Παιδιά με Αναπηρία Κινηματογραφούν

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ (Μ. ΧΑΤΖΗΜΙΧΑΛΗ-ΠΑΠΑΛΙΟΥ): Θέλω κι εγώ να ευχαριστήσω όλους εσάς που είστε κοντά μας. Είμαι η καλλιτεχνική διευθύντρια του Emotion Pictures Festival, θέλω δυο κουβέντες να πω. Είναι η δεύτερη χρονιά του, η συμμετοχή του κοινού ήταν συγκλονιστική. Ήρθαν περίπου 5.000 άτομα σε αυτό το τριήμερο και το Φεστιβάλ θα εξακολουθήσει να ταξιδεύει όπως και πέρσι.

Φέτος είχαμε την τιμή να έχουμε κοντά μας το ζευγάρι που θα σας μιλήσει τους δυο αυτούς δημιουργούς. Κάναμε ένα work shop,είναι ένα πολυβραβευμένο με 27 διεθνή βραβεία και συνεργαζόμαστε από εδώ και μπρος μαζί για μικρά φιλμ και πολλά άλλα. Θα σας μιλήσουν λοιπόν για να είμαστε σύντομοι για την εμπειρία τους στην Ελλάδα με τα 30 παιδιά που συνεργαστήκαμε από την Εταιρεία Σπαστικών και φτιάξαμε μια μικρή ταινία κινουμένων σχεδίων. Σας ευχαριστώ πολύ.

Meenakshi Rai: Ευχαριστώ πάρα πολύ. Είμαστε από την Ινδία, Meenakshi & Vinay Rai. Ευχαριστούμε πάρα πολύ την κα Παπαδά και τον καλλιτεχνική διευθύντρια επίσης του Φεστιβάλ. Ευχαριστούμε την Emotion Pictures που μας κάλεσε στο Φεστιβάλ για να κάνουμε αυτό το εργαστήρι και να συμμετέχουμε σε αυτό το διεθνές Συνέδριο για τα άτομα με αναπηρία και Μέσα  Μαζικής Ενημέρωσης.

Εμείς είμαστε ιδρυτές ενός καναλιού, επίσης έχουμε κι ένα φόρουμ στην Ινδία επειδή πιστεύουμε ότι όταν υπάρχει αλλαγή ο καλύτερος δυνατός τρόπος είναι να ευαισθητοποιήσουμε τα παιδιά σε σχέση με την αλλαγή αυτή. Έτσι ευαισθητοποιούμε τα παιδιά, τα ενημερώνουμε για θέματα τα οποία θέλουμε να αντιμετωπίσουν οι ενήλικες.

Είμαστε εδώ και είμαστε πραγματικά περήφανοι που συνεχίσαμε το πρόγραμμά μας, είναι κινούμενα σχέδια για τα παιδιά και συνεχίσαμε και στην Ελλάδα. Προτού σας δείξουμε τα αποτελέσματα του εργαστηρίου που κάναμε στην Ελλάδα, θα θέλαμε να μοιραστούμε μαζί σας τι ακριβώς έγινε με αυτό το project το οποίο κέρδισε τόσα βραβεία.

Θα ξεκινήσω θέλοντας να σας πω τι είναι το «Spon Dan».  To «Spon Dan» είναι ένα πρόγραμμα για εργαστήρια σε κινούμενα σχέδια, το θέλουμε για να βοηθήσουμε τα παιδιά να αναπτύξουν τη δημιουργικότητά τους και όταν αναφέρουμε στα παιδιά είναι βεβαίως με αναπηρία. Θα ήθελα να σας μιλήσω για την αρχική απόκριση, θα μιλήσει ο σύζυγός μου.

VINAY RAI: Ξεκινήσαμε αυτό το πρόγραμμα το «Spon Dan» και πήγαμε στους εκπαιδευτές θα ήθελα να σας πω ποια ήταν η αρχική τους αντίδραση. Η αντίδραση των περισσότερων εκπαιδευτών στην ιδέα να πραγματοποιήσουμε εργαστήρια για κινούμενα σχέδια με παιδιά με νοητική αναπηρία και με σωματική αναπηρία, κατ' αρχήν είχαν ερωτήματα.

Πρώτον μπορούν να καταλάβουν τι ακριβώς είναι τα κινούμενα σχέδια; Μπορούν να ζωγραφίσουν αυτές τις φωτογραφίες που μετά θα τις χρησιμοποιήσουν; Μπορούν όλα αυτά να τα οπτικοποιήσουν; Μπορούν να σκεφτούν ιδέες; Μπορούν να σκεφτούν θέματα; Και ποια είναι η εμπειρία για τα παιδιά αυτά;

Θέλω να σας πω λοιπόν λίγο για την εμπειρία. Τα παιδιά για τα οποία η απεικόνιση κινήσεων όπως το να στέκεται κανείς όρθιος, να κάθεται αλλά σε όρθια θέση, να κρατάει πράγματα όλα αυτά ήταν ένα γιγάντιο έργο για να τα απεικονίσουν τα παιδιά στο χαρτί. Έχουμε νέους σκηνοθέτες για τα κινούμενα σχέδια, τον Γκάουταν, τη Ντόλι, τη Τζανακάλ και τον Ιμβράν, που προσπάθησαν να μιλήσουν για τις δικές τους εμπειρίες στο ακροατήριο.

Έχουμε ένα χαρακτήρα κινούμενων σχεδίων τον Σέρου τον τίγρη. Αυτός ο τίγρης λοιπόν θα μιλούσε για το περιβάλλον. Έχουμε επίσης την Κούκη η οποία είναι μια πεταλούδα που πετά για πρώτη φορά. Αυτοί είναι οι χαρακτήρες στα κινούμενα σχέδια.

Θα ήθελα να μιλήσω λίγο για την όλη διαδικασία. Πως τα παιδιά κατάλαβαν την ορολογία των 24 εικόνων ανά λεπτό, να σκεφτούν τα key frames παρ' ότι είχαν προβλήματα όρασης, ακοής, γλώσσας και ομιλίας είναι πράγματι κάτι που μας εξέπληξε. Επίσης δημιούργησαν ταινίες κινούμενων σχεδίων κατά το «Spon Dan», αλλά είναι η όλη διαδικασία που δημιουργείται κατά τη διάρκεια του εργαστηρίου, που εκπλήσσει τους εκπαιδευτές, τους συμβούλους και τους γονείς.

Είχαμε τα παιδάκια στην Ελλάδα και στην αρχή άρχισαν να κάνουν αφηρημένα σχέδια. Θέλω να πω ότι εμείς ξεκινήσαμε μια ένωση με ένα εργαστήριο νέας τεχνολογίας από το Πανεπιστήμιο των Αθηνών. Θα δουν στο Πανεπιστήμιο αυτές τις εικόνες τις αφηρημένες αυτά τα αφηρημένα σκίτσα, θα μας πουν τις αντιλήψεις τους και μετά θα δημιουργήσουμε ψηφιακά παιχνίδια, ή κάποιες ψηφιακές ασκήσεις που θα είναι προς όφελος των ατόμων με ειδικές ανάγκες, ή ειδικές δεξιότητες.

Θα ήθελα να μιλήσω για το εν λόγω πρόγραμμα και δίνω τον λόγο στη σύζυγό μου.

MEENAKSHI RAI: Γιατί ξεκινήσαμε λοιπόν αυτό το πρόγραμμα; Υπήρχε συγκεκριμένος λόγος. Θέλαμε να δούμε πως μπορέσουμε να χρησιμοποιήσουμε τα κινούμενα σχέδια για να αναπτύξουμε μια νέα γλώσσα επικοινωνίας με τα παιδιά με νοητική και σωματική αναπηρία και ξέρουμε ότι τα κινούμενα σχέδια αφορούν τη φαντασία, αφορούν την ανάπτυξη των δυνατοτήτων έτσι χρησιμοποιούμε τη δύναμη της φαντασίας και δεν υπάρχει όρια στο τι μπορεί να σκεφτεί κανείς νοερά.

Μπορεί να σκεφτεί ότι υπάρχει ένα ποτάμι μέσα στη σχολική αίθουσα, ότι μπορεί να είναι ανάποδα το δέντρο, μπορείς τα πάντα να σκεφτείς και τα πάντα τα οποία δεν είναι βάσει ενός ορθολογικού τρόπου σκέψης και θέλω να πω ότι όλα αυτά είναι πάρα πολύ σημαντικά. Όλα αυτά υπήρχαν σε αυτό το εργαστήριο.

Θέλαμε οι άνθρωποι να γνωρίζουν ποιες είναι οι εικόνες που έχουν τα παιδιά στο μυαλό τους, τι ακριβώς σκέφτονται γιατί πάρα πολλές φορές υπάρχουν οι γονείς και δάσκαλοι που νομίζουν ότι ξέρουν τι σκέφτονται τα παιδιά. Εμείς όμως θέλαμε τα παιδιά να εκφράσουν τι σκέφτονται και αυτό είναι πάρα πολύ σημαντικό.

Να δούμε τι πράγματα τα διασκεδάζουν, τι τα στενοχωρούν και τελικά βλέπουμε ποιες θεματικές ενότητες ενδιαφέρουν τα παιδιά. Μιλήσαμε για το περιβάλλον, για την αγάπη, για την ιστορία, τη γεωγραφία, υπήρχαν πολλά θέματα τα οποία ενδιαφέρουν και τα  Μέσα Μαζικής  Ενημέρωσης και αυτό ήταν πολύ ενδιαφέρον να το μάθουμε εμείς.

Επίσης θέλουμε να δούμε αν καταλαβαίνουν κάποια πολύπλοκα θέματα και πολύπλοκες έννοιες. Γιατί η εικόνα αυτή που δίνεται σχετικά με αυτά τα παιδιά με αναπηρία είναι ότι ζουν ένα πολύ απλό κόσμο, δηλαδή ξυπνάνε, τρώνε, κοιμούνται, δεν μπορούν να συγκεντρωθούν, δεν μπορούν να ζωγραφίσουν, είναι δύσκολο να ξανακάνουν την ίδια ζωγραφιά κλπ. και πολλές φορές πρέπει να τους επαναλαμβάνεις το ίδιο και το ίδιο για να το καταλάβουν.

Εμείς θέλουμε να δώσουμε την εικόνα ότι πράγματι τα παιδιά αυτά καταλαβαίνουν την πολυπλοκότητα του κόσμου γύρω τους και ότι υπάρχουν πολλοί παράγοντες που επηρεάζουν τον τρόπο που σκέφτονται τα παιδιά αυτά, γιατί κάθε ταινία, κάθε εργαστήριο μας έδινε κάποια ιδέα για το κοινωνικό περιβάλλον των παιδιών.

Επίσης τι ανασφάλειες έχουν, τι φόβους έχουν. Όχι τι πιστεύουμε εμείς ότι σκέφτονται, αλλά πράγματι σκέφτονται, ποιες είναι οι ανασφάλειές τους, όταν ξεκινήσαμε αυτό το εργαστήριο δεν γνωρίζαμε τι σκέφτονταν τα παιδιά, ότι εμείς τα βοηθούσαμε, τα θεραπεύαμε.

Γιατί εμείς ξεκινήσαμε ως κινηματογραφιστές ως παραγωγοί που θέλαμε να χρησιμοποιήσουμε τις δεξιότητές των παιδιών, να βοηθήσουμε τα παιδιά, αλλά να βοηθήσουμε και τους εαυτούς μας να καταλάβουμε τι γίνεται και να δημιουργήσουμε μια νέα γλώσσα, που πρέπει να γίνει κατανοητή και τελικά δώσαμε αυτά τα στοιχεία στη διεθνή κοινότητα και μας είπαν «Πως τα καταφέρατε; Πως το κάνατε αυτό» και είπαμε «Απλά το κάναμε» και μας είπαν «Μα ποια διαδικασία χρησιμοποιήσατε;» και τους είπαμε ότι «Κάθε εργαστήριο ήταν μια νέα διαδικασία γιατί κάθε φορά υπήρχαν νέες προκλήσεις και εμείς τελικά σκεφτήκαμε ότι αυτό είναι κάτι το οποίο το κάνουμε και το οποίο πρέπει να το καταλάβουμε.

Πρέπει να καταλάβουμε αυτό που κάνουμε, δηλαδή το εργαστήριο πρέπει να γίνεται παρουσία θεραπευτών, ψυχολόγων, συμβούλων, γονέων, δασκάλων και όλοι θα πρέπει να παρατηρούν πως γίνεται όλο αυτό. Γιατί αυτοί πρέπει να εφεύρουν τη διαδικασία. Εμείς απλά κάνουμε αυτό που κάνουμε. Δεν ξέρουμε τη διαδικασία κι έτσι γίνεται σε πολλούς πολιτισμούς.

Απλά κάνουμε κάποια πράγματα και αυτή είναι η διαδικασία που χρησιμοποιήσαμε και στην Αθήνα μαζί με το Πανεπιστήμιο Αθηνών. Δηλαδή ζητήσαμε από φοιτητές και από ερευνητές να έρθουν να δουν πως υπάρχει αυτή η θεραπευτική διαδικασία και ποια είναι η αλλαγή στη συμπεριφορά των παιδιών χάρις στο εργαστήριο αυτό.

Για να μπορέσουμε να καταλάβουμε πως βοηθάει τα παιδιά αυτά στην επικοινωνία, πως αλλάζει την κοινωνικοποίησή τους, πως βελτιώνει την ικανότητά τους να αναγνωρίζουν κάποια πράγματα και να απομνημονεύουν πράγματα και επίσης πρέπει να δούμε πως μπορούν τα παιδιά να αντιμετωπίσουν την πρόσκληση των κινούμενων σχεδίων, δηλαδή πως μπορούμε να τα εμπλέξουμε και να μάθουν όλα τα τεχνικά στοιχεία της παραγωγής ενός καρτούν, ενός κινούμενου σχεδίου.

Το πράγμα είναι ότι φαίνεται σαν να είναι κάτι το χαοτικό αυτό το εργαστήριο. Κάποια ξέρουν τα πάντα κάνουν απλά μια ζωγραφικά, όλοι γενικά ξέρουν ότι κάτι κάνουν και ξέρουν ότι όλα αυτά θα χρησιμοποιηθούν για να φτιαχτεί ένα κινούμενο σχέδιο.

Αυτή είναι μια διαδικασία όπου κάθε φορά που αντιμετωπίζεις μια συγκεκριμένη πρόκληση είναι πολύ δύσκολο η ομάδα αυτή να αναπαράγει ζωγραφικές και τότε χρησιμοποιούμε άλλες μορφές κινούμενων σχεδίων, δηλαδή με ένα ποτήρι δηλαδή χρησιμοποιούμε πράγματα που έχουμε στη διάθεσή μας στο εργαστήριο κι έτσι απλουστεύουμε τη διαδικασία των κινούμενων σχεδίων.

Δεν είναι κάτι το πολύ δύσκολο. Δεν χρησιμοποιούμε υπολογιστές, δεν χρειάζεται δηλαδή να έχουμε την τελευταία λέξη της τεχνολογίας για να φτιάξουμε κινούμενα σχέδια. Έτσι κάνουν κινούμενα σχέδια αλλά με τον απλούστερο δυνατό τρόπο και τελικά έχουμε ένα πολύ καλό περιστατικό στην Ελλάδα και ξέρουμε ότι αυτός που έκανε το συγκεκριμένο καρτούν, του δόθηκε υποτροφία από το κανάλι μας για να συνεχίσει να είναι παραγωγός κινουμένων σχεδίων και έτσι βοηθάμε και τους γονείς του παιδιού αυτού, να συνεχίσουν να το βοηθούν.

Είναι πολύ καλό να υπάρχουν υποτροφίες για παιδιά που έχουν ικανότητες παραγωγής κινουμένων σχεδίων, δηλαδή να υπάρχει σε επίπεδο εκπαιδευτικού κέντρου, σχολείου, κολεγίου, κάποιου Ιδρύματος έτσι ώστε να μπορέσουμε να βοηθήσουμε τα παιδιά αυτά να αναπτύξουν τέτοιες δυνατότητες.

Σε κάθε εργαστήριο που κάνουμε προσπαθούμε να βρούμε ποια είναι τα ταλέντα των παιδιών και να μπορέσουμε να βοηθήσουμε τα παιδιά αυτά να αποκτήσουν μια υποτροφία με το αντίστοιχο Υπουργείο και υπάρχει ένα ανοιχτό Πανεπιστήμιο στην Ινδία και έτσι προσπαθούμε να δημιουργήσουμε ένα συγκεκριμένο τίτλο σπουδών γι' αυτά τα παιδιά να πάνε να παρακολουθήσουν αυτά, να είναι αναγνωρισμένος ο τίτλος που θα αποκτήσουν και στη συνέχεια θα μπορέσουν να πάρουν μια δια βίου υποτροφία για να συνεχίσουν να ασχολούνται με το θέμα αυτό, για να βγάζουν κι ένα εισόδημα.

Το πιο σημαντικό πράγμα που συνέβη στο εργαστήριο αυτό είναι ότι υπήρχε μια ομάδα πέντε παιδιών με διαφορετικά προβλήματα όσον αφορά στον αυτισμό και την εγκεφαλική παραπληγία και θέλω να πω ότι αυτή η ομάδα δεν κινούνταν παράλληλα με τα υπόλοιπα παιδιά του εργαστηρίου και για δυο μέρες είχαμε κολλήσει δεν ξέραμε τι να κάνουμε, δεν ξέραμε πώς να συμπεριλάβουμε τα παιδιά στην όλη διαδικασία παραγωγής του κινούμενου σχεδίου και συζητήσαμε με τους ερευνητές στο Πανεπιστήμιο, με φοιτητές οι οποίοι ασχολούνταν και έκαναν το διδακτορικό τους για τα κινούμενα σχέδια.

Τελικά μας είπαν να μην τους δώσουμε καμία παρακίνηση, να μην τους δώσουμε καμία καθοδήγηση, να κάνουν ό,τι θέλουν. Να ζητήσουμε από τους θεραπευτές και τους δασκάλους να μην τους πουν απολύτως τίποτε, απλά να τα αφήσουν ελεύθερα να ζωγραφίσουν κι αυτό έγινε μια συλλογή. Μια συλλογή αφηρημένων σχεδίων.

Μετά αυτά τα αφηρημένα σχέδια είναι πολύ σημαντικά αλλά τα ίδια τα παιδιά θα πρέπει να δώσουν τη δική τους ερμηνεία. Από τη στιγμή που σταματήσαμε την παρακίνηση, που σταματήσαμε την παρέμβαση, που σταματήσαμε την καθοδήγηση, βλέπουμε ότι αυτά τα παιδιά άλλαξαν. Ξαφνικά υπήρξε μεγαλύτερο ενδιαφέρον.

Άρα δεν χρειάζεται πάντα εμείς να κάνουμε τα πάντα και πολλές φορές γράφουμε και από κάτω μια λεζάντα, ή πολλές φορές τους λέμε «φτιάξτε και τη δική σας μουσική» για να μπορέσουμε να καταλάβουμε καλύτερα και δημιούργησαν τη δική τους μουσική με το όργανο που επέλεξαν τα ίδια για τις δικές τους ζωγραφιές.

Έτσι τελικά αποδείχθηκε ότι εδώ είχαμε μια ομάδα η οποία έκανε πολύ ωραία πράγματα, παραδείγματος χάριν ένα παιδί συνέχεια ζωγράφιζε τα πέντε στοιχεία της φύσης, ζωγράφιζε κι έλεγε «αυτό είναι τέχνη», ζωγράφιζε κι έλεγε «αυτό είναι νερό», μετά έλεγε «φωτιά» αναφερόταν στα στοιχεία της φύσης και ουσιαστικά δεν χρησιμοποιούσε πολλά χρώματα, ένα και μοναδικό χρώμα χρησιμοποιούσε και τελικά ζωγράφισε δυο γραμμές, αλλά αυτή τη φορά χρησιμοποίησε χρώμα δεν ήταν πλέον μόνο με ένα χρώμα.

Και είπε ο θεραπευτής «να, εδώ είναι το σημείο καμπής, τώρα άρχισε να μας λέει κάτι περισσότερο, να μας λέει κάτι για τον εαυτό του, θέλει να επικοινωνήσει μαζί μας. Στην αρχή δηλαδή έκανε αφηρημένα πράγματα, αλλά τελικά πήγε προς τη σωστή κατεύθυνση κι άρχισε να εκφράζεται καλύτερα και μετά είδαμε και τη μουσική που επέλεξαν και είδαμε ότι τελικά αυτό μας έδινε συγκεκριμένες μουσικές. Ουσιαστικά είχε μια συγκεκριμένη ιστορία το μυαλό του, δεν μπορούσε να την επικοινωνήσει αλλά μέσα από τη μουσική τελικά καταλάβαμε τι ήθελε.

Είχαμε δηλαδή τέσσερα μικρά αφηρημένα φιλμ με τη μουσική που έφτιαξαν τα ίδια τα παιδιά και αυτό είναι ένα πολύ ενδιαφέρον προς μελέτη και μπορεί να χρησιμοποιηθεί και για τη δημιουργία ενός ψηφιακού παιχνιδιού, ή μιας άσκησης και θέλω να πω ότι πολλές φορές βλέπαμε ότι υπήρχαν δυο αρχαιολόγοι αυτή ήταν  μια εικόνα, οι οποίοι έσκαβαν και βρήκαν ένα στέμμα του Φαραώ και τελικά βλέπουμε ότι αυτό ήταν μια ωραία ιστορία που μπορούσε να δημιουργήσει ένα ψηφιακό παιχνίδι και να υπάρχουν και κάποια σημεία τα οποία να είναι πολύ ενδιαφέροντα.

Όπως καταλαβαίνετε έχουμε την παραγωγή ενός φιλμ αλλά τελικά είχαμε ένα ενδιαφέρον πρόγραμμα αφηρημένο με ήχο που δίνει τη δυνατότητα στους θεραπευτές, στους ψυχολόγους, στους ερευνητές να καταλάβουν την τέχνη και ίσως τελικά βρήκαμε και την προέλευσης της τέχνης.

Νομίζω ότι αυτό εμείς έχουμε ως πακέτο, αυτό θέλουμε να κάνουμε στους πανεπιστημιακούς Καθηγητές και θέλουμε να καλέσουμε και την Emotion Pictures στην Ινδία τον Αύγουστο για να μας δείξουν τα αποτελέσματα και τα φιλμ του Φεστιβάλ που κέρδισαν και τα βραβεία. Γιατί εμείς θέλουμε μοναδικές πρωτοβουλίες σαν αυτή, όπου όλοι συγκεντρώνεστε και που ξεκινάνε οι συζητήσεις γι' αυτά τα πολύ ενδιαφέροντα θέματα.

VINAY RAI: Τώρα θα θέλαμε να σας δώσουμε τα αποτελέσματα του εργαστηρίου. Μπορούμε να παίξουμε το φιλμ παρακαλώ για το εργαστήριο αυτό που κάναμε στην Ελλάδα;

 

Προβολή video

 

MEENAKSHI RAI: Ευχαριστούμε πάρα πολύ, απλά θα ήθελα να μιλήσω για τη συζήτηση που ακούσαμε τότε. Υπήρχε κάποιος που όριζε τι εστί νοημοσύνη; Υπάρχει κάποιος διεθνής Οργανισμός; Εμείς πιστεύουμε ότι η νοημοσύνη είναι να είναι κανείς ανοιχτός, ότι υπάρχουν πάρα πολλά πράγματα που ποτέ δεν θα γνωρίσουμε.

Πρέπει να είμαστε ανοιχτοί προς τη μάθηση και θέλω να πω ότι όλοι συνδέουμε τη νοημοσύνη με την ικανότητα να παράγει κανείς χρήματα, να βγάζει χρήματα και αυτό ορίζει τη νοημοσύνη για όλους μας. Δηλαδή αν μπορεί να βγάλει χρήματα, να κερδίσει χρήματα είναι νοήμων και όταν ακούμε πολίτες και ενεργούς πολίτες -γιατί άκουσα και τα δυο- είναι πολίτες γιατί υπάρχουν αλλά δεν μπορούν να αγοράσουν ή δεν συμμετέχουν σε αυτό τον αγώνα, του να είναι κανείς καταναλωτής.

Άρα δεν είναι ενεργοί πολίτες, άρα πρέπει στην αρχή να είναι δυνητικοί αγοραστές αυτό να γίνει από τα  Μέσα Μαζικής  Ενημέρωσης και μετά να γίνουν ενεργοί πολίτες. Εμείς ως πολιτισμός ως Ινδία πιστεύουμε ότι υπάρχουν δυο θεότητες: η θεότητα του χρήματος αλλά και η θεότητα της γνώσης, η Θεά της Γνώσης. Δεν είναι ποτέ φίλες αυτές οι δυο θεότητες, έτσι λέει ο ινδικός πολιτισμός.

Μπορούν να βρίσκονται σε απόσταση και να επιβιώνουν, αλλά ποτέ δεν μπορούν να συμβιώσουν, ποτέ δεν μπορούν να είναι μαζί αρμονικά. Άρα το θέμα του να είναι κανείς έξυπνος και του να παράγει χρήματα δεν είναι πάντα το ίδιο και βεβαίως εμείς πρέπει εδώ να σκεφτούμε ότι αυτό το εργαστήρι προσπάθησε να δημιουργήσει Μέσα  Μαζικής Ενημέρωσης.

Εμείς θέλουμε να δημιουργήσουμε. Εμείς θέλουμε να είμαστε δημιουργοί και θέλουμε να δημιουργήσουμε χίλια τέτοια φιλμ τα οποία να αναφέρονται στο περιβάλλον. Αυτό που είδατε μιλά για την αγάπη, για τη φιλία και είναι πολύ όμορφο, είναι ένα από τα πιο γλυκά φιλμ που έχουμε φτιάξει. Είναι πολύ ειδική περίπτωση αλλά έχουμε κι άλλα φιλμ που μιλάνε για το περιβάλλον, που μιλάμε για τη μόλυνση, τη ρύπανση που μιλάνε για την ασφάλεια, για άλλα θέματα.

Άρα έχουμε δημιουργήσει αρκετά εναλλακτικά φιλμ τα οποία μιλούν για τα πάντα, για όλα όσα μιλούν και τα συμβατικά φιλμ. Έτσι πρέπει να σταματήσει να υπάρχει αυτή η εξάρτηση, να υπάρξει ένας διάλογος και να υπάρχει αλληλεξάρτηση. Γιατί εδώ υπάρχει αμοιβαία μάθηση και υπάρχει και μια συμμετοχή.

VINAY RAI: Θα ήθελα εδώ να πω ένα τελευταίο: εμείς έχουμε ένα πρόγραμμα το οποίο ονομάζεται «Ειρήνη και αθλητισμός». Είναι από τους European Broadcasters τους ευρωπαϊκούς τηλεοπτικούς Οργανισμούς, το έχουμε μεταφέρει και στην Ινδία και μάθαμε ότι το 2011 θα πραγματοποιηθούν και τα Special Olympics.

Θα θέλαμε αυτό το πρόγραμμα να το επεκτείνουμε και να συμπεριλάβουμε και την Ελλάδα. Να έχουμε ειδικά παιδιά για να φτιάξουν φιλμ για τον αθλητισμό και αυτά τα φιλμ μπορείτε να τα δείξετε το 2011 εδώ στην Ελλάδα κατά τη διάρκεια των Special Olympics.

MEENAKSHI RAI: Είχαμε την Aimee μαζί μας και μας είπε ότι πολλοί στην Αμερική δεν ξέρουν τη διαφορά μεταξύ των Παραολυμπιακών Αγώνων και των Special Olympics. Δεν είναι μόνο ο αθλητισμός όμως στην περίπτωση αυτή. Γι' αυτό δεν καλύπτεται επαρκώς από τα  Μέσα Μαζικής  Ενημέρωσης αλλά υπάρχουν ανθρώπινες ιστορίες, ιστορίες φιλίας, ιστορίες για προκλήσεις που καλούνται να αντιμετωπίσουν τα άτομα και το γεγονός ότι υπάρχει μεγάλη διαφορετικότητα και ποικιλότητα.

Όλα αυτά είναι πολύ σημαντικά και νομίζω ότι η Emotion Pictures θα μπορέσει να συμμετέχει, θέλουμε να συμμετέχει και αυτά τα εργαστήρια να υπάρχουν και σε αυτούς τους Special Olympics και τελικά να καταλήξουμε να έχουμε πολλές ιστορίες, πολλά κινούμενα σχέδια και έτσι κατά τη διάρκεια των Special Olympics να υπάρχει αυτή η δυνατότητα για να δοθεί νέα ώθηση νέα δυναμική.

Αυτό είναι πολύ σημαντικό γιατί μιλάμε και για πολιτικές σχέσεις μεταξύ των χωρών, σχέσεις μεταξύ ανθρώπων κλπ. Νομίζω ότι αυτό είναι σημαντικό για μας ως παραγωγούς, αυτό πρέπει να συλλάβουμε, όλα αυτά τα στοιχεία. Σας ευχαριστώ πολύ.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Θα ήθελα να πω ότι ήδη με τους ανθρώπους που εκπαιδεύτηκαν στο εργαστήρι μαζί με τους συναδέλφους έχουμε προτάσεις και ήδη ξεκινάμε το χειμώνα που είναι πιο σιωπηλά να πάμε σε περιοχές της πατρίδας μας και να δουλέψουμε και να κάνουμε κι άλλες μικρές ταινίες που θα ενωθούν βέβαια με τους συναδέλφους κι έτσι θα είμαστε ένα ζωντανό κομμάτι, η Ελλάδα, σε αυτό το διεθνές φόρουμ και το χαίρομαι πάρα πολύ.

MEENAKSHI RAI: Να ακούσουμε τις ερωτήσεις σας. Δεν ξέρω αν έχετε ερωτήσεις που θα θέλατε να μας υποβάλλετε.

ΣΥΝΕΔΡΟΣ: Θα ήθελα να ρωτήσω αυτή η ταινία που τα παιδιά παρακολουθούν, ποια είναι η διάρκειά της; Ποια είναι η διάρκεια της ταινίας; Αφού δουν την ταινία την οποία φτιάξατε, πως θα ζωγραφίσουν;

Meenakshi Rai: Δεν κατάλαβα την ερώτηση. Για το εργαστήρι εννοείτε;

ΣΥΝΕΔΡΟΣ: Πόση ώρα δαπανούν στο εργαστήρι; Αυτή είναι η ερώτηση.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Όταν λέμε το εργαστήρι, σημαίνει ότι όπως είδατε δούλεψαν 5 μέρες και χτίστηκε η ταινία μέσα από τα ίδια τα παιδιά. Δεν υπάρχει -όπως σας εξήγησε πριν- μια γραμμή, δουλεύει με ομάδες και φτιάχτηκε παράλληλα. Τα παιδιά δεν είδαν κάτι έτοιμο, αυτό και τους είπαν ζωγραφίστε το. Καταλάβατε; Ακριβώς το αντίθετο. Τα παιδιά έφτιαξαν την ταινία και το ενδιαφέρον ήταν αυτό που είπε και για τα αυτιστικά παιδιά, φαντάζομαι. Πως μπήκαν ενεργητικά ενώ στην αρχή ήταν τελείως ουδέτερα.

Meenakshi Rai: Όταν εμείς κάναμε το εργαστήρι, όταν ξεκινήσαμε υπήρξαν κάποιες ταινίες από προηγούμενα εργαστήρια τα οποία θέλαμε να τα δείξουμε στα παιδιά και απλά είχε δημιουργηθεί ένα ενδιαφέρον, δηλαδή υπήρχε ένα έτοιμο story κάτι παρόμοιο δηλαδή και μας είπαν ότι αυτή είναι η ιστορία που θα ήθελαν να κάνουν τα παιδάκια και ότι ήδη εργάζονται πάνω σε αυτό το θέμα και εμείς αποφασίσαμε ότι είναι πολύ διαφορετικό το πώς τα βλέπει μια δασκάλα και πως τα βλέπει ένας παραγωγός μιας ταινίας και πως αντιλαμβάνεται ο καθένας την ικανότητα του παιδιού.

Έτσι την πρώτη μέρα είπαμε: θέλουμε να σας καταλάβουμε. Αυτό είναι πολύ σημαντικό αλλά από πλευράς κινηματογραφικού παραγωγού. Παρακαλώ ζωγραφίστε, φτιάξτε ένα δράμα, κάντε μια χειρονομία, κάτι που θέλετε, που λατρεύετε να κάνετε. Αυτό τους ζητήσαμε να κάνουν πρώτα και μετά βγήκαν κάποιες ζωγραφιές και τους είπαμε να μας εξηγήσουν τις ζωγραφιές και υπήρξαν κάποια απλά πράγματα, αλλά η ιστορία ήταν τεράστια. Ήταν πολύ απλό, αλλά είχαν πολλά.

Υπήρχε μια κοπελίτσα μάλιστα η οποία ζωγράφισε και τον χαρακτήρα ενός φίλου με αναπηρία κι ένα όμορφο κόκκινο σπίτι και ήταν ουσιαστικά ένα παραλληλόγραμμο αυτό το σπίτι και μας είπε «μα είναι σπίτι» και εμείς ξαφνικά αρχίσαμε να το βλέπουμε σαν σπίτι, σαν ένα μεγάλο κόκκινο σπίτι και όλοι άρχισαν να φτιάχνουν παράθυρα γι' αυτό, λουλούδια για τον κήπο αυτού του σπιτιού και να τι συμβαίνει όταν τα πράγματα αυτά τα βλέπει κανείς με προοπτική. Έτσι αλλάζουν τα πάντα.

Αλλάζουν τα πάντα γύρω από μια ζωγραφιά, δηλαδή ακόμη και οι φοιτητές και οι θεραπευτές και οι συμβουλές θέλουν να δώσουν ζωή σε αυτό το κόκκινο παραλληλόγραμμο. Αυτή ήταν η διαδικασία και μετά είπαμε όχι οι ιστορίες τους είναι ήδη διαφορετικές από τις έτοιμες ιστορίες. Άρα εμείς θα ακολουθήσουμε αυτές τις καινούργιες ιστορίες, αυτές τις ζωγραφιές που έφτιαξαν τα παιδιά.

Και τους είπαμε ωραία ας βάλουμε και τα λόγια τους στίχους της μουσικής και ξαφνικά έτσι δημιουργήθηκε. Δηλαδή φτιάξαμε στιχάκια τα καταγράψαμε, τα δώσαμε στα παιδιά και προσπαθήσαμε να τα ενθαρρύνουμε και τους είπαμε «πρέπει να τραγουδήσετε εσείς το τραγούδι, είναι δικό σας το τραγούδι». Έτσι έγινε η ηχογράφηση και μετά το συμπληρώναμε κάθε μέρα με διαφορετικά συναισθήματα, διαφορετικές ζωγραφιές.

Υπήρχε ένα άλλο φιλμ μια άλλη ταινία για την ιστορία, υπήρξαν πέντε αφηρημένες ταινίες τις οποίες θα ολοκληρώσουμε και θα τις στείλουμε και στο Φεστιβάλ.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Ήθελα να πω ότι τα κινούμενα σχέδια είναι από τα πιο ακριβά είδη του κινηματογράφου και έχει ενδιαφέρον ότι με αυτή την τεχνική φτιάχνονται πράγματα με το μίνιμουμ σχεδόν κόστος, μηδέν θα έλεγα. Αυτό είναι επίσης πάρα πολύ ενδιαφέρον κι έχουν μια φωνή και είναι πραγματικά μια μεγάλη εμπειρία και δεν είναι μόνο η εικόνα και η ζωγραφιά είναι ότι το κάθε παιδί συμμετέχει, άλλο με το λόγο άλλο με ένα στίχο άλλο με τα χρώματα και αγκαλιάζει κι άλλες μορφές τέχνης και αυτό ήταν επίσης ενδιαφέρον στο επίπεδο έκφρασης.

Τέλος θα ήθελα να ευχαριστήσω για μια ακόμη φορά τη Γενική Γραμματεία και την κα Παπαδά που βοηθά και που είναι δίπλα μας σε όλα αυτά τα μεγάλα όνειρα θα έλεγα.

Χ. ΦΑΪΛΑΔΗΣ: Όπως θα είδατε στο πλαίσιο του Συνεδρίου και στον προθάλαμο του Κέντρου Τύπου η Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας η Γενική Γραμματεία Ενημέρωσης παρουσιάζει την έκθεση ζωγραφικής παιδιών με αναπηρία του Μουσείου Ελληνικής Παιδικής Τέχνης με την πολύ καλή συνεργασία της διευθύντριάς του της κας Φαίης Σταμάτη.

Η κα Γιάννα Κιλίμη συντονίστρια του συγκεκριμένου προγράμματος του Μουσείου, θα κάνει μια ολιγόλεπτη παρουσίαση και θα ακολουθήσει το μικρό σποτάκι -ας χρησιμοποιηθεί ο όρος ελληνικά- το οποίο είναι μια προσφορά του Φεστιβάλ Emotion Pictures προς το Μουσείο.

Γ. ΚΙΛΙΜΗ: Γεια σας. Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή δεν περίμενα να κάνω κάποια παρέμβαση αλλά πολύ ευχαρίστως, είναι ιδιαίτερα συγκινητικό γιατί έχει γίνει μια συγκυρία μια απίστευτη σύμπτωση. Ευχαριστούμε πάρα πολύ τους Ινδούς προσκαλεσμένους μας. Μπήκαν σε ένα χώρο κι έκαναν αυτή την ταινία, στον οποίο από το 1997 μέχρι πέρσι έκανα ένα παρόμοιο πιλοτικό πρόγραμμα ζωγραφικής και ήταν όλα τους παιδιά που είχα συνεργαστεί όλα αυτά τα χρόνια.

Εδώ βρίσκομαι τώρα και γι' αυτό ευχαριστώ πάρα πολύ τη Γενική Γραμματεία την κα Παπαδά και τον κ. Φαϊλάδη που προσωπικά ήρθε σε επαφή με το Μουσείο Ελληνικής Παιδικής Τέχνης και ανέδειξε πραγματικά αυτό που θα ήθελα να το χαρακτηρίσω και είναι μοναδικό για τα ελληνικά χρονικά, αυτό αξίζει να το τονίσουμε.

Είναι ένα πιλοτικό πρόγραμμα ζωγραφικής το οποίο έγινε σύμφωνα με τις αρχές της θεραπείας μέσω των εικαστικών art therapy. Αυτό δεν έχει ξαναγίνει στην Ελλάδα, εγώ έχω κάνει γύρω στα 4 με 5 προγράμματα από το '95 που ήρθα από την Αμερική και είναι πολύ σημαντικό να πούμε τις παραμέτρους. Γιατί και στους χώρους που κινείται η τέχνη και είδαμε τη δύναμη της τέχνης, μπορείτε να δείτε και έξω, οι άνθρωποι, οι νέοι όπως τους αποκαλώ γιατί είναι από 14 έως 45 τουλάχιστον και δεν ήθελα να βάλω έφηβοι και ενήλικες. Εγώ θεωρώ ότι ένας άνθρωπος που δημιουργεί ανεξάρτητα από οποιαδήποτε αναπηρία είναι πάντα νέος και τους αποκαλώ νέους και είναι από 14 έως 45.

Ο τρόπος που δουλέψαμε και γι' αυτό ευγνωμονώ τη κα Φαίη Σταμάτη από το Μουσείο Ελληνικής Παιδικής Τέχνης η οποία στήριξε αυτό το όραμα και το Μουσείο Ελληνικής Παιδικής Τέχνης και τη συνεργάτιδα τη Θεανώ Κοταρίδη που ήταν κοντά μου δεξί μου χέρι, είχαμε μια συνεργασία εξαιρετική για 3 χρόνια το '98 ξεκίνησε, με τον Κέντρο Δημιουργικής Απασχόλησης Νέων με ειδικές ανάγκες από το Δήμο Ζωγράφου.

Είδαμε δυο ομάδες 8 νέων εναλλάξ που συναντιούνταν κάθε εβδομάδα στο χώρο του Μουσείου και από εκεί και πέρα θα σας πω δυο λόγια μόνο για το γιατί διαφέρει αυτό το πρόγραμμα και το λέω πιλοτικό, από οποιοδήποτε άλλο πρόγραμμα που κάποιος δίνει υλικά ζωγραφικής και οι άνθρωποι με αναπηρίες με ειδικές ανάγκες όπως αλλιώς θέλουμε να τους αποκαλέσουμε, ζωγραφίζουν ή εκφράζονται.

Εμείς ξεκινήσαμε από ένα άξονα, που λέει  όχι ό,τι δεν μπορούν αλλά τι μπορούν. Ξεκινήσαμε δηλαδή από αυτό που μπορούν και μέσα από την εμπιστοσύνη για το τι μπορούν -και αυτό ήρθε μέσα από επιστημονική κατάρτιση, γνώση, εμπειρία και βίωμα- οι νέοι ξεδίπλωσαν τον υπέροχο ψυχικό τους κόσμο, επικοινώνησαν το συναίσθημα και έδειξαν κάτι, για το οποίο είναι ικανοί και το μοιράστηκαν από μέσα τους, εξωτερίκευσαν συμβολικά μέσα από μια γλώσσα παγκόσμια και λυτρωτική, αυτό και κατά τη διάρκεια δηλαδή τη δημιουργική διαδικασία ήταν αυτόνομοι και ανεξάρτητοι. Κάτι, για το οποίο δεν είναι στην καθημερινότητά τους.

Εκεί έδειξαν στους γονείς, στους συγγενείς, στους φίλο και στο προσωπικό έναν εαυτό άγνωστο ο οποίος χαίρεται, συγκινείται, μοιράζεται, απελευθερώνεται πέρα από το σύνολο της αναπηρίας. Οι εικόνες που βλέπετε έξω, οι ζωγραφιές και τα δημιουργήματα δεν έχουν ειδικές ανάγκες.

Κλειδί για τη διαδικασία και το δημιούργημα, ήταν η σχέση εμπιστοσύνης με τον ειδικό και το πλαίσιο. Δεν υπήρξε ποτέ παρέμβαση ακόμη και του τύπου «α, πως είναι τόσο κόκκινο το δέντρο; Υπάρχει κόκκινο δέντρο εκεί έξω;» ή «τι μεγάλο είναι αυτό;». Καμία παρέμβαση.

Εμπιστοσύνη, σεβασμός και αποδοχή ήταν ο πυρήνας της δημιουργικής διαδικασίας γιατί γνωρίζουμε πως τα υλικά έχουν ιδιότητες. Ο συμβολικός χώρος επιφάνειας είναι καθοριστικός και σεβόμαστε τους ρυθμούς, την προσωπικότητα, τις ιδιαιτερότητες και τις ανάγκες του κάθε νέου. Τα υλικά δώρα γι' αυτό και πρέπει να είναι λειτουργικά.

Καμία παρέμβαση λοιπόν μόνο διευκολύνουμε, αγκαλιάζουμε τις ανάγκες, σεβόμαστε τη σιωπή και την απομάκρυνση, ενθαρρύνουμε τον πειραματισμό κάτι, το οποίο είπαν εδώ και οι καλλιτέχνες που έκαναν την ταινία ότι δεν στάθηκαν στο τι θα μπορούσαν τι θα καταλάβαιναν, απλά έκαναν.

Απλά εμείς δώσαμε τα υλικά για τον πειραματισμό γιατί ενδυναμώνεται η αυτοεκτίμηση και η αυτοπεποίθηση. Τόσο απλά. Στο χώρο δεν υπήρχαν ποτέ στερεοτυπικές μορφές έκφρασης, όπως υπάρχουν σχεδόν σε όλα τα Ιδρύματα.

Δεν μας απασχολεί το φόντο της εικόνας όπως συνήθως απασχολεί τον κόσμο και είμαστε ανοιχτοί στην οποιαδήποτε μορφή έκφρασης. Επίσης είμαστε ανοιχτοί στο ότι δεν θα υπάρχει κανένα δημιούργημα. Η γλώσσα σώματος είναι μια εικόνα. Σας ευχαριστώ πάρα πολύ γι' αυτή την ευκαιρία και δέστε την έκθεση.

Προβολή video

κ. ΦΑΪΛΑΔΗΣ: Με αυτό το «Ταξίδι στο μαγικό κόσμο», όπως γράφει και ο τίτλος θα θέλαμε να τελειώσει το διήμερο Συνέδριό μας. Σας ευχαριστούμε πολύ.