotion αυτά επετεύχθησαν από την πρώτη απόπειρα. Πήγανε πολύ καλύτερα στην πρώτη τους προσπάθεια από ότι εμείς στη δική μας πρώτη. Καταπληκτικά. Και είναι καταπληκτικό γιατί εάν συνεχίσει έτσι ποιος ξέρει πού θα φτάσει. Θα έχει το δικό του βίο τώρα και στο μέλλον, ιδίως όταν υπήρχε και ένα συνέδριο που θα είναι παράλληλη εκδήλωση του festival και όχι το ανάποδο το festival με παράλληλη εκδήλωση του συνεδρίου.

Κάτι άλλο που κάναμε: Παρουσιάσαμε λιγότερες ταινίες τη δεύτερη χρονιά. Και είπα στην επιτροπή επιλογής κάθε ταινία που θα επιλέγεται θα πρέπει να την επιλέγετε με το εξής κριτήριο. Εάν το κοινό έλθει και δει μόνο μία ταινία θα κρίνει όλο το festival με βάση αυτή την ταινία. Αν θα είναι κακή, θα είναι όλο το festival κακό κατά την άποψή τους. Άρα κάθε ταινία θα πρέπει να πουλάει με κάποιο τρόπο το festival. Θα πρέπει να είναι μια καταπληκτική ταινία. Το κάναμε λοιπόν και αυτό.

Για το μέλλον τώρα. Το festival έχει λοιπόν τη θέση να παρουσιάζει, να συνεχίσει να παρουσιάζει καταπληκτικές ταινίες, γνήσιες, προκλητικές και ψυχαγωγικές. Καλόν είναι να απομακρυνθούμε από αυτή την ιδέα της πρόσβασης της αναπηρίας. Θα είναι καθολική η πρόσβαση, κάθε άνθρωπος, κάθε άτομο μπορεί να έρχεται στο festival μας και να βλέπει και να απολαμβάνει τις ταινίες του festival όχι πρόσβαση μόνο για άτομα με αναπηρία, αλλά για όλους τους ανθρώπους.

Επίσης, θέλουμε να σχεδιάσουμε και να δημιουργήσουμε το σινεμά, το κινηματογράφο του μέλλοντος, που θα είναι προσβάσιμος σε όλους. Μπορείτε να την κλέψετε εάν θέλετε αυτή την ιδέα. Μπορεί να το κάνετε εσείς πρώτοι καταπληκτικά. Ήθελε η Μελβούρνη να είναι η πατρίδα του πρώτου festival καθολικής πρόσβασης. Ακόμα και εάν χρειαστεί να παραβούμε τους νόμους της φύσης και να αγνοήσουμε το νόμο της βαρύτητας, θέλω να τα καταφέρουμε παρόλα αυτά, να παρουσιάζουμε όλες τις ταινίες που είναι εκεί τις mainstream ταινίες. Γιατί όχι.

Υπάρχουν πολλά πράγματα στην παρουσίασή μου, για τα οποία δεν σας μίλησα. Δεν μίλησα για τις υπηρεσίες πρόσβασης που παρέχουμε. Δεν μίλησα για τα πολιτικά, ηθικά και φιλοσοφικά ζητήματα που μας κινητοποιούν ως ομάδα. Δεν μίλησα για τον τρόπο με τον οποίο δεσμευόμαστε, ή εάν θέλετε συνεργαζόμαστε με τη κοινότητα των ατόμων με αναπηρία. Αυτά είναι θέματα για μια άλλη συνάντηση. Και σας αφήνω με μία σκέψη. Μία σκέψη που με συντηρεί εμένα στην πορεία μου, στην πορεία μας. Ξέρετε τι είναι περιπέτεια; Τι είναι μία περιπέτεια; Είναι οτιδήποτε δεν ξέρεις πώς θα τελειώσει. Ευχαριστώ πολύ.

Να ρωτήσω κάτι σύντομα. Είχαμε και ένα άλλο μικρό τμήμα ταινίας και μου ζητήθηκε να μη παρουσιάσω μέρος αυτής της ταινίας, γιατί είχε μια σκηνή σεξ να ρωτήσω λοιπόν, το κοινό. Υπάρχει κάποιος ο οποίος δεν θέλει να το δει; Αν υπάρχει έστω και ένας που δεν θέλει δεν θα το παρουσιάσω. Αλλά υπάρχει κάποιος που δεν θέλει να δει αυτό το τμήμα της ταινίας; Μια σκηνή σεξ; Κάποιος που δεν θέλει να το δει. Κανείς. Να δούμε και το άλλο λοιπόν. Μάλλον ακούγομαι κακός αλλά έχω εγώ το μικρόφωνο τώρα. Έχω και τη κυρία Παπαδά αλλά θα με μαλώσει και θα πω ναι, ναι ξέρω, αλλά ήθελα να το δούμε.

Προβολή video

Μ. ΠΑΠΑΔΑ: Περιμένοντας τον κ. Λιαρέλλη παρουσίασα τον κ. Randall, διευθύνει ένα από τα μεγαλύτερα festival, τον ευχαριστούμε που μοιράστηκε μαζί μας το ταξίδι του από την αρχή, από τον αγώνα που έκανε όλα αυτά τα χρόνια. Μοιράστηκε μαζί μας βέβαια και τα όνειρά του. Τον ευχαριστούμε πάρα πολύ. Έχουμε τη χαρά να έχουμε μαζί μας σήμερα τη κυρία Alison Lapper. Η κυρία Lapper είναι καλλιτέχνης εικαστικός. Όμως ήλθε ο κύριος Λιαρέλλης. Θα διακόψω, γιατί είναι ένας εξαιρετικά έμπειρος δημοσιογράφος, είναι από τους καλύτερους παρουσιαστές που έχουμε.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ (ΣΤΡ. ΛΙΑΡΕΛΛΗΣ): Η κυρία Παπαδά πρέπει να πω ότι είναι φίλη μου και είπε τόσο καλά λόγια. Εγώ αισθάνομαι φοβερά άσχημα που καθυστέρησα, αλλά απλώς λόγω επικαιρότητας η εκπομπή που έχουμε το πρωί είχε μια καθυστέρηση. Ο Αντώνης εδώ πέρα φίλος και συνάδελφος μπορεί να το καταλάβει τώρα που τον βλέπω. Ξέρετε αισθάνθηκα φοβερά άσχημα και φοβερά περίεργα όταν από το γραφείο ενημέρωσης μου ζήτησαν να έλθω εδώ. Αντιλαμβάνομαι ότι η δουλειά που κάνουμε πάρα πολλές φορές είναι ο καταλύτης, είναι το εφαλτήριο για να δεχόμαστε κάποιες προσκλήσεις. Πολλές φορές δεν το αποδεχόμαστε, θεωρώντας ότι κάνουμε κάτι σπουδαίο, κάτι πολύ σημαντικό, που ωστόσο δεν είναι έτσι, ειδικά όταν καλείσαι να συντονίσεις, ή να παρουσιάσεις μια συζήτηση, ή να παρουσιάσεις κάποιους ανθρώπους, για τους οποίους πραγματικά περισσεύουν τα λόγια.

Εμείς οι δημοσιογράφοι παγκοσμίως και στην Ελλάδα περισσότερο, ιδίως εμείς που ασχολιόμαστε με τα ηλεκτρονικά Μέσα έχουμε κατορθώσει να κάνουμε τις λέξεις να χάνουν το όνομά τους. Έχουμε κατορθώσει να ξεφτιλίζουμε έννοιες, όρους. Πρόκειται πραγματικά περί κατορθώματος, έτσι όταν μιλάμε για τους ανθρώπους με ειδικές ικανότητες, γιατί πιστεύω ότι έτσι πρέπει να προσεγγίζουμε το θέμα, αρχίζουμε να λέμε, τα μάτια της ψυχής τους, η δύναμη της θέλησής τους, τα οποία είναι πολλές φορές τόσο πεζά, τόσο ανόητα και πολλές φορές και κοινότυπα. Έτσι εγώ δεν θέλω να σας κουράσω, θέλω να δώσω το λόγο στη κυρία Alison Lapper. Το σημείωμα εδώ, δεν σας κρύβω ότι πάντοτε όλοι εμείς ερχόμαστε και με το σχετικό brief για να τα πούμε πολύ όμορφα. Λέει ότι με τη ζωή της και το έργο της έχει προκαλέσει το έντονο ενδιαφέρον των μέσων επικοινωνίας σε όλο το κόσμο. Εγώ θα έλεγα ότι το σχόλιο αυτό την αδικεί, έχει δώσει κάτι πάρα πάνω και αυτό το πάρα πάνω, θα παρακαλούσα να μας το καταθέσει. Ευχαριστώ.

Α. LAPPER: Σας ευχαριστώ. Είμαι καλλιτέχνης, εικαστικός και ξέρω πόση δύσκολη μπορεί να είναι η δουλειά μας, όπως και πόσο δύσκολο είναι να κάνεις τον άνθρωπο, το κόσμο να ενδιαφερθεί για τη δουλειά σου, ιδίως εάν είναι λίγο προκλητική. Και ξέρω ότι έχουμε πολλά ακόμα να κάνουμε. Εγώ χρησιμοποιώ πολύ το γυμνό στα έργα μου. Και όταν ήμουν έγκυος το ίδιο έκανα, κατόπιν έγινα μητέρα, ακόμα και σήμερα ανακαλύπτω ότι πολλοί δυσκολεύονται να χρησιμοποιήσουν ότι χρησιμοποιώ το σώμα μου στην τέχνη και εξακολουθώ και εγώ να εκπλήσσομαι.

Κάποτε ιδιοκτήτης πινακοθήκης, γκαλερί μου είχε πει ότι ο κόσμος δεν θα αγοράσει τα έργα μου, γιατί κάθε φορά αισθάνονται ενοχές ή περίεργα. Ποτέ δεν κατάλαβα τι εννοούσε με αυτή τη δήλωσή του ο ιδιοκτήτης της γκαλερί. Θεωρώ ότι όταν κανείς είναι καλλιτέχνης σίγουρα έχει να αντιπαρέλθει πολλούς φραγμούς. Και πολύ συχνά μου λένε δεν έχεις βαρεθεί να χρησιμοποιείς εάν θέλεις το δικό σου το σώμα, ή τα δικά σου τα μέλη ως πολύ καλή τέχνη; Και λέω όταν θα σταματήσω να εργάζομαι με αυτό τον τρόπο, θα σημαίνει ότι ήλθε η ημέρα που η αναπηρία δεν θα καλείται πλέον αναπηρία, αλλά θεωρείται κομμάτι της ζωής μας. Κομμάτι της ζωής του ανθρώπου πάνω στη γη και ίσως κάτι τέτοιο να συμβεί και κατά τη διάρκεια του βίου μου. Μέχρι όμως να έλθει εκείνη την ημέρα, θεωρώ ότι θα πρέπει να κάνουμε χρήση ισχυρών εικόνων, αναπηρίας. Και συμφωνώ με όσα είπε και ο Rick προηγουμένως. Δεν θα πρέπει να συμβιβαζόμαστε. Θεωρώ ότι θα πρέπει να χρησιμοποιούμε όλα τα διαφορετικά Μέσα τα οποία διαθέτουμε, προκειμένου να ενισχύσουμε την ποιότητα και να βοηθήσουμε το κόσμο.

Δεν θέλω να πληρώνομαι γι' αυτό ακριβώς που κάνω, δεν θέλω κανείς να αισθάνεται οίκτο και θέλω να τυγχάνω και σεβασμού ως καλλιτέχνης. Βεβαίως και κινούμαστε προς αυτή τη κατεύθυνση σιγά - σιγά. Και νομίζω ότι τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και πάλι είναι κάτι που θα μπορούσε να μας βοηθήσει. Αν και δεν μπορούμε βεβαίως να ελέγξουμε τον τρόπο που μας απεικονίζουν.

Οι δημοσιογράφοι και ο κόσμος των μέσων, πιστεύω ότι θα πρέπει κάποιες φορές να προσέχουν τι ακριβώς λέμε και να μην το διαστρεβλώνουν. Κάποιες φορές ακούω πράγματα που θεωρούνται ότι τα δήλωσα εγώ και λέω μα δεν τα είπα έτσι. Τα πάντα εξαρτώνται από το πώς ακριβώς θέλεις να σε βλέπει ο κόσμος και πώς ακριβώς εσύ θέλεις να μεταφέρεις ένα μήνυμα στον κόσμο. Και πραγματικά ελπίζω, ότι το συνέδριο, όπως το σημερινό, όπως το δικό σας, που το θεωρώ εξαίρετο ουσιαστικά καταργούν φραγμούς και βοηθάει προκειμένου ο κόσμος να αρχίσει να συζητά ανοικτά ζητήματα.

Υπάρχει και μια θετική πλευρά στην όλη ιστορία. Θυμάμαι όταν ήμουν έγκυος ο κόσμος συχνά έλεγε στους διπλανούς μου, θεωρείς ότι ένας άνθρωπος όπως εκείνη θα πρέπει να μείνει έγκυος και πραγματικά εντυπωσιαζόμουν. Μα, πως είναι δυνατόν να σκέφτονται κάτι τέτοιο. Στον κάτω - κάτω τόσο αρτιμελείς άνθρωποι θα έκαναν κάποιο τέτοιο σχόλιο, για κάποιον άλλον άνθρωπο που επίσης είναι αρτιμελής. Θεωρώ ότι κανείς για κανέναν. Και μετά σκεφτόμουν εσύ θα το έκανες το παιδί;

Εγώ δεν αρνούμαι την πραγματικότητα της δικής μου ύπαρξης. Θεώρησα πολύ φυσιολογικό να μείνω έγκυος και θεωρώ ότι τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και οι αρτιμελείς άνθρωποι θεωρούν ότι έχουν κάθε δικαίωμα να κάνουν τοποθετήσεις και σχόλια όπως αυτό. Μα πως είναι δυνατόν ένας άνθρωπος σαν και αυτή να μείνει έγκυος. Εγώ πάλι δεν θα προέβαινα ποτέ σε τέτοιου είδους σχόλια.

Ίσως ένα τέτοιο σχόλιο να έκανε κάποιος φίλος από παλαιά όμως και πάλι, δεν θα έθετα ένα τέτοιο προβληματισμό, ο οποίος θεωρώ ότι είναι πολιτικά εσφαλμένος. Θεωρώ ότι έχω κάθε δικαίωμα να αποκτήσω παιδί και να γίνω μητέρα όπως και έπραξα. Θεωρώ πάντως ότι προφανώς συνέδρια όπως το παρόν και festival κινηματογράφου και ντοκιμαντέρ όπως το δικό σας, σίγουρα ενθαρρύνουν τη συνύπαρξη και τη συνάντηση ανθρώπων προκειμένου να ανταλλάξουν εμπειρίες και πληροφορίες, χωρίς καμία αίσθηση αμηχανίας ούτως ώστε να δούμε τις υπάρχουσες δυνατότητες. Γιατί υπάρχουν δυνατότητες και περιθώρια και είμαστε όλοι άνθρωποι. Μπορεί να είμαστε διαφορετικοί, διαφέρουμε από σας, αλλά είμαι περήφανη για τη διαφορετικότητά μου και εξακολουθώ να παραμένω άνθρωπος έχω τις ίδιες ανάγκες με οποιονδήποτε άλλον. Σας ευχαριστώ πολύ.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ: Εμείς να ευχαριστήσουμε τη κυρία Lapper. Βέβαια είπε ότι είναι περήφανη για τη διαφορετικότητά της. Εγώ δεν βλέπω διαφορετικότητα, επίσης είπε ότι πολλές φορές ακούει ανθρώπους των μέσων να προβληματίζονται για την επιλογή της να φέρει στον κόσμο ένα παιδί. Αν και δεν μπορώ να καταλάβω πώς μπορεί κάποιος να προβληματιστεί γι' αυτό, αναρωτιέμαι, επειδή η ίδια το έθεσε σε ότι αφορά την αρτιμέλεια. Σήμερα στην εκπομπή μας είχαμε ένα θέμα, διότι ένα παιδί 1,5 έτους εγκαταλείφθηκε στο δρόμο. Είμαι βέβαιος ότι οι γονείς αυτού του παιδιού δεν είχαν κανένα πρόβλημα σε ότι αφορά την αρτιμέλεια, είμαι όμως απολύτως βέβαιος ότι οι γονείς αυτού του παιδιού είχαν σοβαρό πρόβλημα στην ψυχή τους και στο μυαλό τους και αυτό είναι ίσως που πρέπει να αντιμετωπίσουμε και αυτό είναι ίσως που πρέπει να προσεγγίσουμε και το παράδειγμα της κυρίας Lapper είναι μάλλον ένα θετικό παράδειγμα.

Η κυρία Μαίρη Χατζημιχάλη - Παπαλιού είναι καλλιτεχνική διευθύντρια στο festival ντοκιμαντέρ. Του Εmotion pictures. Γνωστή στην Ελλάδα, ασχολείται με το κινηματογράφο ως παραγωγός και ως σκηνοθέτης. Με πολλά ντοκιμαντέρ, τηλεοπτικές σειρές, βραβευμένη. Ίσως βέβαια το μεγαλύτερο βραβείο είναι ότι πάρα πολλές από τις δουλειές της κοσμούν και μπορούν και μπορούν να βρεθούν σε πολλές βιβλιοθήκες πάνω από 500 του κόσμου και να γίνουν κτήμα και άλλων ανθρώπων.

Μ. ΧΑΤΖΗΜΙΧΑΛΗ - ΠΑΠΑΛΙΟΥ: Υπέρ του αδυνάτου είναι από το Λυσία.

Κυρίες και Κύριοι,

Στο θέμα της αντιμετώπισης προσώπων με κάποια μορφή αναπηρίας όλοι οι λαοί έχουν και τις καλές και τις κακές τους εμπειρίες_ είναι όμως παρήγορο πως όσο περνά ο καιρός τόσο η προκατάληψη και ο αποκλεισμός υποχωρούν, τόσο η κοινωνική αποδοχή και η κρατική μέριμνα κερδίζουν έδαφος στον κόσμο όλο.

Στο μεταξύ επιτρέψτε μου να θυμίσω κάποια ευοίωνα προδρομικά μηνύματα που στέλνει η ελληνική μυθολογική και ιστορική παράδοση.

Από τους δώδεκα θεούς του Ολύμπου ένας, ο Ήφαιστος θεός της φωτιάς και των μετάλλων, είναι κουτσός, και όταν η θεά Θέτιδα τον επισκέφτηκε στο εργαστήρι του, σηκώθηκε να την υποδεχτεί...,

Άδραξε χοντρό ραβδί και βγήκε

Κουτσαίνοντας και τρέχαν δίπλα του ν' ανεβαστούν το ρήγα

Χρυσές δύο βάγιες, απαράλλαχτες με ζωντανές κοπέλες_1

-τα πρώτα μαρτυρημένα ρομποτικά βοηθήματα!

Η περιγραφή από την Ιλιάδα του Ομήρου, που και ο ίδιος, αν πιστέψουμε το θρύλο γύρω από τη ζωή του, ήταν τυφλός. Οι Αρχαίοι το είχαν προσέξει, πόσο συχνά άνθρωποι με αναπηρία έχουν από τη φύση προικιστεί με άλλες, πνευματικές και καλλιτεχνικές, ικανότητες. Έτσι, ο Όμηρος δεν είναι ο μόνος ανάπηρος ποιητής και διανοούμενος: κουτσός ήταν κατά την παράδοση ο Τυρταίος, που τα πολεμικά τραγούδια του εμψύχωναν τους Σπαρτιάτες στη μάχη, τυφλός ο Τειρεσίας και άλλοι μάντεις, καθώς η έλλειψη της εξωτερικής όρασης αντιζυγιάζεται, όπως σωστά πίστευαν, από εξαιρετική ανάπτυξη της εσωτερικής.

Η επίσημη κρατική μέριμνα και υποστήριξη των αναπήρων νομοθετήθηκε πρώτη φορά τον 6ο αιώνα από το Σόλωνα τον Αθηναίο, που συγκαταλέγεται στους Επτά σοφούς. Αργότερα, περιγράφοντας τη λειτουργία της αθηναϊκής Δημοκρατίας, ο Αριστοτέλης έγραψε πως...

η Βουλή εξετάζει και τους αναπήρους_ γιατί υπάρχει ένας νόμος που ορίζει ότι όσοι έχουν περιουσία μικρότερη από τρείς μνες και κάποια σωματική αναπηρία τους εμποδίζει να εργάζονται, εξετάζονται από τη Βουλή, και παίρνουν από το Δημόσιο για τη διατροφή τους δύο οβολούς την ημέρα ο καθένας.2

Στις αρχές του 4ου π.Χ. αιώνα αυτό το επίδομα είχε εγκριθεί για ένα άγνωστο μας Αθηναίο_ και όταν κάποιος κακοθελητής κατάγγειλε πως δεν το δικαιούται, και ήταν να δικαστεί, ο αδύνατος (όπως ονομαζόταν τότε οι ανάπηροι) ζήτησε από διάσημο ρήτορα, το Λυσία, να του γράψει την αγόρευση του. Αυτός ο λόγος Υπέρ του αδυνάτου3 έχει σωθεί, και διαβάζοντας τον σταματούμε σε δύο χαρακτηριστικές φράσεις.

Στην πρώτη, ο αδύνατος απευθύνεται στη Βουλή, και λέει πως όλοι όσοι έχουν κάποια ατυχία, αυτό ζητούν και αυτό σκέφτονται: πως θα διαχειριστούν με τη λιγότερη δυνατή στεναχώρια το κακό που τους έτυχε_ και στη συνέχεια του λόγου διαπιστώνει πως ...η Πολιτεία αποφάσισε να δίνεται το χρηματικό βοήθημα, επειδή πίστευε ότι και στον καλό και στον κακό είναι κοινές οι τύχες όλων των πολιτών.

Λίγα λόγια μόνο για τη Βυζαντινή περίοδο, τότε που η κοινωνική μέριμνα για τους τα σώματα κεκακωμένους αποτελούσε χριστιανική υποχρέωση- τότε που ο Μέγας Βασίλειος είχε ιδρύσει κοντά στην Καισάρεια τεράστιο θεραπευτικό και προστατευτικό ίδρυμα, την Βασιλειάδα, τότε που στην Τραπεζούντα του Πόντου ο όσιος Θεοδόσιος έγινε ελεεινώς νοσούντων εύσπλαχνος ιατρός, οφθαλμός τυφλών, που δε χωλών, αστέγων σκέπη και γυμνών αμφίεσις: σπλαχνικός γιατρός όσων ήταν βαριά άρρωστοι, μάτι για τους τυφλούς, πόδι για τους χωλούς, στέγη για τους άστεγους και ρούχο για τους γυμνούς.

Είναι σημαντικό ο καθένας μας να αναγνωρίζει ως ίσο και να βοηθά στη σημερινή μας κοινωνία και να συμπάσχουμε και να οργανωθούμε για περισσότερα δικαιώματα για όλους και να θυμηθούμε τι σήμαινε για μας τους Έλληνες το παρελθόν μας. Ευχαριστώ.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ: Ευχαριστούμε τη κυρία Χατζημιχάλη. Μας μίλησε για το Λυσία, ο οποίος μιλούσε για ίσες ευκαιρίες 2.500 χρόνια πριν. Και το συνέδριο αυτό γίνεται για την ανάγκη να υπάρχει η οικονομική δυνατότητα, για να έχουν όλοι οι άνθρωποι τις ίδιες ευκαιρίες και αυτό βέβαια μας κάνει να αναρωτιόμαστε να προβληματιζόμαστε ειδικά σήμερα, όταν οι εκάστοτε εκτελεστικές εξουσίες την όποια οικονομική εν πάση περιπτώσει, τα όποια οικονομικά διαθέτουν τα διαθέτουν αυστηρά και μόνο επιδοματικά και όχι παραγωγικά και ουσιαστικά για τη δημιουργία ίσων ευκαιριών.

Η κυρία Alexandra Hog είναι από τη Βουλγαρία. Προσπάθησα να ρίξω μια ματιά και να παρουσιάσω τις δραστηριότητές της. Θα έλεγα, ότι για να μη σας κουράσω οι δραστηριότητές της αφορούν οτιδήποτε αφορά την τέχνη και το πολιτισμό. Χορογραφία, θέατρο, παντομίμα, τα πάντα. Οι δουλειές της σε πάρα πολλές χώρες από το Μεξικό μέχρι την Τσεχία μέχρι τη Σόφια, από τη Μόσχα μέχρι το Λονδίνο. Η κατάθεση των εμπειριών της θα είναι πολύτιμη.

A. HOG: Είμαι ηθοποιός. Είμαι επαγγελματίας στην παντομίμα και τώρα με μεγάλη μου χαρά μπαίνω στον κινηματογράφο. Θα σας μιλήσω για την εκπαίδευση για μαθητές με κώφωση στο ίδρυμά μας. Ξεκινήσαμε το 2004 στην Εθνική Ακαδημία Καλών Τεχνών τα προηγούμενα χρόνια, είχαμε μεμονωμένες περιπτώσεις ατόμων με κώφωση, αλλά αποδείχτηκε ότι η ένταξη ατόμων και φοιτητών με κώφωση δεν ήταν ικανοποιητική. Το 2004 υπήρχαν 10 άτομα με κώφωση που υπέβαλαν αιτήσεις αγόρια και κορίτσια και γράφτηκαν στην σχολή παντομίμας. Μάλλον στην τάξη παντομίμας. Αφορούσε η εκμάθησή τους διάφορα μαθήματα όπως για παράδειγμα γραφή, ανάγνωση κίνηση, πλαστική κίνηση κλπ και έπρεπε να ελεγχθεί και η ικανότητα αυτοσχεδιασμών τους.

Ελέγχθηκαν λοιπόν, οι υποψήφιοι από καθηγητές, στη διάρκεια των μαθημάτων διάφορες τεχνικές κλασσικής παντομίμας και τεχνικές χορού εισήχθησαν σταδιακά. Στη θέση υποβολής αιτήσεων οι υποψήφιοι με κώφωση βοηθήθηκαν από διάφορους παράγοντες.

Ικανότητα αριθμού, πλαστικότητα, φιλοδοξία να αναδείξουν τις ικανότητες παρ' όλο που υπάρχουν προβλήματα συγκέντρωσης. Παρόρμηση, συχνή παρόρμηση επίσης. Υπήρχε χαμηλό επίπεδο πνευματικής γνώσης και εκπαιδευτικού υπόβαθρου. Οι εξετάσεις και τα μαθήματα έγιναν με τη βοήθεια της νοηματικής γλώσσας βέβαια. Το πρώτο χρόνο οι φοιτητές μελέτησαν παντομίμα, κλασσικό χορό, τεχνικές σύγχρονου χορού και παραδοσιακών χορών κλπ. Στο τέλος κάθε εξαμήνου γινόντουσαν εξετάσεις σε όλα τα μαθήματα. Λίγοι είχαν προηγούμενη εμπειρία στο θέατρο. Εγώ ως καλλιτεχνική διευθύντρια αποφάσισα να εισαγάγουμε και την έννοια του κονσέρτου. Εκεί οι φοιτητές προσπάθησαν, είχαν πολύ καλές επιδόσεις μάλλον στις τεχνικές χορού, διαφόρων ειδών καθώς και την παντομίμα.

Στο πρώτο ακαδημαϊκό έτος ξεκινήσαμε να πειραματιζόμαστε με το χορό, με τη χρήση μουσικής. Ήθελα μάλλον να εισαγάγω καινούργιες έννοιες στην εκπαίδευση των μαθητών με κώφωση. Ο χορός βασίζεται στη χρήση μικρών ξύλινων πλακιδίων που όταν αυτά κτυπούν, θυμίζουν καστανιέτες. Αυτή η τέχνη χρησιμοποιείται και επιτελείται μάλλον ανά ζεύγη. Διατηρείται έτσι ο ρυθμός. Έτσι χρησιμοποιούνται και οι πλαστικές κινήσεις όλου του σώματος.

Ο Demetri Crestef είναι ο καθηγητής αυτού του παραδοσιακού ξύλινου οργάνου. Για μεγάλο διάστημα είχε σπουδάσει διάφορες τεχνικές, είναι μια έννοια όλη αυτή, μια ιδέα η οποία μας προέκυψε αυθόρμητα, για άτομα με κώφωση ήταν πολύ ενδιαφέρον γιατί κατά τα άλλα η επικοινωνία τους επιτυγχανόταν με τη νοηματική γλώσσα, οπότε χρησιμοποιούσαν τα χέρια τους και το σώμα τους. Αναρωτήθηκα λοιπόν, εάν θα ήταν δυνατόν να επεκτείνουμε αυτή τη νοηματική και στο χώρο ώστε ολόκληρο το σώμα να εμπλέκεται στην εκτέλεση των νοημάτων. Ανέπτυξα λοιπόν την ιδέα αυτή χρησιμοποιώντας τεχνικές που είναι καλές. Οι φοιτητές ξεκίνησαν να συμμετέχουν ενεργά, σταδιακά, ανέλυαν τα νοήματα στη καθημερινή τους επικοινωνία λαμβάνοντας υπόψη τις δυνατότητες μάλλον έκφρασης που τους παρέχονται. Τότε κατάλαβα πώς είχαν τα πράγματα και ποια ήταν η συναισθηματική φόρτιση των φοιτητών. Ποια ήταν δηλαδή, η στάση τους, απλώς συζητούσαν, ή μάλωναν, ή διαφωνούσαν. Όταν ήταν χαρούμενοι ή λυπημένοι.

Είδα ότι οι δικοί μας σχέση με τους φοιτητές ήταν συναισθηματικοί. Ξεκινήσαμε να ανταλλάσσουμε συναισθήματα και να νιώθουμε τη μουσική και το χορό, όχι μόνο μέσω της ακοής, αλλά και μέσω των δονήσεων που προκαλούνται. Για κάθε νόημα της νοηματικής γλώσσας, είναι ένα αβαθή συναίσθημα ένας τρόπος έκφρασης αυτών που αισθανόμαστε. Ο χορός εκφράζει αντιλήψεις, αλλά και συναισθήματα. Η χρήση της νοηματικής γλώσσας των ατόμων με κώφωση είναι μέρος της καθημερινής τους ζωής. Συμμετείχαν στις τάξεις ακροβατικών για παράδειγμα και το πείραμα συνεχίστηκε και το δεύτερο έτος. Εκεί οι φοιτητές είχαν την εργασία να χρησιμοποιήσουν ή μάλλον να εκφράσουν χορευτικά διάφορα ποιήματα μέσω των κινήσεων.

Οι φοιτητές χρησιμοποίησαν τη συλλογική σκέψη, ήταν βέβαιοι για κάθε κίνηση του σώματός τους και είχαν τον πλήρη έλεγχο. Σκεφτόντουσαν όλες τις πτυχές του κειμένου και των ποιημάτων για να τις εκφράσουν μέσω κινήσεων και νοημάτων. Ο σκηνοθέτης χρησιμοποίησε αυτή την τεχνική για τη χορογραφία μίας παράστασης και είδαμε την ερμηνεία μέσω της νοηματικής γλώσσας. Ο Alexander Hog σκηνοθέτης και πολλοί άλλοι καλλιτέχνες συμμετείχαν στη σχολή. Και συνειδητοποιήθηκαν έτσι πολλές δυνατότητες των φοιτητών με κώφωση.

Θα ήθελα επίσης να εκφράσω και κάποιες εντυπώσεις από την χρήση της παντομίμας. Τα άτομα με κώφωση έχουν φοβερή ικανότητα μίμησης και επίσης εξαιρετική οπτική μνήμη και είναι ικανοί να αντιληφθούν όλα τα χαρακτηριστικά του περιβάλλοντος κόσμου και των ανθρώπων γύρω τους.

Με την πάροδο του χρόνου προετοίμασαν διάφορες παραστάσεις του Τσέχωφ, του Σαίξπηρ. Όλες οι παραστάσεις δεν βασίζονται στο μη λεκτικό θέατρο μόνο, αλλά είναι μια μεγάλη ποικιλία τεχνικών που αξιοποιούνται. Οι παραστάσεις είναι ανοικτές στο ευρύ κοινό εκτός από τα άτομα με κώφωση. Υπάρχουν και διάφορα θεωρητικά μαθήματα τα οποία περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα σπουδών, ψυχολογία, κομπιούτερ, ιστορία Βουλγαρικού Θεάτρου, ανθρωπολογία, ψυχολογία. Εισαγωγή στις καλές τέχνες επίσης. Εκεί κάθε φοιτητής έπρεπε να επιλέξει πέντε ζωγραφιές, πέντε ζωγραφικά έργα μεγάλων ζωγράφων. Στη συνέχεια χρησιμοποιήσουν τα σώματά τους για να αναπαραστήσουν όχι μόνο το θέμα του έργου, αλλά και το πλαστικό αντίστοιχο, ισοδύναμο μάλλον των συναισθημάτων τους, όταν έβλεπαν το έργο, το κάθε ένα από αυτά τα έργα.

Παραδέχομαι ότι εγώ, αλλά και άλλοι καθηγητές μείναμε έκπληκτοι από την απόδοση των φοιτητών. Υπάρχει μεγάλη συνεισφορά στην ανάπτυξη των φοιτητών. Η απόδοση αυτών των φοιτητών είχε εξαιρετική συνεισφορά στην απόδοση των επόμενων ετών. Η τάξη παντομίμας διδάσκεται από τον Derlif και τον Alexander Hank. Οι παραστάσεις δεν είχαν να κάνουν μόνο με παντομίμα, αλλά με μια σύνθεση δραματικής, δραματουργίας μάλλον και παντομίμας, με τη συμμετοχή τόσο φοιτητών με κώφωση, όσο και φοιτητών χωρίς κώφωση. Εκεί τα άτομα χωρίς κώφωση έπρεπε να επιτύχουν τα επίπεδα πλαστικότητας και εκφραστικότητας του σώματος των ατόμων με κώφωση που ήταν πολύ μεγάλη πρόκληση.

Υπήρξε όμως εύκολη προσαρμογή της μιας ομάδας στις ανάγκες της άλλης και η επικοινωνία ήταν πραγματικά πολύ ομαλή. Τα άτομα με κώφωση συνήθισαν το ένα το άλλο και είχαν πολλά κοινά μεταξύ τους. Είχαν τις ίδιες δυσκολίες και τα ίδια προβλήματα στη καθημερινότητά τους, άρα τα άτομα με κώφωση συνειδητοποίησαν ότι δεν έχει σημασία η κώφωσή τους, δεν είναι αυτό το πρόβλημα και άλλαξαν την στάση τους προσπαθώντας να πείσουν και τα άτομα χωρίς πρόβλημα κώφωσης να αλλάξουν και τη δική τους.

Προσκλήθηκαν οι απόφοιτοι της ομάδας, της τάξης μάλλον των ατόμων με κώφωση να συμμετάσχει σε μία παράσταση της εθνικής σχολής θεάτρου της Βουλγαρίας. Ήταν ένα πολύ καλό πείραμα που είχε μεγάλη επιτυχία, γιατί καταφέραμε να δείξουμε τις δυνατότητές τους στη σκηνή και κατάφεραν να επιτύχουν, έφεραν σε πέρας την παράσταση χωρίς να χρειαστεί η χρήση διερμηνέων της νοηματικής γλώσσας.

Το 2005 στο διεθνές festival folklore συμμετείχε η ομάδα, όπως και τον Αύγουστο του 2005 σε ένα άλλο festival, τον Ιούνιο του 2006 συμμετείχαν σε festival με διαφόρους χορούς. Τον Οκτώβριο του 2006 στο διεθνές festival της Μόσχας εκεί δύο βραβεία απονεμήθηκαν στην ομάδα, έμπνευσης και εκτέλεσης με μια παράσταση χορού, ταγκό. Οι φοιτητές με κώφωση και τα άτομα της σχολής κωφών της Μόσχας συμμετείχαν επίσης ενεργά.

Συμπερασματικά θα ήθελα να πω τα εξής: Θα ήθελα να καταδείξω ακόμα και τα πρώτα χρόνια της εκπαίδευσης, οι φοιτητές με κώφωση ένιωσαν ισότιμοι προς τους φοιτητές χωρίς κώφωση. Η ανάπτυξή τους, η πνευματική ήταν παράλληλη και αντίστοιχη της φυσικής τους ανάπτυξης και της καλλιτεχνικής τους ανάπτυξης. Στο τέλος, μάλλον καθώς περνούσε ο χρόνος όλο και λιγότερη ήταν απαραίτητη η παρουσία διερμηνέων νοηματικής γλώσσας. Η νοηματική γλώσσα βοηθάει στη καλύτερη πλαστικότητα, μεγαλύτερη πλαστικότητα του σώματος. Τα παιδιά κωφών γονιών ή οι γονείς κωφών παιδιών αντιμετωπίζουν δυσκολίες οι οποίες μέσω της κίνησης και του χορού μπορούν να αντιμετωπίζονται. Με αυτό τον τρόπο συνειδητοποιούν ότι πρέπει να ανοίγουν το μυαλό τους και είναι πιο δεκτικοί.

Για την ψυχολογική ανάπτυξη των φοιτητών χρησιμοποιήθηκαν τεχνικές και αξιοποιήθηκε η συμβολή των καθηγητών και της σχολής. Όλοι συμβάλλουν στην επιτυχία της τάξης της παντομίμας ώστε να βγάλει το καλύτερό της εαυτό.

Και τέλος, θα ήθελα να πω, να ρωτήσω μάλλον ποια είναι η προοπτική αυτού του είδους της εκπαίδευσης. Ποιες είναι οι δυνατότητες αυτών των κωφών να συνεχίσουν την επαγγελματική τους καριέρα μετά τη σχολή. Υπάρχει η δυνατότητα οι κωφοί καλλιτέχνες να περάσουν την εμπειρία τους, να την μεταδώσουν σε παιδιά με προβλήματα κώφωσης;

Αυτή τους η εκπαίδευση, δίνει δυνατότητες επικοινωνίας και δημιουργία σχέσεων γι' αυτούς τους φοιτητές. Είναι δημιουργική και προσφέρει δυνατότητες, διδακτικής ικανότητας υψίστου επιπέδου. Κατέστη δυνατό μόνο με την προσπάθεια βεβαίως της ακαδημαϊκής κοινότητας, καθηγητών και φοιτητών ταυτόχρονα. Τώρα, η κοινωνία πρέπει να αποφασίσει εάν όλο αυτό το έργο, θα φτάσει στο αποκορύφωμά του. Θα χρειαστεί θεωρητική έρευνα προκειμένου να βρούμε τρόπους μετάδοσης της εμπειρίας γιατί τα άτομα με αναπηρία έχουν τεράστια δημιουργική ικανότητα και τη νοητικότητα η οποία αντισταθμίζει την απώλεια ακοής, ή την έλλειψη ακοής. Όλα αυτά είναι χρήσιμα για την τέχνη και την εκπαίδευση.

Έτσι βλέπουμε τρόπους με τους οποίους μπορεί να προσφερθεί εκπαίδευση σε άτομα με κώφωση. Χρειάζεται οπωσδήποτε μια οικονομική σταθερότητα. Η εκπαίδευση στην Ακαδημία μας, στο Ινστιτούτο μας είναι πολύ σημαντική για μένα, γιατί όλοι οι φοιτητές φροντίζουν την εκπαίδευση ως παιδί τους. Θέλουν να αναπτύξουν τους πνευματικούς τους ορίζοντες, να ξεκαθαρίσουν τις αρχές τους και να βοηθήσουν ο ένας στον άλλο στον επαγγελματικό τους προσανατολισμό. Να αναπτύξουν δεξιότητες και ικανότητες δημιουργώντας φιλίες και συνεργασίες. Και αυτή ήταν η Έκθεση σχετικά με τα προβλήματα της εκπαίδευσης των ατόμων με αναπηρία, που παρουσιάστηκε πρόσφατα. Είναι προϊόν της δουλειάς μας στο ίδρυμά μας. Υπήρξε αγαστή συνεργασία μεταξύ του τμήματος θεάτρου και κινηματογράφου και όλων των μελών των δύο σχολών. Σας ευχαριστώ πάρα πολύ που ακούσατε την ομιλία μου.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ: Ευχαριστούμε τη κυρία Hog. Δεν ξέρω, φαντάζομαι θα υπάρχουν και ερωτήματα τα οποία πιθανόν θα θέλετε να τεθούν, αλλά και κάποιες επισημάνσεις, παρατηρήσεις.

Χ. ΑΛΕΞΙΟΥ: Θέλω πραγματικά να συγχαρώ το κύριο Randall για όλη αυτή τη θαυμάσια προσπάθεια που έχει κάνει με το festival. Ήμουν στην Αυστραλία στη Μελβούρνη πριν από μερικά χρόνια. Ήταν το πρώτο διεθνές συνέδριο της Παγκόσμιας Οργάνωσης Αυτισμού, της οποίας είμαι αντιπρόεδρος και διαπίστωσα εκεί ότι στην Αυστραλία σε ότι αφορά τα θέματα αναπηρίας έχουν μεγάλη πρόοδο. Και θέλω να πω ότι αυτό που αναφέρατε ότι και σε ότι αφορά film που αφορούν τα άτομα με αναπηρία, πριν από όλα πρέπει να είναι μεγάλη τέχνη και φυσικά μεγάλη τέχνη όχι μόνο σε αυτό, αλλά και σε όποια μορφή τέχνης είναι όταν το περιεχόμενο εκφράζεται με μία καλλιτεχνική μορφή. Ήθελα να πω με αυτό το σχόλιο ότι πραγματικά μεταχειριστήκατε αυτό το θέμα με τον ίδιο τρόπο που αφορά την τέχνη για όλους τους ανθρώπους.

Η άλλη επισήμανση που θέλω να κάνω, είναι σε αυτό που είπε η κυρία Παπαλιού. Ήταν έξοχο αυτό που είπατε. Βέβαια με το λόγο του Λυσία στην αρχαία αθηναϊκή Δημοκρατία έχουμε την πρώτη νομοθεσία για φροντίδα για τα άτομα με αναπηρία. Το υπογραμμίζω, στην αρχαία αθηναϊκή Δημοκρατία γιατί την ίδια περίπου εποχή στη Σπάρτη ρίχνανε τα άτομα με αναπηρία στον καιάδα και επίσης θέλω να πω μια σχέση, η Σπάρτη ήταν ένα ολοκληρωτικό καθεστώς.

Με τον ίδιο τρόπο ένα άλλο ολοκληρωτικό καθεστώς στον αιώνα μας οι Ναζί στη Γερμανία μας θανατώνανε τα άτομα με αναπηρία. Εμείς η σύγχρονη Ελλάδα τώρα, αργήσαμε πολύ να έχουμε μια νομοθεσία, για τα άτομα με αναπηρία. Και τώρα έχουμε τόσο πολύ μάλιστα σε ορισμένες αναπηρίες όπως είναι ο αυτισμός που μόνο πριν από δέκα χρόνια αναγνωρίστηκαν νομοθετικά ότι υπάρχουν αυτά τα άτομα. Το πρόβλημά μας είναι ότι έχουμε νομοθεσία σήμερα που δεν εφαρμόζουμε, ή τουλάχιστον εφαρμόζεται πάρα πολύ λίγο. Αυτά και ευχαριστώ.

Μ. ΧΑΤΖΗΜΙΧΑΛΗ - ΠΑΠΑΛΙΟΥ: Θα σας απαντήσω. Κοιτάξτε να δείτε ο Καιάδας θρυλείται. Δεν υπάρχουν μαρτυρίες. Μέσα λοιπόν, σε αυτό τον θρύλο δεν υπάρχουν, δηλαδή, καταγραμμένα ως νόμοι, όπως υπάρχουν νόμοι που αναφέραμε πριν που είναι οι πρώτοι παγκόσμιοι νόμοι στην ανθρωπότητα στην Αρχαία Ελλάδα, που όπως είπαμε πριν κατοχυρώσανε και προτείνανε και ψηφίσανε και έγινε ότι έγινε. Αυτό λοιπόν, θρυλείται.

Τώρα, σήμερα (που έχουν κάνει πολλά βήματα οι κοινωνίες) Μέσα από τις 350 ταινίες που είδα, διαπίστωσα σε παρένθεση πάλι, οι σύγχρονες πολιτισμένες χώρες κάνουμε ακριβώς αυτό που τότε θρυλείται πράξη. Δηλαδή, εάν μία γυναίκα έχει ένα παιδί το οποίο με τις σημερινές τεχνικές που μπορούμε Μέσα από τα υπερηχογραφήματα να διαπιστώσουμε ότι πιθανόν αυτό το παιδί είτε θα έχει κάποια νοητική καθυστέρηση κλπ έχει μπει και θεωρείται είναι νόμιμο σχεδόν να της πούμε ότι ξέρετε και ας είναι και πέντε μηνών πρέπει να κάνετε έκτρωση. Δηλαδή, θανατώνεται. Αυτό στο πολιτισμό μας στον 20στό αιώνα που δεν θρυλείται η πραγματικότητα.

Τι σημαίνει επίσης θρύλος ας πούμε. Δηλαδή, στην Ελλάδα έχουμε δει και ως ιστορικοί, πολλές φορές πιθανόν πετάγανε, γιατί δεν ήθελαν επειδή ακριβώς ήταν όπως λέτε πολεμικές κοινωνίες να υποστούν τα άτομα και οι άνθρωποι με αναπηρία τη βία των εχθρών τους. Και αυτό είναι ένα δίλημμα, όπως το είδαμε αργότερα το 21 οι Σουλιώτισσες πήραν τα παιδιά τους και αυτοκτονήσανε αγκαλιά.

Θέλω να πω ότι για μένα ουσιαστικό είναι άλλο ο θρύλος και άλλο ο νόμος. Άρα ως συλλογική μνήμη, ως Ελληνίδα, μιλάω με τη μνήμη των νόμων μου. Και θεωρώ επίσης ότι δεν είναι τυχαίο ότι στο πολιτισμό μας οι Θεοί και οι άνθρωποι ήταν πρωταγωνιστές της μυθολογίας μας και όλα αυτά. Αυτά για το πολιτισμένο κόσμο, γιατί είδα ότι ήταν ένα τεράστιο δίλημμα όπως είδα σε άλλα κράτη που μου έκανε εντύπωση διαμαρτυρίες και ταινίες για το θέμα της ευθανασίας. Δηλαδή, π. χ. σε κάποια από τα πολιτισμένα σήμερα ευρωπαϊκά κράτη, ήταν μια μαντική εάν θυμάμαι καλά ταινία, όπου από τη μια βλέπουμε τον αγώνα αυτών των ανθρώπων για επιβίωση και από την άλλη μεριά θέτουν το ζήτημα ότι κοιτάξτε να δείτε, πρέπει να γίνει ευθανασία. Και προσπαθούσαν να πείσουν τους δικούς τους ανθρώπους οι ίδιες αυτές οικογένειες, οι δικοί τους άνθρωποι Μέσα από μία δική τους πολλές φορές κόπωση ότι θα έπρεπε αυτοί οι άνθρωποι να θανατωθούν.

Τώρα, όπως είπατε ότι η Ελλάδα, ναι κάνει μικρά βήματα, όπως γνωρίζετε όσοι γνωρίζετε ήμουν από τους πρώτους ανθρώπους πριν 30 χρόνια που αγωνίστηκα στο πλευρό των 3.000 τυφλών που ήταν σε ένα μεγάλο ποσοστό ζητιάνοι τότε στην πατρίδα μου. Όλοι μαζί φάγαμε τότε πάρα πολλές μηνύσεις διεκδικώντας ψωμί, παιδεία και όχι επαιτεία. Ήταν το σύνθημα τότε. Γίνονται αργά πράγματα, αλλά από την άλλη μεριά αυτό ταξιδεύοντας ως ντοκιμαντερίστας την πατρίδα μου, αυτό που με εντυπωσίασε είναι ότι μπορεί πολλές φορές Μέσα στα πολύ πολιτισμένα κράτη να έχουμε τα φοβερά νοσοκομεία, τη φοβερή προσβασιμότητα και πολλές φορές Μέσα σε αυτή την πολύ φτωχιά Ελλάδα, που αυτό εμένα με έχει εντυπωσιάσει θα δεις τη γυναίκα που θα πρέπει να πάει στον αγρό της, αλλά όμως το παιδί της, το οποίο θα έχει ένα κινητικό πρόβλημα και ίσως να μην έχει ένα πόρο, εάν αξίζει να βοηθηθεί, θα πρέπει να το κουβαλάει στην πλάτη όπως το work shop που έκανα όσοι ήταν χθες το festival το ταινιάκι που έγινε από τα ίδια τα παιδιά, είδε κανείς αυτό το πατέρα κάποια στιγμή που έχει ένα μικρό περίπτερο κάπου στην Αχαρνών νομίζω που ο γιος του είναι αυτός ο νεαρός ποιητής που έγραψε και όλο αυτό το σενάριο αυτής της ταινίας, αναγκαζόταν γιατί δεν είχε Μέσα να αγοράσει να τον ανεβοκατεβάζει πέντε ορόφους στην πλάτη του. Ή η ιστορική αυτή γιαγιά είναι κοντά και βοηθάει.

Θέλω να πω ότι όλα αυτά, έχουμε το ένα, δεν έχουμε το άλλο και όλες οι κοινωνίες, όλοι μαζί έχουμε να αντιμετωπίσουμε έναν αγώνα και έναν λόγο και ο κάθε λαός Μέσα από την εμπειρία του και από την ψυχή του, το πώς θα προχωρήσει. Με άξονα βέβαια πάντα τον σεβασμό.

Χ. ΑΛΕΞΙΟΥ: Πάντως σε ότι αφορά την ευθανασία που είπατε, θα ήθελα να σας πληροφορήσω ότι το αναπηρικό κίνημα και το γνωρίζω γιατί είμαι στο Συμβούλιο του Αναπηρικού Forum για την αναπηρία συζητάει το θέμα της ευθανασίας και είναι εναντίον.

Μ. ΧΑΤΖΗΜΙΧΑΛΗ - ΠΑΠΑΛΙΟΥ: Χαίρομαι γιατί και εγώ ήταν ένας από τους λόγους που δεν έβαλα στο πρώτο festival ας πούμε αυτή την ταινία, που πραγματικά είχα συγκλονιστεί. Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι αυτό που θρυλικά υπήρχε πριν τόσες χιλιάδες χρόνια σε μία άλλη κοινωνία που τα θετικά της ήταν αυτά που είπαμε πριν, σήμερα εμείς που είμαστε αυτό που είμαστε συζητάμε να σκοτώνουμε τους ανθρώπους. Και είδα στη Γερμανία πολλά κινήματα γυναικών, οι οποίες είναι κατά της έκτρωσης και κατά ας πούμε ότι ακριβώς αυτή η τεχνολογία μας μαθαίνει ή μας δίνει τη δυνατότητα να ξέρουμε να ξέρουμε αν θα γεννήσουμε με κάποιο πρόβλημα και η επιστήμη έρχεται και λέει πάρα πολύ ζήτω σκοτώστε το. Και αυτό το κίνημα των γυναικών είναι συγκλονιστικό, στη Γερμανία είναι πολύ δυνατό από ότι είδα. Ευχαριστώ.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ: Βέβαια θα μου επιτρέψετε να πω ότι πέραν από τους νόμους που είναι πάρα πολύ σημαντικό έτσι ως επισήμανση, πέραν από τους πόρους ένα βασικό στοιχείο είναι η ωριμότητα των κοινωνιών. Όπως είπατε οι νόμοι έχουν γίνει και η κυρία Παπαλιού είπε ότι ανεξαρτήτως νόμων η μάνα στεκόταν στο παιδί της. Οι νόμοι και οι υποδομές πολλές φορές είναι και ο φερετζές του parking. Ή ο καλός αγωγός για να κρύβουμε το πρόβλημα κάτω από το χαλί. Και αυτό γιατί; Διότι οι κοινωνίες, οι καθεστηκυίες τάξεις το θεωρούν πρόβλημα. Εάν το θεωρήσουμε στοιχείο της ζωής μας, στοιχείο της κοινωνικής πραγματικότητας, τότε η αντιμετώπιση θα είναι πραγματική. Εάν το θεωρήσουμε πρόβλημα, τότε πράγματι η αντιμετώπιση θα είναι ως επίλυση ενός προβλήματος και εκεί ακριβώς θα έχουμε κάνει λάθος στον πυρήνα της σκέψης. Άλλη παρατήρηση;

κ. ΠΑΡΙΣΗΣ: Θα εκμεταλλευτώ την παρουσία σας κύριε Λιαρέλλη εδώ. Παρίσης ονομάζομαι, πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρίας, Προστασίας Αυτιστικών, για να επισημάνω ένα θέμα που κατ' επανάληψη και ο επίτιμος πρόεδρός μας που μίλησε ο κύριος Αλεξίου έχει επισημάνει. Κάθε χρόνο με την έναρξη της σχολικής χρονιάς βλέπουμε για μέρες να γίνονται σχολιασμοί στην τηλεόραση για το πώς λειτουργούν τα σχολεία, εάν έχουν δασκάλους, εάν δεν έχουν δασκάλους, ότι προβλήματα υπάρχουν γενικώς. Θυμάστε εσείς ως δημοσιογράφος, γιατί εγώ δεν μπορώ να θυμηθώ κάποια εκπομπή να δούμε τα παιδιά με αναπηρία στο σύνολό τους που πρέπει να πάνε σχολείο πού βρίσκονται και τι προβλήματα αντιμετωπίζουν με την έναρξη της κάθε σχολικής χρονιάς; Ευχαριστώ.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ: Ευθέως σας απαντώ όχι. Ευθέως μπορώ να σας απαντήσω ότι αισθάνομαι άσχημα που σας λεω όχι. Ευθέως μπορώ να σας απαντήσω, ότι και να είχαν ασχοληθεί, θα είχαν ασχοληθεί εφήμερα και αυτό είναι και το πρόβλημα των Μέσων. Τώρα, επειδή εδώ έχουμε αρκετούς φίλους που δεν είναι από την Ελλάδα θέλω να σας πω πράγματι ότι κάτι το οποίο τα τελευταία δύο χρόνια που δουλεύω και στην πρωινή ζώνη, κάτι το οποίο με ενοχλεί αφάνταστα εμένα τουλάχιστον άλλους συναδέλφους μου μπορεί να τους ικανοποιεί εμένα με ενοχλεί αφάνταστα είναι ότι προσδοκούμε τη λύση κάποιων ζητημάτων, το να βρούμε διεξόδους σε κάποια προβλήματα Μέσα από την τηλεόραση και αυτό κάνει και τους δημοσιογράφους να ξεστρατίζουν από το στόχο τους, πολλές φορές τους κάνει και νούμερα.

Τα Μέσα σαφώς πρέπει να βοηθήσουν, σαφώς πρέπει να αναδείξουν προβλήματα, σαφέστερα πρέπει να ευαισθητοποιήσουν τις κοινωνίες, αλλά δεν είναι η δουλειά τους κάτι το οποίο τείνει να γίνει στη χώρα μας, τα Μέσα επίλυσης των προβλημάτων. Είπατε για τα αυτιστικά. Πράγματι επειδή δεν θέλω να πω. Έχω στο χώρο μου. Πόσες φορές έχουμε ασχοληθεί με τα παιδιά με δυσλεξία, που είναι ένα στα πέντε περίπου. Πόσες φορές έχουμε ασχοληθεί με όλα αυτά τα ζητήματα. Και εάν ασχοληθούμε δυστυχώς θα το κάνουμε πολύ εφήμερα στο βωμό της τηλεθέασης και τότε ίσως να με συγχωρήσει η κυρία Παπαλιού, να έχουμε και λογικές σύγχρονου Καιάδα δια της ωραιοποίησης ή της δήθεν ευαισθητοποίησης, ουσιαστικά να πριμοδοτούμε και να αναδεικνύουμε τη διαφορετικότητα αλλά να μη προσεγγίζουμε το πρόβλημα. Επίλυση των προβλημάτων των Μέσων Ενημέρωσης της Ελλάδας, τα οποία είναι για το Καιάδα.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ: Δεν είναι επίλυση. Θέλω να σας πω ότι όπως κάθε χρόνο και αφορά το θέμα του συνεδρίου αυτό που θα πω, αισθάνεται την ανάγκη η τηλεόραση και η εθνική τηλεόραση μάλιστα να υπογραμμίσει το γεγονός ότι αρχίζουν τα σχολεία και δεν έχουν βιβλία και δεν έχουν δασκάλους, αφού το αισθάνεται αυτό ωςκοινωνική της υποχρέωση να το συζητήσει και μάλιστα έντονα οφείλει να θυμηθεί την ίδια στιγμή, ότι υπάρχει και το 10% του μαθητικού πληθυσμού που είναι παιδιά με αναπηρία, για τα οποία δεν κτυπά κουδούνι γιατί δεν υπάρχει σχολείο. Η τηλεόραση λοιπόν, δεν μιλάμε εδώ να λύσει το πρόβλημα, αλλά να το θέσει με την ίδια ευθύνη που θέτει το μη ανάπηρο άτομο, αυτό και τίποτε άλλο.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ: Απλώς θέλω να σας επισημάνω ότι δυστυχώς η τηλεόραση, ή δυστυχέστερα επειδή είμαι δημοσιογράφος σας το λεω, οι δημοσιογράφοι, δεν αναδεικνύουν προβλήματα στη βάση υπαρκτών ζητημάτων, τα αναδεικνύουν ορισμένες φορές, με βάση εφήμερες ανάγκες τους. Και γι' αυτό πράγματι δεν αναδεικνύεται αυτό το τόσο σοβαρό θέμα που θέσατε. Δηλαδή, δεν κόπτεται κανένας για την έλλειψη των δασκάλων, γιατί εάν ασχολιόταν με την έλλειψη δασκάλων, θα έφτανε και στο πρόβλημα που θίγετε. Με κάτι θέλει να ασχοληθεί αυτή την περίοδο και ασχολείται.

Π. ΒΕΝΕΤΙΑ: Είμαι δασκάλα στον κέντρο Εκπαιδεύσεως Τυφλών. Ήθελα να πω το εξής: Ότι η τέχνη πιστεύω ότι περνάει πολλά μηνύματα, όμως δεν έχει τέλος πάντων καθόλου καταπιαστεί με την παιδική ηλικία. Δηλαδή, τα παιδιά τα οποία τέλος πάντων και σύμφωνα με το νόμο του Υπουργείου Παιδείας συνυπάρχουν στα σχολεία με την ένταξη μήπως θα έπρεπε να γίνουν ντοκιμαντέρ, τα οποία συνυπάρχουν και κάνουν πράγματα; Γιατί ας πούμε αναδεικνύουμε μόνο, αυτό κάνει ο ανάπηρος, εκείνο κάνει ο ανάπηρος, το άλλο σκέτο, ο περισσότερος κόσμος που δυστυχώς έχει βαθιές προκαταλήψεις και στερεότυπα νομίζει ότι είμαστε κάτι διαφορετικό. Και λεω εγώ τώρα, ότι μήπως θα πρέπει αφού συνυπάρχουμε και αφού υπάρχει αλληλεπίδραση, πολλά πράγματα τα κάνουμε από κοινού και μακάρι να μπορούσαμε να κάνουμε και περισσότερα. Μήπως θα πρέπει να γίνει ένα ντοκιμαντέρ που είναι Μέσα στο σχολείο, που πάνε για κολύμπι, που είναι στο δρόμο, που είναι στη γειτονιά που είναι στον κήπο. Και τα συν και τα πλην. Και η αποδοχή και η μη αποδοχή, από τη μια πλευρά.

Και από την άλλη δεν έχουνε ποτέ παρουσιαστεί σε ντοκιμαντέρ, οι πραγματικές, δηλαδή η καθημερινότητα ενός ανθρώπου, δηλαδή, πώς μαγειρεύω, πώς κρατάω το σπίτι μου, πώς σφουγγαρίζω, πώς βγαίνω από το σπίτι, πώς πάω να δουλέψω, πώς μπαίνω στο λεωφορείο, πώς με σπρώχνουν πως στα καράβια πας μόνη σου, πώς στο αεροδρόμιο θέλουν ξέρω εγώ και άλλα λεφτά και πλακωνόμαστε. Δηλαδή, κάποια στιγμή να αναδείξουμε αυτή την αλληλεπίδραση, δηλαδή, την αναγκαιότητα πλέον ότι είμαστε μαζί, είμαστε διαφορετική, αλλά μπορούμε να είμαστε μαζί κάνοντας τα ίδια πράγματα και πού κολλάει ο ένας και που κολλάει ο άλλος.

Και αυτό με τα παιδιά θα σας πω ένα παράδειγμα, τέλος πάντων επειδή σκέφτομαι κάπως διαφορετικά ήθελε να έλθει κάποιο άλλο σχολείο, έλεγαν να τους δείξουμε τη γραφή. Λεω το θέμα είναι να το κάνουμε κάπως αλλιώς. Ήλθε λοιπόν, μια τάξη από ένα άλλο σχολείο, βάλαμε τα παιδιά του σχολείου μας, δηλαδή, που δεν βλέπουν να τα κεράσουν κλπ, να γνωριστούν κλπ να τους δείξουν εκείνα τη γραφή και μετά πήγαμε και παίξαμε θέατρο. Είχαμε κανονίσει δηλαδή, εμείς ένα δρώμενο και εκείνοι ένα δρώμενο μαζί. Και μετά παίξαμε και φτιάξαμε μια ιστορία όλοι μαζί. Και παίξαμε παιχνίδια και μετά παίξανε τα παιδιά μπάλα όλοι μαζί και έτσι κατάλαβαν ότι δεν είμαστε και τόσο διαφορετικοί και μπορούμε να είμαστε μαζί. Τέτοια πράγματα γίνονται πολλά και εκεί που είναι τα παιδιά ενταγμένα κλπ όπου ο άλλος καταλαβαίνει Μέσα από τη δραστηριοποίηση το πόσο σημαντικό είναι να καταλάβουμε ότι είμαστε όλοι μαζί, ότι έχουμε δυνατότητες, παίζουμε μπάλα, κάποιοι είχαν και διαφωνίες, φτιάξαμε την ιστορία, φτιάξαμε ένα παραμύθι, βραβεύτηκε και έγιναν όλα αυτά από τα παιδιά. Και ξέρετε ότι πραγματικά και παρ' όλες τις επιφυλάξεις που είχαν κάποιοι συνάδελφοι πώς θα γίνει, τι θα γίνει, τελικά το αποτέλεσμα ήταν αυτό που δεν περιμέναμε, γιατί τα παιδιά είναι πάρα πολύ δεκτικά. Αυτό θα ήθελα να πω και να το σκεφτείτε οι σκηνοθέτες.

Θα ήταν πάρα πολύ σημαντικό δηλαδή, να ξεκινήσουμε στην ευέλικτη ζώνη να έχουμε film ντοκιμαντέρ πώς να το πω, που να μπορούμε να τα δούμε όλοι όπως και να είμαστε και να συζητάμε, να συζητήσουμε με τα παιδιά, γιατί τα παιδιά είναι πάρα πολύ δεκτικά, γι' αυτό. Ευχαριστώ.

Μ. ΧΑΤΖΗΜΙΧΑΛΗ - ΠΑΠΑΛΙΟΥ: Θα ήθελα να σας απαντήσω σε αυτό. Υπάρχουν ταινίες στο διεθνή χώρο όπως υπάρχουν και εκπομπές σε ξένα κανάλια όπου τα παιδιά μιλάνε για τον εαυτό τους. Μια τέτοια ταινία κιόλας είχαμε και εμείς στο festival και συζητήσαμε με τον Υπουργό μας, ο οποίος πραγματικά θέλει να δώσει ένα πολύ ουσιαστικό αγώνα, γι' αυτά. Ήδη αυτό το πράγμα, το motion pictures είναι Μέσα στα πράγματα και ξεκινώντας από το work shop που έκανα εάν το παρακολουθήσατε, είναι από τα πράγματα που προωθούνται και που πρόκειται να γίνουν μια σειρά από ταινίες, από παιδιά μεταξύ τους.

Β. ΜΠΑΛΗ: Όπως και με μεγάλους. Δεν μπορείς να ταξιδεύεις με μία μεγάλη εταιρία, γιατί εσύ ταξιδεύεις μόνη σου, γιατί δεν συνοδεύουν, λες και είναι δέμα. Πας στα ΚΤΕΛ, γιατί δεν έχεις έναν ακόλουθο. Λεω ο ακόλουθος είναι στην πρεσβεία;. Δηλαδή, είμαστε πάρα πολύ πίσω και εγώ δεν είμαι γνωστή και διάσημη και δεν θέλω να γίνω, αλλά είμαι ένας άνθρωπος που παλεύω μόνη μου και κάνω πάρα πολλά πράγματα, με άλλους ανθρώπους μαζί, γιατί πιστεύω αυτό που έλεγε ο Βινγκόσκι, ότι ανάπηρη τελικά δεν είμαι εγώ, είναι η κοινωνία, είναι το σύστημα, είμαστε όλοι ανάπηροι όταν ο ένας δεν αποδέχεται τον άλλο. Όταν όμως δεν είσαι διεθνής και δεν είσαι κάπως και δεν είσαι και αλλιώτικα, πρέπει όμως να το παλέψουμε πού και πως και τι μπορούμε να κάνουμε μαζί. Και με χαρά και με λύπη, γιατί πετυχαίνεις και αποτυγχάνεις. Κάθε άνθρωπος με αναπηρία που είναι δημιουργικός θέλει να κάνει ή να βιώσει πράγματα μόνος του. Εγώ ας πούμε, ταξίδεψα μόνη μου σε όλη τη Κρήτη για το μεταπτυχιακό που κάνω και για την έρευνα που κάνω και πήγαινα από το Ηράκλειο στα Χανιά και στο Ρέθυμνο την ίδια ημέρα, σε δασκάλους στα σχολεία. Άλλοι δεν άνοιγαν τις πόρτες, αυτοί στην Εφορία έκαναν το σταυρό τους. Τώρα με κερνάνε σοκολατάκι γιατί είμαι η μόνη γυναίκα με προβλήματα όρασης και από την Κρήτη που κυκλοφορώ μόνη μου. Όλα αυτά όμως πώς θα αναδειχθούν εάν δεν κάνουμε τη συνύπαρξη και την αλληλεπίδραση Μέσα από την τέχνη. Και Μέσα από την πραγματικότητα. Και να ρωτάτε και τους απλούς ανθρώπους τους άσημους, έχουν και αυτοί εμπειρίες.

Σ. ΛΙΑΡΕΛΛΗΣ: Ευχαριστούμε. Άλλη παρέμβαση;

Χ. ΑΛΕΞΙΟΥ: Ένα ερώτημα για το festival θέλω να κάνω. Εγώ χάρηκα πάρα πολύ που στο festival στη σκηνή είδα τη φράση the body in the instilment is the mine that ‘s .... The work. Έτσι το σώμα είναι το εργαλείο είναι το μυαλό που κάνει πραγματικά τη δουλειά. Αυτό που παρατήρησα ωστόσο γιατί βεβαίως οι σοβαρότερες αναπηρίες εάν θέλετε είναι εκείνες που είναι αναπηρίες στο μυαλό όπου εκεί που το μυαλό είναι που κάνει τη δουλειά δεν μπορεί να την κάνει. Και παρατήρησα ότι ελάχιστα ήταν τα έργα που αναφέρονται σε αναπηρία του μυαλού, είναι γιατί έχουμε μεγαλύτερες δυσκολίες να έχουμε ντοκιμαντέρ, για κατηγορίες αναπήρων με νοητική στέρηση, αυτισμό κλπ;

Και ένα άλλο επίσης. Όπως φανερώθηκαν οι ήρωες ξέρω εγώ που υπερβαίνουν τη σωματική τους, υπάρχουν και οι γονείς που υπερβαίνουν πραγματικά και είναι ήρωες οι μανάδες και οι πατεράδες της ζωής φροντίζοντας τα παιδιά τους θα πρέπει στο μέλλον τουλάχιστον και στο φιλμ, να υπάρχει μια ανάλογη ισορροπία. Ευχαριστώ.

Μ. ΧΑΤΖΗΜΙΧΑΛΗ - ΠΑΠΑΛΙΟΥ: Στο φεστιβάλ υπήρξε ταινία για αυτό. Υπήρξαν ταινίες και υπάρχει παγκόσμιο κίνημα και αμερικάνικες επίσης πολλές, που εσείς το γνωρίζετε πολύ γνωστού συγγραφέα πάνω στα αυτιστικά παιδιά. Αλλά είχαμε και για τα ψυχιατρεία αρκετές ταινίες, ήταν τρεις μέρες και ως ποσοστό νομίζω ότι ήταν αρκετά έντονο, για θέματα και για τα αυτιστικά και για το ψυχιατρείο κλπ. Ευχαριστώ.

Μ. ΠΑΠΑΔΑ: Επειδή βλέπω εδώ πολλούς που συμμετέχουν εδώ και δεν ήταν χθες στο φεστιβάλ μήπως θα μπορούσαμε εάν συμφωνεί η κυρία Παπαλιού να δείξουμε την ταινία που γυρίστηκε στο ειδικό σχολείο στο Ίλιο;

Μ. ΧΑΤΖΗΜΙΧΑΛΗ - ΠΑΠΑΛΙΟΥ: Βεβαίως. Αυτή είναι ταινία που το σενάριο το έγραψε ένας μαθητής από το Ίλιο σε συνεργασία με τα άλλα παιδιά και το σκηνοθετήσαμε με την έννοια ότι υπαγόρευε πώς θα γίνουν τα πλάνα. Έγιναν επί τρεις μήνες μαθήματα κοντά τους, με πολύ επώνυμους Έλληνες καλλιτέχνες τι σημαίνει μια κάμερα, τι σημαίνει ντεκουπάζ, τι σημαίνει φωτίζω και στο τέλος γράψανε αυτό το σενάριο το οποίο με χαρά μου να το δούνε όσοι δεν το είδανε. Βεβαίως.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ: Ωραία να το δούμε. Έχει ζητήσει το λόγο ο Αντώνης ο Ρέλλας, να τον ακούσουμε και μετά να δούμε την ταινία.

Α. ΡΕΛΛΑΣ: Είμαι σκηνοθέτης πολίτης με αναπηρία. Δύο πράγματα θέλω να πω. Πρώτο να απαντήσω στη δασκάλα από τη Κρήτη ως ντοκιμαντερίστας είμαι τελείως αντίθετος στο να μπούμε σε μια λογική big brother και να παρακολουθούμε τη καθημερινότητα και να καταγράφουμε δηλαδή, την πληροφορία του πώς ένας άνθρωπος με αναπηρία κάνει πράγματα. Νομίζω ότι δεν έχει κανένα ενδιαφέρον αυτό. Μιλώ και ως σκηνοθέτης, αλλά και ως άνθρωπος με αναπηρία, διότι το impact που υπάρχει από αυτό το πράγμα είναι μάλλον αρνητικό. Ο κόσμος δεν έχει ανάγκη να μάθει πώς βάζει ένας άνθρωπος ένα τεχνητό μέλος, ούτε πώς μεταφέρεται από το κρεβάτι του στο αναπηρικό αμαξίδιο. Αυτό είναι το πρώτο θέμα που θέλω να κάνω την παρέμβαση.

Το δεύτερο είναι αυτό που αφορά το Στρατή το Λιαρέλλη. Με το Στρατή έχουμε συνεργαστεί κάτω από την ίδια τηλεοπτική στέγη για πάρα πολλά χρόνια και μπορώ να πω ότι δεν υπήρχε ποτέ πρόβλημα συνεργασίας με την έννοια ότι ποτέ δεν με υποτίμησε ως άνθρωπο με αναπηρία, ίσα - ίσα πάντα είχα το δικαίωμα της γνώμης μου και με ίσους όρους. Όμως εδώ σήμερα έκανε, θα μου το επιτρέψει, ένα λάθος και μου κάνει εντύπωση ότι κανείς από σας εδώ, κυρίως από τους ανθρώπους από το χώρο της αναπηρίας δεν τόνισε. Είπε στην αρχή, κατανοώ γιατί, άτομα με ειδικές δεξιότητες, φοβούμενος να πει τη λέξη αναπηρία. Καταλαβαίνω απόλυτα γιατί ο Στρατής, ο ίδιος ουδέποτε δεν έχει χρησιμοποιήσει τη λέξη αναπηρία αρνητικά όσο θυμάμαι Στρατή. Αλλά οι περισσότεροι συνάδελφοί του χρησιμοποιούν τη λέξη αυτή όταν θέλουν να πούνε κάτι αρνητικό, δηλαδή, η κυβέρνηση είναι ανάπηρη. Το προσδιορίζει αυτό. Και θέλω να πω το εξής, ότι πραγματικά οι φόβοι δεν ξεριζώνονται με τιμητικές προσφωνήσεις.

Εμείς οι άνθρωποι με αναπηρία, αποφασίσαμε από το 2003 να ονομαζόμαστε έτσι. Άνθρωποι με αναπηρία, ούτε με ειδικές δεξιότητες, ούτε με ειδικές ικανότητες, διότι εάν είχαμε δεξιότητες ειδικές και ειδικές ικανότητες, όλοι θα ήθελαν να ήταν άτομα με αναπηρία. Αυτό και ευχαριστώ πολύ.

Σ. ΛΙΑΡΕΛΛΗΣ: Αντώνη ευχαριστώ για την παρέμβαση και για τη διόρθωση, θέλω να πω κάτι και εσύ επειδή γνωριζόμαστε να το καταλάβεις και οι υπόλοιποι να το θεωρήσουν έτσι. Δεν το είπα για φτιασίδωμα, ούτε για να χαϊδέψω αυτιά, το είπα ενδεχομένως γιατί το πιστεύω, άλλωστε θα μπορούσα να μην πω και κάτι. Και τέλος - τέλος μιλώντας σε όλους εσάς μη περιμένετε από μένα ούτε το φτιασίδωμα ούτε τη καλή κουβέντα. Αυτό μόνο ως προς τις προθέσεις, όλα τα άλλα που είπες εγώ τα δέχομαι. Να δούμε όμως το φιλμ των παιδιών από το σχολείο του Ιλίου;

Προβολή βίντεο

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ: Να ευχαριστήσουμε όλους και όλες που ήταν εδώ, νομίζω ότι το κλείσιμο βάση αυτού που είδαμε το οφείλουμε στη κυρία Παπαλιού με μόνο δύο κουβέντες, γι' αυτό το παιδί για τον Αλέξανδρο.

Μ. ΧΑΤΖΗΜΙΧΑΛΗ - ΠΑΠΑΛΙΟΥ: Είναι κρίμα που η σκηνοθέτης Έλενα Βουδούρη που δούλεψε τόσους μήνες με αυτά τα παιδιά, δεν είναι εδώ να σας πει περισσότερα πράγματα, για την εμπειρία της, αλλά ο Αλέξανδρος για μένα είναι ένας μεγάλος ποιητής θα έλεγα, είναι συγκλονιστικά το τι είπε και ο λόγος του νομίζω όλους μας έχει συγκινήσει.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ: Ευχαριστούμε. Κυρία Παπαδά θα έχει κάποιο διάλειμμα για την επόμενη ενότητα;

Μ. ΠΑΠΑΔΑ: Μάλλον όχι, γιατί ήδη έχουμε καθυστερήσει πάρα πολύ.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ: Άρα ο λόγος στον κύριο Λουκάκο και στους υπολοίπους.

Μ. ΠΑΠΑΔΑ: Σας ευχαριστώ πάρα πολύ.

1 Ιλιάδα Σ 416-418. Αγγλική μετάφραση: ... grasped a stout staff, and went forth halting; but ther moved swiftly to support their lord handmaidens wrought of gold in the scmblance of living maids.

2 Αθηναίων Πολιτεία 51,2. Αγγλική μετάφραση: The Council also inspects the Incapables; for there is a law enacting that persons possessing less than 3 minae and icapacitated by bodily infirmity from doing any work are to be inspected by the Council, which is to give them a grant for food at the public expense at the rate of 2 obols a day each.

3 Αυτό συνήθως μεταφράζεται On the criple_ όμως εμείς θα προτιμήσουμε On the invalid, ή On the disabled, ή On the powerless.