«ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΚΑΙ ΜΜΕ»: ΕΝΑΣ ΧΡΟΝΟΣ ΜΕΤΑ
«ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΚΑΙ ΜΜΕ»:
ΕΝΑΣ ΧΡΟΝΟΣ ΜΕΤΑ
ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: ΜΑΡΙΑ ΣΠΥΡΑΚΗ
ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ (Μ. ΣΠΥΡΑΚΗ): Κυρίες και κύριοι, καλή σας μέρα. Λοιπόν, πολύ σημαντικά αυτά που ακούστηκαν, εγώ δεν είμαι καθόλου ειδική. Θέλω όμως να σας πω μια ιστορία. Σε ένα απ' αυτά τα αεροδρόμια που συνήθως περνάω αρκετό χρόνο λόγω της δουλειάς που κάνω, άκουσα δίπλα μου μια συζήτηση που την βρίσκω αρκετά ενδιαφέρουσα.
Ένας καθηγητής διηγούνταν σε έναν μεταπτυχιακό φοιτητή του το εξής: ο Φρανς λέει, είναι ο άλλος καθηγητής με τον οποίον συνεργάζομαι και είναι από την Αυστρία, κάνουμε ένα ερευνητικό πρόγραμμα στη Σατορίνη και εκεί σε διάφορα σημεία εκλύεται τεράστια θερμότητα.
Όταν λοιπόν γινόντουσαν οι μετρήσεις έλεγαν οι ειδικοί να μην πλησιάζετε το χέρι σας. Ο Φρανς όπως και ο καθηγητής που διηγούνταν την ιστορία πλησίασε πολύ το χέρι του, κάποια στιγμή μάλιστα το ξεβίδωσε και το έβαλε επάνω για να δει αν καίγεται. Ο Φρανς, που μέχρι τότε δεν το είχαν καταβάλει, ήταν ένα πρόσωπο με αναπηρία, δεν είχε χέρι, είχε χρησιμοποιήσει απλώς την τεχνολογία για να έχει το χέρι.
Είπα το παράδειγμα του Φρανς ως μια πολύ καλή αφορμή για να σας πω δυο σκέψεις: ότι ο Φρανς χρησιμοποίησε την τεχνολογία για να αντιμετωπίσει το πρόβλημα, ότι η προσωπικότητα, η δραστηριότητα και η επιστημονική επάρκεια του Φρανς ήταν εκείνη που προηγείται της αναπηρίας, ότι ο Φρανς Μέσα από την κίνησή του την έκανε ορατή.
Πιστεύω πως όλοι όσοι είμαστε εδώ σήμερα, έχουμε ένα σκοπό για να είμαστε εδώ και για να κουβεντιάσουμε γι' αυτό, να καταστήσουμε την αναπηρία ορατή, αλλά όχι αποκρουστική, σε καμία περίπτωση να μην καταστήσουμε λόγω φιλανθρωπίας και συγχρόνως να εργαστούμε όσο μπορούμε, ο καθένας από την πλευρά του, ώστε να αρθεί η ανισότητα και η διάκριση.
Μια ανισότητα και διάκριση που δεν έχει διαφορά απ' όλες τις άλλες ανισότητες και διακρίσεις που υπάρχουν στην κοινωνία. Μια ανισότητα και διάκριση που για να αρθεί χρειάζεται οπωσδήποτε την πολιτική βούληση, τη χρήση της τεχνολογίας και τη συμμετοχή όλων μας.
Μ' αυτές τις σκέψεις θα ήθελα να καλέσω στο βήμα τον κ. Χρήστο Παναγόπουλο, είναι ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της ΕΡΤ, είναι ο άνθρωπος που προϊσταται και του Prisma + του Δικτύου του ψηφιακού που απευθύνεται στα πρόσωπα με αναπηρία και θεωρώ πως έχει ενδιαφέροντα πράγματα να μας πει.
Χ. ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ: Κυρίες και κύριοι Σύνεδροι καλημέρα σας. Καλημέρα κ. Υπουργέ. Όταν στις 20 Μαρτίου του 2006 έβγαινε στον αέρα της ψηφιακής πλατφόρμας της ΕΡΤ το πρώτο πρόγραμμα του Prisma +, το στοίχημα για μας ήταν κρίσιμο και μεγάλο.
Η αναμέτρηση με την πρόκληση που έκρυβε το καινούργιο, αλλά και η αναμέτρηση με την αγωνία για την επιτυχία ενός εγχειρήματος, που θέλαμε να γράψει μία νέα σελίδα στην ελληνική τηλεόραση.
Ο στόχος ήταν διπλός: να δημιουργήσουμε ένα πολυσυλλεκτικό κανάλι που θα παρείχε στους τηλεθεατές ένα ποιοτικό, ενημερωτικό, ψυχαγωγικό και επιμορφωτικό πρόγραμμα. Παράλληλα το πρόγραμμα αυτό όφειλε να είναι προσβάσιμο σε άτομα με αναπηρία, να προσφέρει δηλαδή υπηρεσίες πρόσβασης, νοηματική και επιλέξιμους υπότιτλους, ακουστική περιγραφή συμβάλλοντας με αυτό τον τρόπο στην άρση του κοινωνικού αποκλεισμού των ατόμων με αναπηρία από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης.
Ένα χρόνο και 60 μέρες μετά, βρισκόμαστε ακόμα στην αρχή του δρόμου. Έχουμε μπροστά μας μεγάλη απόσταση να διανύσουμε. Μπορούμε όμως να υποστηρίξουμε χωρίς ίχνος υπερβολής, ότι τους αρχικούς μας στόχους τους έχουμε επιτύχει. Χαράξαμε την πορεία που θα ακολουθήσουμε, ξέρουμε τον τρόπο και έχουμε πλέον και τα Μέσα για να κάνουμε ακόμα πιο δημιουργική, ποιοτική και παραγωγική την προσπάθεια που ξεκινήσαμε.
Και εδώ οφείλω να αναφερθώ στην αμέριστη συμπαράσταση που έχουμε από τον εποπτεύοντα Υπουργό Επικράτειας τον κ. Ρουσόπουλο, ο οποίος υπήρξε και εμπνευστής αυτής της προσπάθειας. Στον ένα χρόνο λειτουργίας του, του Prisma +, απέκτησε τους δικούς του φίλους, αλλά θα έλεγα ότι στο διάστημα αυτό έναν καλό φίλο απέκτησαν και τα άτομα με αναπηρία και οι οικογένειές τους.
Στο τέλος του 2006 το 7,5%, 275.000 ελληνικά νοικοκυριά δήλωσαν κατοχή ψηφιακής τηλεόρασης ή αποκωδικοποιητή, σύμφωνα με έρευνες της MRB και της VPRC για το Παρατηρητήριο της Κοινωνίας της Πληροφορίας και το Εθνικό Δίκτυο Έρευνας Τεχνολογίας.
Σήμερα, υπολογίζεται ότι το 14% του πληθυσμού έχει αποκτήσει πρόσβαση στα ψηφιακά κανάλια της ΕΡΤ. Σύμφωνα με τις έρευνες που ανέφερα πριν -κι αυτό είναι πραγματικό πάλι στοιχείο- το 9% του συνόλου των τηλεθεατών της ψηφιακής τηλεόρασης παρακολουθεί περισσότερο το Prisma +.
Οι αριθμοί αυτοί δείχνουν, ότι η ΕΡΤ πέτυχε σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για να σπάσει το φράγμα του ψηφιακού αποκλεισμού για τα άτομα με αναπηρία στη χώρα μας.
Στο διάστημα αυτού του ενός χρόνου και 60 ημερών εκπέμψαμε πάνω από 3.000 ώρες προγράμματος. 1.800 ώρες με διερμηνεία στην ελληνική νοηματική γλώσσα. 1.900 ώρες με επιλογή υπότιτλων μέσω TELETEXΤ.
Το στοίχημα της προσβασιμότητας κερδήθηκε σε πολύ μεγάλο βαθμό. Όλες οι νέες μας παραγωγές ακολουθούν τις προδιαγραφές παραγωγής προσβάσιμου προγράμματος των ευρωπαϊκών ραδιοτηλεοπτικών οργανισμών.
Η επαφή μας με τους εκπροσώπους των ΑΜΕΑ είναι συνεχής και εποικοδομητική. Σύντομα μάλιστα, κι αυτό είναι κάτι που δουλεύεται πάρα πολύ καιρό και θα μπορούσα να πω ότι αποτελεί και είδηση, αναμένεται η υπογραφή σχετικού Μνημονίου Συνεργασίας που θα οδηγήσει στον εμπλουτισμό των προγραμμάτων, αλλά και στη βελτίωση των τεχνικών προσβασιμότητας. Προσβασιμότητα που είναι απαραίτητη θα τόνιζα για την προβολή των δραστηριοτήτων των ατόμων με αναπηρία. Ακόμα πιο απαραίτητη για την προβολή χρηστικών πληροφοριών που τους αφορούν.
Το ίδιο διάστημα καθημερινά με δύο δελτία με διερμηνεία στην ελληνική νοηματική γλώσσα επιχειρήσαμε να ανοίξαμε τον κόσμο των ειδήσεων σε όλους ανεξαιρέτως τους πολίτες, που ενδιαφέρονται για όσα συμβαίνουν στην Ελλάδα και τον κόσμο, σε όλες τις πτυχές της πολιτικής, οικονομικής και κοινωνικής δραστηριότητας.
Θεωρούμε πολύ σημαντικό το γεγονός, ότι οι συμπολίτες μας με αναπηρία, κυρίως με δυσκολία στην ακοή, μπορούν σήμερα να παρακολουθήσουν μαζί με την οικογένειά τους το κεντρικό δελτίο ειδήσεων της ΝΕΤ στις 9:00 το βράδυ ταυτόχρονα με όλους τους τηλεθεατές νιώθοντας πλέον ότι συρρικνώνεται το μέγεθος του αποκλεισμού τους.
Επίσης σημαντική είναι η συνεργασία που είχαμε με το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου. Για πρώτη φορά στην ελληνική τηλεόραση δόθηκε η δυνατότητα παρακολούθησης ταινιών του ελληνικού κινηματογράφου με υπότιτλους για άτομα με προβλήματα ακοής. Η επιτυχία του εγχειρήματος μας οδηγεί και σε περαιτέρω συνεργασία για υποτιτλισμό και προβολή και άλλων ελληνικών ταινιών.
Τα πρώτα σημαντικά βήματα έχουν γίνει. Το επόμενο σημαντικό είναι η διατήρηση της ποιότητας που θεωρούμε ότι έχουμε πετύχει. Για την πορεία υπάρχουν και άλλα σχέδια, περισσότερες νέες παραγωγές και ανάπτυξη υπηρεσιών για άτομα με προβλήματα όρασης, ακουστική περιγραφή, εκφωνούμενοι υπότιτλοι για το ξένο πρόγραμμα. Υποτιτλισμούς σε ζωντανές εκπομπές για τα άτομα με προβλήματα ακοής.
Η εγκατάσταση συστήματος ΕPG, αμφίδρομης διαδραστικότητας που θα ολοκληρωθεί τους επόμενους μήνες, θα βοηθήσει πολύ προς αυτή την κατεύθυνση. Επίσης η επέκταση του δικτύου της ψηφιακής εκπομπής και σε άλλα μέρη της Ελλάδος εντός του Φθινοπώρου, θα διευκολύνει τους ανθρώπους με αναπηρία και τις οικογένειές τους να έχουν κι αυτοί πρόσβαση στο Prisma +. Και φυσικά ελπίζουμε να προχωρήσουν οι συναρμόδιοι φορείς, όπου η ΕΡΤ δεν έχει εμπλοκή, στην προώθηση του προγράμματος επιδότησης αποκωδικοποιητών προς τις οικογένειες των ΑΜΕΑ.
Δεν θα σταματήσουμε φυσικά εδώ. Διανύουμε το δρόμο ενός πρωτόγνωρου εγχειρήματος, μαθαίνοντας καθημερινά, πιστεύοντας ότι βελτιωνόμαστε καθημερινά. Τελικός κριτής είναι ο τηλεθεατής, περιμένουμε να μας δει, να μας κρίνει, να μας βοηθήσει με τις δικές του παρατηρήσεις, ώστε να πετύχουμε τους στόχους μας. Ευχαριστώ πολύ.
Απλώς θα ήθελα μια μικρή απάντηση στον κ. Βαρδακαστάνη σε σχέση με το θέμα του Τηλεμαραθωνίου που με τόση οξύτητα έθεσε. Πιθανότατα ο κ. Βαρδακαστάνης δεν ήρθε σε επαφή με τα Special Olympics, τα οποία μας παρακάλεσαν να κάνουμε αυτό τον τηλεμαραθώνιο, όχι για να αποδείξουμε ή για να αναδείξουμε την ιδιαιτερότητά τους, αλλά γι' αυτό που κάνουν, που είναι ο αθλητισμός και ο πρωταθλητισμός.
Αυτό κάναμε και μας ευγνωμονούν γι' αυτό. Νομίζω, ότι οι απαγορεύσεις δεν είναι θέμα ανθρώπων που πιστεύουν στην κοινωνία των πολιτών και στην διαφορετικότητα. Ευχαριστώ.
ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Ευχαριστούμε τον κ. Χρήστο Παναγόπουλο, τον Πρόεδρο της ΕΡΤ. Παρακαλώ.
Ι. ΒΑΡΔΑΚΑΣΤΑΝΗΣ: Με συγχωρείτε πάρα πολύ, δεν συνηθίζω να παρεμβαίνω, ούτε και ευγενικό είναι, αλλά επιτρέψτε μου να σας πω, ότι εγώ δεν έχω καμία υποχρέωση να έρθω σε επαφή με τα Special Olympics διότι τα Special Olympics λειτουργούν ερήμην των ατόμων με αναπηρία.
Δεν μ΄ αρέσει καθόλου η ιδέα ενός ατόμου με αναπηρία το οποίο βγαίνει στην τηλεόραση και εξ ονόματος αυτού ζητούνται χρήματα απ' οποιονδήποτε. Μάλιστα όταν οι αθλητικές οργανώσεις της χώρας επιχορηγούνται από την Γενική Γραμματεία Αθλητισμού. Και με συγχωρείτε κ. Παναγόπουλε, δεν έχω καμιά υποχρέωση να έρθω σε επαφή με τα Special Olympics. Με την συνείδησή μου έχω υποχρέωση να έχω επικοινωνία και επαφή πάντοτε και αυτό ζητώ και από την ελληνική τηλεόραση τη δημόσια να έχει επικοινωνία και σχέση με την κοινή συνείδηση των πολιτών. Ευχαριστώ.
Χ. ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ: Μία πάλι διευκρινιστική απάντηση μόνο να δώσω. Δεν μπορεί κανείς να απαγορεύσει σε κάποιους που θέλουν να αναδείξουν το έργο και τους δη αθλητικό, όπως είναι αυτών των παιδιών, από την πρόσβασή τους στην τηλεόραση ή στα Μέσα. Αυτό κάναμε και τίποτε άλλο.
ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Θα σας παρακαλούσα μόνο, επειδή δεν είναι ακριβώς το αντικείμενο της σημερινής συνάντηση και δόθηκαν αμοιβαίες εξηγήσεις γι' αυτό το θέμα, θα παρακαλούσα τώρα να περάσουμε στον επόμενο ομιλητή. Προηγουμένως να σας πω, ότι ο Βασίλειος Ασημακόπουλος, ο Ειδικός Γραμματέας Ψηφιακού Σχεδιασμού έχει επικαλυφθεί μια ανειλημμένη υποχρέωση και δεν θα είναι σήμερα εδώ, έχει όμως εφοδιάσει τη Γενική Γραμματεία με το υλικό, το οποίο είναι στην διάθεση όλων μας.
Και θα παρακαλούσα τον Πρόεδρο της Ένωσης Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Αθηνών, τον κ. Πάνο Σόμπολο να έρθει στο βήμα. Ο κ. Σόμπολος είναι αυτό που λέμε δημοσιογράφος, νομίζω ότι τον ξέρετε όλοι.
Π. ΣΟΜΠΟΛΟΣ: Κυρία Γενική Γραμματέα, κυρίες και κύριοι. Ευχαριστώ για την πρόσκληση και τη δυνατότητα, που μου δώσατε, να συνεισφέρω στην εκδήλωσή σας την προσωπική μου άποψη ως ανθρώπου, ως δημοσιογράφου, και ως εκπροσώπου των δημοσιογράφων της ΕΣΗΕΑ.
Τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας έχει γίνει αξιοσημείωτη προσπάθεια προς την κατεύθυνση αυτή με τη δημιουργία υποδομών και θεσμών που στοχεύουν στη μεταχείριση των ατόμων με αναπηρία, ως ισότιμων μελών της κοινωνίας και όχι ως παιδιών ενός κατώτερου Θεού.
Η προσπάθεια αυτή περιλαμβάνει από τις οδικές και κτιριακές εγκαταστάσεις ή τα προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης άθλησης έως, για παράδειγμα στο χώρο μας τα δελτία ειδήσεων, στη νοηματική και τους τηλεμαθαρώνιους που έχει την αντίρρησή του ο κ. Βαρδακαστάνης, αλλά που ενισχύουν Κοινωφελή Ιδρύματα ΑΜΕΑ.
Σκοπός δεν είναι, φυσικά, η παροχή βοήθειας εν είδει ελεημοσύνης από οίκτο ή από συμπόνια, αλλά η τοποθέτηση αυτών των ανθρώπων στη θέση που αξίζουν, δηλαδή, η αντιμετώπιση αυτών των ανθρώπων ως ίσος προς ίσον, χωρίς στερεότυπα, χωρίς προκαταλήψεις, αντιθέτως με αλληλεγγύη και συμπαράσταση, ώστε να προσπεράσουν τον σκόπελο των ιδιαιτεροτήτων τους και της απάνθρωπης συμπεριφοράς πολλές φορές για να μπορούν να ενσωματωθούν στο σύνολο...
Τώρα, ειδικά στο χώρο των ΜΜΕ. Τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, όπως όλοι γνωρίζουμε, έχουν αναλάβει να ενημερώνουν, να ψυχαγωγούν και να ευαισθητοποιούν την κοινωνία ως σύνολο και τον καθένα μας χωριστά σχετικά με ζητήματα κοινού ενδιαφέροντος. Και ο ρόλος των Μέσων Ενημέρωσης σ' αυτή την προσπάθεια, στην προσπάθεια της ενσωμάτωσης των ατόμων με αναπηρία στον κοινωνικό σύνολο είναι καταλυτικός, καθώς, ως γνωστόν, ασκούν επιρροή στο ευρύ κοινό. Επομένως, έχουν ηθικό χρέος, τουλάχιστον, να γνωστοποιούν τα προβλήματα που συναντούν καθημερινά τα άτομα με αναπηρία, να τους δίνεται ένα βήμα για να ακουστούν, με σεβασμό στις ικανότητές τους και ευαισθησία στις ιδιαιτερότητές τους.
Ο στόχος είναι ο μη αποκλεισμός τους από οποιαδήποτε δραστηριότητα κοινωνική, εκπαιδευτική, επαγγελματική και η μείωση και η εξάλειψη των κοινωνικών προκαταλήψεων, που οδηγούν σε οποιαδήποτε μορφή κοινωνικού αποκλεισμού, ρατσισμού, φοβίας, μείωσης ή απαξίωσης. Η ένταξή τους στο πεδίο της εργασίας τα καθιστά ενεργά μέλη, παραγωγικά, ενώ είναι βέβαιον ότι ανταπεξέρχονται ευσυνείδητα και με ζήλο στα καθήκοντα που τους ανατίθενται.
Για την επίτευξη αυτού του στόχου πρέπει να συμβάλλουμε όλοι μας. Υπάρχουν πολλά πράγματα ασήμαντα στο μέγεθός τους, αλλά ιδιαίτερα σημαντικά στην αποτελεσματικότητά τους που ο καθένας μας μπορεί και πρέπει να κάνει.
Ένα απλό παράδειγμα: ας μην κλείνουμε τις ειδικές ράμπες πρόσβασης. Πόσες φορές εμείς, εγώ που κάνω αυτό το ρεπορτάζ, άκουγα στον ασύρματο, γιατί τώρα έχουν φιμωθεί, κλήση να πάει το περιπολικό να βγάλει το αυτοκίνητο από την ράμπα των αναπήρων ή από ειδική θέση που πρέπει να παρκάρει συμπολίτης μας!
Με το παράδειγμα αυτό θα κλείσω τη σύντομη παράθεση των σκέψεών μου, θέλοντας να μεταδώσω το αισιόδοξο δίδαγμα που τα ίδια τα άτομα με αναπηρία μας διδάσκουν και να επαινέσω την προσπάθεια της Διακομματικής Επιτροπής να διαγνώσει το πρόβλημα με πλήρη καταγραφή των στοιχείων.
Η ευθύνη της θεραπείας αυτών των προβλημάτων περνάει στην Κυβέρνηση και στον κοινοβούλιο. Εμείς, ως δημοσιογράφοι, είναι βέβαιον ότι δεν είμαστε ευχαριστημένοι με τα όσα γίνονται στον τομέα των ΑΜΕΑ. Δυστυχώς, δεν κάνουμε όσα θα έπρεπε να κάνουμε. Είμαστε πολύ πίσω.
Έχουμε κάνει αρκετά βήματα, όπως είπε και ο κ. Βαρδακαστάνης νωρίτερα, έχουμε σίγουρα κάνει βήματα προόδου προς αυτή την κατεύθυνση, αλλά υστερούμε, το καταλαβαίνω και κάνω την αυτοκριτική μου... Είμαστε πίσω.
Χρειάζεται να δώσουμε πολύ περισσότερα και εγώ από τη θέση τη θεσμική του εκπροσώπου των δημοσιογράφων και ως απλός δημοσιογράφος θα κάνουμε ό,τι είναι δυνατόν, ώστε να καλυτερεύσουμε, να ανεβάσουμε αυτό το επίπεδο και με τις ενημερωτικές εκπομπές, με τις ειδήσεις και με όλους τους τρόπους που έχουμε στη διάθεσή μας, να μπορέσουμε να βοηθήσουμε προς την κατεύθυνση αυτή.
Ο κ. Αβραμόπουλος είπε ότι τα ΜΜΕ διαπομπεύουν τα άτομα με αναπηρία! Δεν είναι σωστό αυτό! Για όνομα του Θεού! Πού το είδε ο κ. Αβραμόπουλος, ότι διαπομπεύουμε τα άτομα με αναπηρία! Ίσα - ίσα κάνουμε αυτό που πρέπει να κάνουμε... Εγώ δεν είδα κάτι τέτοιο. Δεν έχει υποπέσει στην αντίληψή μου..
Επίσης, η κα Κανέλλη είπε: «Δεν είδα κανένα άτομο με αναπηρία να εργάζεται στα Μέσα Ενημέρωσης». Πώς δεν είδε; Εγώ, γνωρίζω πολλούς συναδέλφους μου που δουλεύουμε μαζί και τρέχουμε μαζί σε διάφορα ρεπορτάζ και έχουν κάποια προβλήματα ή που δουλεύουμε στο στούντιο με τα άτομα αυτά. Υπάρχουν, λοιπόν! Μπορεί να μην είναι ικανός ο αριθμός που θα έπρεπε να είναι. Αυτό είναι σωστό! Αλλά όχι, όμως, να μηδενίζουμε για λόγους εντυπωσιασμού και να λέμε, ότι δεν γίνεται τίποτα! Όχι, γίνεται! Για όνομα του Θεού!
Μου έκανε εντύπωση και το άλλο που είπε ο κ. Βαρδακαστάνης και το σημείωσα. Δεν πρέπει να ηρωοποιούμε τους ανθρώπους με αναπηρία που κάνουν κάποια επιτυχία, αν κατάλαβα καλά. Πρέπει, νομίζω, να τους αναδεικνύουμε αυτούς τους ανθρώπους και δεν είναι κακό. Εντάξει, ισότιμοι είναι μ' εμένα, με σας, με τον καθένα μας, αλλά, όμως, πρέπει, πιστεύω, να τους προβάλλουμε τέτοια πρότυπα, είτε είναι άτομα με αναπηρία, είτε είναι άτομα χωρίς προβλήματα.
Η κα Μπερνιδάκη είπε, ότι -και πιστεύω ότι αυτό είναι το μήνυμα που θα πρέπει να περάσουμε σήμερα- ισότιμη συμμετοχή στη ζωή. Είναι μεγάλη κουβέντα αυτή και αυτό τον ενστερνιζόμαστε όλοι. Και να κλείσω γιατί δεν θέλω να μονολογώ και να σας τρώω το χρόνο.
Θέλω να επισημάνω, ότι πολλές φορές βγάζουμε στις εκπομπές άτομα με αναπηρία. Δεν είναι αλήθεια, ότι δεν βγάζουμε άτομα με αναπηρία στις εκπομπές και ότι σπάνια γίνεται αυτό! Δεν γίνεται σπάνια. Θα έπρεπε να γίνεται πιο συχνά, αλλά όχι, όμως, ότι δεν βγάζουμε!!!
Στις εφημερίδες, επίσης, τα ρεπορτάζ δεν είναι λίγα που γίνονται για άτομα με αναπηρία, αλλά και προς τη σωστή κατεύθυνση και όχι με την έννοια της συμπόνιας, με την έννοια του οίκτου. Οι συνάδελφοί μου πιάνουν πολύ σωστά το θέμα και το προβάλλουν!
Σας κούρασα, λυπάμαι! Ευχαριστώ που μ' ακούσατε και θα προσπαθήσουμε να είμαστε καλύτεροι.
ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Πρόεδρε ευχαριστούμε. Πέρσι, τέτοια εποχή, ο Υπουργός Επικρατείας, ο κ. Ρουσόπουλος είχε δεσμευτεί εδώ ενώπιόν μας, ότι το Ινστιτούτο Οπτικοακουστικών Μέσων θα διεξάγει έρευνα κοινής γνώμης με θέμα: «Την πρόσβαση των ατόμων με αναπηρία στα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας και αντιστρόφως»
Η πρώτη έρευνα είχε γίνει πέρσι. Η δεύτερη έχει γίνει φέτος, ο κ. Ροδόλφος Μορώνης, ο Πρόεδρος του Ινστιτούτου Οπτικοακουστικών Μέσων, γνωστός και μη εξαιρετέος κατά τα άλλα, θα παρουσιάσει εδώ την έρευνα. Αναμένουμε να είναι ιδιαιτέρως ενδιαφέρουσα.
Ρ. ΜΟΡΩΝΗΣ: Ευχαριστώ πολύ κα Σπυράκη. Κυρίες και κύριοι καλή σας ημέρα. Η συμβολή των Μέσων Μαζικής Επικοινωνίας στην διαδικασία κοινωνικοποίησης του ατόμου έχει ερευνηθεί και έχει διαπιστωθεί. Εκτός από τον άμεσο οικογενειακό περίγυρο, το στενό κοινωνικό περιβάλλον και το σχολείο, τα Μέσα διαδραματίζουν ένα σημαντικό ρόλο- ιδίως η τηλεόραση.
Φυσικά δεν μιλάμε για τα Μέσα ως τέτοια, αλλά για το περιεχόμενό τους, τα μηνύματα που διαχέουν. Έτσι έχοντας ως στόχο τη διερεύνηση του συγκεκριμένου ρόλου των Μέσων στην διαμόρφωση στερεοτύπων, αλλά και τις στάσεις των Μέσων απέναντι στα άτομα με αναπηρία, το Ινστιτούτο Οπτικοακουστικών Μέσων ανέθεσε στην εταιρεία δημοσκοπήσεων VPRC/Public Issue τη διενέργεια μιας σχετικής έρευνας.
Τα αποτελέσματα αυτής της έρευνας, που πραγματοποιήθηκε από 30 Μαρτίου έως 3 Απριλίου τηλεφωνικά με δείγμα 1.005 άτομα 18 ετών και άνω, είναι αποκαλυπτικά όχι μόνο του ρόλου των Μέσων, αλλά και της στάσης τους απέναντι στα άτομα με αναπηρία.
Είναι μια μεγάλη έρευνα η οποία είναι διαθέσιμη από το Ινστιτούτο σε ερευνητές και σπουδαστές κυρίως. Σήμερα, σεβόμενος και το χρόνο που έχουμε στη διάθεσή μας, θα αρκεστώ να παρουσιάσω μέρος μόνο των ευρημάτων της έρευνας, των σημαντικότερων ίσως, χωρίς όμως να καταφεύγω σε εις βάθος αναλύσεις, παρά μόνον επιλεκτικά.
Προηγουμένως επιτρέψτε μου να σας μεταφέρω δυο παραγράφους από την εισαγωγή της VPRC στην αναφορά για την έρευνα. Γράφει: «Σύμφωνα με τα στοιχεία του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών ένα στα 20 άτομα σήμερα στον κόσμο έχει κάποια αναπηρία. Στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία του 2003 περισσότερα από 36 εκατομμύρια πολίτες έχουν κάποια αναπηρία, ενώ στη χώρα μας το ποσοστό ατόμων με αναπηρίες υπερβαίνει ενδεχομένως το 10% του συνολικού πληθυσμού».
Με βάση την παρούσα έρευνα της VPRC το ποσοστό των νοικοκυριών του δείγματος στα οποία δηλώθηκε η ύπαρξη ατόμων με αναπηρία υπολογίζεται στο 18,3% με ένα περιθώριο σφάλματος (+-) 2,4% του συνόλου των νοικοκυριών. Το εν λόγω ποσοστό αντιστοιχεί περίπου σε 672.500 νοικοκυριά κατά την απογραφή της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας του 2001.
Ας ξεκινήσουμε την παρουσίαση της έρευνας με το βαθμό ενημέρωσης που αισθάνονται ότι έχουν οι ερωτώμενοι για τα προβλήματα των Ατόμων με αναπηρία:
ΓΡΑΦΗΜΑ 1: ΒΑΘΜΟΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ (Σελ. I)
Το 44% των ερωτηθέντων θεωρεί ότι δεν είναι τόσο ενημερωμένο και ένα 9% πως δεν είναι καθόλου ενημερωμένο. Το ίδιο ποσοστό, 9% θεωρεί ότι είναι πολύ ενημερωμένο και ένα 37% ότι είναι αρκετά ενημερωμένο.
Τα ποσοστά αυτά είναι αποκαλυπτικά και του είδους της ενημέρωσης που παρέχεται από τα Μέσα καθώς, όπως θα δούμε στους αμέσως επόμενους πίνακες, υπάρχει αναφορά στα ΑμεΑ, η αναφορά, όμως, αυτή, προφανώς δεν είναι πάντα η δέουσα ή η προσήκουσα -ενώ συχνά είναι επιπόλαιη.
Η ενημέρωση από τα Μέσα, κατά πηγές:
ΓΡΑΦΗΜΑ 2 : ΒΑΘΜΟΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ κατά δείκτη καθημερινής χρήσης ΜΜΕ (Σελ. I)
Βλέπουμε ότι στο ραδιόφωνο οφείλουν οι περισσότεροι την ενημέρωσή τους (ποσοστό55%) ακολουθούν οι εφημερίδες με ποσοστό 50% και έπονται όσοι παρακολουθούν τηλεόραση με ποσοστό 41%. Φυσικά, άτομα που εκτίθενται καθημερινά σε περισσότερα Μέσα έχουν σε μεγαλύτερα ποσοστά ενημέρωση. Τα ποσοστά αυτά αποκαλύπτουν εμμέσως αλλά σαφώς και το πόσο πραγματικά ασχολούνται τα Μέσα με τα θέματα των ΑμεΑ.
Εντύπωση προκαλεί ίσως ότι άτομα που δεν εκτίθενται καθημερινά σε κάποιο Μέσο, αισθάνονται ενημερωμένα σε μεγαλύτερο ποσοστό (61%). Είναι προφανές ότι τα άτομα αυτά μάλλον δεν γνωρίζουν τον βαθμό της άγνοιάς τους.
Η ποιότητα της παρεχόμενης ενημέρωσης από τα Μέσα και γενικότερα ο βαθμός ικανοποίησης από τον τρόπο με τον οποίο τα Μέσα αντιμετωπίζουν τα ΑμεΑ αναδύεται και από τον επόμενο πίνακα.
ΓΡΑΦΗΜΑ 3 : ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΑΠΟ ΤΑ ΜΜΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ (Σελ. II)
Μόνον ένα συνολικό ποσοστό 28% αισθάνεται πολύ ή αρκετά ικανοποιημένο, ενώ το 68% είναι λίγο ή σχεδόν καθόλου ικανοποιημένο.
Ακόμη πιο έντονα εμφαίνεται το ανικανοποίητο από την παρεχόμενη ενημέρωση από ραδιόφωνο και τηλεόραση στον επόμενο πίνακα
ΓΡΑΦΗΜΑ 4 : ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΒΑΘΜΟΥ ΕΝΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΤΗΣ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ / ΤΟΥ ΡΑΔΙΟΦΩΝΟΥ ΜΕ ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΩΝ ΑμεΑ (Σελ. II)
Στο ερώτημα «Τα τελευταία χρόνια η τηλεόραση/το ραδιόφωνο στην Ελλάδα ασχολείται με τα προβλήματα των ατόμων με αναπηρία περισσότερο από όσο πρέπει, λιγότερο από όσο πρέπει ή ασχολείται περίπου όσο χρειάζεται;»
Ένα ελάχιστο ποσοστό (5% για την τηλεόραση και 3% για το ραδιόφωνο) θεωρούν ότι τα δύο Μέσα ασχολούνται με το θέμα περισσότερο από όσο πρέπει. Συντριπτικά μεγαλύτερα είναι τα ποσοστά αυτών που θεωρούν ότι τα δύο Μέσα ασχολούνται λιγότερο από όσο πρέπει: 68% για την τηλεόραση και 45% για το ραδιόφωνο.
Τα ποσοστά αυτά επιβεβαιώνονται και με τα ευρήματα ενός άλλου ερωτήματος. Συγκεκριμένα:
ΓΡΑΦΗΜΑ 5 : ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΠΡΟΒΟΛΗΣ ΕΙΔΗΣΕΩΝ / ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΣΤΗΝ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ / ΣΤΟ ΡΑΔΙΟΦΩΝΟ (Σελ. III)
στο ερώτημα «πόσο συχνά προβάλλονται στην τηλεόραση/ ακούγονται στο ραδιόφωνο ειδήσεις ή εκπομπές με θέμα τα προβλήματα των ατόμων με αναπηρία, μόνον ένα μικρό ποσοστό της τάξης του 13% για την τηλεόραση και του 6% για το ραδιόφωνο πιστεύουν ότι αυτό γίνεται πολύ ή αρκετά συχνά..Πάνω από τους 8 στους 10 για την τηλεόραση και πάνω από τους 6 στους 10 για το ραδιόφωνο πιστεύουν ότι αυτό γίνεται όχι και τόσο συχνά ή σπάνια.
Σχετικά με τις κατηγορίες των τηλεοπτικών προγραμμάτων στις οποίες προβάλλονται πιο συχνά τα προβλήματα των ΑμεΑ κυριαρχούν
ΓΡΑΦΗΜΑ 6 : ΕΚΠΟΜΠΕΣ ΜΕ ΣΥΧΝΟΤΕΡΗ ΠΡΟΒΟΛΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ (Σελ. III)
οι ενημερωτικές εκπομπές με 53% και ακολουθούν οι ειδήσεις με 27%, οι αθλητικές εκπομπές με 5% (σχεδόν αποκλειστικά, υποπτεύομαι, εξ αιτίας των παραολυμπιακών αγώνων) και οι ψυχαγωγικές με 3%. Αξίζει εδώ να σημειωθεί ότι ένα ποσοστό της τάξης του 2% ανέφερε και τις τηλεοπτικές σειρές. Η αλήθεια είναι ότι παλαιότερα υπήρχαν κάποιες σειρές με ήρωες ΑμεΑ. Κλασική περίπτωση ο Iron Man, ο ικανός ντετέκτιβ που έλυνε και τις πιο δύσκολες υποθέσεις παρά το γεγονός ότι ήταν καθηλωμένος στο αναπηρικό καροτσάκι του. Με την ευκαιρία: ομολογώ ότι δεν κατάλαβα το χιούμορ των παρουσιαστών της εκπομπής του Alpha TV τιγκλόν, οι οποίοι πριν μερικές εβδομάδες έβαλαν τους προσκεκλημένους τους να κάθονται σε αναπηρικά καροτσάκια.
Παρά τη δική μου γκρίνια, φαίνεται πάντως ότι το κοινό πιστεύει:
ΓΡΑΦΗΜΑ 7 : ΠΡΟΒΟΛΗ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΣΤΑ ΜΜΕ
(Σελ. IV)
ότι σε σχέση με το παρελθόν, η προβολή ατόμων με αναπηρία στα ΜΜΕ μάλλον έχει βελτιωθεί. Ένα 60% το πιστεύει. Ένα ποσοστό 29% θεωρεί ότι η κατάσταση παραμένει η ίδια και μόνον το 7% πιστεύει ότι η κατάσταση έχει χειροτερέψει.
Πάντως, αυτοί που πιστεύουν ότι έχει βελτιωθεί η κατάσταση
ΓΡΑΦΗΜΑ 8 : ΠΡΟΒΟΛΗ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΣΤΑ ΜΜΕ κατά δείκτη καθημερινής χρήσης ΜΜΕ (Σελ. IV)
έχουν σχηματίσει αυτή την εντύπωση αυτή από την ανάγνωση εφημερίδων (61%), την παρακολούθηση της τηλεόρασης (59%) και την παρακολούθηση του ραδιοφώνου (55%).
Αξίζει να αναφερθεί εδώ, πώς
ΓΡΑΦΗΜΑ 9 : ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ - ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΜΕΣΩΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ (Σελ. V)
ένας στους τρεις ερωτηθέντες πιστεύει ότι μεγαλύτερο ενδιαφέρον για τα ΑμεΑ επιδεικνύουν τα δημόσια Μέσα Ενημέρωσης, ενώ μόνον το 20% -ένας στους πέντε-πιστεύουν ότι μεγαλύτερο ενδιαφέρον επιδεικνύουν τα ιδιωτικά Μέσα.
Ο πίνακας που ακολουθεί
ΓΡΑΦΗΜΑ 10 : ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ
ΠΟΥ ΠΡΟΒΑΛΛΕΤΑΙ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ (Σελ. V)
έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Στο ερώτημα «ποια κατηγορία ατόμων με αναπηρία προβάλλεται περισσότερο από τα ΜΜΕ, το 54% απαντά «τα άτομα με κινητική αναπηρία» και ακολουθούν, οι τυφλοί ή τα άτομα με μεγάλα προβλήματα όρασης (11%), τα άτομα με νοητική στέρηση (4%), τα άτομα με σύνδρομο Down (3%), οι κωφοί ή οι έχοντες μεγάλο πρόβλημα ακοής (2%). Όσο για τη στάση των ΜΜΕ απέναντι στα ΑμεΑ
ΓΡΑΦΗΜΑ 11: ΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΜΜΕ ΑΠΕΝΑΝΤΙ
ΣΤΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ,
Τι χαρακτηρίζει τη στάση των Μέσων Ενημέρωσης απέναντι στα ΑμεΑ (Σελ. VI)
κυριαρχεί η συμπάθεια (ποσοστό 33%) ακολουθούμενη, όμως, από την αδιαφορία (18%), η διάθεση προσέγγισης (17%), ο οίκτος (14%), η αμηχανία (9%) και με το ίδιο ποσοστό ο θαυμασμός, ενώ και ένα 4% μιλά για σκληρότητα και περιπαικτική διάθεση.
Σε γενικές γραμμές, πάντως, η στάση των ΜΜΕ
ΓΡΑΦΗΜΑ 12: ΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΜΜΕ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ (Σελ. VI)
Χαρακτηρίζεται θετική σε ποσοστό 59%, ουδέτερη σε ποσοστό 27% και αρνητική σε ποσοστό 17%..
Εν τούτοις δεν κρίνεται ως θετική η συμβολή των ΜΜΕ στην επίλυση των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν τα ΑμεΑ.
ΓΡΑΦΗΜΑ 13: ΜΜΕ ΚΑΙ ΕΠΙΛΥΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ (Σελ. VII)
Το 61% των ερωτηθέντων πιστεύει ότι η συμβολή των ΜΜΕ είτε είναι ανύπαρκτη , είτε μικρή και πολύ μικρή και μόνον το 30% πιστεύει ότι τα ΜΜΕ έχουν βοηθήσει σε μεγάλο ή πολύ μεγάλο βαθμό στην επίλυση των προβλημάτων. Τέλος,
ΓΡΑΦΗΜΑ 14 : ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΜΕΣΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ (Σελ. VII)
Τέλος, ερωτηθέντες σε ποσοστό 85% πιστεύουν ότι Τα ΜΜΕ μπορούν να πιέσουν την κυβέρνηση να λάβει μέτρα υπέρ των ατόμων με αναπηρία και ένα 79% δηλώνουν ότι υπάρχει ανάγκη να αυξηθεί ο αριθμός εκπομπών στην τηλεόραση και το ραδιόφωνο για τα άτομα με αναπηρία.
Η εικόνα απέχει από το να είναι ιδανική αλλά δεν μπορεί να μη σημειώσει κανείς -και προκύπτει αυτό και από την ανάλυση κατά ηλικιακές ομάδες, των διαφόρων απαντήσεων- ότι μερικά χρόνια πριν υπήρξε μια τομή στον τρόπο με τον οποίο και η κοινωνία και τα Μέσα αντιμετωπίζουν τα άτομα με αναπηρία. Μια τομή ένθεν της οποίας τα πράγματα είναι λίγο καλύτερα απ' ό,τι στο παρελθόν.
Επιτρέψτε μου να επιμείνω σε ένα θέμα που δεν καλύφθηκε άμεσα από την έρευνα αυτή, το οποίο, όμως, θεωρώ κεφαλαιώδους σημασίας. Η άποψη που θα εκφράσω στηρίζεται σε κοινωνιολογικές μελέτες που έχουν γίνει στις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και την Ευρώπη, τις λίγες τελευταίες δεκαετίες. Αναφέρομαι στην προσβασιμότητα των Ατόμων με αναπηρία στα νέα Μέσα και στην τηλεόραση. Σίγουρα είναι καλό να υπάρχουν ειδικά κανάλια που απευθύνονται σε Άτομα με αναπηρία, όμως, αυτό που θα ήταν σημαντικότερο θα ήταν τα ελεύθερης λήψης κανάλια είτε γενικού προγράμματος είτε ειδικού, να μη περιορίζονται στη μετάδοση σύντομων δελτίων ειδήσεων στη νοηματική γλώσσα, αλλά σε περισσότερα αν όχι σε όλα τα λοιπά προγράμματά τους να προβλέπουν την ικανοποίηση των αναγκών και άλλων κατηγοριών ατόμων με αναπηρία. Η δημιουργία ενός ειδικού καναλιού για τα άτομα με αναπηρία σίγουρα είναι θετική πρωτοβουλία. Όμως, είναι σαν να φτιάχνουμε ένα ειδικό πάρκο μέσα στο οποίο μπορούν να κυκλοφορούν Άτομα με αναπηρία τη στιγμή που το ζητούμενο είναι να βρίσκεται ολόκληρη η πόλη στη διάθεσή τους.
Το Ινστιτούτο Οπτικοακουστικών Μέσων έχει αποφασίσει να οργανώσει την Άνοιξη του 2008 σεμινάρια πάνω στις αρχές της ακουστικής περιγραφής. Τα σεμινάρια θα απευθύνονται σε ανθρώπους των μέσων (σκηνοθέτες, συνορίστε, ηθοποιούς και τεχνικούς). Παράλληλα, θα θέλαμε να παρουσιάσουμε και νέες τεχνικές αυτού που θα μπορούσαμε να χαρακτηρίσουμε «αυτόματος υποτιτλισμός» ώστε Άτομα με προβλήματα ακοής να μην αποκλείονται από «ζωντανές» μεταδόσεις.
Ελπίζουμε ότι στο συνέδριο του 2008 τα πράγματα για τα Άτομα με αναπηρία θα είναι πολύ καλύτερα από σήμερα.
ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Κύριε Μορώνη σας ευχαριστούμε πάρα πολύ για την παρουσία που κάνατε και για τα ενδιαφέροντα όσα προτείνατε. Θα παρακαλούσα να έρθει στο βήμα ο κ. Ευστάθιος Τριαντάφυλλου, ο οποίος είναι ο Πρόεδρος του Ινστιτούτου Κοινωνικής Προστασίας και Αλληλεγγύης. Ο κ. Τριαντάφυλλου είναι και ένας ειδικός που μπορεί σήμερα να μας εξηγήσει πως μπορεί να χρησιμοποιηθεί η νέα τεχνολογία στην εξυπηρέτηση των ατόμων με αναπηρία.
Ε. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ: Αξιότιμη Γενική Γραμματεία, κα Παπαδά, Πρόεδρε της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ατόμων με αναπηρία, συνεργάτη κ. Βαρδακαστάνη και αγαπητέ Πρόεδρε του Συνεδρίου, φίλε Νίκο, κυρίες και κύριοι, ο τίτλος της σημερινής ελπίζω σύντομης παρουσίασης και αρκετά τεχνικής είναι Ευρυζωνική Αλληλεγγύη, τον επιλέξαμε μαζί με τον απόντα Βασίλη Ασημακόπουλο, διότι αναφερόμαστε σε μία ομάδα έργων που έχει εκπονηθεί από την Κοινωνία της Πληροφορίας και αυτή η οικογένεια έχει κατ' αρχήν τα τρία έργα για τα οποία αναφερόμαστε: τους αποκωδικοποιητές, την ανάπτυξη προσβάσιμου περιεχομένου και την ανάπτυξη την οποία έχει αναλάβει η Εθνική Ραδιοφωνία και Τηλεόραση.
Η συμπληρωματική ομάδα αυτών των έργων , που καλό είναι το κοινό να γνωρίζει διότι είναι συνολικό το έργο που γίνεται για τα άτομα με αναπηρίες, είναι τα έργα της Ευρυζωνικής οικογένειας. Η ηλεκτρονική διακυβέρνηση αναπήρων που υλοποιείται αυτή τη στιγμή και υπάρχουν και τα έργα της Ευρυζωνικότητας τα οποία στο σύνολό τους, χωρίς να θέλουμε να εντυπωσιάσουμε ,σε απορροφητικότητα ανέρχονται τα 28.830.000,00.
Θα έλεγα ότι και γι' αυτό ακριβώς το λόγο ο τίτλος της Ευρυζωνικής Αλληλεγγύης δεν είναι τυχαίος. Για την τάξη των πραγμάτων το έργο είναι Μέσα στο Μέτρο 4.3 για τις προηγμένες τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες για τον πολίτη και οπωσδήποτε είναι στις παρυφές και στην εκπνοή του Γ' ΚΠΣ. Δηλαδή χαριτολογώντας μόλις που προλάβαμε.
Οι αποκωδικοποιητές είναι, όπως σας είπα, ένα έργο το οποίο είναι της τάξεως των 15 εκατομμυρίων (περίπου επιδότηση άνω των 50.000 χιλ. αποκωδικοποιητών) αφορά την παροχή με επιδότηση ειδικών αποκωδικοποιητών ΑμεΑ που εξασφαλίζουν ισότιμη πρόσβαση σε υπηρεσίες ψηφιακής τηλεόρασης, αλλά και internet ευρείας ζώνης.
Δεν μιλάμε για τους απλούς αποκωδικοποιητές, μιλάμε για αποκωδικοποιητές με ευρυζωνική διάσταση, με πολλαπλά κανάλια επιλογής, για ακουστική περιγραφή, υποτιτλισμό και νοηματική γλώσσα. Και είναι ένα έργο, το οποίο μας πήρε αρκετό χρόνο στην εκπόνηση των προδιαγραφών
Αυτό το έργο συνοδεύεται από το έργο, όπως προείπα, παραγωγής τηλεοπτικού προσβάσιμου περιεχομένου από την ΕΡΤ και το έργο ανάπτυξης πολυμεσικού - πολυτροπικού ψηφιακού προσβάσιμου περιεχομένου (Συνοδό έργο), το οποίο έχει αναλάβει το Ινστιτούτο μας.
Οι δράσεις τις οποίες ανάλαβε το Ινστιτούτο, ήταν η σύσταση Ειδικής Επιτροπής Εξειδικευμένων επιστημόνων για το σχεδιασμό βασικών υπηρεσιών και τεχνικών προδιαγραφών του έργου των αποκωδικοποιητών, αλλά και του Συνοδού.
Εδώ θα κάνω και μια παρένθεση, συνήθως αυτά τα λένε στο τέλος, αλλά εγώ θα ήθελα απ' αυτό το βήμα να ευχαριστήσω την ομάδα και ονομαστικώς, τους δύο επιφανείς τεχνικούς της ΕΡΤ, τον κ. Βαφέα και τον κ. Αποστολόπουλο. Τα δύο μέλη με αρκετή τεχνογνωσία από την Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με αναπηρία, τον αντιπρόεδρο της ΕΣΑμεΑ κ. Γαργάλη και την κα Κολιονίκα και επίσης το μέλος του Διοικητικού μου Συμβουλίου και Σύμβουλο Πληροφορικής τον κ. Γκλεζάκο, που επίπονα αρκετούς μήνες δούλεψαν για την εκπόνηση των προδιαγραφών.
Επίσης η δεύτερη δράση ήταν η σύνταξη του Τεύχους Προκήρυξης για το Συνοδό έργο. Και το τρίτο είναι το τελευταίο στάδιο που σας είπε και ο Πρόεδρος της ΕΡΤ, ο κ. Παναγόπουλος, ότι βρισκόμαστε προ των πυλών για την υπογραφή του Μνημονίου Συνεργασίας.
Θα έλεγα, ότι ήταν ένα έργο αρκετά δύσκολο. Η διεθνής και ευρωπαϊκή εμπειρία και τεχνογνωσία ήταν κι αυτή σε νηπιακή κατάσταση, δηλαδή δεν ήταν κάτι στο οποίο θα μπορούσαμε να πάρουμε έτοιμο. Απλώς χρησιμοποιήσαμε ορισμένα στοιχεία και όπως πάντοτε βέβαια, υπάρχει αρκετή δουλειά να γίνει όσον αφορά την προσαρμογή στην ελληνική γλώσσα και στα ελληνικά ΜΜΕ.
Συγκεκριμένα για το χρονοδιάγραμμα για να αποδείξουμε, ότι αξιοποιήσαμε το χρόνο μας, διότι η αλήθεια είναι ότι το έργο είχε ανακοινωθεί αρκετά πρώιμα, μεταξύ του Δεκεμβρίου του 2005 και του Σεπτεμβρίου του 2006 είχαμε την ομάδα εργασίας, η οποία δούλευε και μπορώ να πω απ' αυτό το βήμα. ότι δούλεψε αφιλοκερδώς .
Είχαμε τη συγγραφή των τευχών προκήρυξης για το Συνοδό Έργο από το 2006 τον Ιούνιο μέχρι το Νοέμβριο του 2006. Και την διαβούλευση που ξεκινήσαμε από τον Ιανουάριο του 2007 και φτάσαμε μέχρι σήμερα.
Συνοπτικά τα αποτελέσματα είναι, ότι τα βασικά χαρακτηριστικά των έργων για τους αποκωδικοποιητές αφορούν το περιεχόμενο, γραμμικό στο οποίο περιλαμβάνονται τα εναλλακτικά κείμενα, υπότιτλοι, ακουστική περιγραφή, νοηματική, διαδραστικές εφαρμογές και συναφή δεδομένα.
Δεύτερον, συσκευές και προγράμματα χρήσης. Έξυπνες συσκευές που μεγιστοποιούν την πρόσβαση στο περιεχόμενο και ενεργοποιούνται από σήματα που εκπέμπουν οι φορείς μετάδοσης EPG και PVR και αποκωδικοποιητές ή λογισμικό User engines και EPI που βρίσκονται στη διάθεση του χρήστη για να έχει πρόσβαση στο περιεχόμενο.
Τέλος δεν θα μπορούσαμε να παραλείψουμε, ιδίως για τους κινητικά αναπήρους, την εφαρμογή των υποστηρικτικών τεχνολογιών (Assistive technology ) στο επίπεδο φορέα δημιουργίας περιεχομένου και φορέα μετάδοσης IP TV PROVIDER και Broad Casters, όπως οι υπηρεσίες πρόσβασης access services, αλλά και στο επίπεδο συσκευής χρήστη, όπως screen readers, alternative q-box, switchers...., δηλαδή εναλλακτικά πληκτρολόγια, διακόπτες και λογισμικό ανίχνευσης και εντοπισμού.
Τα απαιτούμενα ήταν προσωπικό ανάπτυξης εφαρμογών, εξειδικευμένοι σχεδιαστές και προγραμματιστές λογισμικού στους οποίους συμπεριλαμβάνονται και άτομα με αναπηρίες, που απασχολούνται, τα εργαλεία συγγραφής εναλλακτικού περιεχομένου και ανάπτυξης εφαρμογών, λογισμικό συγγραφής και παραγωγή υπότιτλων και ακουστικής περιγραφής, λογισμικό σύνθεσης φωνής, λογισμικό μετατροπής φωνής σε κείμενο και κείμενο σε φωνή.
Εδώ θα έλεγα να επισημάνω, ότι ήταν πολύ ευχάριστη η χρονική συγκυρία αυτή, διότι υπάρχουν αξιόλογοι φορείς στις τεχνολογίες φωνής στη χώρα μας και έχουν προχωρήσει σημαντικά και τώρα πλέον μπορούμε να αξιοποιήσουμε τις τεχνολογίες.
Ιδιαίτερα θέματα, είναι οι γνώσεις και οι εμπειρίες του χρήστη που βελτιώνονται με τους μηχανισμούς υποστήριξης και τα εργαλεία και οι διαδικασίες αξιολόγησης, όπως η εφαρμογή προτύπων και η χρηστικότητα.
Εδώ βρήκαμε μπροστά μας και κάποια στιγμή πρέπει να το επιλύσουμε, το θέμα πιστοποίησης των αναπήρων για τις διαδικασίες παραγωγής εναλλακτικών κειμένων, για γραμμικό περιεχόμενο, πιστοποίηση των αναπήρων χρηστικότητας για τις διαδραστικές εφαρμογές και αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας εναλλακτικών κειμένων.
Νομίζω, ότι η δουλειά που έχει γίνει στην Εθνική Συνομοσπονδία Αναπήρων σε αυτό τον τομέα της νοηματικής γλώσσας και η συνεργασία τους με το Ινστιτούτο Επεξεργασίας Λόγου όλα αυτά τα χρόνια και η πρόθεσή τους να προχωρήσουν σε ακουστική περιγραφή πέραν των μαγνητοταινιών είναι τα εχέγγυα για την μελλοντική ανάπτυξη του περιβάλλοντος.
Τα βασικά τεχνικά χαρακτηριστικά του αποκωδικοποιητή για τους πολύ τεχνικούς είναι πρότυπο DVD με επιλεγόμενους υπότιτλους, για τους ανθρώπους με προβλήματα ακοής, για τους ανθρώπους που δεν γνωρίζουν ξένη γλώσσα, για τις συνθήκες όπου δεν είναι δυνατόν να χρησιμοποιηθεί, όπως πλατείες, σταθμούς και νοσοκομεία. Επίσης υπάρχουν υπότιτλους για την υποβοήθηση της μάθησης της ελληνικής γλώσσας και άλλους εκπαιδευτικούς σκοπούς.
Επίσης το πρότυπο reserve remix audio description για την επιλεγόμενη ακουστική περιγραφή, για άτομα με μειωμένη όραση, για άτομα με γνωστικές δυσχέρειες και δυσκολίες, περιγραφή για ηλικιωμένους, ακουστική περιγραφή ως σχολιασμός και ακουστική περιγραφή για δραστηριότητες που δεν επιτρέπουν οπτική επαφή με την οθόνη: οδήγηση, οικιακές απασχολήσεις.
Τεχνικές εικόνες. Εικόνα σε εικόνα, PIP, για επιλεγόμενη νοηματική γλώσσα και νοηματική γλώσσα σε εικόνα που μεταδίδεται ως ειδική ροή εικόνας Video strum και προβάλλεται επάνω στην κύρια ροή εικόνας σε σημείο και σε μέγεθος που καθορίζεται από τον χρήστη.
Στο Συνοδό Έργο το οποίο ετοιμάζεται να προκηρυχθεί αμέσως μετά την υπογραφή του Μνημονίου, αναφερόμαστε σε οπτικοακουστικό και κοινωνικό περιεχόμενο με εύρωστη ανάλυση, πολυτροπικό σχολιασμό επιτρέποντας αφενός ενοποιημένη πρόσβαση των αναπήρων και αφετέρου εξατομικευμένη παράδοση τόσο του ίδιου υλικού, όσο και της συσχετιζόμενης με αυτό περιγραφής.
Προβλέπεται επίσης μία διαδικτυακή πύλη πρόσβασης, η οποία αποτελεί ουσιαστικά την πύλη εισόδου των τελικών χρηστών αναπήρων στη βιβλιοθήκη περιεχομένου και επιπρόσθετα προσφέρει προσβάσιμες ηλεκτρονικές υπηρεσίες επικοινωνίας, ανταλλαγής πληροφοριών, συνεργασίας, ψυχαγωγίας, κάτι είναι προσβάσιμο και εύχρηστο για τους ανάπηρους πολίτες.
Εδώ είχαμε μία εντατική συνεργασία με την Εθνική Συνομοσπονδία ιδίως για την ποιότητα και το χαρακτήρα αυτής της βιβλιοθήκης, διότι ένα λάθος το οποίο εμείς πιστεύω ότι αποφύγαμε είναι, ότι δεν σχεδιάζεις και δεν αναπτύσσεις χωρίς να ρωτήσεις τους ίδιους τους χρήστες, είναι οικονομία χρόνου και δυνάμεων εξάλλου.
Η φωνητική πύλη πρόσβασης με σκοπό την παροχή εναλλακτικού τρόπου περιορισμένη πρόσβαση στο περιεχόμενο της βιβλιοθήκης και το σύστημα ενημέρωσης που θα είναι προσβάσιμο και από το τηλεφωνικό δίκτυο και θα δίδεται ταυτόχρονα η δυνατότητα κλήσης από κινητό τηλέφωνο.
Το έργο αυτό προβλέπεται να ολοκληρωθεί σε 15 μήνες, αφ' ότου βέβαια υπογραφεί η σύμβαση με την κατακύρωση του διαγωνισμό και το έργο των αποκωδικοποιητών, όπως είχαμε πει και σ' αυτή την αίθουσα πριν από ένα χρόνο, δεν πρόκειται να προκηρυχθεί, αλλά είμαστε έτοιμοι με το ενδιαφέρον της αγοράς μέσω του Ινστιτούτου και από ειδικούς πίνακες που θα καταρτιστούν για τελικούς δικαιούχους να αποδώσουμε τις συσκευές αυτές.
Βέβαια αυτές οι συσκευές προβλέπεται, ακόμα δεν μπορώ να πω με ακρίβεια, να είναι περίπου στις 60.000 συσκευές, ίσως και παραπάνω. Το ερώτημα βέβαια που προκύπτει είναι, τι γίνεται μετά και τι γίνεται με τους υπολοίπους οι οποίοι δεν θα προλάβουν να πάρουν; Ας θυμηθούμε λιγάκι τι επιχειρεί η Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Ευρωπαϊκή Ένωση μας παρέχει μια υποστήριξη να αναπτύξουμε δομές, τεχνογνωσίες και να τις εφαρμόσουμε. Από εκεί και πέρα όμως έχουμε χρέος ως χώρα να προχωρήσουμε είτε με επιδοτήσεις από ασφαλιστικά ταμεία ή με άλλο τρόπο να βρούμε κάποια λύση μόνοι μας.
Το περίφημο μνημόνιο το οποίο αναμένουμε εδώ και καιρό, αναφέρεται στους εμπλεκόμενους οι οποίοι είναι: η Ελληνική Ραδιοφωνία και Τηλεόραση Α.Ε., το Ινστιτούτο Κοινωνικής Προστασίας και Αλληλεγγύης, η Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με αναπηρία, ο Σύνδεσμος Επιχειρήσεων και Πληροφορικής και Επικοινωνιών, ο ΣΕΠΕ και ο Σύνδεσμος Δανειοδοτημένων Τηλεπικοινωνιακών Παροχών Ελλάδος, ο ΣΑΤΤΕ.
Για όσους έχουν εμπειρία από συνεργασίες, δεν είναι εύκολο να επιλυθούν συλλογικά αυτά τα θέματα, αλλά έγινε μεγάλη προσπάθεια, επειδή ο στόχος είναι ένας στόχος ο οποίος σου δίνει γέφυρα και πρόσβαση στους ανάπηρους πολίτες μας και νομίζω τελικά επιτεύχθηκε αυτό το Μνημόνιο Συνεργασίας, το οποίο για να καταλάβετε όλοι περί τίνος πρόκειται αποτελεί τη δέσμευση της αγοράς σε σχέση με τις επικείμενες προδιαγραφές.
Η αγορά για να αναπτύξει, θα πρέπει να διασφαλιστεί τουλάχιστον για ένα χρονικό διάστημα, ώστε να μην προχωρήσει σε κάποια ανάπτυξη, η οποία μετά να μην είναι ωφέλιμη. Αυτοί ήταν και οι λόγοι κατά κάποιο τρόπο μαζί με τις τεχνικές δυσκολίες που το έργο των αποκωδικοποιητών καθυστέρησε, αλλά όταν βρίσκεσαι σε ένα έργο τόσο σημαντικό, οφείλεις να καθυστερήσεις για να δώσεις στο τέλος αυτό που πρέπει. Ευχαριστώ πολύ.
ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Ο κ. Τριαντάφυλλου ήταν ο τελευταίος ομιλητής της θεματικής ενότητας: Άτομα με αναπηρία και Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας. Επιτρέψτε μου ανακεφαλαιώνοντας να σημειώσω τη διάθεση του Προέδρου και Διευθύνοντος Συμβούλου της ΕΡΤ, του κ. Κυνηγόπουλου, για επέκταση των δραστηριοτήτων του Prism +.
Να σημειώσω επίσης, την αυτοκριτική του Προέδρου μας, της Ενώσεως Συντακτών, του κ. Πάνου Σύμβολου, ότι υστερούμε, είμαστε πίσω οι δημοσιογράφοι, αυτό δεν σημαίνει όμως ότι δεν θα γίνει συστηματικότερη προσπάθεια.
Την ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα παρέμβαση του κ. Μυρώνει μέσω και της παρουσίασης της ετήσιας δημοσκόπησης κατά το κοινώς λεγόμενο σε ότι αφορά την προσβασιμότητα των ατόμων στα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας, των ατόμων με αναπηρία και την πληροφόρηση των πολιτών.
Και ήταν και ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα και η πρόταση του κ. Μυρώνει, ότι πέρα από τα ειδικά κανάλια, η δυνατότητα πρόσβασης των ατόμων με αναπηρία στα κανάλια γενικής λήψης, στα κανάλια ελεύθερης λήψης είναι μια διαδικασία της κοινωνικοποίησης, είναι συγχρόνως μια διαδικασία ισότητας, μια διαδικασία άρσης των διαφορών.
Να σημειώσω τέλος την αναφορά του κ. Τριαντάφυλλου σε αυτό το μεγάλο έργο των 28 εκατομμυρίων _ που γίνεται στην Ευζωνική Αλληλεγγύη. Και να σας ευχαριστήσω όλους που ήσασταν σήμερα εδώ και που μας δώσατε την ευκαιρία να έχουμε την επαφή μαζί σας.
