ΠΩΣ ΤΑ ΜΜΕ ΜΟΡΦΩΝΟΥΝ

ΚΑΙ ΔΙΑΜΟΡΦΩΝΟΥΝ:

Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΑΜΕΑ

 

 

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: ΚΟΡΙΝΑ ΘΕΟΔΩΡΑΚΑΚΗ

Μ. ΠΑΠΑΔΑ: Κυρίες και κύριοι ξεκινάμε την απογευματινή συνεδρίαση, με την κα Κορίνα Θεοδωρακάκη στο συντονισμό.

 

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Καλώς ήρθατε αγαπητοί φίλοι και συνάδελφοι, συνάδελφοι στη δημοσιογραφία, συνάδελφοι στην αναπηρία, συνάδελφοι στον ανθρωπισμό θα ήθελα να πω εγώ, γιατί αυτό πιστεύω ότι πρέπει να προηγείται, γιατί αυτό λύνει και όλα τα υπόλοιπα.

Ως δημοσιογράφος δεν μπορώ παρά να ξεκινήσω από την είδηση. Και η είδηση πιστεύω ότι είναι το ότι εδώ κάτι γίνεται. Κάτι γίνεται και βρισκόμαστε για δεύτερη χρονιά στη διημερίδα αυτή, μια ιδέα και πρωτοβουλία που είχε ο συνάδελφος για μας πρώτα δημοσιογράφος και μετά Υπουργός Επικρατείας, ο κ. Ρουσόπουλος, μια ιδέα που είχε πέρσι, την έκανε για πρώτη φορά και στη συνέχεια σε ένα χρόνο έγιναν πάρα πολλές δράσεις.

Δεν ξέρω πόσο τις γνωρίζετε. Έγιναν όμως δράσεις, έγιναν εκδόσεις, έγιναν εκδηλώσεις, έγιναν πάρα πολλά πράγματα. Ίσως δεν έφτασαν πολύ μακριά, αλλά αυτό είναι και το αντικείμενο της συζήτησής μας, πώς με τα Μέσα Ενημέρωσης θα μπορούν κάποια πράγματα να φτάνουν μακριά.

Θα ήθελα να συγχαρώ και τον Υπουργό για την πρωτοβουλία, αλλά και τους συνεργάτες του, την Γενική Γραμματέα την κα Παπαδά και όλους όσοι δούλεψαν σε αυτό το χρόνο και δείχνουν ότι έχουν και όρεξη να δουλέψουν στη συνέχεια.

Το σημαντικό είναι ότι στην Ελλάδα ξεκινάνε πολλά πράγματα αλλά μετά χάνονται, ξεχνιούνται. Το σημαντικό είναι εδώ ότι δεν ξεχάστηκε και ξαναείμαστε εδώ για να συζητήσουμε, να κάνουμε σχόλια, να κάνουμε παρατηρήσεις. Θα ήθελα να παρέμβετε με ερωτήσεις στους συναδέλφους και στους φίλους που είμαστε εδώ πάνω, για να προάγουμε και να δώσουμε λύση σε κάποια προβλήματα.

Αυτή είναι η καλή είδηση, ότι κάτι συνεχίζεται και κάτι κινείται. Και αφού κάτι κινείται, κάτι θα μείνει. Υπάρχει και η κακή είδηση. Η κακή είδηση είναι ότι είμαστε πολύ λίγοι εδώ πια. Η κακή είδηση είναι ότι με 25 χρόνια στη δημοσιογραφία γνωρίζω αρκετούς συναδέλφους, δεν βλέπω τους συναδέλφους εδώ και αυτό με στεναχωρεί, γιατί αυτό που θα έχουμε να βρούμε είναι πώς τα Μέσα θα μπορέσουν να βοηθήσουν στην κοινοποίηση προβλημάτων, αλλά και ονείρων και δράσεων των ατόμων με αναπηρίες.

Δεν είναι το πρόβλημα μόνο πως θα βγούμε προς τα έξω. Οι προλαλήσαντες είπαν πολλά για το πως μας βλέπουν οι συνάδελφοι δημοσιογράφοι. Δεν είναι μόνο εκεί. Μπορούν να πουν και άλλα πράγματα. Υπάρχουν και άλλα πράγματα, κάνουμε πολλά πράγματα όλοι μας και έχουμε πολλές ανάγκες και πολλά πράγματα που μπορούμε να δείξουμε.

Το θέμα είναι πως θα βγουν και θα βγουν Μέσα απ' τους δημοσιογράφους. Το ότι οι δημοσιογράφοι δεν είναι εδώ, είναι λίγο λυπηρό. Είμαστε λίγοι, δεν πειράζει. Λίγοι και καλοί, μπορούμε να διαδώσουμε τα μηνύματα.

Ως Πρόεδρος δεν θα έπρεπε να μιλήσω περισσότερο, αλλά επειδή έχω και την ιδιότητα της αναπηρίας και έχω μια εμπειρία και απ' τους δύο αυτούς χώρους, πρόσφατη στην αναπηρία, δεν γνωρίζω πολλά πράγματα και δεν γνωρίζω πολλά πράγματα σε σχέση με αναπηρίες άλλου είδους από τη δική μου.

Αλλά ωστόσο νομίζω ότι μπορώ να πω κάποια πράγματα αν μου το επιτρέψετε. Αρχικά θα ήθελα να πω ότι κατά τη δική μου άποψη και νομίζω κατά την κοινή άποψη, τα Μέσα Ενημέρωσης το θέμα μας που λέει «τα Μέσα Ενημέρωσης μορφώνουν και διαμορφώνουν, η περίπτωση των ΑΜΕΑ», νομίζω ότι μπορούμε να συμφωνήσουμε ότι σαφώς τα Μέσα και μορφώνουν και διαμορφώνουν και πολλές φορές τα Μέσα είναι και η μόνη πηγή πληροφόρησης για πολλούς συμπολίτες μας.

Γιατί κακά τα ψέματα, εάν το πρόβλημα δεν το έχεις στην αυλή σου, δεν γνωρίζεις και πάρα πολλά πράγματα. Άρα, ένα ευρύ κοινό μπορεί να πάρει μηνύματα, να διαμορφώσει απόψεις, αλλά και να μορφώσει χαρακτήρα από τα Μέσα Ενημέρωσης. Έχουν τη δύναμη τα Μέσα Ενημέρωσης να το κάνουν αυτό το πράγμα. Το θέμα είναι πως το κάνουν.

Είπαν πολλά οι προλαλήσαντες όπως είπα και πριν για το πως μας αντιμετωπίζουν, με συμπάθεια, με οίκτο, με, με, πολλά πράγματα. Εγώ έχω παρατηρήσει ότι γενικά είμαστε ένα θέμα για τις μεσημεριανοαπογευματινές εκπομπές συνήθως. Είμαστε ένα θέμα επετειακό για τα Μέσα. Είμαστε ένα θέμα που δεν ξέρουν πως να το προσεγγίσουν.

Είπε κάποιος πριν, αν δεν κάνω λάθος ο συνάδελφος ο Γιάννης Πολίτης, ότι γενικά εμείς οι δημοσιογράφοι σε πολλά πράγματα είμαστε απαίδευτοι. Σε πολλά αντικείμενα με τα οποία ασχολούμαστε και τα σχολιάζουμε και τα παρουσιάζουμε και θέλουμε να πείσουμε τους υπόλοιπους ότι αυτό που λέμε είναι σωστό.

Πόσο μάλλον στο θέμα της αναπηρίας. Είμαστε πραγματικά απαίδευτοι και δεν είναι μόνο ο οίκτος που μπορεί κάποιος να αντιμετωπίσει κάποιο άτομο με αναπηρία, είναι το ότι από τα Μέσα λείπει η πληροφόρηση για όσα μας ενδιαφέρουν και είναι πολλά κοινά με αυτά που ενδιαφέρουν και τους υπόλοιπους, είναι και κάποια ιδιαίτερα.

Οι ειδικές εκπομπές, το Prisma + έχουν κάνει ένα βήμα. Ένα μικρό βήμα με προβλήματα, γιατί είναι ένα ειδικό κανάλι που πιθανόν δεν το βλέπουν πολλοί, άρα δεν μπορούμε να έχουμε διάχυση στο ευρύ κοινό. Ως βήμα όμως καταγράφεται θετικό και νομίζω ότι έχει πολλά να κάνει, αξιοποιώντας ειδικούς και εμπειρίες από τα δύο χρόνια που έχει λειτουργήσει.

Όμως από εκεί και πέρα οι δημοσιογράφοι πρέπει να μάθουν διάφορα πράγματα για να μας και να τα περάσουν στο DNA τους και να περνάνε κάθε φορά και κάθε στιγμή τους. Δηλαδή να μάθουν ότι και εμείς έχουμε δυνατότητες να κάνουμε πάρα πολλά πράγματα. Να μάθουν ότι το κλείσιμο της ράμπας δεν χρειάζεται ειδικό ρεπορτάζ, γιατί αυτό θα γίνει μια φορά. Η επανάληψη είναι βαρετή.

Αλλά όπως έλεγα στη συνάδελφο την κα Σπυράκη έξω πριν, σε ένα ρεπορτάζ στο πολιτικό που κάνει αν έχει πάει στο εξωτερικό και έχει δει ότι υπάρχει πρόσβαση για τα άτομα με κινητικά προβλήματα, το να πει μια κουβεντούλα ότι εκεί έχουν και εμείς δεν έχουμε, είναι κάτι σημαντικό. Επομένως πρέπει να μάθουν οι δημοσιογράφοι, να μπει στο DNA τους ότι είμαστε και εμείς Μέσα στους άλλους ανθρώπους και έχουμε και εμείς τις δικές μας ανάγκες, που μπορούν να τις αναφέρουν χωρίς ειδικά ρεπορτάζ, χωρίς λύπηση, χωρίς τίποτα απ' όλα αυτά τα πράγματα.

Στόχος είναι να υπάρχει μια ισότιμη ενημέρωση απ' όλα τα Μέσα και από εφημερίδες και από ραδιόφωνα και από τηλεοράσεις. Εγώ οφείλω να πω και να εξομολογηθώ ότι πριν χτυπήσω, 2,5 χρόνια πριν, όντως δεν πέρναγα καμία είδηση για άτομα με αναπηρίες. Δεν έφταναν σε εμένα; Δεν τις έβλεπα; Δεν ξέρω να σας πω.

Ξέρω όμως τώρα ότι υπάρχουν ειδήσεις. Και δεν είναι μόνο οι ειδήσεις κάποιες εξαγγελίες για φοροαπαλλαγές ή κάποιες εξαγγελίες κομμάτων για τα προγράμματά τους προκειμένου να μας προσηλυτίσουν. Υπάρχουν ειδήσεις που αφορούν εμάς και που πρέπει να περνάνε από όλα τα Μέσα Ενημέρωσης πέρα από τα ειδικά ρεπορτάζ.

Αυτή ήταν η μικρή μου τοποθέτηση και για να συνεχίσουμε νομίζω ότι έχουμε εδώ πολύ καλούς συνομιλητές που ο καθένας από το δικό του πόστο μπορεί να μας πει κάποια πράγματα. Εγώ θα ήθελα να βάλω κάποια ερωτήματα για το πως θα πρέπει τα Μέσα να καλύπτουν τις ανάγκες μας. Ξεχωρίζω και ξαναλέω ότι τα ρεπορτάζ τα ειδικά και την ειδική αντιμετώπιση, πως θα δίνουν ειδήσεις που θα αφορούν και εμάς.

Ποια είναι η σωστή ψυχολογική προσέγγιση για το δημοσιογράφο ατόμων που έχουν αναπηρίες. Πως λειτουργούν οι ειδικές στήλες, αλλά και οι ειδικές εκπομπές και τα ειδικά ρεπορτάζ. Πως μπορεί να υπάρχει ενημέρωση, όταν το θέμα δεν πουλάει. Ο κ. Βουλγαρόπουλος είπε να μη χρησιμοποιήσουμε τον όρο ότι η αναπηρία δεν πουλάει. Όμως εμείς που δουλεύουμε χρόνια ως δημοσιογράφοι στα Μέσα, ξέρουμε ότι δεν πουλάει. Πουλάει μόνο στο στυλ που λέγαμε πριν, τα μεσημεριανοαπογευματινά.

Το θέμα είναι πως θα δώσουμε θέματα που δεν πουλάνε και πως θα αξιοποιήσουμε την εμπειρία εκτός συνόρων για να μπορέσουμε και εμείς να αντιμετωπίσουμε ισότιμα και να ενημερώσουμε ισότιμα και να ψυχαγωγήσουμε ισότιμα τα άτομα με αναπηρίες.

Εδώ σταματώ. Να πω εκ των προτέρων ότι ο δημοσιογράφος ο κ. Tony Garrett που επρόκειτο να είναι μαζί μας, αυτή τη στιγμή βρίσκεται στο INTERCONTINENTAL δίνει κάποια συνέντευξη. Ελπίζουμε να μας προλάβει και να μας δώσει και τη δική του άποψη, γιατί εργάζεται στο BBC και θα έχει να μας πει κάποια πολύ ενδιαφέροντα πιστεύω πράγματα, γιατί είναι λίγο πιο μπροστά εκεί και στο θέμα της ενημέρωσης και σε διάφορα άλλα θέματα που αφορούν άτομα με αναπηρίες.

Να αρχίσουμε την κουβέντα μας. Να παρακαλέσω την κα Μαρίνα Οικονόμου να έρθει στο βήμα. Είναι Επίκουρη Καθηγήτρια Ψυχιατρικής στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Έχει ένα βιογραφικό που ζαλίστηκα διαβάζοντάς το. Δεν ξέρω τι να πρωτοαναφέρω απ' αυτό. Είναι γνωστή, ασχολείται με τα Μέσα, βγαίνει στα Μέσα. Είναι γνωστή με την καλή έννοια. Και μπορεί να μας πει πολλά. Παρακαλώ κα Οικονόμου.

 

Μ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ: Σας ευχαριστώ πολύ. Προτιμώ να μη μιλήσω απ' το βήμα, αλλά να μιλήσω απ' αυτή τη θέση.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Επιτρέψτε μου την παρέμβαση, το να μιλήσετε απ' αυτή τη θέση είναι και αυτό ένα μέτρο ισότητας, μαζί με εμάς που δεν μπορούμε να σηκωθούμε εκεί. Ευχαριστώ.

 

Μ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ: Δεν θα ήθελα να σταθώ στην παρατήρησή σας, αλλά πραγματικά έχει να κάνει και με αυτό. Θα ήθελα όμως να σταθώ σε αυτό που είπατε στην αρχή της εισήγησής σας κα Θεοδωρακάκη, για το ότι εδώ κάτι γίνεται και είναι σίγουρο ότι σήμερα εδώ κάτι γίνεται.

Για τα άτομα που έχουν ψυχική ασθένεια ειδικά, το ότι γίνεται αυτό το Συνέδριο με την πρωτοβουλία του ΓΓΕ-ΓΓΕ και δίνεται ένα βήμα στα άτομα που έχουν ψυχική ασθένεια, αυτό είναι κάτι πάρα πολύ σημαντικό. Γιατί έτσι αναδεικνύεται ένα θέμα που συνήθως οι ίδιοι οι ασθενείς και οι συγγενείς τους προτιμούν να το κρατούν κρυφό απ' τη μια και ένα θέμα που τα ΜΜΕ το χειρίζονται και το διαχειρίζονται με πολυποίκιλο θα έλεγα τρόπο.

Σίγουρα εδώ κάτι γίνεται επίσης για έναν ακόμα λόγο. Με την αμέριστη συνδρομή του Υπουργού του κ. Ρουσόπουλου, αλλά και της Γενικής Γραμματέως της κας Παπαδά, δόθηκε ένα ιδιαίτερο βάρος στα θέματα που έχουν σχέση με την ψυχική ασθένεια και τα ΜΜΕ και έτσι είμαστε στην πολύ ευχάριστη θέση να έχουμε μπροστά μας και ελπίζω να έχετε μπροστά σας όλοι, έναν Οδηγό, τον Οδηγό για τους επαγγελματίες των ΜΜΕ, που αναφέρεται στα θέματα της ψυχικής ασθένειας και των ΜΜΕ. Και απ' αυτή εδώ τη θέση - όχι απ' αυτό εδώ το βήμα - θα ήθελα πραγματικά να τους ευχαριστήσω ιδιαίτερα γι' αυτή την πρωτοβουλία και την αμέριστη συμπαράσταση και συνδρομή.

Θα ήθελα επίσης κα Θεοδωρακάκη να σταθώ και σε κάτι άλλο που είπατε, στο ότι δεν είναι πολλοί συνάδελφοί σας αυτή την ώρα εδώ. Φαντάζομαι συνάδελφοί σας δημοσιογράφοι. Έχω τύχει σε πολλές ημερίδες και συνέδρια που το κοινό υποτίθεται ότι θα είναι δημοσιογραφικό κοινό.

Και όμως οι δημοσιογράφοι και εκφράζω αυτή τη στιγμή ένα παράπονο αν θέλετε, αν μπορώ να εκπροσωπήσω τα άτομα με ψυχική ασθένεια και σε αυτή τη θέση σήμερα τα εκπροσωπώ, αυτό το παράπονο έχει να κάνει με το ότι οι δημοσιογράφοι δεν αρέσκονται να παρακολουθούν τέτοιου τύπου συνέδρια ή τέτοιου τύπου συναντήσεις.

Συναντήσεις που έχουν ως στόχο την ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση, ωσάν να είναι θέματα που δεν τους αφορούν. Θα έλεγα ότι ειδικά για τα θέματα της ψυχικής ασθένειας, είναι θέματα που μας αφορούν όλους μας και κανένας δεν μπορεί να θεωρήσει ότι είναι άτρωτος απέναντι στην ψυχική ασθένεια.

Ένα άλλο χαρακτηριστικό για το οποίο θα πρέπει κανείς να μιλήσει διεξοδικά, είναι το ότι ειδικά τα άτομα με ψυχική ασθένεια, διαφοροποιούνται από τις άλλες κατηγορίες ατόμων με αναπηρία. Και διαφοροποιούνται στο ότι πολλές φορές αυτό που λέμε ψυχική ασθένεια και ειδικά στη χρόνια και σοβαρή της μορφή, τα άτομα που έχουν μια χρόνια και σοβαρή ψυχική ασθένεια, είναι πολλές φορές σαν να μην έχουν τα ίδια τη δική τους φωνή ή η φωνή τους να μην είναι τόσο ισχυρή, ώστε να εισακουστεί είτε από την Πολιτεία, είτε από τους ισχυρούς.

Έτσι, τα άτομα με ψυχική ασθένεια δεν μπορούν όχι λόγω κινητικών προβλημάτων, αλλά λόγω προβλημάτων που απορρέουν από την ίδια τη φύση της νόσου τους, δεν μπορούν να έρθουν εδώ και να μιλήσουν, όπως το κάνουν τα άτομα που έχουν κάποια αναπηρία.

Η θέση τους είναι πολύ περισσότερο δυσμενής. Και γι' αυτό έχω αναλάβει εγώ από την πλευρά των λειτουργών της ψυχικής υγείας, να έρθω εδώ σε αυτή τη θέση και να σας μιλήσω, για θέματα που έχουν να κάνουν με τα άτομα με ψυχική ασθένεια.

Πριν ξεκινήσω τον πυρήνα της ομιλίας μου, θα ήθελα επίσης να πω ότι θεωρώ πάρα πολύ σημαντικό τον τίτλο που έχει δώσει το Υπουργείο Ενημέρωσης σε αυτό το Συνέδριο και που ο τίτλος αναφέρεται στα άτομα με αναπηρία και όχι στα άτομα με αναπηρία ή γενικώς στους ασθενείς ή τους ανάπηρους.

Το ότι χρησιμοποιείται μια ανθρωποκεντρική γλώσσα, θεωρώ ότι είναι κάτι πάρα πολύ σημαντικό και ουσιαστικό, που σηματοδοτεί τις καινούργιες σύγχρονες ανθρωποκεντρικές τάσεις στην αντιμετώπιση όχι μόνο των ατόμων με αναπηρία, αλλά γενικώς των ευάλωτων ατόμων.

Και έτσι τώρα θα ξεκινήσω την ομιλία μου θέλοντας να οριοθετήσω την ψυχική ασθένεια απέναντι στις άλλες αναπηρίες ή απέναντι στις άλλες ψυχικές ασθένειες. Βλέπετε εδώ ένα λήμμα από λόγια του Βαν Γκόγκ, ο οποίος λέει ότι «δεν θα έλεγα ότι θα επέλεγα την τρέλα αν είχα επιλογή, αυτό που με παρηγορεί είναι ότι αρχίζω να θεωρώ την τρέλα ως μια αρρώστια, όπως όλες τις άλλες και έτσι να την αποδέχομαι».

Εκατό χρόνια και πλέον αργότερα αυτό που έχουμε να πούμε είναι ότι τόσο η κοινωνία, όσο και τα άτομα που έχουν κάποιο ψυχικό πρόβλημα, δεν αποδέχονται τη νόσο τους και δεν τη θεωρούν ως μια νόσο όπως όλες τις άλλες.

Αυτό που είναι χαρακτηριστικό για την ψυχική νόσο και ειδικά για την πιο σοβαρή μορφή της που είναι η σχιζοφρένεια, είναι ότι πέρα απ' τα πολλά συμπτώματα της νόσου, χαρακτηρίζεται και από ένα κοινωνικό χαρακτηριστικό, από ένα δείγμα κοινωνικής θα έλεγα παθολογίας, που αυτό το δείγμα δεν είναι τίποτα άλλο απ' αυτό που λέμε στίγμα.

Πριν όμως μιλήσουμε για το στίγμα, θα πρέπει να πούμε δυο λόγια για την ψυχική ασθένεια, για να λύσουμε κάποιες παρερμηνείες που υπάρχουν πολύ συχνά και φαίνονται και από τον τρόπο που μεταχειρίζονται τα Μέσα την ψυχική ασθένεια.

Γενικώς η ψυχική ασθένεια είναι ένας όρος που χρησιμοποιείται για να εκφράσει ένα ευρύ φάσμα συμπτωμάτων και εμπειριών που προκαλούν προβλήματα στη σκέψη, στο συναίσθημα, αλλά και τη συμπεριφορά του ανθρώπου και στην επικοινωνία του με τους άλλους. Η ψυχική ασθένεια γενικά μπορεί να προσβάλει άτομα κάθε ηλικίας, παιδιά, εφήβους, ενήλικες και ηλικιωμένους και μπορεί να εμφανιστεί σε κάθε οικογένεια.

Έτσι, κανένας μας δεν είναι άτρωτος απέναντι στην ψυχική ασθένεια και μπορεί να αναφέρεται η ψυχική ασθένεια σε καταστάσεις πολύ διαφορετικές μεταξύ τους, απ' την κατάθλιψη και τις αγχώδεις διαταραχές ή τις φοβίες, μέχρι την πιο σοβαρή που είναι η σχιζοφρένεια.

Και σήμερα παρά την τεράστια επιστημονική πρόοδο, η ψυχική ασθένεια δυστυχώς εξακολουθεί να είναι συνώνυμη με την τρέλα, με το ανεξήγητο, το μυστηριακό ή το τρομακτικό και το βίαιο και να συνοδεύεται από πολλές λαθεμένες απόψεις, προκαταλήψεις, δοξασίες, φόβους, που της προδίδουν εντέλει το χαρακτήρα του μύθου και το στοιχείο του στίγματος. Έτσι, το στίγμα θεωρείται ότι είναι μια δεύτερη νόσος. Μια νόσος πάνω στη νόσο.

Αυτό που έχει σημασία να δούμε, είναι το πως βιώνουν οι ίδιοι οι ασθενείς την έννοια του στίγματος. Και βλέπετε εδώ τα λόγια ενός ασθενή, που λέει ότι «για μένα στίγμα είναι ο φόβος που βλέπω στο βλέμμα των άλλων, το γύρισμα της πλάτης, ο ήχος της πόρτας που κλείνει».

Όπως η λέξη σχιζοφρένεια έτσι και η λέξη στίγμα είναι ελληνικές λέξεις. Αλλά και η σχιζοφρένεια είναι μια οικουμενική νόσος και το στίγμα είναι ένα φαινόμενο που έχει παγκοσμιότητα, ένα φαινόμενο οικουμενικό. Και οι διαστάσεις του στίγματος θα λέγαμε ότι είναι περίπου ίδιες σε όλες τις κοινωνίες του σύγχρονου κόσμου.

Γι' αυτό το λόγο η Παγκόσμια Ψυχιατρική Εταιρεία πήρε την πρωτοβουλία να οργανώσει ένα μεγάλο πρόγραμμα για την καταπολέμηση του στίγματος που συνοδεύει την πιο σοβαρή ψυχική διαταραχή και που αυτή είναι η σχιζοφρένεια. Σε αυτό το πρόγραμμα συμμετέχει και η χώρα μας και αυτό το πρόγραμμα είναι ένα πρόγραμμα και ερευνητικό και εκπαιδευτικό, αλλά και ένα πρόγραμμα επικοινωνιακό ταυτόχρονα, ένα πρόγραμμα που προσπαθεί Μέσα από τις διάφορες δράσεις του να ευαισθητοποιήσει την κοινή γνώμη γύρω από τα θέματα της ψυχικής νόσου.

Αυτό όμως που ήθελα να σας δείξω είναι μερικά στοιχεία από έρευνες που έχουν γίνει και πανελλαδικές έρευνες, αλλά και έρευνες σε ειδικές ομάδες πληθυσμού, για τη σχέση που έχουν τα ΜΜΕ με την ψυχική ασθένεια. Σε μια πανελλαδική έρευνα για τις γνώσεις του πληθυσμού γύρω από την ψυχική ασθένεια, έχει βρεθεί το εξής εντυπωσιακό, ότι πάνω από το 65% των ερωτώμενων, δεν έχουν ακούσει τους τελευταίους έξι μήνες ή δεν έχουν διαβάσει ή δεν έχουν δει, κάτι σχετικό με τη σχιζοφρένεια.

Ανάμεσα σε αυτούς που έχουν κάτι ακούσει ή κάτι διαβάσει ή κάτι δει, φαίνεται ότι η τηλεόραση ήταν η κύρια πηγή πληροφόρησης. Βλέπετε ότι το 66% αναφέρουν την τηλεόραση ως τη βασική πηγή πληροφόρησης γύρω απ' αυτά τα θέματα της ψυχικής ασθένειας και της σχιζοφρένειας ειδικότερα.

Εδώ βλέπετε το πως περιγράφεται η ψυχική ασθένεια και ειδικά η σχιζοφρένεια από την τηλεόραση. Έτσι, λοιπόν, οι ερωτώμενοι αναφέρουν σε πολύ μεγαλύτερο ποσοστό αρνητικές περιγραφές των ΜΜΕ για τα άτομα που πάσχουν από σχιζοφρένεια. Αυτά όπως θα δείτε παρακάτω έχουν πολύ μεγάλη σημασία στη διαμόρφωση των στάσεων του κοινού απέναντι στα άτομα που έχουν σχιζοφρένεια.

Αν θέλουμε να δούμε συγκριτικά στοιχεία ανάμεσα σε τρεις χώρες που χρησιμοποίησαν ίδια μεθοδολογία στην έρευνά τους, την Ελλάδα, την Γερμανία και τον Καναδά, βλέπουμε ότι η τηλεόραση αναφέρεται ως κύρια πηγή πληροφόρησης από το 66% των Ελλήνων, από το 30% των Γερμανών και από το 15% των Καναδών.

Βλέπουμε ότι ειδικά στη χώρα μας η τηλεόραση είναι αυτός ο μεγάλος μαζικός παιδαγωγός σε σχέση τουλάχιστον με αυτά τα θέματα που αναφέρονται στην ψυχική ασθένεια.

Σε μια αντίστοιχη έρευνα που έγινε σε μαθητές γυμνασίου, φαίνεται ότι το 43% των μαθητών ανέφεραν ότι είχαν ακούσει και διαβάσει κάτι γύρω από τη σχιζοφρένεια τους τελευταίους έξι μήνες και απ' αυτούς το μεγαλύτερο ποσοστό την πληροφόρηση την πήραν κατά 34% όπως βλέπετε  απ' την τηλεόραση, ενώ από το σχολείο πήραν ένα πολύ μικρό ποσοστό ενημέρωσης. 7,4% μόνο των μαθητών δήλωσαν ότι έχουν πάρει μια στοιχειώδη έστω ενημέρωση γύρω απ' αυτά τα θέματα από το σχολείο.

Βλέπουμε για μια ακόμα φορά πόσο σημαντικός είναι ο ρόλος των ΜΜΕ και ειδικά της τηλεόρασης.

Σε μια άλλη έρευνα που έγινε στη χώρα μας το 2005, σε σχέση με τις αναπαραστάσεις της ψυχικής ασθένειας στον ελληνικό Τύπο, ήταν μια καλά μεθοδευμένη έρευνα, βρέθηκε ότι περίπου 1 στα 10 άρθρα απ' αυτά που ελέγχθηκαν, ήταν στιγματιστικό. Και τα στιγματιστικά άρθρα μπορεί να ήταν λιγότερα σε αριθμό, ήταν όμως σημαντικά μεγαλύτερα σε έκταση.

Και τα κυρίαρχα στερεότυπα που αναπαράχθηκαν στον Τύπο, ήταν εκείνα τα στερεότυπα που παρουσίαζαν τα άτομα με ψυχική ασθένεια ως άτομα βίαια και επικίνδυνα. Και τα βασικά ευρήματα αυτής της έρευνας, έδειξαν ότι στον τοπικό Τύπο δημοσιεύτηκαν λίγα άρθρα, ότι η συμμετοχή των ειδικών της Ψυχικής Υγείας ήταν περιορισμένη, ότι αν και υπήρχαν λίγα άρθρα τα οποία ήταν στιγματιστικά, αυτά ήταν μεγαλύτερα σε έκταση, είχαν μεγαλύτερους, πολλές φορές πηχυαίους τίτλους και φωτογραφίες και επομένως ήταν πιθανό, όπως καταλαβαίνετε, να δημιουργήσουν μια αρνητική εντύπωση στον αναγνώστη.

Ο επικρατέστερος μύθος ήταν αυτός της βίας και τέλος, ένα βασικό εύρημα ήταν ότι η φωνή των ίδιων των ψυχικά ασθενών και των οικογενειών τους, ήταν σαν να απουσίαζε απ' την έντυπη τουλάχιστον δημοσιογραφία. Έτσι, φάνηκε ότι ο μύθος της βίας ήταν ο κυρίαρχος μύθος ο οποίος αναπαράγετε από τα άρθρα, βλέπετε εδώ τίτλους και φωτογραφίες.

Θέλω να σας πω εδώ «ο σχιζοφρενής δολοφόνος με το τηγάνι» βλέπετε σε μια χιουμοριστική έκδοση που απευθυνόταν στα παιδιά. Εδώ βλέπουμε πως το στερεότυπο της βίας μπορεί να περνάει στα παιδιά Μέσα από τέτοιου τύπου αναφορές. Βλέπετε πάλι άρθρα που αναπαράγουν το στερεότυπο της βίας.

Και τέλος, «ο σχιζοφρενής δολοφόνος με το πριόνι δεν κωλώνει», ένα απ' τα τελευταία φαινόμενα. Πάλι έρχομαι όμως στο πως νιώθει ένας ασθενής όταν βλέπει ή ακούει τέτοιους χαρακτηρισμούς ή τέτοια κείμενα στην έντυπη δημοσιογραφία. Δεν διάλεξα τυχαία. Κάποιος Καναδός που έχει σχιζοφρένεια λέει ότι «όταν ανοίγω την τηλεόραση ή  ξεφυλλίζω ένα περιοδικό, βλέπω δημοσιογράφους να περιγράφουν την ασθένειά μου λες και είναι έγκλημα».

Πρέπει να πούμε ότι είναι ασθένεια και πίσω από κάθε ασθένεια κρύβεται οδύνη και κρύβεται πόνος και αυτή την οδύνη και τον πόνο τον βιώνει ο ίδιος ο ασθενής. Και τα λόγια ενός Έλληνα ο οποίος λέει ότι «μου φαίνεται ότι όταν ξεφυλλίσεις μια εφημερίδα και κάθε κατά συρροή δολοφόνος φαίνεται να είναι ψυχοπαθής ή σχιζοφρενής. Εμένα αυτό μου κάνει κακό. Μου φαίνεται ότι οι άλλοι ξέρουν ότι έχω μια ψυχική ασθένεια και με αντιμετωπίζουν σαν να είμαι υποψήφιος δολοφόνος. Δείχνουν σαν να με φοβούνται. Με αποφεύγουν».

Έτσι, για να δούμε και τα λόγια ενός μαθητή που ρωτήθηκε για τον ρόλο που πιθανόν να παίζουν τα ΜΜΕ σε σχέση με την ψυχική ασθένεια, βλέπετε εδώ ότι λέει «στίγμα είναι να ενοχοποιείται η ψυχική διαταραχή από τα ΜΜΕ για όλα τα κακώς κείμενα».

Βλέπουμε ότι το στίγμα που συνδέεται με την ψυχική ασθένεια, είναι ένα σύγχρονο φαινόμενο, μπορεί να είναι ένα φαινόμενο που να έχει ρίζες στο βάθος του χρόνου, είναι όμως αναμφίβολα ένα σύγχρονο φαινόμενο και από τις νοσολογικές οντότητες η πλέον στιγματισμένη οντότητα είναι η ψυχική ασθένεια.

Και έτσι, οι άνθρωποι που έχουν καρδιοψυχική ασθένεια, έχουν να αντιμετωπίσουν εκτός από την ίδια την αρρώστια τους, το κοινωνικό στίγμα, δηλαδή την προκατάληψη και το φόβο της κοινωνίας μας για το άλλο της πρόσωπο θα έλεγα. Και ας μην ξεχνάμε ότι ο φόβος της ψυχικής νόσου, ο φόβος της τρέλας, μαζί με το φόβο του θανάτου, αποτελούν και τους δύο αρχετυπικούς φόβους του ανθρώπου.

Και οι δύο αυτοί φόβοι συνδέονται με το στοιχείο της απώλειας, φόβο για την απώλεια της λογικής στη μια περίπτωση, φόβο για την απώλεια της ίδιας της ζωής στην άλλη περίπτωση. Σε τελική ανάλυση όμως θα έλεγα ότι όλο αυτό μεταφράζεται σε ένα φόβο για την απώλεια της ουσίας της ίδιας της ανθρώπινης ύπαρξης.

Ο ψυχικά ασθενής υποβάλλεται σε διάφορες μορφές άτυπου θα έλεγα κοινωνικού στιγματισμού και του αποδίδονται χαρακτηριστικά Μέσα από τα παραδοσιακά στερεότυπα, στα οποία ο άνθρωπος μυείται πολύ νωρίς από την παιδική του ηλικία και με βάση αυτά τα στερεότυπα ο ψυχικά ασθενής είναι ο τρελός, είναι ο κακός, είναι ο επικίνδυνος, είναι ο δολοφόνος, είναι ο τρελός του χωριού μερικές φορές.

Πέρα απ' αυτόν όμως τον άτυπο κοινωνικό στιγματισμό, στη διαμόρφωση του κοινωνικού στίγματος, στη διαμόρφωση όλων αυτών των προκαταλήψεων και επομένως των στάσεων του κοινού απέναντι στα άτομα με ψυχική ασθένεια, στη σύγχρονη κοινωνία σημαντικό ρόλο φαίνεται να παίζουν τα ΜΜΕ, ως οι βασικοί φορείς ενημέρωσης της κοινής γνώμης.

Και τα ΜΜΕ είναι αυτά που πολλές φορές καλλιεργούν τη δημόσια εικόνα της τρέλας και προμηθεύουν όλα εκείνα τα στοιχεία που συγκροτούν τα στερεότυπα, τα αναπαράγουν και εντέλει τα διαιωνίζουν. Τα ΜΜΕ έχουν χαρακτηριστεί, όπως εσείς καλύτερα από εμένα ξέρετε, ως ο καθρέπτης της σύγχρονης κοινωνίας και το περιεχόμενο των μηνυμάτων τους αντανακλά συνήθως στις πεποιθήσεις και τις τάσεις της κοινής γνώμης.

Ωστόσο η καθημερινή εμπειρία επιβεβαιώνει ότι ο καθρέπτης αυτός πολλές φορές μπορεί να είναι παραμορφωτικός, καθώς τα ΜΜΕ δεν αποδίδουν μόνο το προϊόν εργασίας του δημοσιογράφου. Μην ξεχνάμε ότι η διαφήμιση παίζει ένα πολύ σημαντικό ρόλο και θα έλεγα ότι είναι ο αθέατος συνδιαμορφωτής, κατά κάποιο τρόπο, του επικοινωνιακού προϊόντος.

Και μη ξεχνάμε επίσης ότι και ο κινηματογράφος παίζει πολύ σημαντικό ρόλο, μιας και οι τηλεοπτικές ταινίες είναι αυτές που επίσης προβάλλονται Μέσα από την τηλεόραση. Να δούμε λίγο πως αναπαρίσταται ο ψυχικά ασθενής στα ΜΜΕ, που όπως είδατε και απ΄ τα δημοσιεύματα, το κλασικό στερεότυπο το οποίο αναπαράγεται είναι η σύνδεση της ψυχικής ασθένειας με τη βία και την επικινδυνότητα.

Θα έλεγα ότι η απεικόνιση αυτή, και θέλω να τονίσω αυτό το σημείο, διαθέτει όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά που την καθιστούν κατά κάποιο τρόπο εγγυημένη συνταγή για την προσδοκώμενη απήχηση της είδησης. Η ψυχική νόσος, το καταλαβαίνετε όλοι σας, είναι μια θεαματική θα έλεγα νόσος. Και με βάση τον τρόπο αναπαράστασής της από τα Μέσα, η λειτουργία των ΜΜΕ φαίνεται να παίρνει περισσότερο τη μορφή του παραμορφωτικού καθρέπτη και να ευθύνεται στη διαμόρφωση μιας αρνητικής κυρίως εικόνας της ψυχικής ασθένειας και του ψυχικά ασθενή.

Πέρα όμως από την αναφορά της ψυχικής ασθένειας στο πλαίσιο της βίαιης και εγκληματικής συμπεριφοράς, το θέμα παρουσιάζεται από τα ΜΜΕ με έμφαση κυρίως σε πτυχές που δίνουν αρνητική φόρτιση. Έτσι, οι αναπαραγόμενες εικόνες της ψυχικής ασθένειας αναφέρονται στην ευαλωτότητα των ψυχικά ασθενών, στη θυματοποίησή τους, στις αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές, στην εξαθλίωση και στον υποβιβασμό της ποιότητας της ζωής τους ή συχνά στις άθλιες συνθήκες εγκλεισμού τους.

Η ανθρώπινη δυστυχία επίσης αποτελεί είδηση και πουλάει πολλές φορές και καθώς η παρουσίαση της ψυχικής ασθένειας όταν δεν παρουσιάζεται σε πλαίσιο τρομολαγνείας γίνεται μελόδραμα η εικόνα του τρελού, γίνεται με τρόπο που, όταν δεν προκαλεί τον φόβο και την απέχθεια, προκαλεί τον οίκτο και την λύπη. Αυτές οι μελοδραματικές λοιπόν προσεγγίσεις της ψυχικής ασθένειας που καθιστούν τους ασθενείς αντικείμενα του οίκτου της κοινής γνώμης, ενισχύουν από τη μια τον προστατευτισμό της κοινωνίας και από την άλλη θα έλεγα ότι παίζουν έναν ρόλο στιγματιστικό.

Άλλες θετικές τώρα παράμετροι της ψυχικής ασθένειας που θα μπορούσαν να αναδείξουν και πιο ελπιδοφόρες θα έλεγα διαστάσεις του θέματος, όπως η βελτίωση των συνθηκών ζωής των χρόνιων ασθενών, η βελτίωση των συνθηκών ζωής στις ψυχιατρικές δομές, όλη αυτή η πρόοδος που έχει συντελεστεί τα τελευταία χρόνια, οικονομικό πλαίσιο στο οποίο εντάσσονται οι ψυχικά ασθενείς και η υπεράσπιση των δικαιωμάτων τους, βλέπουν το φως της δημοσιότητας δυστυχώς, σε απογοητευτικά μικρή συχνότητα.

Σπάνια δίδεται ο λόγος στους ίδιους τους ασθενείς, σε όλους αυτούς που έχουν το ίδιο το βίωμα της νόσου και ακόμα και στις περιπτώσεις όπου  η ίδια η πραγματικότητα εφοδιάζει την δημοσιογραφική ατζέντα με θέματα που θα μπορούσαν να προάγουν θα έλεγα τη θετική αντιμετώπιση της ψυχικής ασθένειας, κατά κανόνα ο χειρισμός είναι τέτοιος που οι θετικές πτυχές υποβαθμίζονται και προβάλλονται κυρίως οι αρνητικές.

Το γεγονός αυτό δεν θα έλεγα ότι οφείλεται σε κάποια σκευωρία από την πλευρά των ΜΜΕ. Αλλά πολλές φορές η ανάγκη για την εμπορικότητα της είδησης είναι τέτοια, που φαίνεται ότι η παρουσίαση του ψυχικά ασθενή ως εν δυνάμει σχιζοφρενούς και μανιακού δολοφόνου εξυπηρετεί αυτού του τύπου τις ανάγκες.

Η παρουσίαση της ψυχικής ασθένειας σε σχέση με την βία και την επικινδυνότητα -θα επανέλθουμε σε αυτό το θέμα: προβάλλεται πολλές φορές και Μέσα από τον κινηματογράφο. Η κινηματογραφική παραγωγή είναι συνήθως αυτή που προβάλλει λόγω της εμπορικής απήχησης του τύπου «ο σχιζοφρενής δολοφόνος με το πριόνι» και οι ταινίες αυτές προβάλλονται από την τηλεόραση δυστυχώς, αλλά και άλλα προγράμματα τα οποία προβάλλονται από την τηλεόραση, όπως σαπουνόπερες ή σειρές κοινωνικού περιεχομένου που αρέσκονται κατά κάποιο τρόπο να προβάλλουν ρόλους ψυχικά ασθενών, οι οποίοι συνδέονται με υποψήφιους εγκληματίες, ή με αρνητική φόρτιση.

Θα τελειώσω εδώ, γιατί ο χρόνος είναι ένα τεράστιο  θέμα όπως καταλαβαίνετε και τι να πρωτοπιάσει κανείς, θα τελειώσω με το θέμα της απεικόνισης της ψυχικής ασθένειας σε προγράμματα ψυχαγωγικού χαρακτήρα, που όλοι μας έχουμε γίνει θεατές τέτοιων φαινομένων και τέτοιων εκπομπών τελευταία, όπου αυτό που γίνεται είναι ότι, μερικές φορές οι άνθρωποι που έχουν ψυχική ασθένεια, γίνονται αντικείμενα θα έλεγα διακωμώδησης και χλευασμού από ορισμένους επαγγελματίες των Μέσων, που θεωρούν ότι με αυτό τον τρόπο βγάζουν γέλιο.

Είναι γεγονός ότι σε ορισμένες περιπτώσεις η ίδια η φύση της αρρώστιας είναι τέτοια, ώστε οι πάσχοντες δεν έχουν επίγνωση της κατάστασής τους, δεν έχουν επίγνωση της εικόνας που δημιουργούν και δεν έχουν επίγνωση και των συνεπειών αυτής της εικόνας.

Ωστόσο θα έλεγα ότι το ψυχαγωγικό περιεχόμενο αυτών των εκπομπών, δεν μπορεί και δεν πρέπει να βασίζεται πάνω στην προσβολή της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Η ψυχική ασθένεια μπορεί κάποιες φορές να προκαλεί το γέλιο, όμως κρύβει οδύνη, όπως είπαμε, για το άτομο που νοσεί και η ύπαρξη αυτών των φαινομένων διακωμώδησης της αδυναμίας, διακωμώδησης της ευαλωτότητας θα έλεγα ότι αντίκειται στις αρχές της δεοντολογίας που πρέπει να διέπουν την σύγχρονη λειτουργία των ΜΜΕ.

Οι ψυχικά ασθενείς είναι πάνω απ' όλα άνθρωποι και αξίζουν τον σεβασμό μας. Δε θα πρέπει επίσης να ξεχνάμε ότι η εμπορική και η ειδησεογραφική αξία, μπορεί να συμπνέει με την δημοσιογραφική δεοντολογία και τον σεβασμό στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Και δεν θα πρέπει επίσης να ξεχνάμε, ότι ανάμεσα στους θεατές, ή ανάμεσα στους αναγνώστες, δεν συμπεριλαμβάνεται μόνο το ευρύ κοινό, αλλά συμπεριλαμβάνονται και οι ίδιοι οι ασθενείς και οι οικογένειές τους που όλοι μαζί αυτοί οι ασθενείς και οι οικογένειες, αποτελούν θα έλεγα και τα κύρια θύματα του στίγματος, των προκαταλήψεων και του αποκλεισμού εν τέλει.

Και θα έλεγα ότι θα πρέπει να αναλογιστούμε, πώς νιώθει άραγε ο ασθενής, όταν έρχεται αντιμέτωπος με την τηλεοπτική του εικόνα; Μια εικόνα που είναι συνήθως παραμορφωμένη και υπονομευτική που εν τέλει τον οδηγεί στην ντροπή, στην αυτό-υποτίμηση στην εσωστρέφεια και στον αυτό-στιγματισμό.

Πώς νιώθει άραγε η οικογένεια, όταν έρχεται αντιμέτωπη, όταν αντικρίζει την τηλεοπτική εικόνα του συγγενή της, μια εικόνα που απέχει από την πραγματική εικόνα και που συχνά πυροδοτεί συναισθήματα ματαίωσης και απογοήτευσης. Συναισθήματα ντροπής και ενοχής στην οικογένεια; Θα πρέπει βέβαια για χάρη στην αντικειμενικότητα, να παραδεχθούμε ότι τα τελευταία χρόνια και μιλώντας για τον δυτικό κόσμο αλλά και για τη χώρα μας, έχει γίνει μια πολύ μεγάλη πρόοδος στην αντιμετώπιση της ψυχικής ασθένειας από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και οι ακραίες τρομολαγνικές διατυπώσεις θα έλεγα ότι έχουν σε μεγάλο βαθμό υποχωρήσει και ειδικά από την έντυπη δημοσιογραφία το ποσοστό των δημοσιογράφων που αναφέρονται στη βία και την επικινδυνότητα έχει μειωθεί και έχουν επίσης τα Μέσα παίξει πολύ σημαντικό ρόλο στη διάχυση των νέων σύγχρονων επιστημονικών πεποιθήσεων για το ευρύ κοινό, στην προβολή ψυχολογικών θεμάτων, στην εγκατάλειψη των παραδοσιακών αν θέλετε ψυχιατρικών δομών και προσπαθούν τα ΜΜΕ πολλές φορές να στρέψουν την κοινή γνώμη προς μια πιο θετική αντιμετώπιση των ατόμων με ψυχική ασθένεια.

Θα ήθελα τελειώνοντας να πω,  πολλές φορές έχουμε το φαινόμενο να εμφανίζονται επαγγελματίες στο χώρο της ψυχικής υγείας, όπου θέτουν διαγνώσεις χωρίς να ξέρουν τον ίδιο τον πάσχοντα, οι λεγόμενες τηλεδιαγνώσεις και θα ήθελα επίσης να πω ότι πολλές φορές και οι ίδιοι οι λειτουργοί από το χώρο των επαγγελματιών ψυχικής υγείας, δεν παίζουν πάντα θετικό ρόλο.

 

Αυτό που θα πρέπει να μείνει σε όλους μας είναι ότι θα πρέπει να υπάρχει μια σημασία, ανάμεσα στη ψυχιατρική κοινότητα και στη κοινότητα των ατόμων από το χώρο των δημοσιογράφων, από το χώρο των ΜΜΕ, γιατί εάν θα πρέπει να σκεφτόμαστε όλοι κάτι, είναι ότι η ψυχική ασθένεια δεν είναι κάτι μακριά από μας, η ψυχική ασθένεια είναι κάτι που μπορεί να μας αφορά όλους και ότι το σύγχρονο πρόσωπο μιας κοινωνίας φαίνεται από τον τρόπο που αντιμετωπίζει κανείς τα ευάλωτα άτομα.

Θα ήθελα να τελειώσω δείχνοντας τη ζωγραφιά ενός μαθητή από ένα πρόγραμμα που έγινε στα σχολεία για την καταπολέμηση του στίγματος. Βλέπουμε λοιπόν και την αισιόδοξη πλευρά και τα λόγια του Αϊνστάιν ο οποίος λέει ότι η κοινή λογική δεν είναι τίποτα περισσότερο από το σύνολο των προκαταλήψεων που αποκτά κανείς μέχρι την ηλικία των 18. Καταλαβαίνουμε λοιπόν πόσο εκτεθειμένος είναι ο νέος σήμερα στις προκαταλήψεις και ο ρόλος των ΜΜΕ είναι πολύ σημαντικός στο να μορφώσουν και να διαπαιδαγωγήσουν, να ενημερώσουν και να ευαισθητοποιήσουν. Θα ήταν παράλειψη αν δεν ευχαριστήσω για μια ακόμα φορά τον κ. Ρουσόπουλο, την κα Παπαδά, τη ΓΓΕ-ΓΓΕ, για την πρωτοβουλία τους και για την συνδρομή τους στο να βγει αυτός ο οδηγός για τους επαγγελματίες των ΜΜΕ, που αναφέρεται στον τρόπο που πρέπει να χειρίζεται ο λειτουργός πια των ΜΜΕ, θέματα που έχουν να κάνουν με την ψυχική ασθένεια. Σας ευχαριστώ πολύ.

 

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Να ευχαριστήσω και εγώ την κυρία Οικονόμου και να κρατήσουμε από την κουβέντα ότι είμαστε και συνυπεύθυνοι και εσείς που βγαίνετε από τις εκπομπές και εμείς που δεν ξέρουμε πως το χειριζόμαστε και ότι στόχος μας είναι να φύγει αυτή η εικόνα άγνοιας και φόβου και αυτός ο ήχος του κλεισίματος της πόρτας.

Δεν ξέρω αν θα θέλατε εδώ να κάνετε κάποια ερώτηση στην κα Οικονόμου ή αν θέλετε να το αφήσουμε όλο μαζί στο τέλος. Στο τέλος, καλύτερα.

Να συνεχίσουμε. Ο κ. Tony Garrett ήρθε μαζί μας, μας πρόλαβε και θα του δώσουμε το λόγο να μας πει τη δική του εμπειρία από το BBC, τη δική του εμπειρία από το ότι κάθεται σε καρότσι, είναι αθλητής και συγγραφέας.

Παρακαλώ κ. Garrett.

 

T. GARRETT: Ευχαριστώ πάρα πολύ. Κυρίες και κύριοι χαίρεται. Χαίρομαι πάρα πολύ που έχω ξανάρθει στην Αθήνα, είναι μια από τις πόλεις που αγαπώ ιδιαίτερα. Έχω έρθει ήδη δυο φορές, είναι μια ωραία πόλη. Σήμερα μιλάμε για τον τρόπο, με τον οποίο τα Μέσα Ενημέρωσης εκπαιδεύουν και διαμορφώνουν απόψεις. Τα Μέσα Ενημέρωσης παίζουν πολύ σημαντικό ρόλο. Είναι σημαντικό να εντοπίσουμε τις σωστές ευκαιρίες που υπάρχουν για να προωθήσουμε και να εκπαιδεύσουμε τα Μέσα Ενημέρωσης με πολύ ωραίες ιστορίες για αναπηρία.

Εσείς στην Ελλάδα σαφώς είστε πρωτοπόροι στην Ευρώπη. Οργανώνετε μια δεύτερη διάσκεψη, ένα δεύτερο συνέδριο. Πρέπει να αισθάνεστε πολύ περήφανοι, κινείστε προς τη σωστή κατεύθυνση. Εκ μέρους του BBC πρέπει να πω ότι χαίρομαι ιδιαίτερα που βρίσκομαι εδώ.

Είναι πολύ σημαντικό τα Μέσα Ενημέρωσης να αντιλαμβάνονται πραγματικά την αναπηρία, δηλαδή την αντίληψη, τον τρόπο που γίνονται αντιληπτές οι αναπηρίες αλλά και το χιούμορ τους, γιατί ξέρουμε ότι μπροστά σε ολόκληρο τον κόσμο έχουμε πολύ διαφορετικές προσωπικότητες.

Η τηλεόραση οι εφημερίδες, το ραδιόφωνο, τα ηλεκτρονικά Μέσα Ενημέρωσης παίζουν ένα πολύ σημαντικό ρόλο στη δημιουργία και διαμόρφωση απόψεων. Καθώς περνάμε σε έναν κόσμο της εικόνας και της προβολής πρέπει να προχωρήσουμε.

Ας δούμε μερικούς από τους τρόπους που στο Ηνωμένο Βασίλειο παρουσιάζονται οι αναπηρίες μέσω των βασικών τηλεοπτικών και ραδιοφωνικών προγραμμάτων. Από άποψη αναπηρίας ασχολούμαι με τα Μέσα Ενημέρωσης τα τελευταία 5-6 χρόνια και αυτό είναι πρόκληση.

Γίνεται όμως πρόοδος και το λέω αυτό γιατί μέχρι πριν από 3 χρόνια υπήρξε κάλυψη για τους παραολυμπιακούς. Ένα όμως από τα μεγαλύτερα προβλήματα εν γένει είναι ότι δεν δίνεται η εντύπωση ότι τα άτομα με αναπηρία εμπλέκονται, συμμετέχουν σε βασικά προγράμματα. Ας πούμε άτομα με αναπηρία που να συμμετέχουν σε μια σαπουνόπερα ή σε κάποιο τηλεπαιχνίδι ή σε κάποιο reality.

Μόνο τον τελευταίο ενάμισι χρόνο το BBC και στα εμπορικά κανάλια είχαμε κάποιες περιπτώσεις όπου άτομα με αναπηρία έπαιξαν ρόλους κανονικούς σε διάφορα σήριαλ στην τηλεόραση, στα παιδικά προγράμματα υπάρχουν και στην Ελλάδα φαντάζομαι reality, παιχνίδια, εκπομπές για ταλέντα κλπ. Και είχαμε κάποιους τραγουδιστές με αναπηρία οι οποίοι εξετάστηκαν και πέρασαν στην πρώτη δεκάδα. Έτσι Σάββατο βράδυ δίπλα στους κανονικούς εμφανίζονται αυτές οι μορφές. Δίπλα στους συνήθεις δημοσιογράφους εμφανίζονται οι άνθρωποι αυτοί. Αυτό είναι εντυπωσιακό. 

Υπάρχει και μια κωμωδία που έχει προκαλέσει πολλές συζητήσεις. Ένας από τους ήρωες δεν είναι άτομο με αναπηρία αλλά παίζει ρόλο ανθρώπου που κάθεται σε αναπηρικό καροτσάκι και άλλοι το θεωρούν θετικό, άλλοι το θεωρούν προσβλητικό. Έχει προκαλέσει μεγάλη συζήτηση. Είναι αστείο, είναι καλό, χιούμορ ή κακό χιούμορ; Και από την άποψη αυτή πιστεύω ότι έκανε τους ανθρώπους να συνειδητοποιήσουν ορισμένα πράγματα, να δουν τα πράγματα από μια διαφορετική σκοπιά.

Επίσης έχουμε και διάφορες εκπομπές που αφορούν νοσοκομεία, όπου ένας από τους γιατρούς ήρωες είναι άτομο με αναπηρία. Όλο και περισσότερο γίνονται τέτοια πράγματα. Επίσης ένας από τους ανταποκριτές μας ο Φρανκ Γκάρντνερ που είναι πολεμικός ανταποκριτής του BBC αλλά πριν από τρία χρόνια στη Μέση Ανατολή τραυματίστηκε, κάθισε σε αναπηρική καρέκλα, επέστρεψε στο BBC και συνέχισε να κάνει ακριβώς την ίδια δουλειά που έκανε και πριν.

Έτσι βλέπεις τώρα τον Φρανκ Γκάρντερ να μεταδίδει για το BBC από κάπου αλλού και έχει  μεγάλη σημασία ότι για κάποιους η αναπηρική καρέκλα δεν είναι θέμα. Αλλά όμως αυτό και μόνο το γεγονός αποτελεί βήμα προόδου.

Όσον αφορά το μέλλον στην Ελλάδα, τη συνέχιση αυτού του Συνεδρίου είναι πολύ σημαντικό αυτό και επίσης και το Φεστιβάλ ντοκιμαντέρ που επίσης θέλω να παρακολουθήσω. Είναι πολύ σημαντικό αυτό. Πιστεύω ότι το επόμενο βήμα, τα επόμενα χρόνια στην Αθήνα, στην Ελλάδα θα είναι να γίνει μια άλλη μεγάλη αθλητική οργάνωση για άτομα με αναπηρία. Οι παραολυμπιακοί ήταν μεγάλη επιτυχία. Βοήθησε τον κόσμο να καταλάβει πολλά πράγματα.

Εξ όσων αντιλήφθηκα και εγώ είναι ότι η κοινή γνώμη στην Αθήνα δεν αισθανόταν πολύ άνετα με τους παραολυμπιακούς. Δηλαδή ποιο θα είναι το επίπεδο λέγανε των αγώνων, τι θα γίνει εδώ. Στο τέλος όμως των αγώνων ο κόσμος κατάλαβε, η ποιότητα των αγώνων ήταν εξαιρετική, υπήρξαν εξαιρετικοί αθλητές από την Ελλάδα και άλλοι αθλητές που απέδειξαν ότι όπως γνωρίζουμε όλοι εμείς εδώ, η αναπηρία δεν αποτελεί εμπόδιο και μπορούν οι άνθρωποι αυτοί να προχωρήσουν και να πετύχουν τους στόχους τους.

Το επόμενο σημαντικό για την Αθήνα, για την Ελλάδα θα είναι να προσπαθήσει να φιλοξενήσει ένα παγκόσμιο ή ευρωπαϊκό πρωτάθλημα μπάσκετ, κολύμβησης, στίβου τα επόμενα χρόνια. Γιατί αυτό θα διατηρήσει και την Αθήνα και την Ελλάδα Μέσα στο χάρτη και θα συνεχίσει να είναι ένας από τους ηγέτες σε θέματα ατόμων με αναπηρία.

Γνωρίζω πολύ καλά, θυμάμαι πριν από μερικά χρόνια υπήρχαν πολλά ζητήματα στη Βρετανία που αφορούσαν την αναπηρία και προχωρήσαμε. Η Ελλάδα βρίσκεται κάποια χρόνια πίσω όμως έχει αρχίσει να βελτιώνεται η κατάσταση, γίνονται αυτά τα Συνέδρια, υπάρχει το ψηφιακό κανάλι, κάτι το εντυπωσιακό. Μεγάλη πρόοδος, γιατί αν θέλουμε κάλυψη στης  εθνικής εμβέλειας εφημερίδες και την τηλεόραση στην Ελλάδα, αυτός είναι ο στόχος μας αλλά όπως όλοι γνωρίζουμε, οι ιστορίες αυτές δεν είναι πολύ εντυπωσιακές ενώ ο αθλητισμός των ατόμων με αναπηρίες δεν έχει ιδιαίτερο ίσως ενδιαφέρον.  

Πρέπει να επιλέξουμε τις καλές ιστορίες. Εγώ αυτό το κάνω στο BBC με μεγάλη προσοχή. Όταν προσπαθώ να βρω μια είδηση δεν θέλω να τη βάλω δίπλα σε ένα μεγάλο αγώνα ποδοσφαίρου, γιατί δεν θα καλυφθεί καλά. Ο Garrett είπε σήμερα το πρωί, ότι τα πρότυπα που έχετε παίζουν πολύ σημαντικό ρόλο και αυτό είναι κρίσιμης σημασίας.

Επίσης κάποια άλλα πράγματα που με ενδιαφέρουν. Γιατί θεωρεί σημαντικό η ελληνική κυβέρνηση που διοργανώνει το Συνέδριο και το Φεστιβάλ ντοκιμαντέρ -πρέπει να συζητηθεί αυτό- και τι μάθαμε από τους παραολυμπιακούς της Αθήνας; Έχει υπάρξει κάποια κληρονομιά ή μήπως η κληρονομιά εξακολουθεί να είναι εύθραυστη και πώς θα προχωρήσουμε;

Βεβαίως βλέπουμε προς το μέλλον, θα ακολουθήσει το Πεκίνο, όμως η Αθήνα, η Ελλάδα πολλά έχουν να κάνουν. Ήταν πολύ ενδιαφέρον εδώ. Πολλοί είπαν ότι εκτός Αθηνών πολύ δύσκολα μπορεί κανείς να μετακινηθεί. Μόλις έζησα μια πολύ ενδιαφέρουσα εμπειρία και προηγουμένως ο Γιάννης Πολίτης από τον «9,84» μου είπε, ήταν σε ένα καράβι επιστρέφοντας από ένα ταξίδι από νησί χτες. Θα ήμουν όμως εγώ; Θα μπορούσα να είμαι εγώ;

Θα ήθελα να πάω δυο μέρες στην Ύδρα. Πήγα στην Ύδρα και μου άρεσε πάρα πολύ, το συνιστώ αλλά οι περισσότεροι άνθρωποι με αναπηρία λένε α, η Ύδρα, βότσαλα, πώς θα φτάσω εκεί, πρόβλημα πρόσβασης. Αλλά ξέρω ότι πολλοί πρέπει να βλέπουν τα πράγματα με θετικό τρόπο, πρέπει να χρησιμοποιούν τις ευκαιρίες.

Όταν με κάλεσαν είπα ότι με τα χαράς θα έρθω αλλά θα ήθελα να πάω και λίγες μέρες διακοπές και μου είπαν οι διοργανωτές Ύδρα, δεν υπάρχει πρόβλημα. Υπάρχει φεριμπότ, υπάρχει ένα ωραίο ασανσέρ που σε μεταφέρει. Πήγα σε ένα μικρό ξενοδοχείο, σε μια μικρή παραλία με ταξί, καράβι, θαλάσσιο ταξί.

Ο λόγος που τα λέω όλα αυτά είναι ότι στην επιστροφή μου χτες στο ιπτάμενο, έτσι νομίζω λέγεται ιπτάμενο δελφίνι, με 150 επιβάτες μπήκα Μέσα στο ιπτάμενο δελφίνι, εγώ φταίω, με καθυστέρηση μισό λεπτό. Έφτανα με το βαρκάκι και έμπαινε στην αντίθετη πλευρά το ιπτάμενο και ήθελα να δω ποιος θα φτάσει πρώτος. Έφτασε πρώτο το δελφίνι, βγήκαμε εμείς από το θαλάσσιο ταξί και νομίζω μπήκα τελευταίος στον καράβι.

Εν πάση περιπτώσει αυτό που είναι ενδιαφέρον είναι, δεν υπήρχε πρόβλημα, κάποιοι τριγύριζαν και, έπεσε το παγωτό ενός νεαρού πάνω στο παντελόνι μου, του είπα δεν υπάρχει πρόβλημα αλλά καθώς φτάναμε στον Πειραιά λέει ο καπετάνιος: κυρίες και κύριοι, φτάνουμε στον Πειραιά σε ένα λεπτό και εγώ ήμουν δίπλα στην πόρτα και ξαφνικά εμφανίστηκε ένα πλήθος που προσπαθούσε να αρπάξει τις βαλίτσες του και τα σακ - βουαγιάζ και εγώ προσπαθούσα να τους απωθήσω. Και βεβαίως όλοι θέλανε να επιστρέψουν σπίτι τους, το αντιλαμβάνεστε.

Σε δέκα λεπτά ήμουν ο τελευταίος που βγήκα και καθώς ο καπετάνιος προσπαθούσε να τους συγκρατήσει αλλά Μέσα στη μανία τους να βγουν εγώ ήμουν στη μέση, δεν τα κατάφερα. Προσπαθούσα να σωθώ από το να μην μου πέσουν οι αποσκευές στον κεφάλι.

Είναι όμως μια από αυτές τις μικρές ιστορίες που μας μαθαίνουν. Τα Μέσα Ενημέρωσης μπορούν να εκπαιδεύσουν. Άνθρωποι όπως εγώ και άλλοι πηγαίνουν στα νησιά, βγαίνουν από την Αθήνα και όσο περισσότερο συμβαίνει αυτό, όλο και περισσότερο ο κόσμος θα καταλαβαίνει και θα μαθαίνει.

Τελικά πρέπει να πω ότι για μένα είναι σημαντικό σε ολόκληρο τον κόσμο τα παιδιά μας να έχουν κάθε ευκαιρία να θέσουν ψηλούς στόχους. Να προωθήσουν αυτά που έχουν να πουν και δεν είναι θέμα πρόσβασης των ατόμων με αναπηρία μόνο. Είναι μητέρες με τα καροτσάκια, οι ηλικιωμένοι, όλοι θα γεράσουμε κάποια στιγμή.

Αυτό είναι σημαντικό και συνέχεια προσπαθώ να το λέω, όταν μιλάμε για πρόσβαση μετακίνηση, μεταφορά, δεν είναι μόνο μια κατηγορία ανθρώπων, είναι τρεις - τέσσερις κατηγορίες. Πολλοί νέοι θέλουν να βγουν και να κυκλοφορήσουν αλλά υπάρχουν και άλλοι.                      

Πρέπει τα συνέδρια αυτά να προωθήσουν το σωστό μήνυμα. Τα Μέσα Ενημέρωσης πρέπει να επιλέξουν τις θετικές ειδήσεις. Υπάρχουν πολλές, είμαι βέβαιος στην Αθήνα. Οι περισσότερες από αυτές  να μην μείνουν στα ψιλά των εφημερίδων, να μπουν πρωτοσέλιδα, γιατί έχουμε ισχυρά μηνύματα και πρέπει βεβαίως να ανταγωνιστούμε με όλες τις άλλες ειδήσεις. Αλλά παρόλα αυτά μπορούμε να τα καταφέρουμε.

Σας ευχαριστώ.

 

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Να ευχαριστήσουμε τον κ. Garrett. Να κρατήσουμε ότι η αναπηρία δεν είναι εμπόδιο,  κανενός είδους αναπηρία εκτός αν είναι κάτι πάρα πολύ βαρύ που σωματικά ίσως δεν μπορεί κάποιος να κάνει κάτι αλλά και εκεί μπορεί να κάνει πράγματα, υπάρχουν τεχνολογίες και χρειάζεται απλώς η διάδοσή τους.

Μας περιέγραψε και γελάσαμε όλοι μια χαρακτηριστική ελληνική εικόνα στα πλοία. Ας το θυμηθούμε τουλάχιστον εμείς που είμαστε εδώ πέρα να μην τρέξουμε να προλάβουμε, δεν φεύγει η προβλήτα από εκεί, θα μπορούμε να δώσουμε τη θέση μας σε κάποιον που έχει κινητικό πρόβλημα ή σε έναν ηλικιωμένο κλπ. είναι θέμα εκπαίδευσης και αυτό και να ευχηθούμε ότι θα διεκδικήσουμε αθλητικές διοργανώσεις για να γίνουμε ακόμα καλύτεροι και να εξοικειωθούμε με τα άτομα που έχουν κάποια αναπηρία. Σας ευχαριστώ.

Ο λόγος τώρα στον άλλο συνάδελφο τον Αντώνη Σκορδίλη, δημοσιογράφο με μόνιμη στήλη στην «ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ», Επί ίσοις όροις είναι ο τίτλος της στήλης που σημαίνει πολλά. Είναι ίσως η μόνη στήλη σε καθημερινή εφημερίδα που υπάρχει και ασχολείται με αυτά τα θέματα. Έχει επιμεληθεί και τον οδηγό που εξέδωσε η Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας, τον οδηγό για το ποιες λέξεις θα πρέπει να χρησιμοποιούν οι δημοσιογράφοι για τα άτομα με αναπηρία και του δίνω το λόγο έχει να πει πολλά γιατί έχει και μεγαλύτερη τριβή με τα Μέσα ως έντυπο.

 

Α. ΣΚΟΡΔΙΛΗΣ: Σε ευχαριστώ Κορίνα. Θα προσπαθήσω να είμαι περιεκτικός, φοβάμαι ότι δεν θα είμαι πολύ σύντομος και η δική μου «αναπηρία» είναι εντός θέματος. Πώς τα ΜΜΕ μορφώνουν και διαμορφώνουν. Η περίπτωση των ανθρώπων με αναπηρία.

Αυτό που η τριβή για την οποία μίλησε η Κορόνα με έχει διδάξει και με έχει εξελίξει και θέλω να πιστεύω και ως άνθρωπο είναι να αντιλαμβάνομαι την είδηση όχι μόνο ως τελικό προϊόν αλλά και ως διαδικασία. Δηλαδή την πραγματική επαφή, την πραγματική γνώση με τους ανθρώπους με αναπηρία, με τα πραγματικά τους ζητούμενα και όχι αυτή κατά την προσωπική μου εκτίμηση, απαξιωτική μεγαλομανία που έχουν κάποιοι δημοσιογράφοι η πλειονότητα ημιμαθείς, ημιμάθεια το λέω εγώ.

Και ξεκινώντας λίγο περίεργα θα σας πω και ένα παράδειγμα που μου το μετέφερε κάποιος. Είναι ένας τύπος ας πούμε αρχισυντάκτης σε μια εφημερίδα, από αυτούς ξέρετε τους καριερίστες, αυτό που λέω ημιμάθεια κλπ., αποφασίζει άξαφνα να κάνει ένα θέμα περί προσβασιμότητας.

Βεβαίως θέλει να το κάνει και λίγο reality. Θέλει δηλαδή να βρεθεί ένας άνθρωπος, να ανέβει σε ένα αναπηρικό αμαξίδιο, να αρχίζει να πηγαίνει βόλτα για να τραβιούνται φωτογραφίες. Ο δημοσιογράφος στον οποίο απευθύνεται είναι αρκετά εξοικειωμένος και αυτός με τα θέματα αναπηρίας και με τους ανθρώπους του χώρου και του λέει ότι ξέρεις αυτό είναι παράλογο, είναι πολύ συγκεκριμένο το θέμα. Όχι επιμένει ο άλλος, θέλει να τον βγάλει έξω Μέσα στη βροχή κιόλας τον άνθρωπο, γιατί εκείνες τις ημέρες βρέχει.

Ο άνθρωπος βγαίνει Μέσα στη βροχή, 60 χρόνων, ένας άνθρωπος αγωνιστής του αναπηρικού κινήματος, γίνονται οι φωτογραφίες, παθαίνει πνευμονία και βεβαίως το χειρότερο, όπως με ενημερώνει εμένα αυτός ο δημοσιογράφος, είναι ότι χαλάει και η προσωπική του σχέση με αυτό τον άνθρωπο διότι το θέμα δεν δημοσιεύεται. Εξωθήθηκε ένας άνθρωπος 60 - 65 χρόνων, που έχει δώσει αγώνες ζωής για την προσβασιμότητα να βγει έξω. Βεβαίως μέσα από αυτό το παράδειγμα είναι αυτό που στην αρχή σας λέω, η είδηση όχι μόνο ως τελικό προϊόν αλλά ως διαδικασία, ως συνεχή τριβή και γνώση με ανθρώπους και τα πραγματικά τους προβλήματα.

Η έννοια της αποτελεσματικής δημοσιογραφίας ή της ουσιαστικής δημοσιογραφίας σε ό,τι αφορά τα θέματα των ανθρώπων με αναπηρία. Αυτή η έννοια περί κοινωνικού αποκλεισμού, η οποία διαρκώς γράφεται, τροφοδοτείται και ανατροφοδοτείται σχετικά με αυτά τα θέματα, ορίζεται συγκεκριμένα. Δεν είναι μια αφηρημένη, μια αφαιρετική έννοια. Δηλαδή τα θέματα τα οποία αφορούν τους ανθρώπους με αναπηρία και τα οποία διεκδικούν την επίλυσή τους ανήκουν σε εκείνα, και θα σας φανεί πράγματι ενδιαφέρον, που βάσει των κείμενων αρχών δικαίου, πρέπει να μιλάμε με βάση κάποια σημεία αναφοράς, π.χ. τις κείμενες αρχές δικαίου, έχουν απτές, συγκεκριμένες λύσεις, είναι συγκεκριμένα.

Αυτή η προφανής διαπίστωση εκ των πραγμάτων δημιουργεί το συνειρμό ότι η άκυρη παρουσίασή τους, η εκτός θέματος παρουσίασή τους συνιστά προσβολή, ακριβώς και μόνο γι΄ αυτό. Προσβολή ολιστικά, με την απόλυτη, τη συνολική έννοια του όρου.

Παράδειγμα περί του συγκεκριμένου η εργασία. Ας πούμε ότι μιλάμε για την προστατευμένη εργασία του ανθρώπου με αναπηρία και τον νόμο 2643 του '98. Η εφαρμογή ή μη του νόμου είναι μια πάρα πολύ συγκεκριμένη υπόθεση. Οι τροποποιήσεις πάνω στον νόμο είναι επίσης μια πάρα πολύ συγκεκριμένη υπόθεση.

Να πούμε ότι μιλάμε για την παιδεία, για την ειδική αγωγή, για τον νόμο 2831 του 2000; Και εκεί είναι μια συνολική συζήτηση, τεχνογνωσία υπάρχει, αρκεί να υπάρχουν σχετικά μορφωμένοι άνθρωποι που θα ψάξουν να αναζητήσουν τα πραγματικά στοιχεία. Ελάχιστα έχει να κάνει η ιστορία αυτή με την αόριστη έννοια περί κοινωνικής ευαισθησίας και πράσινα άλογα. Το ίδιο και η προσβασιμότητα όπως είπα και σε εσάς λίγο πριν.

Και μέσω αυτών αν δούμε δηλαδή ανά ενότητα δημοσιεύματα, θα δούμε αυτό που εγώ ονομάζω άκυρη δημοσιογραφία, σκληρά και συγκεκριμένα. Βάσει του παραπάνω συλλογισμού μπορούμε να συνδεθούμε πιστεύω ή θα ήθελα εγώ να κάνω τη σύνδεση με την έννοια της δεοντολογίας.

Ας δούμε ένα βασικό μύθο. Ο βασικότερος μύθος είναι ο μύθος περί αναπηρικής δυστυχίας ή αλλιώς ας πούμε μια ψευδής κοινωνική συνθήκη που λογίζει τον άνθρωπο με αναπηρία, ελέω της αναπηρίας του a priori ως άνθρωπο με χαμηλή κοινωνική αυτοεκτίμηση, κάπως έτσι μπορώ να το δω εγώ.

Ας δούμε επίσης μια άλλη βασική στερεοτυπική εκδοχή αυτή του παραδειγματικού χαρακτήρα, την οποία Μέσα από φράσεις όπως ήρωες, νικητές της ζωής, ειδικές ικανότητες κλπ. Μέσα από εκεί διαχέεται αυτή η λογική του παραδειγματικού χαρακτήρα.

Γιατί το λέω αυτό; Όταν μιλάμε για δεοντολογία δεν μιλάμε για μια λογική Ταλιμπάν. Δεν μιλάμε ότι η φράση, «ο ήρωας της ζωής» δεν είναι  κακιά φράση ούτε η φράση «νικητής της ζωής» από μόνη της δεν είναι μια κακιά φράση. Μιλάμε υπό την έννοια ότι οι όροι αυτοί είναι ψευδείς, δηλαδή αναπαράγουν μια άκυρη, για τον πολίτη με αναπηρία, πραγματικότητα. Μια πραγματικότητα, η οποία έρχεται σε ευθεία αντίθεση με την πραγματική του κοινωνική θέση Μέσα στο γίγνεσθαι και η οποία πραγματικά τον υπονομεύει ως διεκδικητή των ίσων όρων.

Άρα αυτό το οποίο ονομάζουμε δεοντολογία για να μην μπλεχτούμε και νομίζουμε ότι μιλάμε απλά και μόνο για μια σειρά από φράσεις ότι αυτή επιβάλλεται να χρησιμοποιείται, αυτό είναι το ελάχιστο ώστε η δημοσιογραφική είδηση στα θέματα που αφορούν τον άνθρωπο με αναπηρία να ανταποκρίνεται στην κοινωνική πραγματικότητα, να μην είναι ψευδής, να μην είναι άκυρη καλύτερα.

Ποια είναι η διαφορά; Μια ιστορία π.χ. για ένα κοριτσάκι με αναπηρία το οποίο μάζευε σπίρτα, γόμες, γομολάστιχες κλπ. που πιάνει μια σελίδα, δεν είναι ψευδής, έχει συμβεί, δηλαδή είναι πραγματική ιστορία. Ψευδές είναι το μήνυμα που εκπέμπει και πάμε στον επόμενο συνειρμό, επί της ουσίας είδηση είναι το μήνυμα. Ειδάλλως θα μιλούσαμε απλά και μόνο μια παράθεση γεγονότων και αυτός είναι και ο ρόλος της δημοσιογραφικής δουλειάς.

Λέει ο τίτλος: η περίπτωση των ατόμων με αναπηρία. Όταν μιλάμε για τα άτομα με αναπηρία δεν μιλάμε για κάποια περιθωριακή ομάδα ποσοτικά, μιλάμε για το 10% του πληθυσμού. Όταν η κα Οικονόμου πριν μιλούσε για τα ζητήματα της ψυχικής αρρώστιας, δεν μιλάμε για 6, 7, 12, 25 άτομα που είναι η αναλογία τους αν βλέπαμε την αναλογία θεμάτων στις τηλεοράσεις αυτής της παρουσίασης. Μιλάμε δηλαδή για ένα πληθυσμό, ο οποίος διαχέεται παντού, σε όλο τον ελληνικό πληθυσμό. Δηλαδή δεν είναι τίποτε αόρατοι. Μην κοροϊδευόμαστε.

Κάθε ελληνική οικογένεια βιώνει, έχει επαφή άμεση με την εμπειρία της αναπηρίας εξ ορισμού αυτό. Όταν, και επανέρχομαι στα προηγούμενα, μιλάμε για άκυρη είδηση, αν συνειδητοποιήσουμε ότι δεν μιλάμε για περιθωριακό φαινόμενο είναι μια αντιδραστική επίθεση των ΜΜΕ σε όλη την κοινωνία. Και προσοχή λοιπόν και αυτό ως υπόδειξη, η αναπηρία δεν είναι περιθωριακό κοινωνικό φαινόμενο.

Αυτή η λογική και εδώ μπορεί να γίνει μια ολόκληρη μελέτη, έμμεσα ή άμεσα διαχέεται είτε στον τρόπο γραφής είτε στον τρόπο παρουσίασης. Αυτού δεδομένου και τα υπόλοιπα γίνονται πολύ δύσκολα. Από τη βάση υπάρχει πρόβλημα.

Τι χρειάζεται. Χρειάζονται δημοσιογράφοι, ας μου επιτραπεί, οι οποίοι θα μελετήσουν τα θέματα σε βάθος. Δηλαδή θα σπαταλήσουν λίγο χρόνο να κάτσουν να μελετήσουν. Όταν π.χ. θέλουν να μιλήσουν για το ζήτημα της απασχόλησης, τάδε, τάδε κλπ. φάε ρε φίλε και δέκα μέρες να κάτσεις να μελετήσεις, βρες τους αντίστοιχους ανθρώπους, μην φαντασιώνεσαι ότι γνωρίζεις το θέμα.

Θα τριφτούν όπως είπα πριν, θα ζήσουν με το χώρο, θα χειραφετηθούν επί της ουσίας. Διότι ειδικά στον συγκεκριμένο χώρο, πολλοί νομίζουν, έχουν ιδέες ενώ στερούνται γνώσεις. Αυτοί βέβαια ταυτόχρονα είναι και ισχυρογνώμονες, αυτό είναι μια άλλη ιστορία αλλά εν πάση περιπτώσει.

Αν θέλετε η εξοικείωση τελικά με τα θέματα αναπηρίας είναι και η δυνατότητα ενός νέου πολιτισμού για τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης. Πραγματικά. Μια δυνατότητα αυτοανατροπής και μετεξέλιξης.

Ρεαλιστικά μιλώντας τώρα. Ο χώρος των ανθρώπων με αναπηρία, όπως εγώ τον έχω βιώσει και τον έχω ζήσει τόσα χρόνια, ασχολούμενος με τα θέματα που τον αφορούν, είναι ένας χώρος εξαιρετικά μαχητικός. Γιατί; Γιατί έχει και αντικείμενο για τις μάχες του εκ των πραγμάτων και βεβαίως πλην όμως - ας μου επιτραπεί αυτό - βλέπω και ανθρώπους του χώρου, τον κ. Αλεξίου εδώ, έχει υποστεί και ματαιώσεις. Ξέρετε, οι μάχες πρέπει να φέρουν και αποτελέσματα.

Μιας και μιλάμε για το θέμα των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης και μιας και το θέμα έχει για πρώτη φορά αρμοδίως τεθεί μετά την πρωτοβουλία του Υπουργού, τον οποίο θέλω να συγχαρώ και εγώ από την πλευρά μου, ας προσεχθεί αυτή η λεπτομέρεια. Δηλαδή, όχι ματαιώσεις.

Έχουμε βέβαια και ένα δεδομένο. Η πρωτοβουλία αυτή, η πρωτοβουλία του Υπουργείου χαρακτηρίζεται από πληρότητα στον κομμάτι που αφορά τις Γενικές Γραμματείες. Δηλαδή, δεν είναι μόνο αυτή η ημερίδα που κάνουμε εδώ. Έχουμε το Διεθνές Κινηματογραφικό Φεστιβάλ που γίνεται παραδίπλα, έχουμε έκδοση σε μορφή  Braille του Αλμανάκ 2006, έχουμε το δημοσιογραφικό οδηγό, έχουμε την έκδοση πρακτικών της διημερίδας, τη δημιουργία ειδικού ιστότοπου και τη θεματική «άτομα με αναπηρία και Μέσα μαζικής ενημέρωσης», την μετατροπή του ιστότοπου σε ομιλούντα, τα λέω όλα, γιατί πρέπει να τα πω όλα.

Έχουμε δηλαδή μια σειρά πρωτοβουλίες, έχουμε την ετήσια έρευνα κοινής γνώμης από το Ινστιτούτο Οπτικοακουστικών Μέσων κλπ. Γιατί τα λέω αυτά; Το ότι χαρακτηρίζεται από πληρότητα αυτή η πρωτοβουλία από πλευράς των Γενικών Γραμματειών δημιουργεί τους όρους μιας πλήρους, μιας διαρκούς, μιας παραγωγικής διαβούλευσης. Δεν έχει τη λογική του άπαξ.

Και συνεπώς και αυτό είναι ένα επιπρόσθετο μήνυμα, παρά τις όποιες μέχρι σήμερα ολιγωρίες, αναφέρομαι σε κάποια συγκεκριμένα ζητήματα που αφορούν ενδεχομένως τη ψηφιακή τηλεόραση κλπ. Η δέσμευση για το συνεχές του πράγματος γεννάει εξ αντικειμένου αισιοδοξία. Εννοώντας υπάρχει βάση, υπάρχει ένα πλήρες πακέτο, υπάρχει μια πλήρης παρέμβαση, υπάρχει βούληση, κατά συνέπεια τουλάχιστον δεν υπάρχει ορατή, στη συγκεκριμένη περίπτωση, η ματαίωση.

Και βέβαια η αισιοδοξία πρέπει να επιβεβαιωθεί στην πράξη. Εδώ μπαίνουμε στην έννοια 364, 365 μέρες το χρόνο. Δηλαδή πρέπει όλα όσα ως πρώτη ύλη παράγονται Μέσα από αυτή την ενότητα των παρεμβάσεων της Γενικής Γραμματείας, θα πρέπει συστηματικά πλέον να διαχυθούν συνολικά στον κοινωνικό σώμα.

Ρεαλιστικές προτάσεις για μια τέτοια διάχυση των μηνυμάτων υπάρχουν. Αλλά ας μου επιτραπεί να πω ότι και αυτές χρειάζονται σοβαρή δουλειά και επεξεργασία. Δηλαδή ούτε αυτές εντάσσονται στο πλαίσιο των ιδεών και των γενικόλογων. Είτε μιλάμε για μια αξιοποίηση τοπικής αυτοδιοίκησης, σχολείων, ενώσεων και σωματείων. Αφού υπάρχει το υλικό, υπάρχει υλική βάση, υπάρχει δυνατότητα να φτιαχτεί ένα συγκεκριμένο μοντέλο παρέμβασης.

Και με την αξιοποίηση προσώπων. Μια και το λέω αυτό, είναι εδώ πέρα στην αίθουσα ένας τύπος, άνθρωπος  με αναπηρία, ο οποίος χρόνια τώρα εξειδικεύεται σε θέματα τοπικής αυτοδιοίκησης, είναι και εκδότης, είναι και συγγραφέας είναι ο Ανδρέας ο Κουζέλης, ο οποίος θεωρείται στην περιοχή του, στο Χολαργό όπου μένει ως σημείο αναφοράς σε αυτά τα θέματα. Θα ήταν χρήσιμος, για την εμπειρία του και μόνο θα τη μεταφέρει, ξέρω ότι είναι ομιλητής και αύριο να μεταφέρει την εμπειρία του πως μπορούν να διαχυθούν κάποιες στρατηγικές με όρους ρεαλιστικούς.

Αντί επιλόγου επανέρχομαι χονδρικά στην αρχή, ότι εκεί που έλεγα ότι η έννοια της δεοντολογίας δεν αφορά ψυχρά, αφοριστικά, απαγορευτικά κάποιες φράσεις. Και θα το πω έτσι, παράδειγμα ζωής, άτομο με ειδικές ικανότητες, ηρωικά πρότυπα κλπ. Ως φράσεις είναι μια χαρά. Δηλαδή αν αποκαλούσα την κα Παπαδά ως άνθρωπο με ειδικές ικανότητες, λόγω του ότι ήταν η ψυχή να στηθεί όλη αυτή η ιστορία κλπ. και πολλούς άλλους εδώ Μέσα, δεν θα την προσέβαλα έτσι δεν είναι; Ως φράση δεν είναι μια κακή φράση.

Γι΄ αυτό μιλάω πάλι για το περιεχόμενο των εννοιών και όχι για τις φράσεις καθέ αυτές. Όπως ολιστικά ορίζουμε εδώ την δεοντολογία τελικά αφορά προαπαιτούμενα για ένα νέο πολιτισμό στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, αν θέλουμε να μιλήσουμε σοβαρά για να υπάρχει ισότιμη παρουσίαση των ζητημάτων που αφορούν τους ανθρώπους με αναπηρία, για να είμαστε ρεαλιστές. Νέος πολιτισμός, είναι πολύ δύσκολη υπόθεση.

Ένα νέο πολιτισμό με Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης που θα στέκονται δίπλα στις λεγόμενες «αδύναμες» κοινωνικές ομάδες που αγωνίζονται για πραγματική ισονομία και ισοπολιτεία και όχι όπως συμβαίνει σήμερα, έστω ασυνείδητα να το δεχτώ απέναντί τους, γιατί αυτή είναι η σημερινή πραγματικότητα, απέναντί τους.                   

Και εδώ να κάνουμε έναν επίλογο επ΄ αυτού για την υπόθεση αυτή με την εκπομπή της Πάνια, να λέω και τα ονόματα, είδα ένα καταπληκτικό δημοσίευμα, όπου από την μια πλευρά υπήρχαν οι απόψεις των ανθρώπων αυτών, οι οποίοι ήταν στην εκπομπή της Πάνια και από την άλλη υπήρχαν οι απόψεις αυτών, οι οποίοι, μιλάμε τώρα σαν να είχαμε μια ανταλλαγή απόψεων, ούτε καν αυτό είναι δεδομένο και αυτό ως ζητούμενο κατασκευάστηκε. Οι απόψεις αυτών οι οποίοι καταγγέλλανε να το πω έτσι την εκπομπή της Πάνια.

Ξέρετε θα μπορούσαν να ήταν κάποιοι ηθοποιοί οι οποίοι παρίσταναν ή παίζανε το μοντέλο ο τρελός του χωριού. Αυτοί οι άνθρωποι αμύνονταν λέγοντας ξέρετε δεν έχουμε πιστοποιητικό, κλπ. δεν μέτραγε καθόλου το μήνυμα, δεν μέτραγε καθόλου το αποτέλεσμα, αυτό που είπα στην αρχή, η είδηση ως μήνυμα. Και αυτό μάλιστα από προοδευτική εφημερίδα, έτσι δεν είναι κα Οικονόμου; Ήταν απίστευτο, έμεινα άναυδος.

Εδώ φεύγουμε από το επίπεδο πλέον της αγραμματοσύνης και πάμε σε άλλα, πάμε και στην πολιτική. Κλείσιμο. Προσωπική συμβουλή προς τους φίλους ανθρώπους στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης του χώρου και του ανθρώπου με αναπηρία που τόσα χρόνια γνωριζόμαστε και έχουμε αυτή την επαφή. Επιτεθείτε στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης. Διεκδικήστε ακόμα και απειλητικά ότι χρειάζεται. Όταν σε προσβάλλουν δεν σωπαίνεις, όταν σε προσβάλλουν πρέπει να επιτεθείς.

Αυτή είναι η δική μου η προτροπή και με αυτή την προτροπή και με αγάπη κλείνω. Ευχαριστώ πολύ.

 

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Επιθετική πρόταση, η αντεπίθεση μάλλον πρέπει να είναι δεκτή φαντάζομαι για να δημιουργήσουμε αυτό τον νέο πολιτισμό που είπε ο συνάδελφος και νομίζω τον χρειαζόμαστε σε πάρα πολλά πράγματα.

Να συνεχίσουμε όμως, έχουμε φάει και αρκετό χρόνο και θα προσπαθήσουμε να τα καταφέρουμε όλα. Δεξιά μου είναι ο κ. Στέλιος Κυμπουρόπουλος, φοιτητής της ιατρικής σχολής, στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Σήμερα τον γνώρισα. Θα σας διαβάσω λίγο από το βιογραφικό του γιατί μου έκανε εντύπωση.

Γράφει ότι γεννήθηκε με το πρόβλημα, με μια ασθένεια που ονομάζεται νωτιαία μυϊκή ατροφία, που διαπιστώθηκε όταν ήταν 14ων μηνών και προδιέγραφε ότι δεν θα περπατούσε ποτέ. Αυτό δεν τον εμπόδισε να περπατήσει στα μονοπάτια της γνώσης. Αυτό είναι δική μου παρέμβαση το περπάτημα στα μονοπάτια της γνώσης και σήμερα να έχει κάνει πάρα πολλά πράγματα. Να είναι μεταξύ άλλων 4ετής φοιτητής στην ιατρική, να παρακολουθεί κάποια σεμινάρια ομοιοπαθητικής και να έχει στόχους μπροστά του. Και υπήρξε και βουλευτής στη Βουλή των Εφήβων.

Να του δώσουμε το λόγο.

 

ΣΤ. ΚΥΜΠΟΥΡΟΠΟΥΛΟΣ: Καταρχήν θέλω να σας ευχαριστήσω πολύ που μου δίνετε το βήμα και την ευκαιρία να ξεδιπλώσω τις σκέψεις μου πάνω σε ένα τόσο σημαντικό θέμα, όπως είναι αυτό που συζητάμε σήμερα και αφορά όλους εμάς και όλη την κοινωνία μας γενικότερα.

Στην ηλικία των 14 με 15 ετών ήρθε και με βρήκε το φαινόμενο των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης. Κάτι πρωτόγνωρο και συνάμα μοναδικό. Ίσως και κάπου σημαντικό θα έλεγα. Τα φώτα της δημοσιότητας έπεσαν πάνω μου, αν και αυτό που ζητούσαν ήταν κάτι πολύ απλό για όλους εμάς. Αλλά μάλλον πολύ πολύπλοκο για μια κρατική μηχανή. Να σηκώσω ως άξιος δικαιούχος στην παρέλαση της 28ης Οκτωβρίου με βάση τις μαθησιακές μου επιδόσεις την τιμημένη και αρκετά ταλαιπωρημένη σημαία της πατρίδας μου.

Τους αναπήρους φαίνεται δεν τους θεωρούσαν πατριώτες. Είναι φοβερό που ο απλός πολίτης, ο απλός θεατής της επικαιρότητας, να βλέπει να γίνομαι εγώ το πρώτο θέμα στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης. 

Για πολύ καιρό είχε γίνει κομμάτι της καθημερινότητας των ειδήσεων, θέμα, αναλύσεις και πρωτοσέλιδα στις εφημερίδες. Ήταν κάτι το εντυπωσιακό. Μπορείτε να το καταλάβετε, γιατί με αυτό τον τρόπο έβλεπα πως επιβεβαιωνόταν και αναγνωριζόταν κάτι από τους κόπους μου, τις προσπάθειες των γονιών μου για να με αναθρέψουν σωστά, προσπαθώντας στο μέτρο των δυνατοτήτων μας ως οικογένεια, να ζω και να χαίρομαι ό,τι ζει ένα παιδί της ηλικίας μου, με αντάλλαγμα πολλές φορές τη σωματική, τη ψυχική και τη συναισθηματική κούραση.

Όμως μετά από αυτά κάτι αναγνωρίστηκε απ' όλο αυτό τον κόσμο που συγκεντρώθηκε στο κορωπί για να με δουν να παρελαύνω από τον κόσμο εκείνο που έσφιγγαν το χέρι των γονέων μου και με δακρυσμένα μάτια τους έλεγαν συγχαρητήρια. Σε ανθρώπους που με σταματούσαν και με σταματούν μέχρι και σήμερα στο δρόμο για να μου πουν ένα μπράβο. Αυτά είναι που κέρδισα.

Κέρδισα να βγαίνω στο δρόμο και να μην σταματούν για να με κοιτάξουν με περιέργεια ούτε να κάνουν το σταυρό τους με σκοπό να προστατευτούν από το μίασμα ούτε να κουνήσουν το κεφάλι τους συγκαταβατικά με μια λύπηση για μένα και για την κατάστασή μου. Αυτό βέβαια άλλαξε και έφτασα σε ένα άλλο επίπεδο, έφτασα σε μια άλλη κατάσταση, η οποία είναι και αυτή υπερβολική κατά τη γνώμη μου.

Ο κόσμος πλέον με θαυμάζει, με έχει ως πρότυπο και παράδειγμα για το τι μπορεί να κάνει ένας άνθρωπος παρόλες τις δυσκολίες της ζωής. Θαυμάζει το μυαλό μου. Αν όμως δεν είχα κάποια αναπηρία και είχα τις ίδιες μαθησιακές επιδόσεις δεν θα ασχολιόταν ο κόσμος μαζί μου, γιατί πολύ απλά θα το θεωρούσαν πολύ φυσιολογικό από έναν έφηβο και νεαρό ενήλικα.

Εγώ από την άλλη, δεν βλέπω πως κάνω κάποια υπέρβαση και ούτε είμαι ο μοναδικός με τις φοβερές υπεράνθρωπες δυνατότητες και ότι το μυαλό χωράει τη γνώση όλου του κόσμου. Δεν είμαι ο πάνσοφος επειδή κάθομαι σε μια καρέκλα και διαβάζω, όπως κάνει ο κάθε άνθρωπος της ηλικίας μου. Είμαι φυσιολογικός, είμαστε φυσιολογικοί. Δεν ζούμε στον μικρόκοσμό μας αλλά σε μια κοινωνία με την οποία αντιδράμε στα ερεθίσματά της.

Γελάμε, κλαίμε, τσαντιζόμαστε, χαιρόμαστε, απογοητευόμαστε με την καθημερινότητα της ζωής. Ερωτευόμαστε και συμπαραστεκόμαστε σε έναν φίλο μας που μας έχει ανάγκη. Κάνουμε έρωτα, δημιουργούμε οικογένειες.   Έτσι μπορούμε να καταλάβουμε πως υπάρχει ένα χάσμα του συνόλου για την άποψη για τα άτομα με αναπηρία και της  πραγματικής  σωστής εικόνας που υπάρχει.

Εδώ μπαίνει ο ρόλος των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης που πρέπει να γεφυρώσουν αυτό το χάσμα και σιγά - σιγά να καλύψουν το κενό αποκαθιστώντας την αλήθεια, καταρρίπτοντας τους διάφορους μύθους που υπάρχουν για τα άτομα με αναπηρία. Μύθοι, όπως ότι η αναπηρία είναι μια καταστρεπτική προσωπική τραγωδία χωρίς θεραπεία. Λένε ότι η αναπηρία και η ασθένεια είναι αλληλένδετες. Λένε πως τα άτομα με αναπηρία είναι γενναία και θαρραλέα, πρέπει να εκλείψουν και να αντικατασταθούν με τις πραγματικότητες.

Οι ζωές των ατόμων με αναπηρία δεν είναι τραγικές. Η ζωή με αναπηρία είναι να καταδειχθούν εκείνα τα περιβαλλοντικά και κοινωνικά εμπόδια και προβλήματα συμπεριφοράς, τα οποία αποτελούν τις πραγματικές αιτίες που μας κλονίζουν και μας κάνουν να φαινόμαστε ανίκανοι.

Η εμπειρία της αναπηρίας απαιτεί προσαρμογή του τόπου ζωής, παρότι μας δίνει αυτό θάρρος, αντιμετωπίζεται απ' όλους μας με τρόπο παρόμοιο, όπως αντιμετωπίζει κανείς οποιοδήποτε άλλο σημαντικό γεγονός της ζωής.

Πρέπει να γίνει κατανοητό πώς είμαστε εξοικειωμένοι με την πρακτική μας, γιατί είναι μέρος της ζωής μας και της προσωπικότητάς μας, μπορεί κάποιος να αισθάνεται άσχημα, γιατί είναι π.χ. πολύ ψηλός, μόνο αν το βλέπουν ως κάτι διαφορετικό, έτσι θα αναγκάσουν  τον άνθρωπο να αισθάνεται άσχημα και να ντρέπεται για την διαφορετικότητά του. Απλώς είναι μια διαφορετική έκφραση, μιας συνηθισμένης κατάστασης. Έτσι λοιπόν είναι πολύ φυσικό για τα παιδιά, με την έμφυτη περιέργεια που διαθέτουν να ρωτήσουν για μια αναπηρία, ένα άτομο που βιώνει κάτι τέτοιο.

Πώς θα πρέπει οι γονείς τους, να τα αποτρέπουν ή να τα επιπλήττουν γι' αυτή τους την συμπεριφορά; Γιατί μπορεί αυτό να τους βοηθήσει να σκεφθούν πώς υπάρχει κάτι κακό στην κατάσταση της αναπηρίας. Τα περισσότερα άτομα με αναπηρία δεν έχουν πρόβλημα να απαντήσουν στις ερωτήσεις ενός παιδιού. Γιατί γνωρίζουν πώς η ενημέρωση οδηγεί στην πληροφορία και η πληροφορία στη γνώση, η γνώση στη εκπαίδευση και η εκπαίδευση στην παιδεία. Η γνώση μας βοηθά, ώστε να έχουμε σωστή κρίση και η παιδεία στη σωστή συμπεριφορά.

Η πληροφόρηση λοιπόν είναι ο σπουδαιότερος δείκτης της ενημέρωσης, το γνωρίζουν πολύ καλά αυτό τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης. Και όλοι μας θέλουμε μια ενημέρωση αντικειμενικότητας και αλήθειας. Είναι υποχρέωση των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης αυτό.

Από την άλλη τα άτομα με αναπηρία πρέπει να βρουν το δρόμο τους Μέσα στην οργανωμένη κοινωνία της Ελλάδας. Όχι από λύπηση ή από οίκτο, αλλά από την αναγνώριση της φυσιολογικής διαφορετικότητας, της κατανόησης που ζητάμε και αυτό είναι που ζητάμε, να έχουμε το δικαίωμα να επιλέγουμε, να αξιολογούμε και να πραγματοποιούμε με βάση τα θέλω μας τις επιδιώξεις μας και τις ανάγκες μας, τις δυνάμεις μας και τις ικανότητές μας και όχι γιατί έτυχε ή γιατί μας παραχωρήθηκε εξαιτίας της υποτιθέμενης ανικανότητας και αδυναμίας.

Σ' αυτή τη κατεύθυνση πρέπει να κινηθούν τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης για να δείξουν την πραγματική εικόνα των ατόμων με αναπηρία. Ναι, ένας άνθρωπος με αναπηρία παιδεύεται για να ζητήσει κάτι, η ζωή ενός ανθρώπου με αναπηρία είναι πιο δύσκολη, όχι όμως εξαιτίας της αναπηρίας του, η δυσκολία έγκειται όταν λείπουν ή καταργούνται εκείνα τα μέσα που μας κάνουν αυτοεξυπηρετούμενους, ανεξάρτητους και ελεύθερους. Και αυτό έχει ως αποτέλεσμα να απομακρυνόμαστε και να θεωρούμαστε ως κάτι ξεχωριστό, ως πλάσματα που ζούμε σε ένα διαφορετικό παράλληλο κόσμο. Και όμως δεν είναι έτσι.

Έχουμε τις ίδιες προσδοκίες με τον κάθε άνθρωπο από εδώ Μέσα, θέλουμε να πηγαίνουμε σχολείο, να κάνουμε σχέσεις. Ζούμε αυτή την καθημερινότητα της ζωής, κλαίμε, θυμώνουμε, γελάμε, πληρώνουμε φόρους, κάνουμε σχέδια και ονειρευόμαστε όπως ο καθένας από εσάς, γιατί είμαστε άνθρωποι και πολίτες ενός έννομου κράτους. Αυτό πρέπει να περάσει στον κόσμο. Λίγο ενδιαφερόμαστε για την αναπηρία μας. Από εκεί και πέρα ασχολούμαστε με την ζωή. Να είμαστε δημιουργικοί. Ούτε ζητάμε χειροκρότημα ως ανάπηροι, αλλά το ζητάμε ως άνθρωποι. Ο ρόλος λοιπόν των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης σήμερα είναι καταλυτικός, αφού ως γνωστόν ασκούν καθοριστική και μεγάλη επιρροή στο ευρύ κοινό.

Είναι ευθύνη για μένα να μιλάμε για θέματα κεκτημένα και πλήρως συνυφασμένα με την δημοκρατία, όπως είναι η ισότητα.  Ως γνωστόν τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης αποτελούν ένα παράθυρο στην κοινωνία, είναι η εικόνα της. Και αυτό συμβαδίζει με το γεγονός του αποκλεισμού των ατόμων με αναπηρία. Έναν αποκλεισμό που βιώνουμε συχνά-πυκνά σε διάφορες φάσεις της ζωής μας. Αν και δεν αποτελούμε αμελητέα, αλλά αντίθετα σημαντική πληθυσμιακή κατηγορία της κοινωνίας μας.

Θα ήθελα να σας ρωτήσω αλήθεια, πόσες φορές έχετε δει ένα άτομο με αναπηρία να αρθρογραφεί; Πόσες φορές είδατε ένα άτομο με αναπηρία να συμμετέχει σε ένα πάνελ για ένα θέμα άσχετο με την αναπηρία του. Αυτό δεν είναι αποκλεισμός; Έτσι στον κόσμο μένει η εικόνα πώς ασχολούμαστε μόνο με την αναπηρία μας. Και ίσως υπάρξει ο αντίλογος, και που να βρούμε το άτομο με αναπηρία που να είναι πιο ....και σας ρωτώ, πόσες φορές  έχει φιλοξενηθεί η κα Μπερνιδάκη ή ο κ. Κουρουμπλής, οι δυο βουλευτές μας που πάσχουν από τύφλωση σε κάποιο τηλεοπτικό παράθυρο για να συζητήσουν για ένα τέτοιο κοινωνικοπολιτικό ζήτημα; Και αν κάποια στιγμή ακουστούν τα ονόματά τους, θα αφορά σε ένα θέμα σχετικό με τους αναπήρους.

Το θέμα είναι να το καταλάβει και ο κόσμος. Πολύ ωραία είναι π.χ. η ύπαρξη του καναλιού Prisma + αλλά και πάλι αφορά μόνο εμάς. Θα πρέπει το πρόγραμμά του και η λειτουργία του να εντάσσεται σε μια γενικότερη τηλεοπτική πρακτική ενός από τα γνωστά κρατικά κανάλια.

Ξεκινώντας την προσπάθεια τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης πρέπει να γίνει κατανοητό  και δεν χρειάζεται κάποιος ειδικός οδηγός συμπεριφοράς προς τα άτομα με αναπηρία. Αυτό που χρειάζεται είναι η παιδεία, η σωστή παιδεία που θα πρέπει να έχουν και να επιδεικνύουν οι εκπρόσωποι των ΜΜΕ, να σταματήσουν  να προβάλλουν τη λύπη συνειδητά ή ασυνείδητα, για ένα θέμα που αφορά κάποιο άτομο με αναπηρία.

Γνωρίζετε πολύ καλά εσείς οι δημοσιογράφοι πώς το θέμα δεν είναι μόνο το τι ζητάει ο κόσμος για να το παρουσιάζετε, αλλά και το πώς θα το παρουσιάζετε. Όταν γράφετε μόνο για προβλήματα ικανότητας μόνο έτσι θα μας αντιμετωπίσει και ο υπόλοιπος κόσμος. Αντιμετωπιζόμαστε ως να είμαστε ολικά ανάπηροι. Και αυτή η ανεπάρκεια σχετίζεται με συγκεκριμένες λειτουργίες που δεν μπορούμε να τις αντιμετωπίσουμε.

Αυτό όμως που πρέπει εδώ να γραφεί και να παρουσιαστεί είναι πώς δεν είναι κατόρθωμα, ένα άτομο με αναπηρία να δουλεύει, αλλά δικαίωμα, δεν είναι κατόρθωμα να γινόμαστε γονείς, γιατί και σε μας υπάρχει το ένστικτο μητρότητας και πατρότητας. Πρέπει να μάθουμε να μην απορρίπτουμε ότι δεν είναι συμβατό με το πρότυπο του φυσιολογικού που επικρατεί. Το πώς θα πραγματοποιηθεί θα φανεί μόνο μέσα από την στάση που θα κρατήσουν τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης.

Θέλω όμως εδώ στο συνέδριο να ακουστούν και προτάσεις και νέες ιδέες, ώστε να υπάρχει ακόμα καλύτερη εξέλιξη και να γίνουν ακόμα μεγαλύτερα βήματα και προς την σωστή κατεύθυνση, που ήδη έχουν δρομολογηθεί.

Κάτω από την επίβλεψη κάποιου Υπουργείου, σε συνεργασία με κάποιον άλλον κρατικό φορέα, θα μπορούσε να δημιουργηθεί μια Επιτροπή. Ο ρόλος της θα είναι να συγκεντρώσει όλα τα άτομα με αναπηρία που έχουν κάτι να πουν, κάτι να δείξουν, κάποια αναγνωρισμένη ιδιότητα, ή ειδικότητα, όχι σε σχέση με την αναπηρία τους και την μετάβαση που κάνουν για να πετύχουν σε αυτό, αλλά και την υπόστασή τους ως άνθρωποι και ως μέλη της ευρύτερης κοινωνίας. Αυτή η Επιτροπή θα έχει στην κατοχή της τα στοιχεία αυτών των ανθρώπων, με σκοπό να τα διαθέτει. Ακόμα θα μπορούσε να φανούν και να συμμετέχουν σε διάφορες εκπομπές ή talk shows ή σε άλλους τομείς στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης που ζητάνε τον απλό καθημερινό πολίτη, με σκοπό να παρουσιάσει την άποψή του σε θέματα που αφορούν το εργασιακό περιβάλλον σε σχέση με την οικογένεια, πολιτικές συζητήσεις, τέχνες και άλλα πολλά.

Το πλεονέκτημα απ' αυτό θα είναι ότι θα υπάρχουν συγκεκριμένα στοιχεία  και θα είναι εύκολη η πρόσβαση και η επικοινωνία μ' αυτούς από οποιοδήποτε Μέσο Μαζικής Ενημέρωσης ενδιαφέρεται. Γιατί ένα από τα σημαντικά μονοπάτια που πρέπει να περάσει αυτή η προσπάθεια, το δικαίωμα για την ποικιλότητα, είναι και η εξοικείωση των τηλεθεατών, αναγνωστών, με αυτήν. Εξάλλου και η ποικιλότητα είναι θέμα της ίδιας της φύσης.

Αλλά δυστυχώς ο δρόμος είναι αρκετά μακρύς και επίπονος. Γιατί πέρα από την σωματική και κινητική αναπηρία, υπάρχει και η αφανής, η αόρατη πνευματική και ψυχική αναπηρία που συνοδεύει τον μεγαλύτερο αριθμό των ατόμων με αναπηρία στην κοινωνία μας.

Τα άτομα αυτά είναι πολύ περισσότερο αποκλεισμένα και περιθωριοποιημένα, διότι η κοινωνία μας μπορεί μεν να συγχωρεί και να αποδέχεται την νοηματική κινητικότητα, αλλά τα άτομα π.χ. με νοητική στέρηση, αυτισμό, ψυχική νόσο ούτε τα συγχωρεί, ούτε τα αποδέχεται, ούτε τα κατανοεί. Η κοινωνία είναι σύνολο και όταν γίνεται κάτι αφορά όλους.  Θα πρέπει να φύγουν οι χαρακτηρισμοί όπως, αρτιμελής, ανάπηρος, και άλλες ταμπέλες που διαχωρίζει την κοινωνία μας σε ομάδες. Και στη θέση τους πρέπει να γράφει το γνωστό σε όλους, ...είμαστε όλοι διαφορετικοί, αλλά όλοι ίσοι.

Και θα ήθελα να τελειώσω με το εξής ερώτημα. Μήπως τελικά τα άτομα με αναπηρία είναι όλοι αυτοί στην κοινωνία μας, που δεν βλέπουν τον άνθρωπο ως προσωπικότητα, δεν ακούν τα προβλήματά του, δεν καταλαβαίνουν τις ανάγκες του, για να υπερασπίσουν το δικαίωμα του κάθε ανθρώπου στη ζωή, δεν δέχονται και δεν αγκαλιάζουν το άτομο που βρίσκεται σε ανάγκη; Ευχαριστώ πολύ.

 

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Ευχαριστούμε Στέλιο και είπαμε 4ετή στην ιατρική, μήπως να κάνεις μια μεταγραφή στη δημοσιογραφία, γιατί οι εικόνες που μας έδωσες ήταν πολύ καλύτερες, αγαπητέ Αντώνη, εμείς είμαστε πολύ του δημοσιογραφικού λόγου μου φαίνεται, έναντι αυτών που ακούσαμε και της εικόνας της φυσιολογικότητας που έδωσε ο Στέλιος, που αυτή είναι που θέλουμε και αυτή είναι που πρέπει να προβληθεί. Θα κρατήσω ένα μόνο, αυτό που είπες ότι δεν έχουμε πρόβλημα να απαντήσουμε σε ερωτήσεις ανθρώπων, μη μας φοβάστε δηλαδή, μπορείτε να μας ρωτήσετε και πώς πάει η ρόδα και τα παιδάκια που έρχονται κοντά μας και λέει η μαμά τους, όχι, όχι, μη, μη, η κυρία ενοχλείται. Όχι δεν ενοχλείται η κυρία απ' αυτά, από άλλα ενοχλείται η κυρία και ο κύριος και κάθε άλλος κύριος.

Συνεχίζουμε ο λόγος σε έναν ακόμα συνάδελφο τον κ. Γιώργο Μπελίρη είναι γνωστό τηλεοπτικό πρόσωπο, Μέσα από την εκπομπή του στην ΕΡΤ3 την Έκτη Αίσθηση, μια εκπομπή πρωτοπόρα και αν δεν κάνω λάθος ήταν η πρώτη στην ελληνική τηλεόραση, πολύ πριν την ψηφιακή, με πολύ καλή δουλειά, την έχω παρακολουθήσει πάρα πολλές φορές, αλλά εκτός από δημοσιογράφος θα τα μαρτυρήσω όλα, είναι και δικηγόρος, είναι και μουσικός επαγγελματίας, παίζει πιάνο, δυστυχώς δεν είχαμε προβλέψει ένα πιάνο εδώ. Του χρόνου. Κύριε Μπελίρη ο λόγος σε σας.

 

Γ. ΜΠΕΛΙΡΗΣ: Σας ευχαριστώ πάρα πολύ, καλησπέρα. Καταρχάς να ευχαριστήσουμε την Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας για την πρόσκληση που μας απηύθυνε να είμαστε και εμείς εδώ στο Συνέδριο, «Άτομα με αναπηρία και Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης».

Θα είμαι σύντομος, ξεκινώντας με το θέμα το οποίο συζητάμε: "πώς τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, μορφώνουν και διαμορφώνουν, η περίπτωση των ατόμων με αναπηρία". Θα μου επιτρέψετε να βάλω και άλλον έναν τίτλο δίπλα σε αυτόν: "πώς αντιδρούν οι τηλεθεατές στην εικόνα της αναπηρίας στη τηλεόραση, η περίπτωση της εκπομπής Έκτη Αίσθηση στην ΕΤ3".

Τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, αποτελούν κατά κοινή ομολογία έναν φορέα ικανό να συντελέσει στη μόρφωση μεγάλων λαϊκών μαζών, και στη διαμόρφωση κοινωνικής, πολιτιστικής και ιδεολογικής συνείδησης.

Σήμερα στην εποχή της παντοκρατορίας τους, όπου έχουν εξελιχθεί σε τέτοιο βαθμό, ώστε να κάνουν χρήση των νέων μεθόδων της τεχνολογίας, έχουν τη δύναμη να ασκήσουν παιδαγωγικό ρόλο, με την προϋπόθεση ότι θα στραφεί αυτή η προσπάθεια στην εδραίωση μιας προσωπικότητας  υγιούς και δημοκρατικής.

Τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης με την καταλυτική δύναμη επιρροής, μπορούν να μορφώσουν και να διαπαιδαγωγήσουν κυρίως νέους πολίτες, προσανατολίζοντάς τους έτσι προς έναν πιο δημοκρατικό και ανεκτικό τρόπο ζωής, ώστε να εξαλειφθούν σε σημαντικό βαθμό πολλά τρωτά του σύγχρονου κόσμου μας.

Τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης στον τομέα της αναπηρίας, πρέπει και μπορούν να αναλάβουν τον ρόλο που θα αναδείξει την διαφορετικότητα ως μια άλλη πτυχή της ζωής και θα την καταστήσει ανεκτή στο σύγχρονο κόσμο των «υγιών».

Η Έκτη Αίσθηση είναι ένα δωδεκάλεπτο, καθημερινό, ενημερωτικό, μαγνητοσκοπημένο τηλεοπτικό πρόγραμμα. Είναι όπως λέμε και στους τίτλους της εκπομπής, μια εκπομπή με αφορμή την αναπηρία. Αναδεικνύει τις πολιτιστικές ανησυχίες και την έκφραση των ατόμων με αναπηρία, Μέσα από τη μουσική, το χορό, το θέατρο, τη ζωγραφική, τον αθλητισμό.

Εξετάζεται την προσπελασιμότητα των χώρων άθλησης, των πόλεων, των δημοσίων υπηρεσιών, των σχολείων, των πανεπιστημίων. Προβάλλει ως θετικά πρότυπα για την κοινωνία, τα άτομα με αναπηρία που τολμούν να βγουν από το σπίτι, να κυκλοφορήσουν, να εργαστούν, να συμμετέχουν, να αθληθούν. Θέματα που σχετίζονται άμεσα με τα άτομα με αναπηρία, αλλά και με το συγγενικό τους περιβάλλον όπως είναι τα ιατρικά, η νομοθεσία,  ο επαγγελματικός προσανατολισμός, θέματα κατάρτισης και απασχόλησης, η τεχνολογία,  είναι μερικά από τα θέματα που παρουσιάζονται στην Έκτη Αίσθηση. Την Παρασκευή που μας πέρασε η εκπομπή Έκτη Αίσθηση συμπλήρωσε πεντακόσιες καθημερινές παρουσίες, στη φιλόξενη συχνότητα της δημόσιας τηλεόρασης, στον κανάλι της ΕΤ3.

Στην τηλεόραση ένας από τους τρόπους με τους οποίους οι τηλεθεατές αντιδρούν σε μια εκπομπή, είναι η μέτρηση της τηλεθέασης. Στην Ελλάδα, και στην ελληνική τηλεόραση κατ' επέκταση, η εταιρεία των τηλεμετρήσεων δεν καταγράφει ακόμα στο δείγμα της τα άτομα με αναπηρία.

Σε επικοινωνία με την εταιρεία τηλεμετρήσεων μας δήλωσαν ότι η ύπαρξη της αναπηρίας θεωρείται προσωπικό δεδομένο ευαίσθητου χαρακτήρα.

Κατά την άποψή μας η αναπηρία δεν αποτελεί προσωπικό δεδομένο ευαίσθητου χαρακτήρα και για να σας δώσω ένα παράδειγμα, όταν εγώ προσωπικά ως τυφλός πηγαίνω για να κλείσω ένα αεροπορικό εισιτήριο, αναφέρω την αναπηρία μου, γιατί θα χρειαστώ κάποιον συνοδό, θα χρειαστώ κάποια ιδιαίτερη έτσι να το πω φροντίδα. Όπως επίσης και ένα άτομο με κινητική αναπηρία πρέπει να δηλώσει ότι χρειάζεται κάποιου άλλου είδους μετακίνηση, λόγω του αναπηρικού αμαξιδίου που χρησιμοποιεί.

Μας δήλωσαν επίσης ότι η μέση τηλεθέαση της εκπομπής, βρίσκεται αυτή τη στιγμή στο μέσο όρο τηλεθέασης του σταθμού και ότι θα έπρεπε να είμαστε ευχαριστημένοι για μια εκπομπή ειδικού ενδιαφέροντος. Εμείς θεωρούμε ότι η σωστή καταγραφή των ατόμων με αναπηρία, στο δείγμα της εταιρείας τηλεμετρήσεων είναι καθοριστική για να αποτυπωθεί σωστά η τηλεθέαση και να καταρριφθεί ο μύθος ότι η αναπηρία στη τηλεόραση δεν «πουλάει» και «πουλάει» μόνο το άτομο με αναπηρία που κάποια στιγμή θα παρουσιαστεί στη τηλεόραση, ως το θύμα του συστήματος, του κράτους, της κοινωνίας και τα παραδείγματα δεν είναι λίγα.

Το καημένο το παιδί που το κακό κράτος του έχει κόψει το επίδομα, το κακό κράτος δεν το αφήνει να κυκλοφορήσει, οι κακοί άνθρωποι που του φέρονται όπως του φέρονται.

Αναγκαστήκαμε λοιπόν αφού δεν έχουμε στα χέρια μας το επίσημο εργαλείο καταμέτρησης της τηλεθέασης να δημιουργήσουμε ένα μηχανισμό καταγραφής των αντιδράσεων των τηλεθεατών, Μέσα από τις επιστολές, τα φαξ, τα e-mails και τα τηλεφωνήματα που δεχόμαστε καθημερινά, με παραινέσεις, παρατηρήσεις, αιτήματα, διορθώσεις και κριτικές.

Φυσικά στο σημείο αυτό θα πω ότι, δεν είμαστε στατιστικολόγοι ούτε επιστήμονες ερευνητές αγοράς. Τα στοιχεία που θα σας παρουσιάσω πολύ σύντομα, δεν αποτελούν επιστημονική έρευνα, αλλά είναι μια καταγραφή Μέσα από την επικοινωνία μας, με τους τηλεθεατές.

Τα στοιχεία λοιπόν της δικής μας καταγραφής είναι τα ακόλουθα. Πρώτον, το 60% των τηλεθεατών που επικοινωνούν με την εκπομπή, έχουν ηλικία από 18 έως 45 χρόνων. Δεύτερον, το ποσοστό ανδρών και γυναικών που επικοινωνούν είναι το ίδιο. Τρίτον, πάνω από 60% των τηλεθεατών που επικοινωνούν μαζί μας, είναι φοιτητές ή απόφοιτοι του πανεπιστημίου. Τέταρτον, το εβδομήντα τοις εκατό των τηλεθεατών είναι άτομα με αναπηρία, ή έχουν κάποιο άτομο με αναπηρία στο συγγενικό τους περιβάλλον. Πέμπτον, οι τηλεθεατές που επικοινωνούν με την εκπομπή είναι απ' όλη την Ελλάδα. Και έκτον, ένα μεγάλο μέρος των τηλεθεατών, μας ζητούν περισσότερες πληροφορίες για τα θέματα που παρουσιάζουμε καθημερινά, είτε γιατί δεν γνωρίζουν τον αρμόδιο φορέα που πρέπει να απευθυνθούν, είτε γιατί απευθύνθηκαν κάπου και δεν  εξυπηρετήθηκαν.

Τα στοιχεία αυτά τα έχουμε θέσει στην διάθεση του Ινστιτούτου Οπτικοακουστικών Μέσων, ΙΟΜ, που διεξάγει έρευνα με θέμα «Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και Αναπηρία».

Πριν τελειώσω θα ήθελα να σας διαβάσω τρία από τα πάρα πολλά e-mails που λαμβάνουμε καθημερινά. Μια μητέρα στο πρώτο, μας γράφει: "Συγχαρητήρια για την εκπομπή σας. Σας γράφω με αφορμή την εκπομπή που προβλήθηκε με τον κολυμβητή Αλέξανδρο  Ταξιλδάρη ο οποίος με την βοήθεια της προπονήτριάς του Μαρίας Μπαξεβάνη κατάφερε να συμμετέχει και να κερδίσει στους Παραολυμπιακούς Αγώνες. Επειδή αντιμετωπίζω πρόβλημα με την 5χρονη κόρη μου, θα ήθελα να σας παρακαλέσω να με βοηθήσετε να επικοινωνήσω με τον Αλέξανδρο ή με την προπονήτριά του, για να τους ρωτήσω για κάποια πράγματα, που ανέφεραν στην εκπομπή. Σας ευχαριστώ...", και ακολουθεί στο e-mail το τηλέφωνο της κυρίας και το όνομά της.

Ένα άλλο λέει: «Αξιότιμοι κύριοι είμαι 19 χρόνων και σπουδάζω στα Ιωάννινα. Παρακολουθώ καθημερινά την εκπομπή σας στην ΕΤ3 σχετικά με τα άτομα με αναπηρία. Θα ήθελα να σας συγχαρώ και να σας ζητήσω κάτι. Έχω ιδιαίτερη ευαισθησία για τα άτομα με κινητικά προβλήματα και με προβλήματα όρασης. Αυτό δικαιολογείται αν σας ενημερώσω ότι έχω μεγαλώσει σε οικογένεια με παρόμοια κατάσταση. Θα ήθελα λοιπόν να μου συστήσετε κέντρα ή ειδικά μέρη, που έχουν ανάγκη την παρέα μας και να ασχοληθώ εθελοντικά μαζί τους. Θεωρώ πώς ο καθένας μας μπορεί να βοηθήσει. Σας παρακαλώ ενημερώστε με σχετικά. Τηλέφωνο και όνομα».

Και από τα πιο πρόσφατα που έχουμε πάρει και συγκεκριμένα με ημερομηνία 05/06/2007: «Αγαπητοί εκπρόσωποι της Έκτης Αίσθησης. Σας στέλνω αυτό το γράμμα, για να σας συγχαρώ για την προσπάθεια που κάνετε καθημερινά για να ευαισθητοποιήσετε τον κόσμο για τους ανθρώπους με αναπηρία. Έχω δει δυστυχώς μόνο λίγες από τις εκπομπές, όμως ήταν αρκετές για να πειστώ πώς οι άνθρωποι που μοιάζουν διαφορετικοί είναι ίδιοι με μας. Έχουν τα ίδια δικαιώματα, όπως το να έχουν μια ζωή με αξιοπρέπεια και γεμάτη ενδιαφέρον. Γι' αυτό θα ήθελα να μάθω, πώς μέσω της εκπομπής σας θα μπορούσα να βοηθήσω. Είμαι μόνο 12 ετών, δεν περιμένω να κάνω και πολλά, όμως θα προσπαθήσω. Με μεγάλη εκτίμηση...» και ακολουθεί το όνομα του παιδιού και το τηλέφωνό του.

Τελειώνοντας θα ήθελα να σας πω ότι την περασμένη Παρασκευή έγινε στην Καβάλα, το ανοιχτό πανευρωπαϊκό πρωτάθλημα της  άρσης βαρών σε πάγκο για αθλητές με αναπηρία. Ήταν  η  μεγαλύτερη διοργάνωση Παραολυμπιακού επιπέδου στην Ελλάδα, μετά τους Παραολυμπιακούς Αγώνες του 2004. Συμμετείχαν 43 χώρες, η διοργάνωση έγινε στην ελληνική περιφέρεια και συγκεκριμένα στην Καβάλα και η ελληνική ομάδα πήγε πολύ καλά και σήκωσε στους ώμους της τρία χρυσά και ένα ασημένιο μετάλλιο.

Η Έκτη Αίσθηση ήταν εκεί με όλο της το επιτελείο, για μια εβδομάδα και φυσικά κάλυψε την διοργάνωση, που δυστυχώς παρουσιάστηκε μόνο για 22 δευτερόλεπτα χωρίς εικόνα στο δελτίο ειδήσεων της ΝΕΤ. Η Έκτη Αίσθηση λοιπόν ήταν εκεί για μια εβδομάδα και την διοργάνωση αυτή θα την παρουσιάσουμε διεξοδικά Μέσα από την εκπομπή μας. Σας ευχαριστώ πολύ.

 

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Ευχαριστούμε τον κ. Μπελίρη. Πρέπει να σας πω ότι σας έχουν πάρει χαμπάρι ότι έχετε τα θέματα και σας παρακολουθούν και από την Αθήνα και απ' όλη την Ελλάδα, φαίνεται ότι έχετε βρει μια καλή χρυσή τομή εκεί μια ειδική εκπομπή να έχει και θεαματικότητα, να έχει και παρεμβατική δράση σε διάφορα πράγματα. Καλή συνέχεια.

Εδώ ολοκληρώθηκαν οι δικές μας κουβέντες, έχουμε λίγο χρόνο για να δεχθούμε κάποιες ερωτήσεις, ορίστε παρακαλώ.

 

ΧΡ. ΑΛΕΞΙΟΥ: Μια μικρή παρέμβαση. Ως πατέρας δυο δίδυμων παιδιών με αυτισμό, που τον Αύγουστο θα είναι 40 χρονών και ως ιδρυτής και πρόεδρος επίτιμος πρόεδρος τώρα της Ελληνικής Εταιρείας Προστασίας Αυτιστικών Ατόμων, που καθώς είπε ο κ. Σκορδίλης δοκίμασα πικρά πολλές ματαιότητες σε ένα σκληρό αγώνα, θέλω όχι μόνο να συγχαρώ αλλά και να ευχαριστήσω τον Στέλιο Κυμπουρόπουλο γιατί ήταν ο μόνος που είπε απόψε ότι πέρα από την ορατή σωματική αναπηρία, υπάρχει και η αόρατη, πνευματική αναπηρία, νοητική στέρηση αυτισμός.

Πέρσι είχα θέσει αυτό το θέμα. Το έθεσα μάλιστα καθαρά και έντονα, το θέμα ότι μιλούσαμε και αυτό κάνουμε και φέτος για τα άτομα που η αναπηρία τους είναι ορατή και όχι μόνο το υποστηρίζω αυτό, αλλά και χρόνια τώρα έχω αγωνιστεί για το δικαίωμα αυτών των ατόμων με σωματικές και αισθητήριες αναπηρίες στη ζωή.

Αλλά υπάρχουν, και μάλιστα ίσως είναι τα περισσότερα, τα άτομα με την αναπηρία που ανέφερε ο κ. Κυμπουρόπουλος. Γι' αυτά, σήμερα, όπως και πέρσι, από τους πολιτικούς που περάσανε από εδώ και μιλήσανε, από όλους, από τους δημοσιογράφους, από όλους, δεν άκουσα να υπάρχει Μέσα στο μυαλό τους, στη συνείδησή τους ότι αυτά τα άτομα υπάρχουν. Παντού ακούστηκε για τα άτομα που η αναπηρία είναι ορατή. Βέβαια απόψε ήταν εδώ και η κυρία Οικονόμου μίλησε θαυμάσια και παρουσίασε μια αναπηρία που είναι ψυχική, που και εκείνη όμως Μέσα στην κοινωνία για λόγους πολλές φορές αρνητικούς, που θαυμάσια περιέγραψε η κυρία Οικονόμου, είναι δυστυχώς και ευτυχώς ορατή.

Όμως για τα άλλα άτομα και θα μιλήσω περισσότερο αύριο γι' αυτά, δεν υπάρχει. Γι' αυτό θέλω από τώρα να κάνω μια πρόταση, έχουμε δυο Συνέδρια το πρώτο και το δεύτερο, ας είναι το τρίτο και θα τεκμηριώσω την πρότασή μου τον άλλο χρόνο γι' αυτά τα ξεχασμένα άτομα με την πιο σοβαρή, πιο δύσκολη, δεν μιλώ για τον αυτισμό, μιλώ για όλα αυτά τα άτομα, αναπηρία. Είναι και αυτό ένα χρέος της ελληνικής Πολιτείας, είναι χρέος και της ελληνικής κοινωνίας, είναι χρέος και των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης, είναι χρέος και των δημοσιογράφων. Ευχαριστώ.

 

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Πιστεύω ότι όλες οι αναπηρίες χωράνε εδώ πέρα. Πιστεύω ότι είναι δύσκολο να περιγράψουμε κάποιες ιδιαίτερες και να αναφερθούμε σε κάποιες ιδιαίτερες. Κάποιες αναφορές έγιναν, κάποια μηνύματα ελήφθησαν και χρειάζεται και γι' αυτό, η δυσκολία που χρειάζεται για όλους τους υπόλοιπους, απλά άρχισαν να γίνονται βήματα και αυτό είναι σημαντικό θέλω να ελπίζω.

 

ΧΡ. ΑΛΕΞΙΟΥ: Άτομα με αναπηρία που μίλησαν για την αναπηρία τους και όπως η κα Οικονόμου μίλησε για τα άτομα με ψυχικές διαταραχές, θα μπορούσε και μπορεί, όχι άτομα με νοητική στέρηση ή αυτισμό, αλλά γονείς ατόμων με νοητική στέρηση ή αυτισμό, ή πολλαπλές αναπηρίες που είναι και σωματικές και διανοητικές, θα μπορούσαν να μιλήσουν γι' αυτά, οι επιστήμονες γι' αυτά.

Αλλά αυτή η αναπηρία εξακολουθεί, αυτές οι κατηγορίες αν θέλετε να είναι αποκλεισμένες, εκτός και επειδή ανάφερα πέρσι και επειδή κάνουμε δεκαπέντε χρόνια αγώνα τώρα γι' αυτό είναι κάποτε καιρός και μιλάω με πολύ δυνατή φωνή, αν θέλετε με ταραχή, γιατί αισθάνομαι να βοά Μέσα μου των χιλιάδων πολλών ατόμων, γονιών επίσης ατόμων με αυτές τις αναπηρίες που είναι ξεχασμένες. Έτσι είναι, γιατί θα μπορούσαμε και εμείς να έχουμε αυτό το λόγο.

Παρακολούθησα χθες, είναι θαυμάσια και επαινώ αυτή την πρωτοβουλία έδωσα τα συγχαρητήριά μου χθες στον κ. Υπουργό γιατί πέρσι έδωσε μια υπόσχεση ένα πρόγραμμα και το έκανε. Και ο ίδιος μου είπε, ναι, αυτά που ανέφερες πέρσι είναι ακόμα ένα έλλειμμα, γιατί να είναι;

Πρέπει να περπατήσουν μαζί, τα άτομα αυτών των αναπηριών έχουν το ίδιο δικαίωμα στην ζωή που έχουν και οι μη ανάπηροι πολίτες και οι πολίτες που έχουν τις άλλες αναπηρίες. Είναι απλώς πιο δύσκολες και έχουν μεγαλύτερο κόστος και εκεί είναι το πρόβλημα.

 

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Καταλαβαίνω αφού ο ίδιος ο κ. Υπουργός αναγνώρισε ότι υπάρχει έλλειψη, φαντάζομαι ότι καταγράφεται στα πρακτικά, ωστόσο δεν επιλύουμε εδώ προβλήματα κατηγοριών, το αντικείμενο είναι σε σχέση με τα Μέσα Ενημέρωσης θα μπορούσαν να παίξουν ρόλο και σ' αυτή την περίπτωση ενημερωτικό και για τους γονείς και για ότι μπορεί να αφορά αυτή την υπόθεση καταγράφεται,  και ελπίζω του χρόνου να είμαστε πιο πλήρεις.

Κάποια ερώτηση, κύριε Βουλγαρόπουλε θέλατε να κάνετε μια ερώτηση νομίζω.

 

Ν. ΒΟΥΛΓΑΡΟΠΟΥΛΟΣ: Όχι δεν θέλω να κάνω ερώτηση, εκπομπή θέλετε να σας κάνω; Θα πρέπει ύστερα η ΕΡΤ να βάλει το σήμα, ακατάλληλο για όλους. Ας παραμείνουμε στην αναπηρία, ότι μπορεί να ανελιχθεί στην βαθμίδα του Δημόσιου λόγου και στο δεύτερο ότι αυτό που είχε πει και ο Αντώνης Σκορδίλης, το ζήτημα δεν είναι το θέμα μόνο να βγάλεις, είναι και πώς θα το βγάλεις. Όταν βγάζουμε δηλαδή θέμα να μας αρέσει.  Αυτό που λέμε και απλά ελληνικά να γουστάρουμε να κάνουμε την δουλειά. Και να μην κάνουμε δουλειά για να κάνουμε δουλειά.

 

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Ελπίζω ότι δεν κάνουμε δουλειά για να κάνουμε δουλειά, γενικώς εμείς στις δουλειές μας και όλοι όσοι βρισκόμαστε εδώ πέρα, ελπίζω ότι το κάνουμε για να κάνουμε κάτι και ειδικά σε αυτό τον τομέα πρέπει να προσφέρουμε κάτι. ΄Εχουμε τον κ. Θεοδωρόπουλο που θα ήθελε να μιλήσει;

 

Ι. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ: Το πάνελ θα μπορούσε να απαντήσει, αν πιστεύετε ότι οι κανόνες δεοντολογίας, που θα πρέπει να υπάρχουν για το πώς παρουσιάζονται τα θέματα, για τα άτομα με αναπηρία, θα πρέπει να είναι προϊόν διοικητικών μέτρων ή μιας συμφωνίας των επαγγελματικών ενώσεων ή και τα δυο μαζί; Ευχαριστώ πολύ.

 

Μ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ: Εγώ θεωρώ ότι οτιδήποτε βγαίνει με διοικητικά μέτρα δε μπορεί να έχει διεισδυτικότητα και αποτελεσματικότητα. Εγώ πιστεύω ότι, ότι βγαίνει πρέπει να έχει αποτέλεσμα ευαισθητοποίησης και αποτέλεσμα αόρατων εσωτερικών διεργασιών, ούτως ώστε να βγει με μια γλώσσα υπεύθυνη αλλά και με μια γλώσσα της ψυχής.

 

Α. ΣΚΟΡΔΙΛΗΣ: Εγώ εμμέσως πλην σαφώς είχα απαντήσει στο ερώτημα και στην ομιλία, επειδή θεωρώ ότι η δυνατότητα κοινωνικής πίεσης οποιασδήποτε κοινωνικής ομάδας είναι ευθέως ανάλογη με το τι μπορεί να κατακτήσει, θεωρώ ότι πρέπει να αυξηθεί η πίεση από τον ίδιο τον οργανωμένο χώρο και να αυξηθεί η επιθετικότητα προς αυτή τη κατεύθυνση, γιατί ζούμε σε μια εποχή που η διαμεσολάβηση και ο ρόλος των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης είναι καίριος, αυτή είναι η άποψή μου.

Θεωρώ ότι τα διοικητικά λεγόμενα μέτρα, οι κώδικες δεοντολογίας ως απλά κείμενα εργασιών, απλά και μόνο ως άλλοθι μπορούν να χρησιμοποιούνται.

 

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: θα συμφωνήσω ότι δεν μπορούν να επιβληθούν αυτά με διοικητικά μέτρα, μια ιδέα θα ήταν ίσως να γίνουν κάποια σεμινάρια, κάποιο θα τα παρακολουθούσαν και κάποιοι θα πηγαίναμε παραπέρα. Ο κ. Κωστάρης.

 

Σ. ΚΩΣΤΑΡΗΣ: Γεια σας, λέγομαι Σάκης Κωστάρης είμαι Παραολυμπιονίκης και υπεύθυνος επικοινωνίας της Ελληνικής Παραολυμπιακής Επιτροπής. Ήθελα να κάνω μια παρατήρηση, μια διαπίστωση και μια ερώτηση ίσως αργότερα. Με πρόλαβε ο Γιώργος Μπελίρης και ανέφερε για το Πανευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Άρσης Βαρών σε πάγκο που διεξήχθη στη χώρα μας τελευταία εβδομάδα, ένα άθλημα που είναι ίσως το πιο δημοφιλές άθλημα του Παραολυμπιακού Κινήματος και είχαμε συμμετοχές από 41, 42 χώρες. Ωστόσο οι περισσότεροί σας δεν θα ακούσατε τίποτα γι' αυτό το γεγονός. Και θέλω να απαντήσω λίγο στο θέμα που έθεσε ο κ. Garrett σχετικά με την ελληνική κοινωνία και το μετά των Παραολυμπιακών Αγώνων.       

Πιστεύω ότι η ελληνική κοινωνία έχει αρχίσει και ανταποκρίνεται σε αυτό το ρόλο, στην αντιμετώπιση δηλαδή των ατόμων με αναπηρία και έχει προχωρήσει κάποια βήματα μπροστά. Αυτό που παρατηρώ και που φαίνεται νομίζω Μέσα από το συγκεκριμένο γεγονός είναι ότι, τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης ακόμα υστερούν, είναι κάποια βήματα πίσω από την ελληνική κοινωνία. Και θέλω να διαπιστώσω το γεγονός ότι το συγκεκριμένο συνέδριο, συμβάλει πάρα πολύ στη συζήτηση και στο διάλογο που έχει ξεκινήσει, και μπορώ να πω ότι οι περισσότεροι φορείς του χώρου, αλλά και πάρα πολλοί κρατικοί κυβερνητικοί φορείς που ασχολούνται με τον συγκεκριμένο τομέα, βρίσκονται εδώ και συμμετέχουν στο διάλογο.

Βλέπω πολλές έρευνες έχουν γίνει και συγκεκριμένα η έρευνα του Ινστιτούτου Οπτικοακουστικών Μέσων, στο οποίο αναφέρεται ένα πολύ ωραίο στοιχείο, ότι το 52% του ελληνικού πληθυσμού μαθαίνει για την αναπηρία από την τηλεόραση. Ωστόσο η τηλεόραση και γενικώς τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης πιστεύω ότι δεν έχουν αντιληφθεί αυτό τον ρόλο ακόμα ή δεν θέλουν να τον αναλάβουν.

Υπάρχουν μερικές εκπομπές που πιστεύω ότι μερικές φορές λειτουργούν και ως άλλοθι όπως είναι η Έκτη Αίσθηση που κάνει θαυμάσια δουλειά, αλλά και το Prisma το κανάλι που ασχολείται μ' αυτά τα θέματα, και έχει ως στόχο να είναι πιο προσβάσιμο ώστε να μπορούν να το δουν περισσότερα άτομα με αναπηρία, αλλά πιστεύω ότι γενικώς η τηλεόραση και ιδιαίτερα η κρατική τηλεόραση δεν έχει ανταποκριθεί σε αυτό το θέμα ακόμα αρκετά.

Πιστεύω ότι θα έπρεπε η παρουσία στο συγκεκριμένο συνέδριο να είναι πολύ πιο δυναμική και από το χώρο των δημοσιογράφων και επίσης θα ήθελα να θέσω κάτι άλλο. Μάθαμε πέρσι από τον κ. Garrett ότι το BBC έχει μπει σε διαδικασία να αυτοδεσμευθεί και να πει ότι ένα ποσοστό του προγράμματός του θα πρέπει να περιλαμβάνει άτομα με αναπηρία. Κάποιοι παρουσιαστές, κάποιοι δημοσιογράφοι, θα πρέπει να είναι άτομα με αναπηρία και φαντάζομαι ότι κάθε χρόνο κάνει κάποια αναφορά γι' αυτές τις ενέργειες που κάνει και βλέπει πόσο έχει βελτιωθεί συγκριτικά με τα προηγούμενα χρόνια.

Πιστεύω ότι θα μπορούσε αυτό να γίνει και στην Ελλάδα. Θα ήθελα να ρωτήσω τους συνομιλητές κατά πόσο είναι δυνατό αυτό και γιατί όχι τα ελληνικά Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας να μπουν σ' αυτή τη διαδικασία και να πουν ότι, γιατί να μην αυτοελεγχθούμε και να δούμε πόσο μπορούμε να βελτιωθούμε στον τομέα αυτό; Ευχαριστώ.

 

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Ο κύριος Garrett παρακαλώ.

 

Τ. GARRETT: Νομίζω ότι όντως το BBC ελέγχει τα στατιστικά του δεδομένα και σε ένα ευρύτατο φάσμα δεδομένων εξετάζει πόσα άτομα με αναπηρία εργάζονται για το BBC, πόσοι ασιάτες εργάζονται για το BBC, επομένως εξετάζει πολλές στατιστικές παραμέτρους στο σκέλος της ποικιλομορφίας το BBC και δεν είναι θέμα καταναγκασμού.

Αν όμως δεν έχεις κάποιες προδιαγραφές, κάποιους κανονισμούς και κάποια στάνταρ, τότε πώς μπορείς να γνωρίζεις και να παρακολουθείς και άρα να αυτοελέγχεσαι; Και αυτό το έχουμε δει και προ ολίγου καιρού σε ένα συνέδριο στο Λονδίνου που παρέστησαν εκπρόσωποι όλων των σταθμών και μιλούσαν για θέματα όχι μόνο αναπηριών, αλλά για ένα ευρύτατο φάσμα θεμάτων.

Πιστεύω ότι αυτή τη συνάντηση την ετήσια που πραγματοποιείται το Διεθνές Συνέδριο θα μπορούσε να το χρησιμοποιήσει και το ελληνικό κράτος, η κυβέρνηση. Και σε πολλές περιπτώσεις θα πρέπει να αναλαμβάνει ο καθένας την ευθύνη, αν βεβαίως η κυβέρνηση δεν δώσει κάποιες κατευθυντήριες γραμμές, αν δεν δώσει ο κόσμος, τότε κανείς δεν θα δεχθεί να αναλάβει οποιαδήποτε ευθύνη.

Υποπτεύομαι λοιπόν ότι δεν ξέρω εξάλλου ποιος είναι δημοσιογράφος, αλλά με βάση αυτά που λέτε δεν υπάρχουν πολλοί δημοσιογράφοι εδώ απ' ότι φαίνεται εντός της αιθούσης υποπτεύομαι λοιπόν ότι η μεγάλη απογοήτευση θα ήταν ότι δεν θα υπάρχει αρκετή κάλυψη του εν λόγω Συνεδρίου για σήμερα, αύριο, ίσως και μεθαύριο στις εφημερίδες και τους τηλεοπτικούς σταθμούς.

Πρέπει λοιπόν και η ίδια η κυβέρνηση να κάνει ένα βήμα μπροστά και να πει σε όλους, κοιτάξτε δεν μπορείτε να κρυφτείτε πίσω από τις ευθύνες σας, πρέπει να τις αναλάβετε, γιατί ως κράτος, ως έθνος, η Ελλάς είναι περήφανο έθνος και έχει συμβάλει κατά πολύ στην Ευρώπη, οπότε θα πρέπει και να αναλάβει τις ευθύνες της, ούτως ώστε να βασιστεί στο δικό σας έργο εδώ.

 

Α. ΣΚΟΡΔΙΛΗΣ: Απλώς θα έλεγα ότι είναι πολύ ωραίο για να είναι εφικτό το θέμα της ποσόστωσης. Η ποσόστωση στην Ελλάδα συνολικά σ' ότι αφορά θέματα αναπηρίας έχει αποτύχει, είτε μιλάμε για τον 2643/98 για το θέμα της εργασίας, είτε μιλάμε για τις εισαγωγές στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα κλπ, πρακτικά ομιλώντας δεν νομίζω, αν θέλεις την άποψή μου Σάκη ότι η ποσόστωση μπορεί να λειτουργήσει στον κομμάτι των τηλεοπτικών μέσων έτσι;

 

Σ. ΚΩΣΤΑΡΗΣ: Δεν μίλησα για ποσόστωση, μίλησα για τη δυνατότητα και για την δέσμευση που πρέπει να έχουν όλοι αυτοί οι φορείς και ιδιαίτερα τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης να ελέγχουν τι κάνουν και να αποδίδουν προς την κοινωνία, ώστε να εξασφαλίσουν ακριβώς αυτό, να δείχνουν ότι πόσο πραγματικά ενδιαφέρονται, δεν μίλησα ότι πρέπει να είναι κάποιο ποσοστό αυτό, δεν είπα ότι πρέπει να είναι 10%, 5%, ή 2% και άλλωστε μπαίνουν και πάρα πολλοί άλλοι παράγοντες Μέσα.

Το ζήτημα είναι να αντιληφθεί ότι πρέπει να κάνει κάτι τέτοιο.

Κ. ΠΑΠΑΔΑ: Συμφωνώ και εγώ, πάνω σ' αυτά ήθελα να μιλήσω, καταρχήν αυτό το Συνέδριο δεν έχει κανέναν αποκλεισμό, το βήμα είναι ελεύθερο για όλο τον κόσμο. Ήθελα όμως να πω εδώ και αναφέρθηκε και από την κα Οικονόμου και από πάρα πολλούς που είχαν ανέβει πριν στο πάνελ, για να μιλάμε την γλώσσα της αλήθειας, στην πατρίδα μας δεν επιβάλλεται κάτι, πρέπει να προέλθει Μέσα από μια συναίνεση. Και στο θέμα της κοινωνίας που λέμε, πρέπει να έχει ο καθένας την δική μας την ευθύνη, δεν έχει ευθύνη μόνο ο απέναντι, ή το κράτος, ή ο χ, έχει ο καθένας στο δικό του χώρο, όλοι την χτίζουμε, η κουλτούρα δεν γίνεται μόνο με την επιβολή.

Γίνεται με την παράλληλη συνεισφορά του καθενός, με την στάση της ζωής του και νομίζω εντάξει να μην απενοχοποιούμεθα  ο καθένας ότι εγώ δεν μπορώ να κάνω, ή κάνω λίγο και δεν φαίνεται, όλοι κάνουμε και όλοι έχουμε αποτέλεσμα.

Το να χτίσουμε πετραδάκι - πετραδάκι και ο καθένας από την πλευρά του, νομίζω ότι είναι πάρα πολύ  βασικό, δεν μπορεί να επιβληθεί τίποτα παρά μόνο Μέσα από μια συναίνεση και από βήματα.

Εγώ πέρσι τον κ. Ζουγανέλη τον γνώρισα από μια παρουσίαση που είπε και αναφέρθηκε στους γονείς του και του έδωσα μια επιστολή, εγώ τον άκουσα για πρώτη φορά στην τηλεόραση. Το ότι το είπε, νομίζω ότι έβαλε ένα λιθαράκι στο να δημιουργηθεί μια κουλτούρα, να μην κρύβουμε, να τα λέμε και από εκεί και πέρα ότι μπορεί ο καθένας να συνεισφέρει. Αλλά ότι υπάρχει ατομική ευθύνη και δεν υπάρχει μόνο η ευθύνη γιατί η κοινωνία δεν είναι κάτι άπιαστο, εμείς την κάνουμε. Το εάν έχει προχωρήσει η Αγγλία είναι γιατί έχει μια κοινωνία πιο ώριμη, πιο δεκτική, δεν μ' άρεσε το παράδειγμα που ανέφερε ο κ. Garrett που τον κουβαλάγανε με τις βαλίτσες από πάνω, αλλά αυτή είναι μια πραγματικότητα που την ζούμε όλοι μας.

Και πρέπει να είμαστε πάρα πολύ ειλικρινείς, τουλάχιστον αυτή η υπηρεσία με ειλικρίνεια, με πολύ δυσκολία προχωράει τα βήματα αυτά αλλά με ειλικρίνεια και καλή πρόθεση. Ευχαριστώ πάρα πολύ.

 

Μ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ: Αν μπορώ να συμπληρώσω σ' αυτά τα πολύ σωστά που κατά την γνώμη μου είπε η κα Παπαδά, κοινωνία δεν είναι οι άλλοι, κοινωνία πρωτίστως είμαστε εμείς οι ίδιοι. Άρα ήταν πάρα πολύ σωστά κυρία Παπαδά όλα αυτά που τονίσατε.

 

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Να δεχθούμε δυο ερωτήσεις ακόμα και να κλείσουμε γιατί δεν υπάρχει χρόνος.

Α. ΠΑΠΑΘΩΜΟΠΟΥΛΟΣ: Αρχικά θα ήθελα να σταθώ σε κάποια σημεία που αναφέρθηκαν στο σημερινό Συνέδριο τα οποία πρέπει να λάβουμε υπόψη μας περισσότερο. Πολύ μου άρεσαν το πρωί οι ομιλίες του κ. Πολίτη, του κ. Μανδραβέλη, του κ. Παπαδόπουλου, οι οποίοι ανέφεραν μεταξύ των άλλων και το παρατηρητήριο για τα θέματα των ατόμων με αναπηρία. Αυτό χρειάζεται. Γιατί υπάρχουν θέματα παραβίασης των δικαιωμάτων των ΑΜΕΑ που πολύ συχνά δεν ξέρω αν πρέπει να προστρέξουν στο Συνήγορο του Πολίτη, ή στο Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης ή σε όποια άλλη ανεξάρτητη αρχή.

Μετά θα ήθελα να σταθώ σε αυτό που είπε η κα Οικονόμου ότι ο ψυχικά ασθενής δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ο τρελός του χωριού και στην πολύ ωραία αναφορά του κυρίου ο οποίος διαμαρτυρήθηκε με τον τρόπο του και καλά έκανε. Κατόπιν θα ήθελα να πω ότι ο κ. Σκορδίλης είχε δίκιο ότι πρέπει να απευθυνθούμε προς τα ΜΜΕ, γιατί τα ΜΜΕ κατά την γνώμη μου έχουν αρνητική στάση απέναντι στα ΑΜΕΑ, ενώ συχνά τα κοροϊδεύουν. Θέλω να θυμίσω μια περσινή γελοιογραφία του κ. Δερμετζόγλου στο Ποντίκι όπου έδειχνε δυο ανθρώπους να συζητούν στο Σύνταγμα και ο ένας να λέει, τα ΜΜΕ εκμεταλλεύονται τα άτομα με αναπηρία, μήπως κάποτε προβάλλεται και η εκμετάλλευση κάποιων ΑΜΕΑ στα ΜΜΕ;

Και τελευταία φράση που έχω να πω είναι μια καταγγελία ότι ένα ΑΜΕΑ πριν περίπου 3 χρόνια το οποίο πάσχει από ψυχονευρολογικής φύσεως διαταραχή, παρόλα αυτά έχει τελειώσει πανεπιστήμιο, εργάζεται και ολοκληρώνει την εκπαίδευσή του και την κατάρτισή του, δέχθηκε πριν περίπου 3 χρόνια μια ομαδική φάρσα Μέσα στο θόλωμα του μυαλού του κατέφυγε σε κάποιες ακρότητες χωρίς να το καταλάβει πώς έγινε, δεν θέλω να απευθύνω κατηγορίες για τις οποίες δεν είμαι σίγουρος ότι τα ΜΜΕ τον πρόβαλαν και η τηλεόραση τον έδειξε, αλλά όταν μετά επέστρεψε στη γειτονιά του όλοι τον στιγμάτισαν. Προσπάθησε πολλές φορές να βρει το δίκιο του και όλο δε γινόταν και τα σχετικά. Αυτό είχα να πω και τελείωσα.

 

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Αναφέρεστε σε κάποιο θέμα που δε το γνωρίζουμε, δεν μπορούμε να επιλύσουμε τώρα συμβάντα που έχουν προηγηθεί.

 

Α. ΠΑΠΑΘΩΜΟΠΟΥΛΟΣ: Μια τελευταία φράση αν κάποιος νομίζει ότι θα μπορούσε να κανονιστεί αυτό το θέμα κατά κάποιο τρόπο.

 

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Δεν νομίζω ότι έχουμε τέτοιες δυνατότητες παρέμβασης. Έχουμε φύγει από το χρόνο πολύ, δεν σας αφαιρούμε το λόγο ανοίξτε το μικρόφωνο αν θέλετε όμως λίγο γρήγορα γιατί έχουμε ξεφύγει από το χρόνο μας.

Β. ΜΠΑΛΗ: Είμαι δασκάλα με προβλήματα όρασης στον κέντρο Εκπαιδεύσεως Τυφλών και πολλά άλλα πράγματα κάνω, απλά η επιλογή μου είναι να είμαι αθόρυβη και να μην με ξέρουν πάρα πολλοί άνθρωποι. Θέλω να απευθύνω την ερώτηση, αν μου επιτρέπετε στον κ. Σκορδίλη, επειδή παρακολουθώ την Ελευθεροτυπία και εκείνα που αρθρογραφεί κλπ.

Η ερώτηση έχει δυο σκέλη. Το ένα είναι για ποιο λόγο είναι τόσο τυποποιημένα, δηλαδή ένα θέμα που πρέπει να προβληθεί είναι τυποποιημένο σαν να είναι σε μια κονσέρβα και πάντοτε, κυρίως από τα ΜΜΕ, δηλαδή εννοώ τηλεόραση κλπ, λένε τι είσαι, ποιος είσαι, είσαι πρόεδρος; Το ένα ερώτημα είναι αυτό. Και το άλλο είναι, ότι για ποιο λόγο κατά την γνώμη σας η αλληλεπίδραση δεν παίζει καθόλου ρόλο, δηλαδή το πώς οι ανάπηροι αλληλεπιδρούν με τους «μη ανάπηρους» σε πάρα πολλά ζητήματα και θέματα, γιατί αυτό το ζήτημα που ο Λεόβι Γκότσκι ο σπουδαίος παιδαγωγός είχε πει για την υπερ-αναπύρωση που μπορεί να κάνει ο ανάπηρος και να μετατρέψει τον πόνο του σε δύναμη για την αλληλεπίδραση γιατί συνυπάρχουμε σε όλα τα επίπεδα της κοινωνίας, γιατί καθόλου αυτά τα θέματα δεν προβάλλονται;

Και το λέω αυτό γιατί στο σχολείο έρχονται αρκετά συχνά τέλος πάντων για να γίνουν κάποιες έρευνες, γίνεται ένα αλαλούμ που στήνονται τα παιδιά και κανείς δεν ξέρει τι λένε και ποιος το λέει κλπ, όπου έγινε και μια φάση για το πρόβλημα των βιβλίων που είχαμε στο σχολείο και έχουμε, όπου ένας δημοσιογράφος μιας εφημερίδας που δεν θα την αναφέρω, ρωτώντας λέει εσύ τι είσαι που μου το λες; Λέω δασκάλα, λέει πρέπει να μας το πει και ο διοικητής, λέμε να σας το πει και ο διοικητής, αλλά ο διοικητής βέβαια θα σας πει πώς έχει το θέμα από την δική του πλευρά.

Το αποτέλεσμα είναι, να βγει ένα δημοσίευμα που είχε μπερδέψει τον διοικητή με τον διευθυντή, τον διευθυντή δεν ξέρω με ποιον και αν διάβαζε κάποιος το δημοσίευμα δεν καταλάβαινε το πρόβλημα πού ήταν, ότι οι άνθρωποι με προβλήματα όρασης όταν φτιάχνουν τα βιβλία στο Υπουργείο Παιδείας δεν συνυπολογίζονται, δεν γίνονται οι Επιτροπές με αποτέλεσμα να μην εκπαιδεύονται σωστά, όταν τα βιβλία μας και ειδικά στα μαθήματα φυσικής, χημείας, δεν είναι κατάλληλα γραμμένα δεν έχουν σχήματα κλπ και αυτό φέρνει και ένα βήμα πολύ πίσω την εκπαίδευση για την οποία είχε μια πολύ σωστή έρευνα...

 

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Ανοίγετε ένα πολύ μεγάλο θέμα δεν μπορούμε να τα απαντήσουμε όλα αυτά λυπάμαι, αν θέλετε μια πολύ γρήγορη απάντηση από τον κ. Σκορδίλη για το θέμα του κονσερβοποιημένου από εκεί και πέρα να μην το ανοίξουμε δεν έχουμε το χρόνο δυστυχώς.

Α. ΣΚΟΡΔΙΛΗΣ: Καταρχήν θα σας παρακαλέσω να τα πούμε στον ΚΕΑΤ μια από τις επόμενες μέρες έτσι δια ζώσης γιατί είναι σοβαρά αυτά. Ο αριθμός των λέξεων δυστυχώς δεν είναι πρόβλημα δικό μου, είναι πρόβλημα της Ελευθεροτυπίας η οποία με 400 λέξεις καλύπτει το άλλοθι να το πω έτσι απέναντι στο χώρο ατόμων με αναπηρία, δεν μπορώ να το λύσω, οπότε Μέσα στις 400 λέξεις και έχοντας την ανάγκη  να κωδικοποιήσω, εγώ μιλώ για το συγκεκριμένο για το δεύτερο ουσιαστικά που μιλήσαμε για την αλληλεπίδραση, γιατί ως εκπαιδευτικός μιλάω, οπότε μιλάμε για την συνεκπαίδευση και επειδή έχουμε παρά καταναλώσει τον κωδικό ειδική αγωγή έχετε απόλυτο δίκιο και δεν βάζω αυτό το σημείο αναφοράς, μίλαγα χθες με την κα Σιδέρη την πανεπιστημιακό πώς θα μπορούσε να γίνει κλπ, θέλω βοήθεια από τον χώρο βρε παιδιά, δηλαδή να πιέσει κλπ, ώστε να κάνουμε τέτοια θέματα που είναι πάρα πολύ κρίσιμα και σοβαρά. Δεν έχω την δύναμη εγώ και ζητώ και συγνώμη και προσωπικά από την κυρία και θα τα πούμε από κοντά.

 

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Να ολοκληρώσουμε εδώ την κουβέντα, θα έπρεπε να έχουμε τελειώσει στις τέσσερις είναι πέντε και είκοσι, ζητούμε συγνώμη από τους επόμενους ομιλητές. Ευχαριστούμε πάρα πολύ και ελπίζουμε ότι κάτι μάθαμε.