Πρακτικά Ημερίδας

 

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Π. ΜΠΡΟΥΣΑΛΗ

 

Μ. ΠΑΠΑΔΑ-ΧΕΙΜΩΝΑ: Καλησπέρα σας. Καλώς ήρθατε. Αρχίζοντας τον χαιρετισμό μου, καλωσορίζω όλους όσοι συμμετέχετε στη σημερινή εκδήλωση, είτε με την παρουσία σας, είτε με παρεμβάσεις ή εισηγήσεις. Είναι η 5^η ημερίδα που διοργανώνουμε στην Περιφέρεια σε μια προσπάθεια να ευαισθητοποιηθούν τα τοπικά μέσα μαζικής επικοινωνίας και να συμμετέχουν πιο ενεργά οι τοπικές κοινωνίες σε αυτό το δημόσιο διάλογο.

Στόχος της σειράς αυτής των ημερίδων, με θέμα την αναπηρία και τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, είναι να υπερβούμε τα στερεότυπα, τις παρανοήσεις ή την αμηχανία και από κοινού το αναπηρικό κίνημα, τα Μέσα Ενημέρωσης και η Πολιτεία να προχωρήσουμε με τον σωστό τρόπο με τον οποίο πρέπει να παρουσιάζονται τα θέματα της αναπηρίας και τα άτομα με αναπηρία στα Μέσα. Ταυτόχρονα να διευκολυνθεί η μετάδοση των μηνυμάτων του αναπηρικού κινήματος στην κοινωνία.

Είναι ευνόητο ότι η ευόδωση της προσπάθειας εξαρτάται κυρίως από τη συστράτευση όλων. Χωρίς αποκλεισμούς, με θετική συμμετοχή, με επισημάνσεις, με δημιουργικούς προβληματισμούς, με θέσεις και προτάσεις και όχι με άρνηση και αμφισβήτηση. Με παρουσίες και όχι με απουσίες. Σε κάθε πρωτοβουλία μπορεί εύκολα να ασκηθεί κριτική από τον καθένα. Εκείνο που έχει αξία είναι ο αξιόπιστος λόγος, ο διάλογος με σεβασμό και αυτή η θέση νομίζω ότι δεν επιδέχεται αμφισβήτηση.

Το 2006 η Ειδική Διακομματική Επιτροπή που είχε συσταθεί από τον Πρωθυπουργό Κώστα Καραμανλή 1 χρόνο πριν δημοσίευσε την έκθεση της. Με αυτή την αφετηρία ο Υπουργός Επικρατείας Θεόδωρος Ρουσόπουλος θέσπισε μια σειρά δράσεων για το θέμα της αναπηρίας και των ατόμων με αναπηρία πάντα στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων και του χώρου ευθύνης του, δηλαδή τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης.

Με την αφετηρία που προανέφερα και στη συνέχεια με το 1^ο Διεθνές Συνέδριο τον Ιούνιο του 2006, εξελίσσεται ένας διάλογος με συνέπεια και συγκεκριμένη στόχευση. Στο πλαίσιο αυτό, ο κ. Ρουσόπουλος κατά το 2^ο Διεθνές Συνέδριο «Άτομα με αναπηρία και Μέσα Ενημέρωσης» τον Ιούνιο του 2007 ανακοίνωσε τον προγραμματισμό δράσεων για τη διάχυση του διαλόγου στις τοπικές κοινωνίες μέσα από τη συμβολή των αντίστοιχων τοπικών μέσων ενημέρωσης. Έτσι βρισκόμαστε σήμερα εδώ για την εκδήλωση αυτή.

Θυμίζω γρήγορα ότι στον ίδιο θεματικό άξονα εμπίπτουν οι ακόλουθες δράσεις της Γενικής Γραμματείας Επικοινωνίας, της Γενικής Γραμματείας Ενημέρωσης, ορισμένες εκ των οποίων έχουν ήδη θεσμοθετηθεί. Η διοργάνωση ετήσιων διεθνών συνεδρίων με θεματική «Άτομα με αναπηρία και Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης».

Το 3^ο Διεθνές Συνέδριο θα διεξαχθεί φέτος στις 23 και στις 24 Ιουνίου στην Αθήνα. Στα συνέδρια αυτά, που αποτελούν πλέον θεσμό, μετέχουν κατά μέσο όρο 45 ομιλητές και 400 σύνεδροι από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Για τις επιμέρους θεματικές μπορείτε να ανατρέξετε στα πρακτικά που έχουν αντίστοιχα εκδοθεί και είναι στη διάθεση σας.

Η πραγματοποίηση κάθε χρόνου του Διεθνούς Φεστιβάλ «Emotion Pictures» - Ντοκιμαντέρ και Αναπηρία, με ταινίες ντοκιμαντέρ που έχουν ως αποκλειστικό τους περιεχόμενο θέματα σχετικά με την αναπηρία.

Το φετινό φεστιβάλ θα διεξαχθεί από 21-23 Ιουνίου στο Νέο Μουσείο Μπενάκη. Στο περσινό πρώτο συμμετείχαν 350 ταινίες από 38 χώρες. Τρεις από τις βραβευθείσες ταινίες θα παρακολουθήσετε στη συνέχεια.

Άλλη δράση είναι η διεξαγωγή ετήσιας έρευνας της κοινής γνώμης από το Ινστιτούτο Οπτικοακουστικών Μέσων για την προσβασιμότητα των ατόμων με αναπηρία στα Μέσα. Σύμφωνα με στοιχεία, από την πρώτη έρευνα του ΙΟΜ σε δείγμα 1005 ατόμων τηλεφωνικά από 30.3 έως 3.4.2007 το 55% των ερωτηθέντων ενημερώνεται για τα θέματα αναπηρίας από το ραδιόφωνο. Το 50% δηλώνει ενήμερο από τις εφημερίδες και το 41% από την τηλεόραση.

Το 68% δηλώνει λίγο ή σχεδόν ικανοποιημένο από την αντιμετώπιση των ατόμων με αναπηρία από τα Μέσα Ενημέρωσης. Το 44% κρίνει ότι δεν ενημερώνεται αρκετά και το 9% καθόλου. Τέλος, μόνο το 30% θεωρεί ότι τα Μέσα Ενημέρωσης έχουν συμβάλει σε μικρό ή μεγάλο βαθμό στη επίλυση των προβλημάτων των ατόμων με αναπηρία.

Άλλη δράση, η κατοχύρωση της ελάχιστης διάρκειας προγράμματος, το οποίο απευθύνεται σε άτομα με αναπηρία βάση του Ν.3592/2007 για τη συγκέντρωση και αδειοδότηση επιχειρήσεων μέσων ενημέρωσης. Συγκεκριμένα προβλέπεται δελτίο ειδήσεων 7 λεπτών αντί των 5 που ισχύει σήμερα και 4 ώρες την εβδομάδα πρόγραμμα αντί του ημίωρου ανά 15νθήμερο.

Επίσης πριμοδοτείται κατά την αξιολόγηση και την αδειοδότηση η κατά το δυνατόν μεγαλύτερη διάρκεια μετάδοσης προγραμμάτων που μπορεί να παρακολουθήσουν τα άτομα με αναπηρία. Σε νοηματική γλώσσα, με αφήγηση ή υποτιτλισμό.

Η λειτουργία του ψηφιακού καναλιού PRISMA PLUS από την ΕΡΤ, ενός πολυσυλλεκτικού καναλιού, που απευθύνεται σε ολόκληρη την οικογένεια, ενώ επιτρέπει την πρόσβαση  στα ΑΜΕΑ.

Έως τις αρχές του 2008 το PRISMA έχει εκπέμψει 2.100 ώρες στην ελληνική νοηματική γλώσσα και άλλες 2.200 ώρες με υπότιτλους κατ' επιλογή.

Αξίζει να αναφερθεί επίσης η πρόσκληση ενδιαφέροντος που είναι σε εξέλιξη αυτή τη στιγμή για την κατάθεση προτάσεων τηλεοπτικού προγράμματος. Ο προϋπολογισμός του έργου, συγχρηματοδοτούμενο από την Ε.Ε., τα 20 εκ. €.

Η δημιουργία του πρώτου στο είδος του ομιλούντα ιστότοπου με τη θεματική «Άτομα με αναπηρία και Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης». Επίσης ο διαδικτυακός τόπος των Γενικών  Γραμματειών Επικοινωνίας και Ενημέρωσης είναι ομιλών προκειμένου να έχουν πρόσβαση σε αυτόν άτομα με προβλήματα όρασης.

Η ενθάρρυνση του δημόσιου διαλόγου για τη διαμόρφωση ενός ευρέως αποδεκτού λεξιλογίου αναφορικά με τα άτομα με αναπηρία, προς χρήση από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης. Η προσπάθεια ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 2006 μέσω ειδικής ηλεκτρονικής φόρμας στον ιστότοπο της Γενικής Γραμματείας με στόχο τον εμπλουτισμό του δημοσιογραφικού οδηγού «Θέματα αναπηρίας και Μέσα» που είναι έξω στη διάθεση σας.

Η ένταξη στο πρόγραμμα «Κοινωνία της Πληροφορίας» της προμήθειας 50.000 περίπου αποκωδικοποιητών υψηλής τεχνολογίας, έργο που υλοποιείται από το Ινστιτούτο Πρόνοιας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης.

Όπως προανέφερα, στις εκδόσεις της Γενικής Γραμματείας συγκαταλέγεται ο Δημοσιογραφικός Οδηγός, εργαλείο για την απαλοιφή των άστοχων αναφορών σε συμπολίτες μας με αναπηρία από τα μέσα. Ο εν λόγω Οδηγός έχει προωθηθεί σε δημοσιογραφικές Ενώσεις και πανεπιστημιακά Τμήματα Επικοινωνίας ανά την Ελλάδα και έχει διανεμηθεί στα μέλη τους.

Η εκτύπωση σε γραφή Braille του ετήσιου Αλμανάκ «2006 Πολιτικά  Γεγονότα», «Φύλλα Οικολογίας 2006» και αυτή τη στιγμή εκδίδεται και η φετινή έκδοση «Πολιτικά Γεγονότα 2007» σε μορφή Braille.

Τα πρακτικά από τα δυο μέχρι στιγμής διεθνή συνέδρια. 3.000 αντίτυπα από αυτά έχουν αποσταλεί σε ενδιαφερόμενους δημόσιους, δημοσιογραφικούς, πανεπιστημιακούς φορείς, σε φορείς του αναπηρικού κινήματος και προβλέπεται βεβαίως και η έκδοση των πρακτικών από τις ημερίδες αυτές στην περιφέρεια.

Τέταρτη έκδοση είναι η συλλογή ποιημάτων «Θεός στον Ορίζοντα» του 17χρονου Αλέξανδρου Δαμουλιάνου. Είναι σεναριογράφος του ομώνυμου ντοκιμαντέρ που θα παρακολουθήσετε και βραβεύτηκε στο 1^ο Φεστιβάλ. Ο Αλέξανδρος είναι άτομο με τετραπληγία.

Αγαπητοί φίλοι, κυρίες και κύριοι, η αναπηρία είναι οικουμενική. Αποτελεί προσωπική εμπειρία, ταυτόχρονα όμως είναι διαφορά συνθηκών και όρων ζωής. Η αποδοχή της διαφορετικότητας και η προσβασιμότητα των ατόμων με αναπηρία στα Μέσα είναι ζητήματα που σχετίζονται άμεσα με την ποιότητα της δημοκρατίας ενός τόπου και ενός λαού.

Γι' αυτό το λόγο επιβάλλεται η συμμετοχή όλων μας στις προσπάθειες της σωστής προσέγγισης που θα προκύψει μόνο μέσα από το διάλογο και τη συνεργασία μεταξύ του αναπηρικού κινήματος, των εργαζόμενων στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και της ελληνικής Πολιτείας.  Η τυχόν αδυναμία ή η δυσκολία πρόσβασης στα μέσα επιφέρει τον κοινωνικό αποκλεισμό.

Ακυρώνει τον πολίτη σε πολιτισμικό, πολιτικό και οικονομικό επίπεδο. Και αυτό τον αποκλεισμό καλούμαστε όλοι μαζί να αποτρέψουμε για να μη γίνουμε ακούσιοι συνεργοί. Η πρόκληση είναι μεγάλη, αλλά από κοινού μπορούμε να την αντιμετωπίσουμε. Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την προσοχή σας και θέλω τελειώνοντας να ευχαριστήσω θερμά τον Δήμο της  Τρίπολης που μας παραχώρησε αυτή την πολύ ωραία αίθουσα και τον Αντιδήμαρχο τον κ. Κούλη Γρηγοράκο, χάρη στον οποίο έγινε σήμερα η ράμπα, με την οποία μπορούν να έχουν δυνατότητα πρόσβασης οι άνθρωποι που είναι στο αναπηρικό καροτσάκι. Σας ευχαριστώ πάρα πολύ.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Να σας καλωσορίσουμε στην εκδήλωση σήμερα και  εκφράσω μια λύπη κατά κάποιο τρόπο για το ότι δεν είναι πάρα πολύς κόσμος σήμερα σε αυτή την εκδήλωση. Παρ' όλο που έγινε αρκετά μεγάλη προβολή από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, δυστυχώς δεν ήταν πολλοί αυτοί που διέθεταν λίγο από το χρόνο τους για να μας παρακολουθήσουν.

Να πούμε ότι είναι πάρα πολύ σημαντικός ο ρόλος των Μέσων μαζικής ενημέρωσης στο θέμα αυτό, στο θέμα των δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία. Δεν θα χρησιμοποιήσω περισσότερο από το χρόνο γιατί είναι κυριολεκτικά πολύτιμος. Δεν ξέρω αν θα ήθελε ο κ. Τατούλης ο πρώην Υφυπουργός και βουλευτής Αρκαδίας βεβαίως να μας κάνει έναν πολύ μικρό χαιρετισμό, να ξεκινήσουμε έτσι.

Π. ΤΑΤΟΥΛΗΣ: Σας ευχαριστώ πάρα πολύ. Θα ήθελα κι εγώ από τη μεριά μου να καλωσορίσω αυτή την τόσο ενδιαφέρουσα ημερίδα, που με την ευθύνη και την πρωτοβουλία της Γενικής Γραμματείας Επικοινωνίας και Ενημέρωσης γίνεται στην πόλη μας. Θα ήθελα και εγώ για άλλη μια φορά να εκφράσω τη δυσαρέσκεια μου απέναντι στους συμπολίτες μας που δεν αντιλαμβάνονται το πόσο σημαντική είναι η συμμετοχή τους σε τέτοιες ημερίδες. Και πάνω από όλα, το ότι η ημερίδα αυτή επιλέχτηκε να γίνει στην πόλη μας είναι ένα πολύ σημαντικό γεγονός.

Και θα ήθελα να σταθώ λίγο σε αυτό που είπε προηγούμενα η κα Γενική Γραμματέας, η κα Παπαδά, ότι το θέμα της αντιμετώπισης των ατόμων με αναπηρία  είναι συνυφασμένο θέμα με την ποιότητα της ίδιας της δημοκρατίας. Όσο εξελίσσεται ποιοτικά η δημοκρατία, τόσο περισσότερο θα πρέπει να  αμβλύνει τα φαινόμενα που υπάρχουν και δημιουργούν ζητήματα σε διάφορες κοινωνικές ομάδες. Και είναι πολύ σημαντικό ότι το 2007, το Μάρτιο, στις 30 Μαρτίου, η πρώτη σύμβαση στο νέο αιώνα από διεθνή Οργανισμό, από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών, είχε σαν θέμα τη σύμβαση για τα ατομικά δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία.

Αντιλαμβάνεστε λοιπόν ότι είναι υποχρέωση κάθε ευνομούμενης Πολιτείας, κάθε ευνομούμενης κοινωνίας να σέβεται τους πολίτες άτομα με  αναπηρία. Και χαίρομαι πάρα πολύ γιατί ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες που ουσιαστικά διαχέει αυτή την αντίληψη είναι τα μέσα μαζικής επικοινωνίας. Και ιδιαίτερα θα ήθελα να επαινέσω τον Υπουργό, τον κ. Ρουσόπουλο, ο οποίος, θυμάμαι ήμουν και εγώ τότε στο συνέδριο των ατόμων με αναπηρία,  όπου υποσχέθηκε και υλοποίησε όμως τη δέσμευση τους να γίνει αυτή η ημερίδα και να διαχυθεί σε όλη την Ελλάδα και αντιλαμβάνομαι ότι είναι η πέμπτη πόλη που γίνεται αυτή η ημερίδα και είναι πάρα πολύ σημαντική.

Θα ήθελα όμως επίσης να σταθώ σε ένα θέμα που έθεσε η κα Παπαδά προηγούμενα και που έχει να κάνει με αυτή την έρευνα του ΙΟΜ. Είναι συγκλονιστικά τα αποτελέσματα. Και είναι συγκλονιστικά τα αποτελέσματα όχι ως προς το ποσοστό της ενημέρωσης των διαφόρων μέσων μαζικής ενημέρωσης αλλά στο τι πιστεύουν οι πολίτες για τα μέσα  μαζικής ενημέρωσης και στο πόσο τα μέσα  μαζικής ενημέρωσης, δηλαδή ο πολιτισμός των μέσων μαζικής ενημέρωσης αλλά και οι ευθύνες τους αντιλαμβάνονται θετικά το να προβάλουν τα αδιάφορα ζητήματα και τα διάφορα προβλήματα που έχουν να κάνουν με τα άτομα με αναπηρία.

Και θα πρέπει ιδιαιτέρως να σας απασχολήσει και νομίζω ότι η πρόβλεψη που έγινε στον Ν. 9592/2007 ώστε σε οποιαδήποτε αδειοδότηση να υπάρχει ένας μίνιμουμ πρόγραμμα σπουδών, ένας μίνιμουμ χρόνος για προγράμματα που αναφέρονται στα άτομα με αναπηρία. Θα ήθελα να πω επίσης ότι έχουμε πρόσφατα την ιστορία της Αγχιάλου και την ιστορία των Λεχαινών, όπου τα μέσα  μαζικής ενημέρωσης θα έλεγα ότι δεν αντιμετώπισαν όπως θα έπρεπε να αντιμετωπίσουν τα δυο αυτά γεγονότα.

Με αυτές τις λίγες σκέψεις θα ήθελα ιδιαιτέρως να ευχαριστήσω γιατί επιλέχτηκε η πόλη μας για να γίνει αυτή η ημερίδα. Θα ήθελα επίσης εκ μέρους των συμπολιτών μας να ζητήσω συγνώμη για το ότι οι συμπολίτες μας δεν έχουν αντιληφθεί το πόσο σημαντική είναι αυτή η ημερίδα που γίνεται στην πόλη μας και θα ήθελα επίσης σε όλους τους συμμετέχοντες στα δυο στρογγυλά τραπέζια αυτής της ημερίδας να ευχηθώ καλή επιτυχία στις εργασίες τους. Ευχαριστώ πολύ.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Να ευχαριστήσουμε τον κ. Τατούλη και να σας διαβάσουμε το μήνυμα του Υφυπουργού Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων του κ. Ανδρέα Λυκουρέντζου.

«Αξιότιμη κα Γενικέ Γραμματέα -απευθύνεται προς την κα Παπαδά- σας ευχαριστώ για την εκ μέρους σας ευγενική και τιμητική πρόσκληση μου στην προκειμένη εκδήλωση με θέματα «Άτομα με αναπηρία και ΜΜΕ». Ζητώ την κατανόηση σας για την αντικειμενική δυσχέρεια προσέλευσης μου που οφείλεται σε ήδη ανειλημμένες υπηρεσιακές υποχρεώσεις.

Η αντιμετώπιση των ατόμων με αναπηρία από την πολιτεία, την κοινωνία, αλλά και ειδικότερα από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, υποδηλώνει την ποιότητα της παιδείας και του πολιτισμού μας, καθώς επίσης και την ακεραιότητα της κοινωνικής μας συνείδησης. Η ηγεσία του Υπουργείου Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων εφαρμόζει συστηματική πολιτική με πολυδύναμες εκπαιδευτικές δράσεις που διασφαλίζουν όλες τις απαιτούμενες προϋποθέσεις για την ισότιμο και αποτελεσματική άσκηση του δικαιώματος της παιδείας και από τα άτομα με αναπηρία.

Για την πληρέστερη κατοχύρωση και απολαβή του δικαιώματος αυτού, καθώς επίσης και για την θεσμική επίλυση πολλών και χρόνιων επιμέρους σχετικών προβλημάτων, ήδη είναι έτοιμο προς ψήφιση από τη Βουλή και το νομοσχέδιο περί ειδικής αγωγής που προβλέπει μεταξύ πολλών άλλων θετικών ρυθμίσεων και την υποχρεωτική εκπαίδευση όλων των παιδιών με ειδικές ανάγκες. Επιπροσθέτως προς τα ανωτέρω επιθυμώ να επισημάνω και την παιδευτική δύναμη των μέσων μαζικής ενημέρωσης για την πρόσληψη και τη διαμόρφωση από την κοινωνία των αξιών και των στάσεων που συμβάλουν ενεργά στην πλήρη αξιοποίηση όλων των συνανθρώπων μας με ειδικές ανάγκες.

Εύχομαι επιτυχή ολοκλήρωση της παρούσας ενδιαφέρουσας εκδήλωσης και σας δηλώνω εκ νέου τη σταθερή βούληση μου για διαρκή και έμπρακτο συνέργια στην περαιτέρω επιτυχή αντιμετώπιση αυτού του μείζονος θέματος.

Με εκτίμηση,

Ανδρέας Λυκουρέντζος

Να ακούσουμε κι έναν χαιρετισμό από τον κ. Μπαζίγο, τον Διευθυντή της Περιφέρειας Πελοποννήσου.

Π. ΜΠΑΖΙΓΟΣ: Κύριε βουλευτά, κυρία Γενική Γραμματέα, κύριοι εκπρόσωποι των Υπηρεσιών, σας μεταφέρω τον θερμό χαιρετισμό του Γενικού Γραμματέα της Περιφέρειας Πελοποννήσου του κ. Νίκου Αγγελόπουλου, ο οποίος με εξουσιοδότησε να παραστώ εδώ για να τον εκπροσωπήσω και να σας γνωστοποιήσει ότι με όλη του τη δύναμη ό,τι μπορεί να κάνει θα το κάνει για την προάσπιση των δικαιωμάτων και την εκπαίδευση και όλων των σχετικών έργων που θα βοηθήσουν τα άτομα με αναπηρία. Ευχαριστώ πολύ.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Να ευχαριστούμε τον κ. Μπαζίγο και να μας απευθύνει έναν χαιρετισμό ο κ. Μαραμπέας, ο Προϊστάμενος της Περιφερειακής Διεύθυνσης Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Πελοποννήσου.

Ε. ΜΑΡΑΜΠΕΑΣ: Σας ευχαριστώ πολύ. Κύριε βουλευτά, κύριοι εκπρόσωποι της εκπαίδευσης που είσαστε εδώ, κυρία Γενική Γραμματέα προ πάντων που είχατε την πρωτοβουλία να οργανώσετε τη σημερινή συνάντηση στην έδρα της Περιφέρειας Πελοποννήσου την Τρίπολη.

Από τη μεριά της εκπαίδευσης θέλω να σας διαβεβαιώσω ότι κάνουμε ό,τι μπορούμε για να καλύψουμε εκείνο που λείπει από τα παιδιά της σχολικής και της προσχολικής ηλικίας σε επίπεδο Δημοτικού Σχολείου και Γυμνασίου στα πλαίσια των 5 νομών της Περιφέρειας. Λειτουργούμε με αποτελεσματικότητα πιστεύω 12 σχολικές μονάδες για άτομα με αναπηρία, τις οποίες τις έχουμε εφοδιάσει με τόσο εκπαιδευτικό προσωπικό έτσι ώστε να έχουμε αναλογία εκπαιδευτικού προσωπικού προς μαθητές λιγότερο από το 2 προς 1 κατά μέσο όρο.

Πιστεύουμε ότι οι πρωτοβουλίες σας για να συνδέσετε τις υποχρεώσεις των μέσων μαζικής επικοινωνίας με τα άτομα με αναπηρία είναι ιδιαίτερα καινοτόμες και πρωτοποριακές. Η εκπαιδευτική κοινότητα όλη την τεχνογνωσία που θα διαμορφωθεί θα την αξιοποιήσει έτσι ώστε να μπάσει μέσα από το ίδιο το σχολείο αυτή τη δυνατότητα η οποία δεν είναι φαινομενική, είναι δυνατότητα ουσίας για να μπορούν μέσα από αυτή τη σύμπραξη όλα αυτά τα παιδιά μεγαλώνοντας να διαμορφώσουν ένα status το καθένα για τον εαυτό του, μαζί με τις οικογένειες τους και τους ανθρώπους που τα πονάνε, μεταξύ των οποίων οι εκπαιδευτικοί πιστεύω ότι έχουν πρωτεύουσα θέση, για να μπορέσουν να φανούν ωφέλιμοι στην κοινωνία στα υπόλοιπα στάδια της ζωής τους.

Ήδη ο κ. Υφυπουργός στο μήνυμα του σας ανέφερε ότι στη Βουλή είναι προς κατάθεση ή έχει ήδη κατατεθεί το νομοσχέδιο για τα άτομα με αναπηρία που μεγιστοποιεί όλες αυτές τις πρωτοβουλίες που ελήφθησαν από το 2000 κατ' αρχήν και που αξιοποιήθηκαν στο έπακρο την τελευταία τετραετία έτσι ώστε να έχουμε ένα μέλλον καλύτερο για τα παιδιά και τις οικογένειες τους. Σας ευχαριστώ πολύ.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Σας ευχαριστούμε κ. Μαραμπέα. Εκπρόσωπο από τη Νομαρχία δεν βλέπω. Να μας απευθύνει χαιρετισμό ο Αντιδήμαρχος της Τρίπολης ο κ. Κούλης Γρηγοράκος αν επιθυμεί.

Κ. ΓΡΗΓΟΡΑΚΟΣ: Καλησπέρα σας και από την πλευρά μου. Εκ μέρους του Δήμου Τρίπολης να σας απευθύνω θερμό χαιρετισμό του Δήμαρχου μας Τριπόλεως του Αλέκου Κοτσάνη που πιθανώς να βρίσκεται καθ' οδόν προκειμένου να παρακολουθήσει αυτή τη σημαντική εκδήλωση. Όσοι είναι εκτός Τριπόλεως σας καλωσορίζω στην πόλη μας σε αυτή τη σημαντική και σπουδαία ημερίδα που διοργανώνεται για τα άτομα με αναπηρία.

Άλλωστε πρέπει να γνωρίζετε ότι στο Δήμο Τρίπολης υπάρχει εκλεγμένος δημοτικός σύμβουλος ο Παναγιώτης Παρασκευόπουλος, άτομο με ειδικές ανάγκες, ο οποίος καθημερινά προσφέρει τις υπηρεσίες του μέσα από το δικό του κομμάτι και τη δική του αν θέλετε καθημερινή διαπίστωση.

Θέλω να σταθώ μόνο σε ένα σημείο που αναφέρθηκε προηγουμένως και από τον Υπουργό μας, αλλά και από το πάνελ, για τη συμμετοχή του κόσμου της Τρίπολης σε αυτού του είδους τις εκδηλώσεις. Είναι πάρα πολύ σημαντικό στοιχείο ο κόσμος, οι πολίτες αν θέλετε, να συμμετέχουν σε αυτές τις εκδηλώσεις, αλλά καλό είναι να γίνει μια αρχή από εδώ. Πιστεύω ότι ενημερώνεται και μέσα από τα μέσα  μαζικής ενημέρωσης, άλλωστε αυτός είναι και ο ρόλος τους.

Και η συμμετοχή του πολίτη στην καθημερινότητα των ατόμων με άτομα με αναπηρία είναι πάρα πολύ σημαντική. Δηλαδή δεν παίζει ρόλο πολλές φορές ούτε η Τοπική Αυτοδιοίκηση, ούτε οι κρατικοί μηχανισμοί, παρά η σημαντική συμμετοχή του πολίτη. Με αυτά και πάλι σας καλωσορίζω και εύχομαι καλές εργασίες στην ημερίδα αυτή.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Ευχαριστούμε πολύ. Έχουμε τη νομαρχιακή σύμβουλο και εκπρόσωπο του Νομάρχη Λακωνίας την κα Ρηγά, η οποία ενδεχομένως θα ήθελε να κάνει κάποιο χαιρετισμό. Δεν ξέρω αν επιθυμεί τώρα. Έναν πολύ σύντομο χαιρετισμό αν θέλετε.

κα ΡΗΓΑ: Και εγώ με τη σειρά μου εκπροσωπώντας το Νομάρχη Λακωνίας κ. Φούρκα, ο οποίος λόγω ανειλημμένων υπηρεσιακών υποχρεώσεων δεν μπορούσε ενώ θα ήθελε να είναι σήμερα κοντά μας, θέλω να ευχηθώ καλή επιτυχία στη σημερινή ημερίδα.

Θα ήθελα να πω ότι πραγματικά στη σύγχρονη κοινωνία τα μέσα  μαζικής ενημέρωσης καλούνται ουσιαστικά να συμβάλουν και να συνδράμουν προβάλλοντας πρότυπα πραγματικού και έμπρακτου σεβασμού στα δικαιώματα και στην αξιοπρέπεια όλων των πολιτών και ιδιαίτερα της ευαίσθητης αυτής κοινωνικής ομάδας των ατόμων με ειδικές ικανότητες όπως θα προτιμούσα να τους αναφέρω καθημερινά. Καλή επιτυχία.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Να ευχαριστήσουμε την κα Ρηγά.

 

«Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία και ΜΜΕ»

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Να περάσουμε στον πρώτο κύκλο των ομιλιών. Έχει σαν τίτλο «Δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία και μέσα  μαζικής ενημέρωσης. Θα μιλήσουν η Δέσποινα Αρσένη, δημοσιογράφος στην Ελληνική Ραδιοφωνία της Τρίπολης. Ο Παντελής Παπαναγιώτου, Πρόεδρος Νομαρχιακού Συλλόγου Γονέων, Κηδεμόνων Ατόμων με Ειδικές Ανάγκες του Νομού Ηλείας, παρουσιαστής εκπομπής «Η Ώρα των Ατόμων με Ειδικές Ανάγκες» στην Ελληνική Ραδιοφωνία του Πύργου.

Ο Αντώνης Φελούρης, Πρόεδρος Ε.Τ.Ε.Π. και του τοπικού τηλεοπτικού σταθμού «ΕΛΛΑΔΑ TV», ο Βασίλης Μπακόπουλος, Δημοσιογράφος στην εφημερίδα «ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ» Μεσσηνίας και η Αναστασία Παπαγεωργοπούλου, Πρόεδρος του Συλλόγου Ατόμων με Ειδικές Ανάγκες Αργολίδας.

Να παρακαλέσουμε την Δέσποινα την Αρσένη δημοσιογράφο από την Ελληνική Ραδιοφωνία της Τρίπολης.

Δ. ΑΡΣΕΝΗ: Κύριε βουλευτά, κυρία Γενική Γραμματέα Επικοινωνίας, κύριε Διευθυντά της Γενικής Γραμματείας Περιφέρειας Πελοποννήσου, κύριε Προϊστάμενε Περιφερειακής Εκπαίδευσης Περιφέρειας Πελοποννήσου, κύριε Αντιδήμαρχε, αγαπητοί συνάδελφοι, κυρίες και κύριοι.

Αναμφίβολα έχουμε διανύσει μεγάλη απόσταση από την ελληνική αρχαιότητα, όπου τα άτομα με αναπηρία δεν είχαν δικαίωμα στη ζωή το Μεσαίωνα και την δημιουργία των πρώτων ασύλων ως και τον 21^ο αιώνα όπου η αναπηρία οριζόταν ως σωματική, νοητική, αισθητηριακή, ή ψυχική απόκλιση από το «φυσιολογικό», τοποθετώντας τα προβλήματα της αναπηρίας στο ίδιο το άτομο.

Σήμερα στις αρχές του 21^ου αιώνα όλοι αναγνωρίζουμε ότι τα άτομα με αναπηρία είναι υποκείμενα δικαιωμάτων και αξίες όπως η ισότητα και η αλληλεγγύη πρέπει να αποτελούν βασικούς στόχους της πολιτικής για τα άτομα με αναπηρία. Όμως συχνά τα ιδεώδη αυτά εμφανίζονται ως τιμητικές εκφράσεις τις συνέπειες των οποίων οι άνθρωποι δεν είναι πάντα πρόθυμοι να αντιμετωπίσουν ή έτοιμοι αν θέλετε.

Βασική διαπίστωση είναι ότι η ανθρώπινη ποικιλομορφία δεν έχει γίνει μέρος του αξιακού συστήματος της ελληνικής κοινωνίας και αυτό σχετίζεται με την επιβίωση κατάλοιπων του παραδοσιακού μοντέλου προσέγγισης της αναπηρίας.

Μέσα σε όλο αυτό το πλαίσιο σήμερα σε ένα πολύ μεγάλο ποσοστό τα άτομα με αναπηρία παρουσιάζονται με δυο τρόπους από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης. Είτε ως πρόσωπα που έχουν ανάγκη από ιδιαίτερη φροντίδα και προστασία και εδώ εμείς οι δημοσιογράφοι υπολογίζουμε στη συμπόνια και στον οίκτο του κοινού, είτε ως πρόσωπα με ιδιαίτερες ικανότητες που επισκιάζουν την αναπηρία και εδώ εμείς βασιζόμαστε στον εντυπωσιασμό του κοινού.

Τόσο ο πρώτος όσο και ο δεύτερος τρόπος παρουσίασης δεν λειτουργεί προς όφελος των ατόμων με αναπηρία. Έτσι, η παρουσίαση ή η αναφορά των ατόμων με αναπηρία ταλαντεύεται μεταξύ της εικόνας του ζητιάνου και της εικόνας του ήρωα, η οποία χωρίς να είναι ψεύτικη δίνει μια στρεβλωμένη εικόνα, αρκετά αφαιρετική για να μπορέσει κανείς να κατανοήσει τι είναι αναπηρία.

Μια άλλη κατηγορία που γεννά ασφαλώς περισσότερες ελπίδες και γίνεται όλο και συχνότερη, είναι τα ρεπορτάζ σχετικά με τους αγώνες των ατόμων με αναπηρία για τα θέματα που αφορούν, αλλά κυρίως για τα δικαιώματα τους στην κοινωνία.

Όμως με την προϋπόθεση του σεβασμού της διαφορετικότητας, η συμμετοχή των ατόμων με αναπηρίας σε όλες τις παραγωγές, ειδήσεις, εκπομπές, σήριαλ, διαφημίσεις  κλπ, θα συμβάλει στην προσπάθεια ώστε ο κόσμος να αναγνωρίσει ότι η αναπηρία αποτελεί μια πτυχή της κοινωνίας μας.

Η πληροφόρηση που παρέχεται σήμερα από τα μέσα μαζικής επικοινωνίας δεν έχει σχεδιαστεί με τρόπο τέτοιο που να μπορεί να φτάσει σε όλους. Άτομα με προβλήματα όρασης και ακοής σχεδόν αποκλείονται από την πληροφόρηση και ο αποκλεισμός αυτός οδηγεί σε μειωμένη και φτωχή ενημέρωση πάνω σε κοινωνικά και άλλα θέματα.

Στην περίπτωση των κωφών ατόμων το ραδιόφωνο είναι σχεδόν απαγορευτικό. Τα προγράμματα σε δημόσιες συζητήσεις στην τηλεόραση δεν συνοδεύονται από διερμηνέα στη νοηματική ή υποτιτλισμό.

Βέβαια κάποια βήματα έχουν γίνει με τα ειδικά τηλεοπτικά δελτία ειδήσεων στη νοηματική και βέβαια με το νέο πρόγραμμα της Ελληνικής Ραδιοφωνίας Τηλεόρασης με την ψηφιακή τηλεόραση, πάντα σε συνεργασία και συνεννόηση με τη Γραμματεία Ενημέρωσης.

Γενικά θα μπορούσε να πει κανείς ότι με δεδομένο το γεγονός ότι το 10% του κοινού των Μέσων Ενημέρωσης είναι άτομα με αναπηρία, η βασική αποστολή των μέσων είναι να παρουσιάζουν την ανθρώπινη ποικιλομορφία της κοινωνίας, ότι οι επαγγελματίες με αναπηρία ως εργαζόμενοι στα Μέσα Ενημέρωσης μπορούν να δώσουν τη νέα δικαιωματική προσέγγιση της αναπηρίας και να βελτιώσουν σε αυτόν τον τομέα την ποιότητα των Μέσων.

Τέλος, τα προσιτά μέσα, εφοδιασμένα με τεχνολογικά βοηθήματα που εξασφαλίζουν την πρόσβαση όλων, θα προσελκύσουν και μεγαλύτερο κοινό. Η Πολιτεία, οι οργανώσεις των μέσων μαζικής ενημέρωσης, τα ίδια τα μέσα και οι οργανώσεις των ατόμων με αναπηρία πρέπει να δεσμευτούν για την προώθηση της αλλαγής στον τομέα των μέσων. Όσον αφορά τη βελτίωση της εικόνας των ατόμων με αναπηρία που παρουσιάζονται, την αύξηση της ορατότητας τους σε όλους τους τομείς και την αύξηση της κάλυψης από όλα τα μέσα θεμάτων σχετικά με την αναπηρία.

 

Τα μέσα μπορούν να εκπαιδεύσουν, να ενημερώσουν και να ενισχύσουν τη συνειδητοποίηση της πραγματικότητας που αντιμετωπίζουν τα άτομα με αναπηρία, των εμποδίων και των διακρίσεων που βιώνουν, καθώς και των πλεονεκτημάτων της πλήρους ένταξης τους στο κοινωνικό σύνολο. Σας ευχαριστώ πολύ.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Ο κ. Παντελής Παπαναγιώτου, Πρόεδρος Νομαρχιακού Συλλόγου Γονέων, Κηδεμόνων Ατόμων με Ειδικές Ανάγκες του Νομού Ηλείας και παρουσιαστής εκπομπής «Η Ώρα των Ατόμων με Ειδικές Ανάγκες» στην Ελληνική Ραδιοφωνία του Πύργου.

Π. ΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ: Κατά πρώτον να σας καλησπερίσω. Θα με συγχωρέσετε για το πρωτόκολλο, θα επικοινωνήσω μαζί σας ως φίλες και φίλοι, συνάνθρωποι μου, γιατί για να είσαστε απόψε εδώ αυτό σημαίνει για τα άτομα με αναπηρία, αλλά και για μένα προσωπικά, ότι είσαστε φίλοι και συνάνθρωποι μου.

Ένας ένα από τους λόγους που βρίσκομαι σήμερα εδώ, είναι και η εκπομπή που κάνουμε από την ΕΡΑ Πύργου. Έτσι εμείς θεωρούμε στη σημερινή εποχή  ήρωες και ηρωικές πράξεις, είναι δυο διαφορετικά πράγματα, κατά πρώτον τους γονείς των ατόμων με αναπηρία, που παλεύουν μέσα από την καθημερινότητα, αλλά και τους ανθρώπους που έχουν ανοιχτό πνεύμα.

Και ηρωικές πράξεις θεωρούμε τις πράξεις που είναι πρωτοπόρες και πέρα από το συνηθισμένο, όπως είναι και η πράξη που έκανε η ΕΡΑ Πύργου που μας έδωσε βήμα με δυο εκπομπές. Γι' αυτό θεωρώ υποχρέωση μου έναν χαιρετισμό του Προϊσταμένου της ΕΡΑ Πύργου του κ. Πάνου Καραβίτη, ο οποίος λέει ότι στο πλαίσιο της ισότητας στη δημοσιογραφική κάλυψη και του πλουραλισμού θεωρήσαμε υποχρέωση να ακούγεται από την ΕΡΑ Πύργου η φωνή των ευπαθών ομάδων πληθυσμού εμβέλειας μας.

Μέσα από παρθένα, χωρίς παρεμβάσεις θεματολογία που αποτελεί αποκλειστικά μέλημα της ίδιας της ομάδος, αντικατοπτρίζεται αγνά αυτό που πραγματικά έχουν ανάγκη και ζητούν τα άτομα με αναπηρία, δηλαδή να επικοινωνήσουν πραγματικά με όλους τους ανθρώπους. Να ζήσουν, να αισθανθούν, να συμμετέχουν στο κοινωνικό γίγνεσθαι.

Εύχομαι και ελπίζω αυτή την επιθυμία να βοηθήσουμε όλοι μαζί να μετουσιωθεί σε πράξη ο καθένας από το δικό του μετερίζι και τα συμπεράσματα που θα βγουν από αυτή την τόσο σημαντική ημερίδα να αποτελούν πυξίδα κοινωνικής ευαισθησίας και συμπεριφοράς από όλους εμάς.

Θεωρούσα υποχρέωση για τους ανθρώπους που μας αγκάλιασαν στις δύσκολες ώρες. Όπως ξέρετε η Πελοπόννησος έρχεται από μια καταστροφική πυρκαγιά. Θα ήθελα να πω  κάποια πράγματα που τα έχω βιώσει σαν άτομο με αναπηρία, χωρίς να αναφερθώ σε όρους, ίσως και δικαιώματα, πεπατημένη ορολογία που συνήθως λέγεται. Θα ήθελα να μιλήσω δηλαδή με λίγα λόγια από καρδιάς.

Υπέρ του δικαιώματος στη διαφορά. Υπέρ του δικαιώματος στην επαγγελματική ένταξη των ανθρώπων με αναπηρία. Υπέρ του δικαιώματος στην εκπαίδευση. Υπέρ του δικαιώματος της απρόσκοπτης πρόσβασης στα αγαθά και τις υπηρεσίες.

Υπερθετικός βαθμός σε μια άκρως υπερθετική ρητορική υπεράσπιση των δικαιωμάτων από τις οργανώσεις -και βάζω και τον εαυτό μου μέσα γιατί και εγώ εκπροσωπώ οργάνωση- και την Πολιτεία, που καμιά φορά αλληλοκαταγγέλλουν στάσεις και νοοτροπίες μέσα από επίσημα χείλη, που εξ αντικειμένου όμως εκπροσωπούμε.

Μιλάμε για δικαίωμα. Τι είναι όμως αυτό; Μήπως πηγάζει από την υποχρέωση που πρέπει να έχουμε όλοι, διαφορετικοί ή μη, σε κάποιους κανόνες που υιοθετούν τα πρέπει και τα μη της κοινωνίας μας; Τα γιατί και τα έτσι μιας μέσης στάσης συμπεριφοράς που θα μας επιτρέπει να κινούμεθα στο μέλλον της ζωής, της εξέλιξης, χωρίς ακροβατισμούς και ανατροπές;

Τελικά την πορεία αυτή ποιος την καθορίζει; Οι άνθρωποι ή οι συνθήκες που διαμορφώνουν και διαμορφώνονται; Η διαπίστωση, που ξεκινά από τη καρδιά και το μυαλό, που σε πολλούς φτάνει στα χείλια αλλά δεν λέγεται, είναι ότι ξεχάσαμε να ζούμε.

Παραχωρήσαμε το μέρος της ανθρωπιάς, της αγάπης στον συνάνθρωπο σε άλλα ζητήματα πεζά, υλιστικά, ψυχοφθόρα, με ανταλλάγματα, πράγματα, καταστάσεις ίσως, που νομίζουμε ότι τα έχουμε ανάγκη ή μας κάνουν να νομίζουμε, που στην ουσία αντί να ικανοποιούν τις ανασφάλειες μας, τις ενισχύουν, προκειμένου να δημιουργήσουν νέες συνθήκες πάνω σε οικονομικά δεδομένα που υποτίθεται βελτιώνουν την ποιότητα ζωής μας, εγκλωβίζοντας μας σε αυτή.

Επιτέλους πρέπει να δουλέψουμε όλοι μαζί. Να διαμορφώσουμε εμείς την κοινωνία μας. Πάντοτε οι Έλληνες και το χαρακτηριστικό γνώρισμα της φυλής μας ήταν το πνεύμα τους. Αυτός που τους βοήθησε να επιζήσουν ανά τους αιώνες και να μεγαλουργήσουν ήταν ο ανθρωποκεντρικός χαρακτήρας της κοινωνίας μας, που επέτρεπε και τα λοξοδρομήματα από τα μονοπάτια της ζωής. Μη ξεχνάμε ότι στην αρχαιότητα ήμαστε πιο καλύτερα. Υπήρχε και θεός που είχαν εφεύρει για τα άτομα με αναπηρία, ο Ήφαιστος. Και μη ξεχνάμε ότι θεωρούντο άτομα ιερά.

Τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης της τότε εποχής που δεν ήταν άλλο από το λόγο, που εξιστορούσαν οι διάφοροι επωδοί της εποχής, ένα απλό παράδειγμα να φέρουμε ότι τα άτομα με αναπηρία κατασκεύαζαν σε τριπλάσιο χρόνο τα βέλη που χρησιμοποιήθηκαν στη ναυμαχία της Σαλαμίνας, το αναφέρει και ο Ηρόδοτος. Σώζονται ορισμένα ιστορικά θέματα.

Επίσης κανένας δεν αναφέρθηκε στο ότι υπάρχουν επιστήμονες που έχουν καθορίσει και την επιστήμη της ζωής μας που ήταν άτομα με αναπηρία, αλλά τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης δεν εστίασαν σε αυτό. Διότι εστιάζονται συνήθως σε ότι πουλάει. Αλλά και σε αυτό έχουμε πρόταση και απάντηση. Πολλοί ίσως να μην ξέρουν, διότι δεν το έχουμε διαμορφώσει, ότι και ο Αϊνστάιν ήταν δυσλεκτικός και έμεινε στη ανάλογη Β' Λυκείου. Ότι και ο Πρόεδρος Ρούζβελτ, που ήταν ο αρχηγός του αναπηρικού κινήματος -γιατί το αναπηρικό κίνημα ξεκίνησε από τον πόλεμο που έκαναν στο Βιετνάμ και τους πολλούς ακρωτηριασμούς που έρχονταν, ξεκίνησε ουσιαστικά από την Αμερική- ήταν και αυτός άτομο με αναπηρία. Έκανα μια μικρή αναφορά.

Θα μιλήσω λίγο για την εκπομπή. Πραγματικά καταστραφήκαμε. Πραγματικά δεν υπήρξε η αναμενόμενη οργάνωση και πολύ περισσότερο σε ευπαθείς ομάδες πληθυσμού. Είδαμε όμως ότι την εποχή εκείνη υπήρχαν και άλλα γεγονότα που τα μέσα  μαζικής ενημέρωσης έδειχναν κατά το δοκούν και έτσι αποφασίσαμε να στείλουμε ένα αίτημα προς την ΕΡΑ Πύργου.

Όντως ανταποκρίθηκε αμέσως η ΕΡΑ Πύργου με δυο εκπομπές κιόλας. Η πρώτη εκπομπή γίνεται κάθε Τετάρτη και είναι οι ωφελούμενοι του ΚΕΚΥΑΜΕΑ, η οποία είναι πιο ψυχαγωγική εκπομπή και η δεύτερη εκπομπή γίνεται από τον ίδιο τον Σύλλογο.

Είναι μια ενημερωτική εκπομπή, μια κριτική εκπομπή που περιέχει μέσα συνεντεύξεις από πολιτικά πρόσωπα, από επιστήμονες. Έχουμε καλεσμένους επιστημονικούς συνεργάτες να αναλύουν διάφορα θέματα. Παρουσιάζεται οποιαδήποτε καινούρια νομολογία βγαίνει, οτιδήποτε καινούριο στο Διαδίκτυο σε θέματα τεχνολογίας, προκειμένου να συμπαρασταθούμε στους πυροπαθείς ΑΜΕΑ και στα δικαιώματα τους.

Έτσι έχουμε καταφέρει αρκετά πράγματα με τη συνεχή ροή των αιτήσεων που υπάρχουν και της πίεσης που γίνεται μέσα από την εκπομπή, χωρίς ρεβανσισμούς, χωρίς κριτικό πνεύμα, διότι έχουμε μια μικρή εμπειρία πάνω στο πώς πρέπει να λέγεται μια είδηση, αλλά πολύ περισσότερο στο πώς να τη ζητάς μια είδηση και να ζητάς συμπαράσταση και των ακροατών και όλων των εμπλεκομένων στην υπόθεση.

Πάντως για να μη μακρηγορώ και για τη ρήμη του λόγου και του χρόνου, τα σημαντικότερα μέσα από την προσωπική μου εμπειρία συμπεράσματα που συνειδητοποίησα είναι δυο. Πρώτον ότι υπάρχει ένα τεράστιο χάσμα, που καλούμαστε εμείς να γεφυρώσουμε, στις ενέργειες που κάνει το αναπηρικό κίνημα, η Πολιτεία και η κοινωνία στα θέλω, τα μπορώ, τα πρέπει, τα γιατί.

Το όχημα για την επίτευξη αυτού του σκοπού είναι τα μέσα  μαζικής ενημέρωσης. Είναι γρήγορα, είναι πολύπλοκα, είναι συγχρόνως τέλεια και επικίνδυνα καμιά φορά.

Προϋποθέτουν γνώση του αντικειμένου για να το οδηγούμε σωστά, αλλά και να κατασκευάσουμε και δρόμους καρδιάς, αξιοπρέπειας, αλληλεγγύης, πέρα από οικονομικές νοοτροπίες και διασφαλίσεις, πέρα από πολιτικές με κύριο άξονα ή σκοπό το χτίσιμο μιας στερεής ανθρώπινης συμπεριφοράς και πρακτικής, που πάνω της θα στηθεί η γέφυρα που θα συναντηθούν οι δρόμοι του αναπηρικού κινήματος, της Πολιτείας και της ίδιας μας της κοινωνίας.

Το δεύτερο συμπέρασμα που κατέληξα και για μένα αποτελεί μπούσουλα συμπεριφοράς και πρακτικής, είναι ο επιμερισμός των ευθυνών. Κάθε άτομο με αναπηρία, έχοντας το γνώθι σαυτόν και μιλάω από προσωπική εμπειρία σε αυτό, αφού λύσει τα υπαρξιακά του προβλήματα και ξεφύγει από την οργή που κρύβει μέσα του, την κατάθλιψη, τον αρνητισμό, πρέπει να κατανοήσει ότι δεν φταίνε όλοι οι άλλοι και η κοινωνία μας,  Πολιτεία,, τα μέσα  μαζικής ενημέρωσης, αλλά πρώτα ο καταμερισμός των ευθυνών πρέπει να ξεκινάει από τον ίδιο μας τον εαυτό.

Όταν το κατανοήσουμε αυτό και βάλουμε στη σωστή βάση τη σκέψη μας, τότε θα κατανοήσουμε και το πρόβλημα. Τότε και η βελτίωση στον τρόπο ζωής και κοινωνικής συμπεριφοράς σε ατομικό επίπεδο, αλλά και σε κοινωνικό επίπεδο θα δείτε ότι θα αλλάξει. Εξάλλου τι είναι η κοινωνία; Όλοι εμείς και ο καθένας χώρια. Με αυτόν τον τρόπο της ατομικής συμπεριφοράς και αυτογνωσίας, που είναι μακρύς δρόμος οφείλω να ομολογήσω, έχουμε τη δυνατότητα να αλλάξουμε και να χειραγωγήσουμε συμπεριφορές και πρακτικές των μέσων μαζικής ενημέρωσης και της ίδιας της κοινωνίας μας. Με αυτόν τον τρόπο θα δείξουμε ότι και ο χρήστης έχει δικαιώματα.

Ο σχεδιασμός λοιπόν και ο προγραμματισμός πρέπει να λαμβάνουν υπόψη και να μη ξεχνάνε. Και συμφεροντολογικά ας το πάρουμε, τα άτομα με αναπηρία μόνο στην Αμερική είχαν κατανάλωση 53 εκ. δολάρια. Άρα θα πρέπει να γίνουν και κάποιες αντίστοιχες ενημερωτικές εκπομπές επιμορφωτικές και για τα ίδια τα άτομα με αναπηρία. Όλοι μαζί λοιπόν πρέπει να δουλέψουμε με δράσεις που θα ορθώνονται και θα μεγαλώνουν για να ξεχωρίσουμε το φαίνεσθαι από το είναι.

Θα ήθελα να πω ότι εδώ για τον απόλυτο έλεγχο ίσως αυτής της επιτυχίας απαιτούνται τρία πράγματα. Ένας στόχος, μια αγάπη, ένα όνειρο. Ένας στόχος είναι να μπορέσουμε μέσα από πρακτικές και μέσα από την εργασία και την προσβασιμότητα, γιατί η προσβασιμότητα στα θέμα της επικοινωνίας είναι τρομερά σημαντική.

Το διαδίκτυο, η ευκολία του Διαδικτύου, που έχει και μια αναρχία πάνω σε αυτό, είναι όμως και απρόσωπο. Βοηθάει τα άτομα με αναπηρία αν θέλετε ή να βελτιωθούν ή να γίνουν και χειρότερα, γιατί είναι δίκοπο μαχαίρι. Όμως ο στόχος πρέπει να είναι ο κώδικας συμπεριφοράς που πρέπει να διέπει όλα τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης.

Μια αγάπη. Η αγάπη σε αυτό που κάνουμε. Χωρίς ρεβανσισμούς, χωρίς μεμψιμοιρίες να δουλέψουμε όλοι μαζί. Και ένα όνειρο. Το όνειρο που δεν μπορεί να μας το πάρει κανένας, να μπορούμε όλοι μας, αυτοί που ασχολούνται με τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης κάθε πρωί όταν κοιτάμε τον εαυτό μας στον καθρέφτη να μας ικανοποιεί αισθητικά το αποτέλεσμα. Ευχαριστώ.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Ο κ. Αντώνης Φελούρης, Πρόεδρος της Ένωσης Τηλεοράσεων Ελληνικής Περιφέρειας, του τοπικού σταθμού «ΕΛΛΑΔΑ TV».

Α. ΦΕΛΟΥΡΗΣ:  Θα ακολουθήσω το παράδειγμα του προλαλήσαντα για τον τυπικόν της αναφοράς στους επίσημους που παρευρίσκονται. Θα περιοριστώ όμως στο να καλωσορίσω τη Γενική Γραμματέα του Υπουργείου, την κα Παπαδά και τον βουλευτή της Αρκαδίας τον κ. Τατούλη και όλους τους άλλους κυρίους και κυρίες που εκπροσωπούν κάποιους Οργανισμούς.

Περισσότερο όμως θέλω να καλωσορίσω τα άτομα με αναπηρία που βρίσκονται εδώ σήμερα, με οποιαδήποτε ιδιότητα, είτε σαν άτομα σκέτα είτε σαν εκπρόσωποι κάποιων Συλλόγων. Γιατί γι' αυτούς πρόκειται και γι' αυτούς ήρθαμε εδώ. Γι' αυτούς θα μιλήσουμε.

Ξέρετε, η προσωπική μου ευαισθησία για τις ομάδες αυτές των ανθρώπων, που να μη ξεχνάμε στην Ελλάδα έχουμε πάνω από 1 εκ. άτομα με αναπηρία, αυτό μας κάνει οπωσδήποτε να σκεφτόμαστε σήμερα είναι του γείτονα, αύριο μπορεί να είναι και δικό μας πρόβλημα. Η αναπηρία δεν ξέρουμε από που και τι θα προέλθει. Έτσι λοιπόν θα πρέπει να είμαστε άνθρωποι που θα τα αντιμετωπίζουμε επί ίσοις όροις τα θέματα.

Όταν έχεις να κάνεις με έναν ανάπηρο, είτε συγγενή σου, είτε οτιδήποτε, είτε ξένον, δεν παύει να είναι ένα άτομο αυτό ισότιμο με σένα. Το να μη μπορεί να περπατήσει ή να μη μπορεί να κάνει κάποιες εργασίες, αυτό θα το αναπληρώσουμε με σχετικές διαδικασίες και τεχνικές. Εγώ αγαπητές μου και αγαπητοί μου δεν μπόρεσα να καθίσω να συντάξω μια ομιλία γιατί θα φοβόμουν, πρώτον δεν είμαι ο καθ' ύλην αρμόδιος, δεν είμαι ειδικός, δεν έχω ασχοληθεί επιστημονικά και δεν μπορείς να μιλάς αόριστα.

Όμως εκμεταλλεύομαι πρώτον την εμπειρία που είχα το 2006 που είχαμε προσκληθεί σαν Ένωση και σαν κανάλια στην Γενική Γραμματεία πάνω στην Αθήνα στο Υπουργείο συγκεκριμένα που η κα Παπαδά, βασικά ο κ. Ρουσόπουλος ο Υπουργός, είχε προκαλέσει αυτή τη διεθνή διημερίδα στις 19 και 20 Ιουνίου του 2006. Σας μιλώ ειλικρινά, παρακολούθησα τη διημερίδα από την αρχή μέχρι το τέλος. Θυμάστε κα Παπαδά. Εντυπωσιάστηκα με τις σκέψεις, με τις φιλοσοφίες, με την αγάπη των διαφόρων οργανώσεων είτε αναπήρων, είτε μη αναπήρων.

Όμως σε κάποιες στιγμές εγώ προσωπικά ζήτησα το λόγο στο αρχικό πάνελ που ήταν, είπα είμαι Πρόεδρος της Ένωσης Τηλεοράσεων Περιφέρειας. Αυτά είναι στα πρακτικά της διημερίδας. Καλώ δε τους φορείς να ζητήσουν από το Υπουργείο να τα προμηθευτούν. Έχει σημασία. Και του 2006 και του 2007.

«Σαφώς έχουν απόλυτο δίκιο όλοι οι προηγούμενοι ομιλητές ότι η τηλεόραση μπορεί να παίξει ένα σημαντικό ρόλο στη ενημέρωση, στη διασκέδαση, στην παιδεία γενικότερα. Όμως από δυο λιθάρια βγαίνει το αλεύρι. Δεν φτάνει μόνο να θέλει η τηλεόραση. Γιατί θέλω να σας διαβεβαιώσω ότι τουλάχιστον στο επίπεδο το δικό μας των περιφερειακών καναλιών σίγουρα κ. Πορτοσάλτε -ο δημοσιογράφος ο κ. Πορτοσάλτε ήταν ο συντονιστής- και το ξέρετε νομίζω αυτό το πράγμα πολύ καλά, σίγουρα κανένα κανάλι δεν αντιτίθεται στο να βοηθήσει παντοιοτρόπως, σε αυτή την προσπάθεια δηλαδή. Αλλά δεν είναι απλώς μια κουβέντα. Να βοηθήσει. Τι; Πως; Ποιος; Με ποιες γνώσεις των δημοσιογράφων; Γιατί ένας δημοσιογράφος, λέω, δεν είναι παντογνώστης. Περιμένει να μας έρθουν κοντά, να μας ενημερώσουν, να μας δώσουν τα στοιχεία που εμείς ευχαρίστως θα τα βγάλουμε στον αέρα.

Και δεν σας κρύβω ένα δικό μου περιστατικό στη Σπάρτη. Συγκεκριμένα στον τηλεοπτικό σταθμό που διευθύνω, τον «ΕΛΛΑΔΑ TV» που έχω παρακαλέσει κατ' επανάληψη τον Πρόεδρο των Αναπήρων της Λακωνίας να έχει σε καθημερινή βάση, όποτε θέλει, 5, 10 λεπτά ειδικές εκπομπές, όσες θέλει και για όποιο θέμα θέλει γύρω από την υπόθεση των ατόμων με αναπηρία.

Πάντοτε υπάρχει μια αδυναμία εκ μέρους τους να συμμετέχουν. Δεν έχει έρθει ούτε μια φορά να καθίσει είτε μόνος του, είτε με κάποιο δημοσιογράφο από εμάς και να αναπτύξει τα διάφορα θέματα. Καθ' όλα ωραίος, αγωνιστής, σαν Πρόεδρος τους Συλλόγου, αλλά μου λέει δεν έχουμε ένα άτομο όπως η κυρία να μιλάει τη γλώσσα των κωφαλάλων. Έχουμε έναν, ο οποίος είναι από την Κύπρο και μιλάει μόνο εγγλέζικα. Άρα πώς να τον παρουσιάσουμε αυτόν; Να κάνει τη μετάφραση κάποιος άλλος από τα εγγλέζικα στα ελληνικά; Δεν γίνεται.

Έτσι λοιπόν συνεχίζουμε και λέμε. Τα άτομα με αναπηρία που είναι εδώ παρόντα -και ήταν αρκετά, το αμφιθέατρο του Υπουργείου ήταν σχεδόν γεμάτο και με πολύ μεγάλο ενδιαφέρον, ήταν διεθνής η διημερίδα- τα άτομα λοιπόν που είναι εδώ παρόντα περίμενα να μας δώσουν, εγώ  προσωπικά, κάποιες κατευθύνσεις, κάποιες ιδέες. Τι να κάνουμε, πως να το χειριστούμε, που να αποταθούμε; Τίποτα από αυτά. Εγώ θέλω να ευχαριστήσω και να συγχαρώ τον Υπουργό, τον κ. Ρουσόπουλο και όλους τους συνεργάτες του, γιατί πραγματικά ήταν μια αξιόλογη διημερίδα, σημαντικότατη».

Εγώ, αγαπητές μου και αγαπητοί μου, δεν κομίζω γλαύκας εις Αθήνας ούτε είμαι ο ειδικός. Είναι γνωστά αυτά τα θέματα κατά βάση. Όμως υπάρχει ένας δημοσιογράφος, ο Αντώνης Σκορδίλης, ένας δημοσιογράφος καταξιωμένος, ο οποίος έκανε μια σημαντικότατη δουλειά. Έβγαλε αυτό το βιβλιαράκι, το οποίο είδα και το έχετε έξω για να πάρει όποιος θέλει. Αυτό το βιβλιαράκι τουλάχιστον εγώ προσωπικά  προτείνω να το προμηθευτούν όλοι οι δημοσιογράφοι κατ' αρχήν ή όσοι ασχολούνται με Μέσα Ενημέρωσης.

Ο Δημοσιογραφικός λοιπόν Οδηγός όπως τον ονομάζει αναφέρεται σε θέματα αναπηρίας και μέσων μαζικής ενημέρωσης. Έτσι λοιπόν θεώρησα ότι να σας πω ορισμένα πράγματα από αυτόν τον Οδηγό θα είναι καταρχήν πιο χρήσιμα και πιο έγκυρα. Γιατί σας είπα, φοβάμαι να είμαι προχειρολόγος. Γιατί θα ήμουν προχειρολόγος αν άρχιζα να λέω ότι αγαπάω τα άτομα με αναπηρία, αγαπάω την αναπηρία, συμπαθώ, προτίθεμαι. Δεν φτάνει αυτό. Θέλουμε συνεργασία.

Και αυτό που είπε ο προηγούμενος ομιλητής από τον Πύργο της Ηλείας, πρέπει να τον ρωτήσω. Πόσα άτομα με αναπηρία ασχολούνται στη δημοσιογραφία αυτή που κάνε ο κύριος; Αρκετά. Πλέον. Βρεθήκατε όμως εσείς κατ' αρχήν, μπήκατε εσείς μπροστάρης, σηκώσατε μια σημαία και φωνάξατε «ελάτε δίπλα μας».

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Κύριε Φελούρη, με συγχωρείτε. Μετά θα υπάρχει ο χρόνος για αυτές τις συζητήσεις φαντάζομαι. Να συντομεύσουμε λίγο γιατί έχουμε ένα δεκάλεπτο για τις ομιλίες.

Α. ΦΕΛΟΥΡΗΣ: Πέρασε το δεκάλεπτο;

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Έχει περάσει.

Α. ΦΕΛΟΥΡΗΣ: Σοβαρά; Χίλια συγνώμη. Δεν θέλω να σας κουράσω άλλο. Ήθελα να σας πω όμως ότι το περιοδικό που είναι των ατόμων με αναπηρία που λέγεται «Ισοτιμία» έχει κάνει μια εργασία.

Και μάλιστα απηύθυνε ένα ερωτηματολόγιο με 9 ερωτήματα. Θα σας διαβάσω μόνο τα ερωτήματα. Ερωτηματολόγιο λοιπόν. Αυτό απευθύνεται προς τα άτομα με αναπηρία και σας είπα ότι είναι πάνω από 1 εκατομμύριο αυτά τα άτομα. Το δείγμα που χρησιμοποιήθηκε είναι χιλιάδες.

Πως θα ήθελα τα άτομα με αναπηρία να παρουσιάζονται στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης; Α) Ως θύματα κοινωνικής αναλγησίας και ρατσισμού; Β) Ως άτομα μειωμένων δυνατοτήτων και παραγωγικότητας; Γ) Ως άτομα του κοινού πληθυσμού με δυνατότητες και δική τους προσωπικότητα; Δ)  Ως ήρωες που υπερβαίνουν τα κοινωνικά και αρχιτεκτονικά εμπόδια; Εννοεί ράμπες, το ένα, το άλλο.

Πάμε στη δεύτερη ερώτηση. Αυτοί που παίρνουν αποφάσεις, οι παραγωγοί και η βιομηχανία των ΜΜΕ, αισθάνεστε ότι θέλουν να αποκλείσουν την προβολή των ατόμων με αναπηρία; Τρίτο ερώτημα. Αρκεί η εθελοντική προσέγγιση των ΜΜΕ για τη διάδοση αναπηρικών θεμάτων, παραδείγματος χάρη προσβασιμότητα, ή χρειάζεται να υπάρξει υποχρέωση;

Τέταρτον. Πως τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης να συμβάλουν στον περιορισμό των αρνητικών και με διακρίσεις συμπεριφορών προς τα ΑΜΕΑ; Α) Αυξάνοντας την ορατότητα της αναπηρίας στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης; Β) Παρουσία των ατόμων με αναπηρία όχι μόνο σε συζητήσεις σχετικές με θέματα αναπηρίας, αλλά και πολιτικά, κοινωνικά, πολιτιστικά θέματα. Γ) Παρέχοντας χρόνο στα ΑΜΕΑ να παρουσιάζουν τις απόψεις τους και να συμμετέχουν στη δημόσια ζωή της χώρας;

Άλλη μια ερώτηση. Ποιοι μηχανισμοί πρέπει να τεθούν σε λειτουργία προκειμένου να διασφαλιστεί μια επαρκής εικόνα των ΑΜΕΑ στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και να αποφευχθεί η παραγωγή, η αναπαραγωγή διακρίσεων;

Είναι 9, δεν θέλω να σας κουράσω με τα άλλα 4 ερωτήματα. Όμως το συμπέρασμα είναι ότι από την ίδια τη διατύπωση των ερωτημάτων είναι εμφανής η έντονη επιφυλακτικότητα απέναντι στον τρόπο παρουσίασης των θεμάτων αναπηρίας από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης.

Διαφαίνονται επίσης οι προϋπάρχουσες αντιλήψεις στο χώρο των ανθρώπων με αναπηρία για παρεμβάσεις που μπορούν να γίνουν ώστε να βελτιωθεί η κατάσταση.

Βλέπουμε μια φοβία. Ας την πούμε φοβία, ας μη την πούμε με άλλες λέξεις. Και από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης το πώς θα παρουσιάσουν, αλλά και τα άτομα με αναπηρία πώς θα πλησιάσουν τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης.

Και εκεί παρακαλώ εσείς που είστε καθ' ύλην πιο ενημερωμένοι και αρμόδιοι, ενημερώστε μας, εκπαιδεύσετε μας. Αλλά αυτό θα πρέπει να ξεκινήσει και από τα νηπιαγωγεία. Πώς θα συμπεριφερθούμε και πώς θα αντιμετωπίσουμε άτομα με αναπηρία.

Ευχαριστώ πάρα πολύ.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Ο Βασίλης Μπακόπουλος, δημοσιογράφος στην εφημερίδα «ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ» της Μεσσηνίας.

Β. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ: Καλησπέρα. Κυρία Γενική Γραμματέας Επικοινωνίας, κύριε βουλευτά, κύριε Αντιδήμαρχε, κύριε Γενικέ Διευθυντά της Περιφέρειας, κύριε Διευθυντά της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης της Περιφέρειας. Θα ήθελα να ξεκινήσω με μια μικρή προσωπική αν προτιμάτε ιστορία από τα παιδικά μου χρόνια.

Τα χρόνια που κατά βάση παγιώνονται οι αντιλήψεις μας πάνω στα περισσότερα θέματα, μιας και ως ενήλικες πια αυτό που κάνουμε οι περισσότεροι είναι απλώς να ψάχνουμε σοβαροφανείς ερμηνείες και αρκούντως βάσιμα ηθικά ερείσματα προκειμένου να στηρίξουμε τη στάση ζωής που επιλέγουμε να τηρούμε και τις θέσεις που εκφράζουμε στο πλαίσιο μας αποκαλούμενης κοινής λογικής.

Να θυμίσω εδώ άλλωστε ότι σύμφωνα με τον Αϊνστάιν η κοινή λογική δεν είναι τίποτα περισσότερο από το σύνολο των προκαταλήψεων που αποκτά κανείς μέχρι την ηλικία των 18 χρόνων. Πάμε πίσω όμως στην ιστορία στην οποία αναφέρθηκα.

Είχα την τύχη να μεγαλώσω σε ένα σπίτι όπου η έννοια της διαφορετικότητας κατά οποιαδήποτε έννοια μπορεί να την αντιλαμβάνεται κανείς ήταν -και χαίρομαι να δηλώσω ότι εξακολουθεί να παραμένει- άγνωστη. Βλέπετε η μια μου γιαγιά η Γαρυφαλλιά ήταν αυτό που λέμε σήμερα κωφή. Συνεπεία κάποιου ατυχήματος. Μη νομίζετε όμως, η μακαρίτισσα η γιαγιά μου ήταν από τους πιο δραστήριους ανθρώπους που έχω γνωρίσει ποτέ. Μιλούσε περίφημα, με την χαρακτηριστική εκείνη προφορά της Μικράς Ασίας και ακόμα καλύτερα μπορούσε να συμμετέχει σε συζήτηση.

Εκεί στην παλιά και δυστυχώς για πάντα χαμένη γειτονιά μου, καθόταν στην αυλόπορτα με τις άλλες γειτόνισσες συζητώντας μαζί τους για τα μικρά, τα καθημερινά της ζωής, τότε πριν 40 και τόσα χρόνια.

Τι θέλω να σημειώσω με όσα είπα. Ότι το «πρόβλημα» και η «διαφορετικότητα» ξεκινούν από τη στιγμή που θα επιλέξεις να το παρατηρείς, μπαίνοντας έτσι αυτόματα στη διαδικασία να επιλέξεις και συμπεριφορά.

Για μένα τότε ως παιδί η κοινή λογική υπαγόρευε ότι η γιαγιά μου ήταν όπως όλες οι γιαγιές του κόσμου. Μια γυναίκα που αγαπούσε τη ζωή, αγαπούσε τους δικούς της ανθρώπους, μια γυναίκα που ποτέ δεν την άκουσα να δηλώνει παραίτηση από το οτιδήποτε επικαλούμενη το πρόβλημα της ακοής της.

Μεγαλώνοντας εγώ βέβαια νόμιζα ότι κατάλαβα πώς θα πρέπει να είναι, καθώς στο μεταξύ εντάχθηκα και εγώ στην κοινή λογική του συνόλου και του αποκαλούμενου πολιτικά ορθού. Μια λογική που μας έχει μάθει πρώτα να ξεχωρίζουμε και να κατηγοριοποιούμε τους ανθρώπους, έτσι ώστε στη συνέχεια να μας καλέσει επιτακτικά να αναιρέσουμε αυτό το διαχωρισμό και τη κατηγοριοποίηση.

Ίσως θελήσει να πει κανείς ότι η δική μου προσωπική εμπειρία δεν ήταν αυτό που θα έλεγαν ορισμένοι, σοβαρή. Προβαίνοντας οι ίδιοι όμως τότε στην κατηγοριοποίηση που λέγαμε. Δηλαδή πότε θα πρέπει να εκτιμάμε μια περίπτωση αναπηρίας ως σοβαρή και πότε ως λιγότερο σοβαρή;                                   Όπως πολλοί πριν από μένα απόψε έχουν διατυπώσει, η αναπηρία αποτελεί περισσότερο ένα κοινωνικοπολιτικό ζήτημα παρά πρόβλημα υγείας. Και είναι ακριβώς έτσι. Οι περισσότεροι από εμάς -και εδώ είναι που θα πρέπει να κάνουμε την αυτοκριτική μας και να αναζητήσουμε τις ευθύνες μας ως δημοσιογράφοι και ως Μέσα Ενημέρωσης, αν και αυτά τα δυο δεν είναι όλες τις φορές υποχρεωτικά ταυτόσημα- ξεκινάμε από την κατηγοριοποίηση για να αποφανθούμε στη συνέχεια, ρηξικέλευθα δήθεν, ότι δεν πρέπει να κατηγοριοποιούμε επειδή αυτό, και πολύ σωστά βέβαια, συνιστά ρατσισμό. Λοιπόν;

Κατά τη γνώμη μου τουλάχιστον οφείλουμε να προτάσσουμε την αρχή ότι η ισότητα είναι νοοτροπία και τρόπος ζωής. Αφ' ενός κανείς δεν πρέπει να αισθάνεται υποχρεωμένος να επικαλείται την όποια κατάσταση του, αφετέρου κανείς δεν έχει το δικαίωμα να αντιμετωπίζει πατρικά αυτή την όποια κατάσταση απλώς και μόνο επειδή έτσι είναι σήμερα η καθωσπρέπει αντιμετώπιση.

Θα μου επιτρέψετε να δανειστώ εδώ ένα σημείο από την τοποθέτηση της Κάριν Έβερς Μάγιερ που ως εντεταλμένη της ομοσπονδιακής κυβέρνησης της Γερμανίας για θέματα ατόμων με αναπηρία μίλησε στο περσινό αντίστοιχο συνέδριο. Πριν από όλα είναι άνθρωποι και δευτερευόντως είναι ανάπηροι, λέει. Υπάρχουν άπειρες Σχολές για τυφλούς, για κωφούς, για ανθρώπους με σημαντική αναπηρία, με πνευματική αναπηρία.

Όλα αυτά δεν είναι σωστά με βάση τα ανθρώπινα δικαιώματα, διότι η συνθήκη για τα ανθρώπινα δικαιώματα ζητάει την ενσωμάτωση, δηλαδή να υπάρχουν οι άνθρωποι με αναπηρία μαζί με τους άλλους ανθρώπους. Όπως ίσως γνωρίζετε, αναφέρθηκε προηγουμένως και από τον κ. βουλευτή, τον 21^ο αιώνα έχει υπογραφτεί μια και μόνη σύμβαση δικαιωμάτων του ανθρώπου και αυτή είναι η διεθνής σύμβαση για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρίες. Θα δούμε ότι στο άρθρο 8 το σχετικό με την ευαισθητοποίηση στα ζητήματα των ατόμων με αναπηρία, αναφέρεται πώς θα πρέπει να καταπολεμηθούν τα στερεότυπα, οι προκαταλήψεις και οι επιβλαβείς πρακτικές που σχετίζονται με τα εν λόγω άτομα. Το άρθρο 21 πάλι κάνει λόγο για την ελευθερία έκφρασης και γνώμης και στην πρόσβαση στην πληροφορία.

Και για να επιτευχθεί αυτό το τελευταίο οφείλουν τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, συμπεριλαμβανομένων των διαδικτυακών, να κάνουν τις πληροφορίες τους προσβάσιμες στα άτομα με αναπηρία, όπως ακριβώς δίνεται σε εμένα η δυνατότητα να αλλάζω σταθμό στο ραδιόφωνο ή κανάλι στην τηλεόραση, όπως ακριβώς δίνεται στον χρήση του Internet η δυνατότητα να επιλέγει μεταξύ διαφορετικών γλωσσών ή διαφορετικού πλοηγού, browser για να το πούμε στα ελληνικά.

Δείτε τι λέω. Δεν μιλάω για ποσοστώσεις, μιλάω για το αυτονόητο δικαίωμα και την αυτονόητη δυνατότητα επιλογής που έχει ο οποιοσδήποτε άνθρωπος να θέλει να ενημερωθεί αλλά κα να ενημερώσει βέβαια. Και από την άλλη η παρουσία αλλά και η παρουσίαση ατόμων με αναπηρία στα Μέσα Ενημέρωσης.

Δείτε λοιπόν τι κατά βάση συμβαίνει σήμερα. Το άτομο με αναπηρία θα εμφανιστεί σε κάποιο μέσο ενημέρωσης, είτε για να μιλήσει σχετικά με την προσβασιμότητα, είτε για να αναφερθεί σε κάποιο θέμα σχετικό πάντα με την κατάσταση του. Πόσες φορές θυμάστε εσείς να έχει μιλήσει ένας άνθρωπος με αναπηρία για κάποιο άλλο ζήτημα; Ας πούμε για την ακρίβεια και τη μόνιμη πια λιτότητα στη χώρα μας. Ή, έχει ζητηθεί να αναπτύξει τη γνώμη του σε τομείς και ειδικότητες που ενδεχομένως να γνωρίζει αν είναι επιστήμονας.

Ακόμα όμως και στις σπάνιες περιπτώσεις που θα συμβεί κάτι τέτοιο, αυτόματα η εστίαση γίνεται πρώτα στην όποια αναπηρία, ώστε στη συνέχεια να υπάρξει το θριαμβολογικό συμπέρασμα εκ μέρους του δημοσιογράφου βέβαια, ότι ο συγκεκριμένος άνθρωπος παρά την αναπηρία του κλπ. κλπ. λειτουργεί υπερβατικά και είναι όπως και οι «κανονικοί» άνθρωποι.

Θα όφειλαν τα Μέσα Ενημέρωσης και οι δημοσιογράφοι, θα οφείλανε πρέπει να πω, να σπεύσουν να απαλλαγούν από το προαναφερθέν στερεότυπο του ηρωικού ατόμου με αναπηρία, όπως επίσης και από αυτό του δύστυχου ατόμου με αναπηρία.

Το τελευταίο συνηθίζουμε να το θυμόμαστε περιέργως μόνο τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά. Καθόλου το Πάσχα, αλλά πάντα κάθε Δεκαπενταύγουστο. Ωστόσο το τελευταίο ειδικά είναι μια άλλη μεγάλη συζήτηση που ξεφεύγει από το αποψινό μας θέμα.

Ας αντιληφθούμε επιτέλους ότι τα άτομα με αναπηρία είναι ισότιμοι πολίτες, που σίγουρα αντιμετωπίζουν κοινωνικά εμπόδια εξαιτίας διαφόρων προκαταλήψεων, οι οποίες γεννιούνται όμως από την ίδια την κοινή λογική που ανέφερα νωρίτερα. Μια κοινή λογική που έχει μάθει πρώτα να κατηγοριοποιεί ανθρώπους και καταστάσεις ενώ αμέσως μετά ισχυρίζεται ότι η κατηγοριοποίηση είναι λάθος.

Ελπίζοντας ότι δεν σας έχω κουράσει, νομίζω ότι θα άξιζε να αναφέρω ένα μόνο από τα συμπεράσματα της έρευνας του Δημοσιογραφικού Οδηγού «Θέματα Αναπηρίας και ΜΜΕ», ο οποίος αναφέρθηκε και προηγουμένως.

Φαίνεται λοιπόν ότι σύμφωνα με τις απαντήσεις που δόθηκαν στη σχετική έρευνα, η χρήση του κώδικα δημοσιογραφικής δεοντολογίας ως εργαλείου για την αποφυγή διακρίσεων σε βάρος των ατόμων με αναπηρία δεν πείθει για τη λειτουργικότητα της παρά μόνο το 44% των ερωτηθέντων.

Τι προκύπτει λοιπόν; Ότι κατά τη γνώμη μου δεν αρκεί να επαφιόμαστε στον πατριωτισμό, τη συναισθηματικότητα και εν τέλει το αίσθημα ευθύνης του κάθε δημοσιογράφου, τα οποία ενδεχομένως μπορεί και να μη τα διαθέτει. Δεν νομίζω ότι προκαλεί έκπληξη ούτε κομίζω γλαύκας εις Αθήνας όταν υποστηρίζω ότι κάποιοι συνάδελφοι μου απλώς διεκπεραιώνουν χωρίς να προσεγγίζουν, απλώς εκτελούν χωρίς να εμβαθύνουν.

Ενδεχομένως κάποιες τέτοιες πρακτικές να υπαγορεύονται και από τα ίδια τα Μέσα Ενημέρωσης τα οποία απασχολούνται, όπου οι  πωλήσεις και οι τηλεθεάσεις αποτελούν το μοναδικό κριτήριο επιλογής των θεμάτων, ιδίως των αποκαλούμενων «κοινωνικών», παγιώνοντας όμως και στους πολίτες την άποψη ότι κοινωνικό θέμα είναι μόνο αυτό που περισσεύει, η μιζέρια, η δυστυχία και ο πόνος.

Το μοτίβο που καθιέρωσε ο ελληνικός κινηματογράφος των δεκαετιών του '50 και το '60 έχει γίνει στις μέρες μας reality show, που παρουσιάζεται σε ορισμένα δελτία ειδήσεων και στις σελίδες διαφόρων εφημερίδων.

Πρέπει ως δημοσιογράφοι και ως Μέσα Ενημέρωσης να επιδιώκουμε στην πράξη την ισότητα που ευαγγελιζόμαστε δεξιά και αριστερά. Και είναι στάση ζωής και η συνεχής αναζήτηση τα μέσα με τα οποία θα επιτύχουμε την αγωγή ψυχής, την οποία προϋποθέτει μια ουσιαστική και παραγωγική ενασχόληση μας με το αγαθό της ενημέρωσης και της πληροφόρησης του κόσμου. Ενός κόσμου με ίσους ανθρώπους.

Μετά από όλα αυτά, καταλήγοντας, θα ήθελα να ελπίζω ότι η κοινή λογική και το πολιτικά ορθό της σημερινής κοινωνίας μας θα γίνει δυνατό με την ουσιαστική βοήθεια όλων εμάς των ανθρώπων των Μέσων Ενημέρωσης να μετεξελιχθούν στην κοινή λογική που περιέγραψα στην αρχή της εισήγησης μου. Μια λογική που θεωρεί την ισότητα αυτονόητη και την κατηγοριοποίηση ακατανόητη. Ευχαριστώ πολύ για την προσοχή σας.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Η κα Αναστασία Παπαγεωργοπούλου, Πρόεδρος του Συλλόγου Ατόμων με Ειδικές Ανάγκες Αργολίδας.

Α. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΥ: Πρώτα θέλω να ευχαριστήσω την Γραμματεία Επικοινωνίας και Ενημέρωσης και ιδιαίτερα την κα Παπαδά γι' αυτή την ωραία συγκέντρωση, τη ημερίδα που έχουμε απόψε εδώ, που τιμά ιδιαίτερα τα άτομα με αναπηρία.

Χαιρετίζω τους εκλεκτούς προσκεκλημένους, τον κ. βουλευτή και όλους τους υπόλοιπους, τους εκλεκτούς προσκεκλημένους, διότι αφιέρωσαν το χρόνο τους να έρθουν σήμερα και να τιμήσουν τα άτομα με αναπηρία. Επίσης χαιρετίζω τα ίδια τα άτομα με αναπηρία γιατί για εμάς γίνεται αυτή η ημερίδα.

Το άρθρο 4 του  Συντάγματος ορίζει πως οι Έλληνες είναι ίσοι ενώπιον του νόμου και έχουν ίσα δικαιώματα και ίσες υποχρεώσεις. Συμβαίνει αυτό; Για την πλειονότητα των Ελλήνων πολιτών με αναπηρία τα παραπάνω στοιχειώδη δικαιώματα είτε ασκούνται ελλειμματικά στις καλύτερες περιπτώσεις είτε είναι κενά περιεχομένου στις χειρότερες περιπτώσεις.

Σύμφωνα με τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, που εξήγγειλε το 1975 τη διακήρυξη των δικαιωμάτων των ΑΜΕΑ, ο όρος ανάπηρο άτομο σημαίνει κάθε άτομο ανίκανο να επιβεβαιώσει από μόνο του ολικά ή μερικά τις αναγκαιότητες για μια κανονική ατομική και κοινωνική ζωή, εξαιτίας των μειωμένων σωματικών ή πνευματικών δυνατοτήτων που έχει εκ γενετής ή όχι.                   Στη διακήρυξη αυτή αναφέρονται τα δικαιώματα που πρέπει να απολαμβάνουν τα ΑΜΕΑ ανεξαρτήτως θρησκεύματος, εθνικότητας, κοινωνικής και οικονομικής κατάστασης. Τα ανάπηρα άτομα δικαιούνται να απολαμβάνουν τα μέτρα που σχεδιάστηκαν για να τα καταστήσουν ικανά να γίνουν όσο το δυνατόν αυτοδύναμα.

Επίσης τα ανάπηρα άτομα έχουν το δικαίωμα για ιατρική, ψυχολογική, λειτουργική μεταχείριση για ιατρική και κοινωνική αποκατάσταση, για εκπαίδευση, προπάντων για εκπαίδευση, για επαγγελματική κατάρτιση, ώστε να αναπτύξουν ικανότητες και δεξιότητες στο ανώτατο όριο, να μπορούν έτσι να μπουν στη διαδικασία της κοινωνικής ενσωμάτωσης.

Οφείλεται να τους παρέχεται οικονομική και κοινωνική ασφάλιση  για ένα καθωσπρέπει επίπεδο. Τα ανάπηρα άτομα έχουν το δικαίωμα οι ειδικές τους ανάγκες να λαμβάνονται υπόψη σε όλα τα επίπεδα του κοινωνικού και οικονομικού προγραμματισμού. Τα άτομα αυτά έχουμε ανάγκη να ζουν εξωιδρυματικά, με τις οικογένειες τους και να λαμβάνουν μέρος σε όλες τις κοινωνικές και ψυχαγωγικές δραστηριότητες. Αν όμως υπάρχει ένα άτομο που βρίσκεται σε ίδρυμα, είναι απαραίτητο το περιβάλλον του ιδρύματος και οι συνθήκες ζωής σ' αυτό να είναι όσο το δυνατόν πλησιέστερες με εκείνες της κανονικής ζωής.

Η κοινωνική προστασία των ΑΜΕΑ εντάσσεται στο πλαίσιο κατοχύρωσης των κοινωνικών δικαιωμάτων, το οποίο εγκαινιάστηκε με την οικουμενική διακήρυξη του ΟΗΕ για τα δικαιώματα του ανθρώπου και συμπληρώθηκε με την ευρωπαϊκή σύμβαση για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών καθώς επίσης και με το διεθνές σύμφωνο για τα οικονομικά, κοινωνικά και μορφωτικά δικαιώματα. Όλα αυτά πολύ ωραία μέχρι εδώ, αλλά όσα αναφέραμε είναι τα πρέπει. Πόσα όμως από αυτά είναι η πραγματικότητα; Γιατί όλες οι συνθήκες και οι διακηρύξεις του κόσμου δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τη νοοτροπία του απλού κόσμο που ζούμε.

Ένα άτομο με αναπηρία, με όποια αναπηρία και σε όποιο βαθμό και αν είναι αυτή, απέναντι σε ένα άλλο άτομο μη ανάπηρο διαπιστώνει από πολύ νωρίς ότι ανάμεσα τους υπάρχουν ζητήματα όπως αυτονομία, επικοινωνία, ασφάλεια, δράση, προβολή. Τα προαναφερθέντα ζητήματα, δυστυχώς για την κοινωνία μας, αφορούν αποκλειστικά και μόνο το ανάπηρο άτομο. Και καλείται αυτό το ανάπηρο άτομο να επιβιώσει σε έναν κόσμο φτιαγμένο από υγιείς για υγιείς.

Τα άτομα με αναπηρία δεν αποτελούν μια μειονότητα. Αγγίζουν το 10% του πληθυσμού και είναι μια μεγάλη πληθυσμιακή ομάδα και συγχρόνως μια ανομοιογενής ομάδα, όπου καθένας διαθέτει διαφορετικά χαρίσματα και διαφορετικές αδυναμίες.

Όσον αφορά την αγορά εργασίας, είναι γεγονός ότι ζούμε στον 21^ο αιώνα και μέσα σε μια ευρεία αλλαγή σε παγκόσμιο και ευρωπαϊκό επίπεδο για τα ζητήματα της αναπηρίας το 84% των ατόμων με αναπηρία είναι εκτός εργασίας. Αυτό οφείλεται ίσως στην ανεπαρκή εφαρμογή της υφιστάμενης νομοθεσίας καθώς  επίσης και στα ελάχιστα κίνητρα που δίνονται στους εργοδότες για την πρόσληψη και την απασχόληση ατόμων με αναπηρία.

Βάσει του νόμου 2643/98 από το 1998 μέχρι σήμερα εκδόθηκαν μόνο τρεις προκηρύξεις για θέσεις του ιδιωτικού ή του στενού δημοσίου τομέα, παρ' όλο που ο νομοθέτης προβλέπει την έκδοση δυο προκηρύξεων κατ' έτος ανά τομέα. Πολλά επιδοτούμενα εκπαιδευτικά προγράμματα έχουν εκτελεστεί, αλλά πάντα υπάρχει σε μεγάλο βαθμό η αρνητική προκατάληψη των εργοδοτών σε βάρος των εργαζομένων ατόμων με αναπηρία, θεωρώντας ότι δεν μπορούν να είναι το ίδιο παραγωγικοί.

Αλλά δυστυχώς και οι άλλοι εργαζόμενοι, οι συνάδελφοι ας πούμε, βλέπουν το ίδιο τα άτομα με αναπηρία. Οι περισσότεροι εργοδότες εστιάζουν στα πράγματα που ένας ανάπηρος δεν μπορεί να κάνει, όχι σε αυτά που μπορεί να κάνει.

Δεν θέλω να γίνω κουραστική, γιατί άλλωστε έχουν ειπωθεί τόσα και από τους προηγούμενους ομιλητές, αλλά σε αυτό το σημείο θα ήθελα να κάνω έκκληση στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης στον έντυπο Τύπο, στον ηλεκτρονικό Τύπο, στο ραδιόφωνο, επειδή γνωρίζω πολύ καλά τη δύναμη που έχουν και περνούν τα μηνύματα στον κόσμο και ιδιαίτερα η τηλεόραση, όπως προβάλουν και στηρίξουν την προσπάθεια που γίνεται για τα άτομα με αναπηρίες.

Η Πολιτεία, οι φορείς και οι Σύλλογοι των ΑΜΕΑ θα πρέπει από κοινού να εργαστούν γι' αυτό. Να δημιουργήσουν το υπόβαθρο με έντυπο υλικό, με διαφημιστικά spots σε ραδιόφωνο και τηλεόραση, ώστε να ευαισθητοποιήσουμε τους πολίτες. Εμείς οι ανάπηροι και όλοι οι φορείς που ασχολούνται με τα άτομα με αναπηρία, θα πρέπει εμείς να νοιαστούμε πιο πολύ από τους δημοσιογράφους, να τα δώσουμε έτοιμα. Γιατί αν εμείς δεν το φροντίσουμε γιατί να το φροντίσουν οι δημοσιογράφοι.

Εκ μέρους της Πολιτείας έχουν γίνει προσπάθειες πάρα πολλές, αλλά δεν φτάνουν να μπορέσουν να βοηθήσουν ουσιαστικά τα άτομα με αναπηρία και να τα εντάξουν στην κοινωνία. Πρέπει να υπάρξει συνεχής προσπάθεια και η συνέχεια όλων των έργων που πραγματοποιούνται.

Θέλω να πω ένα παράδειγμα πάρα πολύ απλό, ότι στο νομό Αργολίδας στον οποίο κατοικώ και δη στο χωριό που μένω υπάρχει το ΚΕΚΥΑΜΕΑ του Νομού Αργολίδος.

Είναι 1.680 τ.μ. στεγασμένος χώρος. Υπολειτουργεί 5 χρόνια με 3 μόνιμους υπαλλήλους. Ένα τεράστιο κέντρο με φοβερά καλή υποδομή υπολειτουργεί και τώρα τελευταία λειτουργεί με εργαζόμενους στα προγράμματα STAGE. Αν αυτό λειτουργούσε με όλες τις οργανικές θέσεις, όλη η Αργολίδα και όχι μόνο μπορούσε να εξυπηρετηθεί τα μέγιστα. Όμως λειτουργεί με πολύ λίγο προσωπικό.

Θέλω να μου επιτρέψετε όμως να σταθώ λίγο στο Σύλλογο που εκπροσωπώ. Ο Σύλλογος μας λειτουργεί 12 χρόνια, αριθμεί 135 μέλη, διαφορετικών παθήσεων και διαφορετικών ηλικιών. Αλλά ο Σύλλογος έχει ρίξει τη βαρύτητα του στα νεαρά άτομα του Συλλόγου, αυτά που εμείς αποκαλούμε παιδιά, γιατί τα περισσότερα νοητικά είναι παιδιά.

Αυτά τα παιδιά απασχολούνται σε καθημερινή βάση, σε εκπαιδευτικά και ψυχαγωγικά προγράμματα. Χαρακτηριστικά λέω την αγγειοπλαστική, το χορό, τη μουσική, το θεατρικό παιχνίδι και ιδιαίτερα προγράμματα κοινωνικοποίησης με επισκέψεις σε διάφορους χώρους. Θέλω να σταθώ λίγο στα παιδιά. Συγχωρήστε μου, έχω μια φοβερή ευαισθησία γιατί ήμουν με αναπηρία από πολύ μικρό παιδί.

Διότι ένα ειδικό παιδί όπως λέμε γεννά ανησυχία, απελπισία, φόβο του αύριο και -γιατί όχι-; τη δυστυχία. Αυτό το παιδί στο σπίτι, στη γειτονιά, στο σχολείο και στη ζωή γενικά, έχει απέναντι του ένα μη ειδικό παιδί, που μας δίνει ελπίδα, χαρά και ευτυχία. Άραγε μπορούμε να αναλογιστούμε τις μητέρες αυτών των παιδιών; Το μέλλον μπροστά τους φαντάζει αβέβαιο για την τύχη των παιδιών τους.

Εγώ προσωπικά, λόγω της θέσης και της ιδιότητας μου, βρίσκομαι πάρα πολύ κοντά και σε αυτά τα παιδιά και στους γονείς. Αισθάνομαι δέος και έναν απέραντο σεβασμό. Όλες τους όμως αναρωτιούνται οι μητέρες «τι θα γίνει το παιδί μου όταν φύγω από τη ζωή; Θα έπρεπε όλοι και αυτή είναι η άμεση μας φροντίδα, να καταφέρουμε κάθε νομός να έχει ένα κέντρο αυτόνομης ή ημιαυτόνομης διαβίωσης γι' αυτά τα παιδιά. Είμαστε στην προσπάθεια.

Η σημερινή συνάντηση μου δίνει το δικαίωμα και η ελπίδα ότι η επόμενη μέρα θα φέρει ένα βήμα πιο κοντά τη λύση των προβλημάτων, που όλοι όσοι ασχολούμεθα με τα ΑΜΕΑ έχουμε να αντιμετωπίσουμε. Θέλω να πιστεύω ότι εκείνα τα οποία η φύση, ο Θεός ή οι συγκυρίες όπως θέλετε, στέρησαν και οι άνθρωποι απαξιωτικά αποδέχτηκαν, εμείς εδώ θα φροντίσουμε και θα αποφασίσουμε να υλοποιηθούν.

Αφού σας ευχαριστήσω θερμά για την προσοχή σας, επιτρέψετε μου να σας διαβάσω ένα μικρό απόσπασμα από μια ιστορία με τον τίτλο «Τα παπουτσάκια που λένε παραμύθια». Αφορά ένα παιδί.

«Γιατί και εγώ δεν μπορώ να τρέξω μαζί με τα άλλα παιδιά;» Του απαντάει η μητέρα «τη μέρα που σε βάφτιζαν οι άγγελοι δεν άκουσαν καλά το όνομα που σου έδωσε η νονά σου. Σου έριξαν μια κούνια με μεταξένια σκοινιά για να ανεβείς και εσύ.

Και όπως ανέβαινες, κουνούσες από χαρά τα ποδαράκια σου και σου έφυγε το ένα παπουτσάκι. Καθώς έσκυψες να το δεις να πέφτει, μπλεχτήκανε τα σκοινιά και δεν πρόλαβαν οι άγγελοι να σε κρατήσουν. Έπεσες από ψηλά και χτύπησες, χτύπησες πάρα πολύ στα πόδια σου. Γι' αυτό τώρα δεν μπορείς να περπατήσεις».

Σας ευχαριστώ πολύ.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Ολοκληρώθηκε ο πρώτος κύκλος που είχε σαν τίτλο «Δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία και Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης».

 

 

«Θέματα Αναπηρίας στα ΜΜΕ: Πως τα ΜΜΕ μορφώνουν - διαμορφώνουν»

 

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Να περάσουμε στον δεύτερο κύκλο ομιλιών που έχει σαν θέμα «Θέματα αναπηρίας στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης: Πώς τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης μορφώνουν - διαμορφώνουν».

Οι ομιλητές σε αυτόν τον κύκλο θα είναι:  Παναγιώτης Παρασκευόπουλος, Δημοτικός Σύμβουλος - Αντιπρόεδρος Συλλόγου Ατόμων με Ειδικές Ανάγκες Αρκαδίας, Θεοδώρα Μπαχούρου, Επιστημονική Συνεργάτης του ΚΕΚΥΚΑΜΕΑ Πύργου, ειδική παιδαγωγός, λογοθεραπεύτρια στο ΕΕΕΕΚ Καλαμάτας, ο Νίκος Θεοδωράκης, αρχισυντάκτης στην εφημερίδα «ΑΙΧΜΗ» και ο Γεώργιος Παναγιωτόπουλος, επιστημονικός συνεργάτης του Τμήματος Πληροφορικής και Μ.Μ.Ε. Τ.Ε.Ι. Πάτρας στο Παράρτημα Πύργου και Σ.Ε.Π. Ελληνικού Ανοιχτού Πανεπιστημίου.

Π. ΠΑΡΑΣΚΕΥΟΠΟΥΛΟΣ: Καλησπέρα και από μένα. Θα ήθελα να σας ευχαριστήσω που παρευρεθήκατε όλοι εδώ και να ευχαριστήσω επίσης και τη Γενική Γραμματεία Ενημέρωσης που μου δίνει το βήμα και την ευκαιρία να εκφράσω τις απόψεις μου πάνω σε ένα τόσο σημαντικό θέμα όπως είναι αυτό που συζητάμε σήμερα και αφορά όλους εμάς και όλη την κοινωνία μας γενικότερα.

Πριν από μερικά χρόνια και μετά από ένα σοβαρό τροχαίο ατύχημα έπαθα το πρώτο μεγάλο σοκ της ζωής μου. Μου πήρε πολύ χρόνο ώστε να συνειδητοποιήσω τι μου είχε συμβεί και πώς θα ήταν η ζωή μου από τότε και μετά. Αναρωτιόμουν και στενοχωριόμουν γιατί να συμβεί αυτό σε μένα και διάφορα τέτοια.

Το δεύτερο σοκ το έπαθα όταν θέλησα να βγω έξω στην κοινωνία εκεί που ζούσα καθημερινά λίγους μήνες νωρίτερα. Ο κόσμος με κοιτούσε με περιέργεια, ίσως και με λύπηση κάποιες φορές. Το έδαφος εντελώς αφιλόξενο στο νέο μου μεταφορικό μέσο. Έπρεπε να το πάρω απόφαση. Τίποτα δεν θα είναι πλέον όπως πριν. Έπρεπε να προσαρμοστώ στις νέες συνθήκες.

Δεν το έβαλα όμως κάτω. Άρχισα να κινούμαι όλο και περισσότερο, να προσπερνώ εμπόδια, να κάνω δραστηριότητες, να αποκτώ φίλους και παρέες, να αγωνίζομαι για την καθημερινότητα ως που άρχισα να κερδίζω μέρος της ζωής μου πίσω. Κέρδισα να βγαίνω στο δρόμο και να μη σταματούν για να με κοιτάξουν με περιέργεια, ούτε να κάνουν το σταυρό τους με σκοπό να προστατευτούν από το μίασμα, ούτε να κουνήσουν το κεφάλι τους συγκαταβατικά με μια λύπηση για μένα και για την κατάσταση μου.

Ο κόσμος πλέον με θαυμάζει, με έχει ως πρότυπο και παράδειγμα για το τι μπορεί να κάνει ένας άνθρωπος παρ' όλες τις δυσκολίες της ζωής. Θαυμάζει τη ψυχική μου δύναμη. Μέχρι που διεκδίκησα και τη ψήφο τους στις τελευταίες εκλογές και κατάφερα να έχω μια θέση στο Δημοτικό Συμβούλιο της Τρίπολης. Έγινα κάποιος με ονοματεπώνυμο.

Εγώ από την άλλη δεν βλέπω πως κάνω κάποια υπέρβαση και ούτε είμαι ο μοναδικός με τις φοβερές υπεράνθρωπες δυνατότητες. Κάνω πράγματα που κάνουν πολλοί άλλοι. Είμαι φυσιολογικός. Είμαστε φυσιολογικοί. Δεν ζούμε στον μικρόκοσμο μας, αλλά σε μια κοινωνία στην οποία αντιδράμε στα ερεθίσματα της.

Γελάμε, κλαίμε, τσαντιζόμαστε, απογοητευόμαστε με την καθημερινότητα της ζωής. Ερωτευόμαστε και συμπαραστεκόμαστε σε έναν φίλο μας που μας έχει  ανάγκη. Δημιουργούμε οικογένειες. Έτσι μπορούμε να καταλάβουμε πως υπάρχει ένα χάσμα του συνόλου για την άποψη για τα άτομα με αναπηρία και της πραγματικής σωστής εικόνας που υπάρχει.

Εδώ μπαίνει ο ρόλος των μέσων μαζικής ενημέρωσης που πρέπει να γεφυρώσουν αυτό το χάσμα και σιγά - σιγά να καλύψουν το κενό αποκαθιστώντας την αλήθεια, καταρρίπτοντας τους διάφορους μύθους που υπάρχουν για τα άτομα με αναπηρία. Μύθοι, όπως ότι η αναπηρία είναι μια καταστρεπτική προσωπική τραγωδία χωρίς τραγωδία.

Λένε ότι η αναπηρία και η ασθένεια είναι αλληλένδετες. Λένε πως τα άτομα με αναπηρία είναι γενναία και θαρραλέα. Πρέπει να εκλείψουν και να αντικατασταθούν με τις πραγματικότητες. Οι ζωές των ατόμων με αναπηρία δεν είναι τραγικές. Η ζωή με αναπηρία είναι να καταδειχτούν εκείνα τα περιβαλλοντικά και κοινωνικά εμπόδια και προβλήματα συμπεριφοράς, τα οποία αποτελούν τις πραγματικές αιτίες που μας κλονίζουν και μας κάνουν να φαινόμαστε ανίκανοι.

Η εμπειρία της αναπηρίας απαιτεί προσαρμογή του τρόπου ζωής. Παρ' ότι μας δίνει αυτό θάρρος, αντιμετωπίζεται από όλους μας με τρόπο παρόμοιο όπως αντιμετωπίζει κανείς οποιοδήποτε άλλο σημαντικό γεγονός της ζωής. Πρέπει να γίνει κατανοητό πως είμαστε εξοικειωμένοι με την πρακτική μας γιατί είναι μέρος της ζωής μας και της προσωπικότητας μας.

Μπορεί κάποιος να αισθάνεται άσχημα γιατί είναι πολύ ψηλός μόνο αν τον βλέπουν ως κάτι διαφορετικό. Έτσι θα αναγκάσουν τον άνθρωπο να αισθάνεται άσχημα και να ντρέπεται για τη διαφορετικότητα του. Απλώς είναι μια διαφορετική έκφραση μιας συνηθισμένης κατάστασης. Έτσι λοιπόν είναι πολύ φυσικό για τα παιδιά με την έμφυτη περιέργεια που διαθέτουν να ρωτήσουν για μια αναπηρία ένα άτομο που βιώνει κάτι τέτοιο.

Πως θα πρέπει οι γονείς τους να τα αποτρέπουν ή να τα επιπλήττουν γι' αυτή τη συμπεριφορά; Γιατί αυτό μπορεί να τους βοηθήσει να σκεφτούν πως υπάρχει κάτι κακό στην κατάσταση της αναπηρίας. Τα περισσότερα άτομα με αναπηρία δεν έχουν πρόβλημα να απαντήσουν στις ερωτήσεις ενός παιδιού, γιατί γνωρίζουν πως η ενημέρωση οδηγεί στην πληροφορία και η πληροφορία στη γνώση, η γνώση στην εκπαίδευση και η εκπαίδευση στην παιδεία.

Η γνώση μας βοηθά ώστε να έχουμε σωστή κρίση και παιδεία στη σωστή συμπεριφορά. Η πληροφόρηση λοιπόν είναι ο σπουδαιότερος δείκτης της ενημέρωσης. Το γνωρίζουν πολύ καλά αυτό τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης. Και όλοι μας θέλουμε μια ενημέρωση αντικειμενικότητας και αλήθειας. Είναι υποχρέωση των μέσων μαζικής ενημέρωσης αυτό.

Από την άλλη τα άτομα με αναπηρία πρέπει να βρουν το δρόμο τους μέσα στην οργανωμένη κοινωνία της Ελλάδας. Όχι από λύπηση ή από οίκτο, αλλά από αναγνώριση της φυσιολογικής διαφορετικότητας και αυτό  είναι που ζητάμε, να έχουμε το δικαίωμα να επιλέγουμε.

Να αξιολογούμε και να πραγματοποιούμε με βάση τα θέλω μας, τις επιδιώξεις μας και τις ανάγκες μας, τις δυνάμεις μας και τις ικανότητες μας και όχι γιατί έτυχε ή γιατί μας παραχωρήθηκε εξαιτίας της εξαιτίας της υποτιθέμενης ανικανότητας και αδυναμίας. Σε αυτή την κατεύθυνση πρέπει να κινηθούν τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης για να δείξουν την πραγματική εικόνα των ατόμων με αναπηρία.

Ναι, ένας άνθρωπος με αναπηρία παιδεύεται για να ζητήσει κάτι. Η ζωή ενός ανθρώπου με αναπηρία είναι πιο δύσκολη. Όχι όμως εξαιτίας της αναπηρίας του. Η δυσκολία παρουσιάζεται όταν λείπουν ή  καταργούνται εκείνα τα μέσα που μας κάνουν αυτοεξυπηρετούμενους, ανεξάρτητους και ελεύθερους. Και αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να απομακρυνόμαστε και να θεωρούμαστε ως κάτι ξεχωριστό, ως πλάσματα που ζούμε σε ένα διαφορετικό παράλληλο κόσμο.

Και όμως δεν είναι έτσι. Έχουμε τις ίδιες προσδοκίες με τον κάθε άνθρωπο εδώ μέσα. Θέλουμε να πηγαίνουμε σχολείο, να κάνουμε σχέσεις. Ζούμε αυτή την καθημερινότητα της ζωής, κλαίμε, θυμώνουμε, γελάμε, πληρώνουμε φόρους, κάνουμε σχέδια και ονειρευόμαστε όπως ο καθένας από εσάς. Γιατί είμαστε άνθρωποι και πολίτες ενός έννομου κράτους. Αυτό πρέπει να περάσει στον κόσμο. Λίγο ενδιαφερόμαστε για την αναπηρία μας. Από εκεί και πέρα ασχολούμαστε με τη ζωή. Να είμαστε δημιουργικοί. Ούτε ζητάμε χειροκρότημα ως ανάπηροι. Αλλά το ζητάμε ως άνθρωποι.

Ο ρόλος λοιπόν των μέσων μαζικής ενημέρωσης σήμερα είναι καταλυτικός, αφού ως γνωστόν ασκούν καθοριστική και μεγάλη επιρροή στο ευρύ κοινό. Είναι ευθύνη για μένα να μιλάμε για θέματα κεκτημένα και πλήρως συνυφασμένα με τη δημοκρατία όπως είναι η ισότητα. Ως γνωστόν τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης αποτελούν ένα παράθυρο στην κοινωνία. Είναι η εικόνα της.

Και αυτό συμβαδίζει με το γεγονός του αποκλεισμού των ατόμων με αναπηρία. Έναν αποκλεισμό που βιώνουμε συχνά - πυκνά σε διάφορες φάσεις της ζωής μας. Αν και δεν αποτελούμε αμελητέα, αλλά αντίθετα σημαντική πληθυσμιακή κατηγορία στην κοινωνία μας.

Θα ήθελα να σας ρωτήσω αλήθεια πόσες φορές έχετε δει ένα άτομο με αναπηρία να αρθρογραφεί; Πόσες φορές είδατε ένα άτομο με αναπηρία να συμμετέχει σε ένα πάνελ με ένα θέμα άσχετο με την αναπηρία του; Αυτό δεν είναι αποκλεισμός; Έτσι στον κόσμο μένει η εικόνα πως ασχολούμαστε μόνο με την αναπηρία μας.

Και ίσως υπάρξει και ο αντίλογος. Και που να βρούμε το άτομο με αναπηρία που να είναι πιο κατάλληλο και ικανό; Και σας ρωτώ: πόσες φορές έχει φιλοξενηθεί η κα Μπερνιδάκη ή ο κ. Κουρουγκλής, οι δυο βουλευτές μας που πάσχουν από τύφλωση για να συζητήσουν για ένα τέτοιο κοινωνικοπολιτικό ζήτημα; Και αν κάποια στιγμή ακουστούν τα ονόματα τους θα αφορά σε ένα θέμα σχετικό με τους ανάπηρους.

Ξεκινώντας την προσπάθεια τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης πρέπει να γίνει κατανοητό ότι δεν χρειάζεται κάποιος ειδικός οδηγός συμπεριφοράς προς τα άτομα με αναπηρία. Αυτό που χρειάζεται είναι η παιδεία. Και σωστή παιδεία θα πρέπει να έχουν και να επιδεικνύουν οι εκπρόσωποι των ΜΜΕ. Να σταματήσουν να προβάλουν τη λύπη συνειδητά ή ασυνείδητα για ένα θέμα που αφορά κάποια άτομα με αναπηρία.

Γνωρίζετε πολύ καλά εσείς οι δημοσιογράφοι πως το θέμα δεν είναι μόνο το τι ζητάει ο κόσμος για να το παρουσιάσετε, αλλά και το πώς θα το παρουσιάσετε.

Αυτό όμως που πρέπει εδώ να γραφτεί και να παρουσιαστεί είναι πως δεν είναι κατόρθωμα ένα άτομο με αναπηρία να δουλεύει, αλλά δικαίωμα. Δεν είναι κατόρθωμα να γινόμαστε γονείς, γιατί και σε εμάς υπάρχει το ένστικτο μητρότητας και πατρότητας. Πρέπει να μάθουμε να μην απορρίπτουμε ό,τι δεν είναι συμβατό με το πρότυπο του φυσιολογικού που επικρατεί. Το πώς θα πραγματοποιηθεί, θα φανεί μόνο μέσα από τη στάση που θα κρατήσουν τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης.

Αλλά δυστυχώς ο δρόμος είναι αρκετά μακρύς και επίπονος. Γιατί πέρα από τη σωματική και κινητική αναπηρία υπάρχει και η αφανής, η αόρατη πνευματική και ψυχική αναπηρία που συνοδεύει τον μεγαλύτερο αριθμό των ατόμων με αναπηρία στην κοινωνία μας.

Τα άτομα αυτά είναι πολύ περισσότερο αποκλεισμένα και περιθωριοποιημένα, γιατί η κοινωνία μας μπορεί μεν να συγχωρεί και να αποδέχεται τα προβλήματα κινητικότητας, αλλά τα άτομα π.χ. με νοητική υστέρηση, αυτισμό, ψυχική νόσο, ούτε τα συγχωρεί, ούτε τα αποδέχεται ούτε τα κατανοεί. Η κοινωνία είναι σύνολο και όταν γίνεται κάτι αφορά όλους.

Θα πρέπει να φύγουν οι χαρακτηρισμοί όπως αρτιμελής, ανάπηρος και άλλες ταμπέλες που διαχωρίζουν την κοινωνία μας σε ομάδες και στη θέση τους πρέπει να γραφτεί το γνωστό σε όλους, είμαστε όλοι διαφορετικοί αλλά όλοι ίσοι.

Και θα ήθελα να τελειώσω με τον εξής προβληματισμό. Μήπως τελικά τα άτομα με αναπηρία είναι όλοι αυτοί στην κοινωνία μας που δεν βλέπουν τον άνθρωπο ως προσωπικότητα, δεν ακούν τα προβλήματα του, δεν καταλαβαίνουν τις ανάγκες του για να υπερασπίσουν το δικαίωμα  του κάθε ανθρώπου στη ζωή, δεν δέχονται και δεν αγκαλιάζουν το άτομο που βρίσκεται σε ανάγκη;

Και πρέπει να έχουμε πάντα στο μυαλό μας ότι είναι πολύ λεπτό το σημείο που κάποιος υγιής ή αρτιμελής μπορεί να περάσει στην άλλη πλευρά και να λέγεται άτομο με αναπηρία. Γι' αυτό ας προετοιμάσουμε μια κοινωνία που να μπορεί να δεχτεί και να υποδεχτεί άμεσα ένα νέο διαφορετικό μέλος χωρίς αυτό να χρειάζεται χρόνο προσαρμογής. Ευχαριστώ πολύ.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Η Θεοδώρα Μπαχούρου, επιστημονική συνεργάτης του Κέντρου Κοινωνικής Υποστήριξης Ατόμων με Ειδικές Ανάγκες Πύργου, ειδική παιδαγωγός, λογοθεραπεύτρια στο ΕΕΕΕΚ Καλαμάτας.

Θ. ΜΠΑΧΟΥΡΟΥ: Κυρίες και κύριοι, χαίρετε. Καλούμαι και εγώ να καταθέσω σήμερα τη γνώμη μου σε αυτή την ημερίδα και να αναπτύξω τις σκέψεις μου και τις προσωπικές μου απόψεις, πιστεύοντας ότι η προβληματική που θα αναπτυχθεί από όλους τους ομιλητές να βοηθήσει να κατανοήσουμε καλύτερα το θέμα με στόχο την αναβάθμιση της ποιότητας ζωής των ατόμων με αναπηρία αλλά και εμάς των ιδίων.

Μέσα στο λίγο χρόνο το θέμα που θα αναπτύξω έχει να κάνει αν τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης μορφώνουν, διαμορφώνουν και πώς επιμορφώνουν. Η λέξη διαμόρφωση σημαίνει τη μορφή που παίρνει κάτι τι ασχημάτιστο, ακαθόριστο και αδιάπλαστο, είναι δηλαδή η ενέργεια και το αποτέλεσμα του ρήματος μορφώνω.

Έτσι έχουμε τον άνθρωπο που ενώ γεννιέται με μια σωματική και οργανική, ψυχικά και σωματικά όμως έρχεται στον κόσμο χωρίς καθορισμένη μορφή, αλλά φέρνει μαζί του προδιαθέσεις και ένστικτα αδιάπλαστα και αδιαμόρφωτα.

Όσον αφορά την καλλιέργεια του πνεύματος το έργο αυτό η φύση το έχει αναθέσει στους γονείς, στο σχολείο, την κοινωνία, προκειμένου να δώσουν μορφή στον χαρακτήρα και στην προσωπικότητα του ανθρώπου όσο το δυνατόν σε μεγαλύτερο βαθμό όπως γίνεται και με το ακατέργαστο διαμάντι, που όσο πιο καλός είναι ο τεχνίτης τόσο πιο πολλές έδρες δίνει σε αυτό, με αποτέλεσμα τη μεγαλύτερη λάμψη του.

Πέρασε ο καιρός ανεπιστρεπτί που την πρώτη είδηση την μετέφερε ο αγγελιοφόρος, π.χ. το μήνυμα της νίκης, ο οποίος ήταν ορατός, υπολογίσιμος, προβλέψιμος και αγνός. Στη σύγχρονη εποχή η φαιά ουσία του ανθρώπινου μυαλού εφεύρε την ταχύτητα, της επεξεργασίας της εικόνας τηλεμετρίας, της δορυφορικής σύνδεσης. Όλα αυτά είναι αλληλένδετα με τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης. Είναι έννοιες και λεξιλόγια που μέσα τους κλείνουν ολόκληρες επιστήμες και βάσεις δεδομένων, όλες στην υπηρεσία του ανθρώπου.

Άρα τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, έντυπος και ηλεκτρονικός Τύπος δεν γλίτωσαν από τη δίνη της ταχύτητας που με μαθηματικό τρόπο οδηγούσε τις προηγούμενες δεκαετίες, αλλά οδηγεί σήμερα τις εξελίξεις. Διαπιστώνουμε λοιπόν τη δύναμη που έχει μέσα η λέξη ταχύτητα που είναι συνώνυμη της εικόνας, της ακρόασης, άρα και των μέσων μαζικής ενημέρωσης.

Δημιουργήθηκε λοιπόν η ανάγκη ο άνθρωπος να ελέγξει την ταχύτητα αυτή. Όμως θα πρέπει να έχει την απαραίτητη μόρφωση να τη οδηγήσει, καθώς και να τη διαμορφώσει και μέσα από αυτήν πολλές φορές να διαμορφωθεί και ο ίδιος. Εκεί υπεισήλθε το πνεύμα του για να καθορίσει και να ιεραρχήσει τις ανάγκες της σύγχρονης κοινωνίας, ανάγκες που δημιουργούνταν αυτόνομα, ατόφιες ή πολλές φορές εσκεμμένες, περικλείοντας άναρχα συμπλέγματα ή ένοχα που είχαν κάποιο σκοπό, εσκεμμένα. Όλα με έναν σκοπό, καλυμμένα πίσω από το προσωπείο της λέξης ενημέρωση. Όλα στοχεύοντας στα αισθήματα και στον ψυχισμό του ανθρώπου.

Τι έχουμε λοιπόν σήμερα, τι παρακολουθούμε; Οδηγούμε εμείς τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης ή οδηγούμαστε από αυτά; Συνήθως βλέπουμε αυτό που πουλάει και πουλιέται. Εικόνες που σοκάρουν, που είναι άγριες, που ικανοποιούν ένστικτα και που λίγο πολύ όπως μας λένε για να δικαιολογηθούν ο μέσος ακροατής, ο μέσος τηλεθεατής προσδοκά να δει ή να ακούσει.

Έχουμε φτάσει λοιπόν να ζητάμε την αρένα ή να πηγαίνουμε σε αυτήν για να δούμε μονομαχίες τάξεων παρατάξεων, κοινωνικών ομάδων, οικονομικών συμφερόντων, όπου τα άτομα με αναπηρία όσο πιο αδύναμος κρίκος είναι και ο πιο εύκολος στόχος. Από συζητήσεις που έχω συμμετάσχει, έχω αποκομίσει και θα μπορούσε να πω σε πολλές περιπτώσεις διαπιστώσει ότι όντως στην πράξη τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης μορφώνουν και κυρίως διαμορφώνουν. Αλλά έχω διαπιστώσει κιόλας ότι έχουν χωρίσει την κοινωνία μας σε τρεις ομάδες. Σε αυτούς που τους αρέσει να ελέγχονται και να βλέπουν τα πάντα αρνητικά. Να επηρεάζονται αρνητικά και να επηρεάζουν και όλους τους γύρω τους αρνητικά.

Είναι οι άνθρωποι που παρόλο ότι δεν φταίνε η ζωή τους έχει οδηγήσει να μην έχουν όνειρα, να έχουν πολλά οικονομικά αδιέξοδα, να είναι περιθωριοποιημένοι, με αποτέλεσμα η ανασφάλεια τους και τα σύνδρομα που τους έχουν δημιουργηθεί να τους κάνουν να εύχονται να βλέπουν και άλλους ανθρώπους να υποφέρουν και να έχουν και άλλοι άνθρωποι εγκλωβιστεί στις ίδιες καταστάσεις, για να μπορούν ίσως με αυτό τον τρόπο να παρηγορούνται οι ίδιοι για τη δυστυχία τους ή την αποτυχία τους, γιατί κατά την άποψη μας είναι αποτυχία αυτή η επιλογή στάσης ζωής.

Η δεύτερη ομάδα είναι οι αδιάφοροι που οι υλιστικοί ρυθμοί της ζωής τους έχουν απορροφήσει με αποτέλεσμα γι' αυτούς να δέχονται τα πάντα εύκολα. Ένα απλό παράδειγμα είναι και το παρκάρισμα των παιδιών της σύγχρονης οικογένειας μπροστά από την τηλεόραση, όπου τα θετικά ή τα αρνητικά μηνύματα δεν επεξεργάζονται ή δεν διυλίζονται από το φίλτρο του γονέα που η ηθική και η συνείδηση του γονέα θα καθορίσει στο παιδί του αν θα πρέπει να δει η όχι.

Και η τρίτη ομάδα είναι αυτή που έχει το γνώθι σαυτόν. Η τρίτη ομάδα είσαστε εσείς, είμαστε όλοι εδώ εμείς σήμερα που μας ενδιαφέρει η ηθική, η αισθητική, ο ψυχισμός της κοινωνίας μας. Όλοι εμείς που πιστεύουμε ότι καμία ανθρώπινη δύναμη δεν έχει το δικαίωμα να μεταβάλει τον άνθρωπο σε απλό μέσο, γιατί άνθρωπος σημαίνει προσωπικότητα με απαραβίαστη ηθική αξία.

Το μέτρο της ηθικής είναι αυτό που θα επιτρέπει, θα παρακολουθεί αν για την επιδίωξη του στόχου μεταχειριζόμαστε τον άλλον σαν ήρωα ή σαν  ζητιάνο όπως προανέφερε στον πρώτο κύκλο η προηγούμενη ομιλήτρια. Το μέτρο της ηθικής είναι αυτό που θα μας βοηθήσει να δούμε αν όντως τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης μεταχειρίζονται τον άνθρωπο με έναν διαφορετικό τρόπο ή πολλές φορές τον υποβιβάζουν. Με λίγα λόγια θα είναι το εσωτερικό κριτήριο ή κίνητρο πέρα από αυτό που φαίνεται που θα ελέγχει αυτό που δεν φαίνεται.

Έτσι μηχανισμοί, όπως η αυτοκριτική, ένας κώδικας δεοντολογίας παραδεκτός από όλους, ο πλουραλισμός στην ενημέρωση, χωρίς κριτική, σκοπιμότητα και ρεμβατισμούς, απαλλαγμένος από προσωπικά κίνητρα και φιλοδοξίες πρέπει να είναι ο άξονας που θα φιλτράρει το θεματικό πεδίο της είδησης και της ενημέρωσης. Εξάλλου  ο τρόπος με τον οποίο ο άνθρωπος αναγνωρίζει την οντότητα του πλησίον του, θεμελιώνουν την ηθική σχέση μεταξύ του εγώ και του εσύ.

Ο άνθρωπος αντιπαλεύει τη ζωή  με τρία βασικά γνωρίσματα. Με την παιδεία, με την οποία προχωρά πέρα από την απλή φυσική πραγματικότητα και μέσω της παιδείας ελέγχει και τα ένστικτα του, με τη γνωριμία του με το θάνατο, όπου εκεί γνωρίζει την τραγικότητα της ζωής και τέλος με την ηθική συνείδηση με την οποία ελέγχει την εσωτερικότητα του και φτάνει στη διαστολή ή και συστολή των ελατηρίων και των πράξεων του.

Έτσι καλούμαστε σήμερα να διαμορφώσουμε δράσεις που να ριζώνουν στο διάβα της σκέψης του καθενός μας και να αφήνουμε να εξελίσσονται με έναν έλεγχο που θα ρέπει στο ηθικά συνειδητό και αποδεκτό από την κοινωνία μας, έτσι ώστε να βάζουμε εμείς, εσείς, τα άτομα με αναπηρία τους κανόνες, που σκοπό έχουν να μορφώνουν και να διαμορφώνουν αν θέλετε κατάσταση, που εγώ πιστεύω και μιλώ για το δεύτερο, όσον αφορά τη διαμόρφωση, το να διαμορφώνουν ότι είναι το πιο λεπτό, επικίνδυνο και ευαίσθητο ζήτημα.

Οι δράσεις αυτές θα πρέπει να μη προσβάλουν την ηθική μας, την αισθητική μας υπόσταση και να μην είναι υποκριτικές. Παρ' όλο που εδώ όλοι όσοι μετέχουμε στην ημερίδα αυτή θεωρώ ότι έχουμε κατανοήσει το πρόβλημα, παρ' όλα αυτά λίγα έχουν γίνει.

Είναι λίγα αυτά που έχουμε κάνει και εμείς και οι φορείς σε σχέση με όλα αυτά που έπρεπε να έχουν γίνει και ίσως με όλα αυτά που θα γίνουν αφού θα φύγουμε από δω.

Ξεκινώντας από το μερίδιο πρώτα - πρώτα της ευθύνης που αναλογεί σε μένα, φταίω γιατί δεν πήρα ποτέ τηλέφωνο σε έναν τηλεοπτικό σταθμό τοπικής εμβέλειας για να διαμαρτυρηθώ, που δεν μπαίνει ένα μικρό δελτίο ειδήσεων σε trailer ή κάθε δεκαπενθήμερο, ένα δελτίο ειδήσεων δεν παίζει στη τοπική τηλεόραση στη νοηματική γλώσσα, παρά μόνο όταν γνώρισα τα άτομα με αναπηρία και συνέδεσα τη ζωή μου συνειδητά με αυτά.

Αν η αυτοκριτική που κάνουμε στον εαυτό μας και ειδικά οι άνθρωποι που ασχολούνται με τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης λόγω της μεγάλης δύναμης που έχουν, όπως είπαμε λόγω της ταχύτητας και της εικόνας, συνοδεύονται και από ενέργειες που έχουν να κάνουν στην καλυτέρευση ποιότητας ζωής των ατόμων με αναπηρία στον τομέα της πρόσβασης, και μιλάμε για ενέργειες και εννοώ στη πρόσβαση στο δομημένο περιβάλλον, στα αγαθά και στις υπηρεσίες αλλά πολύ περισσότερο μιλώ για την πρόσβαση της καρδιάς και του μυαλού, με αισθήματα που να περιέχουν έμπρακτα την ισότητα, την αλληλεγγύη, την αγάπη και το σεβασμό στον συνάνθρωπο, είτε είναι άτομο με αναπηρία, είτε είναι διαφορετικός είτε όχι, έτσι έχουμε πιστεύω άμεσα και υγιή αποτελέσματα.

Έτσι λέμε ναι στις εκπομπές  που μπορούν να κάνουν αν θέλουν τα ίδια τα άτομα με αναπηρία, με τις ελλείψεις τους, που δείχνουν αυθορμητισμό και αγνότητα. Με την κριτική ή και με τη οργή τους, που δείχνουν τι εμείς δεν κάναμε και τι πρέπει να κάνουμε γι' αυτούς. Με τη χαρά ή το χαμόγελο τους, που δείχνουν πώς πρέπει να βαδίζουμε στη ζωή μας, αλλά πολύ περισσότερο που μας παρακινούν να ζούμε τη ζωή ως το μεδούλι της κάθε στιγμή.

Πρέπει να λέμε ναι στην εργασία, ναι στην εκπαίδευση, ναι στη συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και να ακολουθήσουμε το σύνθημα που φωνάζουν εδώ και τόσο καιρό «τίποτα για εμάς χωρίς εμάς». Εξάλλου η ποιότητα της κοινωνίας μας όπως προανέφερε ο ομιλητής στην πρώτη ενότητα φαίνεται όχι σε αυτό που η κοινωνία κάνει για τους πολλούς, αλλά σε αυτό που η κοινωνία κάνει για τους λίγους, χωρίς να γκετοποιούμε αυτές τις ενέργειες όμως.

Το μήνυμα πιστεύω είναι επιτακτικό και επίκαιρο όσο ποτέ. Και όπως είπε και ο κ. Παναγιώτου, η Πελοπόννησος ήταν μια περιοχή που από τις πρόσφατες καταστροφικές πυρκαγιές πλήρωσε και θα πληρώνει για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα ακόμα ένα βαρύ τίμημα. Έτσι μας δίνεται η δυνατότητα να κάνουμε την περιοχή μας καλύτερη όχι μόνο σε περιβάλλον υλικοτεχνικό, αλλά κυρίως με ανάταση κοινωνική.

Να σας πω ένα τραγούδι που μου ήρθε στο μυαλό: ίσως πρέπει να μάθουμε να κουβεντιάζουμε ήσυχα, ήσυχα και απλά για να καταλαβαινόμαστε τώρα.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Ο Νίκος Θεοδωράκης, δημοσιογράφος στην Ελληνική Ραδιοφωνία Τηλεόραση και αρχισυντάκτης στην εφημερίδα «ΑΙΧΜΗ».

Ν. ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ: Καλησπέρα σας. Έχουμε συνηθίσει, αν θέλετε οι περισσότεροι από εμάς έχουν αποδεχτεί άκριτα την παρουσίαση από τα Μέσα Ενημέρωσης των ατόμων με αναπηρία είτε ως περιπτώσεις που έχουν ανάγκη της φιλανθρωπίας μας, βλέπουμε δεκάδες τέτοια ρεπορτάζ  στα τηλεοπτικά κανάλια και τις εφημερίδες, είτε ως παραδείγματα κάποιων που έχουν υπερβεί τα όνειρα τους και έχουν υπερβεί με ηρωικό τρόπο να αποδείξουν ότι αξίζουν της προσοχής μας τουλάχιστον.

Είναι γεγονός ότι η Ιταλίδα χορεύτρια που δεν έχει χέρια και η Αμερικανίδα ηθοποιός Έιμι Μάλινς που είναι και στην αφίσα εκεί, οι αθλητές των Special Olympics που τους θαυμάζουμε για το σθένος ψυχής που διαθέτουν, καθώς κα ορισμένες άλλες εξαιρέσεις, τακτικά μας εντυπωσιάζουν και αποκτούν τον θαυμασμό μας.

Δηλαδή η σχέση ισότιμης συνεργασίας και συνύπαρξης όλων ημών με τα άτομα με αναπηρία, όπως τυπικά ονομάζονται ή με τυπικές δεξιότητες όπως το προτιμώ εγώ και όπως είναι στην πραγματικότητα και η οποία θα προβάλει τον άνθρωπο με αναπηρία ως υποκείμενο δικαιωμάτων και όχι ως αντικείμενο φιλανθρωπίας, δεν συναντάται πουθενά στα Μέσα Ενημέρωσης, που δυστυχώς δεν είναι και μέσα επικοινωνίας. Ηλεκτρονικά ή έντυπα.

Είναι σε γνώση μου μόνο 2-3 περιπτώσεις, 4, απόψε πληροφορήθηκα και ότι η ΕΡΑ Πύργου έχει κάνει την υπέρβαση της και με κάνει ευτυχή το γεγονός ότι εργάζομαι στην ΕΡΤ, 2-3 ραδιοτηλεοπτικά μέσα, ανήκουν όλα στην ΕΡΤ αλλά αποτελούν σταγόνα στον ωκεανό της ραδιοτηλεοπτικής μας πραγματικότητας που υποτάσσεται στο κυνήγι της θεαματικότητας και ακροαματικότητας, που φέρνουν διαφημίσεις, δηλαδή κέρδη στους ιδιοκτήτες τους.

Είναι ηλίου φαεινότερο λοιπόν ότι το θέμα της προβολής των δεξιοτήτων και της κοινωνικής αξιοποίησης των ατόμων με αναπηρία δεν πουλάει, όπως χυδαία αλλά χαρακτηριστικά έχει επικρατήσει να ερμηνεύονται οι πίνακες της AGB, παρά μόνο η εικόνα του πόνου και των δυσκολιών που νιώθουν όταν βρίσκονται πάνω στο αναπηρικό τους καρότσι και κοιτάζουν δεξιά - αριστερά, με βλέμμα που αναζητά βοήθεια από κάποιον περαστικό για να τους βοηθήσει να ανέβουν πάνω στο πεζοδρόμιο.

Ή, του τυφλού που δεν μπορεί να δει πότε αδειάζει ο δρόμος για να περάσει απέναντι, μιας και οι κρατικές αυτοδιοικητικές και λοιπές διοικητικές αρχές πόλεων και χωριών δεν έχουν φροντίσει να πράξουν το λογικώς και ανθρωπίνως αυτονόητο, δηλαδή να εξασφαλίσουν την άνετη κίνηση τους και την απροβλημάτιστη πρόσβαση τους εκεί που μπορεί να φτάσει η πλειοψηφία των πολιτών που δεν αντιμετωπίζει πρόβλημα αναπηρίας.

Αν και τα άτομα με αναπηρία φτάνουν στο 1/10 του πληθυσμού της χώρας μας, δεν είδαμε ποτέ να παρουσιάζεται σε κάποιο τηλεοπτικό σήριαλ πρωταγωνιστής με οποιαδήποτε μορφή αναπηρίας χωρίς αυτή η αναπηρία να θεωρείται πρόβλημα ή μειονέκτημα του.

Στις τηλεοπτικές σειρές τα άτομα με αναπηρία πρέπει οπωσδήποτε να είναι αποδέκτες της φιλανθρωπίας μας, αποδέκτες υπηρεσιών  και καλής διάθεσης της κοινωνίας μας.

Το θέμα όμως είναι ο άνθρωπος της διπλανής πόρτας. Εκείνος που θέλει και έχει δικαίωμα να ζει όπως όλοι μας και που με βάση το Σύνταγμα μας πρέπει να απολαμβάνει των κοινών αγαθών.

Δηλαδή είναι εκείνος που δεν τον αφήνουμε να κινηθεί στους δρόμους, γιατί τα περισσότερα πεζοδρόμια είναι απροσπέλαστα για ανθρώπους που κινούνται με  αμαξίδια και τα φανάρια σχεδόν ποτέ δεν έχουν ηχητικό σήμα για τυφλούς  Δεν του επιτρέπουν να κινηθεί με τις συγκοινωνίες για τον ίδιο ακριβώς λόγο, δεν έχει πρόσβαση καλά - καλά ούτε στο σχολείο, δεν τον αφήνουμε να μπει σε δημόσιες υπηρεσίες οι οποίες δεν διαθέτουν ειδικές ράμπες.

Στο Δημαρχικό Μέγαρο της Τρίπολης, για παράδειγμα, μόλις εδώ και 1,5 χρόνο οι συμπολίτες μας χρήστες αμαξιδίου, μπορούν να φτάσουν μόνο μέχρι το υπερυψωμένο ισόγειο, εκεί που είναι το γραφείο του Δήμαρχου αλλά δεν μπορούν να πάνε στο Ληξιαρχείο, στις διοικητικές και οικονομικές υπηρεσίες και σε άλλα γραφεία για να ρυθμίσουν υποθέσεις τους. Και ξέρετε γιατί; Γιατί μόνο μέχρι εκεί οδηγεί ο ειδικός ανελκυστήρας και η ράμπα που κατασκευάστηκε για να πηγαίνει ο εκλεγμένος πλέον δημοτικός σύμβουλος που κινείται με το αμαξίδιο του στην αίθουσα του Δημοτικού Συμβουλίου, ο κ. Παρασκευόπουλος.

Και ερχόμενος εδώ συνειδητοποίησα ότι και το αμφιθέατρο αυτού του όμορφου πνευματικού κέντρου της Τρίπολης, το κάτω αμφιθέατρο δεν έχει ειδική ράμπα για να κατεβαίνουν οι άνθρωποι που έχουν κινητικά προβλήματα και είναι πάνω σε ένα αναπηρικό καροτσάκι. Αλλά τα θέματα αυτά δεν έχουν προβληθεί ποτέ από τα τοπικά μας ραδιόφωνα και τηλεοράσεις, ούτε και εφημερίδες βέβαια, αφού και αυτά δεν διαμορφώνουν μόνα τους την κοινωνική πραγματικότητα, τα Μέσα Ενημέρωσης εννοώ, αλλά δυστυχώς αναπαράγουν τις κυρίαρχες αντιλήψεις και τα στερεότυπα της κοινωνίας.

Ο θεσμικός ρατσισμός των μέσων μαζικής ενημέρωσης φτάνει σε τέτοιο επίπεδο που δεν φροντίζουν οι αρμόδιοι των τηλεοπτικών καναλιών να βάλουν υπότιτλους στις ελληνικές ταινίες που προβάλλονται για να μπορέσει να τους παρακολουθήσει και κάποιος κουφός. Ξανακούστηκε αυτό το παράδειγμα. Η κοινωνία μας και η προέκταση της που είναι τα Μέσα Ενημέρωσης, προβάλουν το οπτικώς τέλειο και όχι το κοινωνικώς αναγκαίο και αξιοποιήσιμο.

Ενώ τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης μπορούν να διαδραματίσουν ουσιαστικό αρνητικό ή θετικό ρόλο σε αυτή την κατεύθυνση ανάλογα με τα πρότυπα και τα στερεότυπα που προβάλουν και καθιερώνουν σε επίπεδο εικόνων, λέξεων, εννοιών, ιδεών, πρακτικών αλλά και αξιών. Γιατί δυστυχώς δεν ζούμε στη κοινωνία της επικοινωνίας, ζούμε στην κοινωνία της εικόνας πλέον. Με τη θέληση μας ή και χωρίς αυτήν, τα βάζουμε μέσα στο σπίτι μας και έτσι τους δίνουμε τη δυνατότητα να επηρεάζουν και να διαμορφώνουν τις συνειδήσεις τις δικές μας αλλά και των παιδιών μας που είναι περισσότερα επιρρεπή στα μηνύματα που εκπέμπουν.

Για το λόγο αυτό στη Διακήρυξη της Μαδρίτης συμφωνήθηκε ότι: πρέπει να δημιουργήσουν και να ενισχύσουν συμπράξεις με τις αντιπροσωπευτικές οργανώσεις των ατόμων με αναπηρία. Πρέπει να αυξήσουν την παρεχόμενη πληροφόρηση για τα άτομα με αναπηρία, σεβόμενοι την ανθρώπινη ποικιλομορφία. Πρέπει να αποφεύγουν κάθε υπερπροστατευτική ή ταπεινωτική προσέγγιση και να τονίζουν περισσότερο τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν τα άτομα με αναπηρία, καθώς και τη θετική συνεισφορά τους στην κοινωνία, όταν αρθούν οι φραγμοί. Τι από όλα αυτά υλοποιείται ή απλώς γίνεται σεβαστό στην Ελλάδα των media;

Ο στόχος για μια ισότιμη και συνεκτική κοινωνία μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο με την ενεργό και υπεύθυνη συμμετοχή των πολιτών, η οποία με τη σειρά της για να υπάρξει προϋποθέτει τη δυνατότητα έγκαιρης  και έγκυρης πληροφόρησης από τα Μέσα Ενημέρωσης για τα ζητήματα των ατόμων με αναπηρία, πληροφόρηση που μπορεί να διαδραματίσει πρωτεύοντα ρόλο στη διαμόρφωση της κοινωνικής συνείδησης.

Σε κοινοτική Οδηγία για τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων επικοινωνίας αναφέρεται ως υποχρέωση η τηλεόραση και ο νέες οπτικοακουστικές υπηρεσίες να είναι προσβάσιμες στα άτομα με οπτική ή ακουστική αναπηρία και ότι έως το τέλος του 2009 όλα τα τηλεοπτικά κανάλια, εθνικά και περιφερειακά, θα πρέπει να προσαρμόσουν τις υπηρεσίες καταλλήλως, όπως  για παράδειγμα συμπεριλαμβάνοντας στις εκπομπές τους νοηματική γλώσσα, υποτιτλισμό, ακουστική περιγραφή και εύχρηστους καταλόγους επιλογών.

Συμβαίνει μήπως αυτό στα ημέτερα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης; Έχει δει κάποιος μια προσπάθεια προσαρμογής; Χωρίς ενδοιασμούς απαντώ όχι. Χωρίς ενδοιασμούς απαντώ ότι τα ελληνικά Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης δεν παίζουν και το ρόλο τους ως μέσα επικοινωνίας των πολιτών. Χωρίς ενδοιασμούς απαντώ ότι δεν μορφώνουν και διαμορφώνουν πολίτες και κοινωνική συνείδηση, απλώς και με ελαφρά την καρδία παραμορφώνουν.

Έτσι δεν έχω να προτείνω τίποτα περισσότερο από τις προτάσεις της Ε.Ε., που απαιτεί από τα ΜΜΕ των χωρών μελών της να προσαρμόσουν τη λειτουργία τους ώστε να συντελείται: άρση του στιγματισμού και καταπολέμηση των διακρίσεων που προβάλουν τα μέσα. Θετική αποτύπωση της πολυμορφίας των πολιτών. Προώθηση αλλαγών στη λειτουργίας τους, ώστε να βελτιωθεί ο τρόπος προσέγγισης και προβολής της αναπηρίας. Ενίσχυση της εκπροσώπησης των ατόμων με αναπηρία στα ΜΜΕ Ενθάρρυνση των μέσων για να εγκαθιδρύσουν εταιρικές σχέσεις με φορείς των ΑΜΕΑ. Οικοδόμηση περιφερειακών, εθνικών και ευρωπαϊκών δικτύων σταθερής συνεργασίας ΜΜΕ και φορέων ΑΜΕΑ.

Κυρίες και κύριοι, για εμάς τους δημοσιογράφους η ενημέρωση και η ευαισθητοποίηση των πολιτών γύρω από το ζήτημα της αναπηρίας και η καταπολέμηση των στερεοτύπων και των προκαταλήψεων θα έπρεπε να οδηγεί στην έμπρακτη υποστήριξη των συνταγματικών κατοχυρωμένων δικαιωμάτων όλων των πολιτών και ιδιαίτερα αυτών με αναπηρία.

Η γνώμη μου είναι ότι Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης επιβάλλεται να προσαρμοστούν ούτως ώστε να βοηθήσουν αποτελεσματικά στην κοινωνική χειραφέτηση των ατόμων με αναπηρία, καθώς και στην επικράτηση τέτοιων προτύπων που θα βγάλουν την αναπηρία από τη θέση ενοχής της και θα την πάνε εκεί που την έχει κατατάξει σήμερα η κοινωνία μας συνειδητά και με το γράμμα του νόμου πολλές φορές σε πολλές περιπτώσεις ή ασυνείδητα.

Και αυτό μπορεί να γίνει πιο εύκολα και οργανωμένα αν προβάλλεται η θετική πλευρά των ατόμων με ειδικές ανάγκες, με ειδικές ικανότητες, αυτό δηλαδή που μπορούν να προσφέρουν και όχι μόνο αυτό για το οποίο πρέπει να τους οικτίρουμε. Να δοθεί ο λόγος σε ανθρώπους που έχουν να παρουσιάσουν σπουδαίες δραστηριότητες, έχοντας κάποια αναπηρία, αθλητές, καλλιτέχνες, επιστήμονες και άλλους και που μπορούν  να γίνουν πρότυπο για άλλους που έχουν ίδια παραπλήσια προβλήματα αλλά και σε εμάς όλους που ίσως περιφέρουμε την ανία μας ή που μπορούμε να επιτύχουμε πολύ πιο εύκολα εκείνο που γι' αυτούς ήταν άθλος.

Όλα αυτά μπορούν πιο εύκολα να υλοποιηθούν από τα περιφερειακά Μέσα Ενημέρωσης, τα οποία μπορεί να κινούνται στην ίδια λογική του κέρδους όπως και τα μεγάλα τα κεντρικά, αλλά στις μικρότερες κοινωνίες οι σχέσεις των ανθρώπων είναι αμεσότερες και μπορούν να είναι και πιο ειλικρινείς αν το θέλουμε.

Αν εμείς οι δημοσιογράφοι και οι ιδιοκτήτες των Μέσων Ενημέρωσης θέλουμε, τότε μπορούμε να ελέγξουμε την υλοποίηση στο πλαίσιο της καθημερινής λειτουργίας των μέσων μας τόσο των θεσμοθετημένων υποχρεώσεων μας από την ελληνική και κοινοτική νομοθεσία, αλλά το πιο σπουδαίο και σημαντικό να πιέσουμε τις τοπικές μας εξουσίες να ανταποκριθούν στις ανάγκες και τις επιταγές όχι του νομικού πλαισίου μόνο αλλά το κυριότερο, του πολιτισμικού πλαισίου ισότιμης ισόνομης συνύπαρξης όλων των ομάδων της κοινωνίας.

Και θέλω να κλείσω με δυο αποσπάσματα από άρθρα συναδέλφων μου που διάβασα προ καιρού και με εντυπωσίασαν, αλλά απηχούν αυτό ακριβώς που θα έπρεπε να αποτελεί τη δομή της αντίληψης που θα έπρεπε να διαπερνά τα ΜΜΕ και τη δουλειά των δημοσιογράφων που παλιότερα επιτελούσαν ένα κοινωνικό λειτούργημα.

Το πρώτο που δυστυχώς δεν θυμάμαι ποιου είναι, λέει: «Δεν μπορώ να καταλάβω γιατί ένα παιδάκι με ένα χέρι δεν μπορεί να μετέχει σε μια εκπομπή που υπάρχουν παιδάκια με δυο χέρια. Αυτό το λέω, γιατί αν εξοικειωθεί από πάρα πολύ μικρός ένας άνθρωπος που είναι αρτιμελής και που δεν έχει αναπηρία με έναν άλλον που έχει αναπηρία, πάρα πολύ εύκολα θα το θεωρεί φυσικό όχι μόνο να μη το λυπάται, αλλά θα θεωρεί ότι όπως ο άλλος είναι μελαχρινός ο άλλος έχει ένα χέρι ή είναι κάπως αλλιώς. Θα μπορεί έτσι και να τον βοηθάει και να τον αντιμετωπίζει φυσιολογικότατα».

Και το δεύτερο είναι της Μαρίας Νικολάου συναδέλφου μου που έγραψε: «Η δημοσιογραφία μπορεί να δώσει μάχη ενάντια στην αμάθεια, ενάντια στην προχειρότητα, ενάντια στις χάντρες που γυαλίζουν, αρκεί να μην είναι αμαθής, πρόχειρος και φτηνός σαν χάντρα ο δημοσιογράφος που την υπηρετεί».

Κυρίες και κύριοι, με όσα είπα προσπάθησα να σας πω την γνώμη μου ότι τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης δεν μορφώνουν και διαμορφώνουν, αλλά απλώς παραμορφώνουν όπως ξαναείπα και να σκιαγραφήσω μια λειτουργία τους που θα τα καταξιώνει και ως μέσα μαζικής επικοινωνίας όλων των πολιτών στο πλαίσιο της υλοποίησης και του συνθήματος της Ε.Ε. ενωμένοι στην πολυμορφία μας. Αυτό πρέπει να αποτελεί ένα συνεχές στοίχημα πλουραλισμού για όλη την κοινωνία.

Ευχαριστώ όλους για την προσοχή σας και ιδιαίτερα τους διοργανωτές της ημερίδας που με προσκάλεσαν για να σας παρουσιάσω τις σκέψεις μου.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Ο κ. Γεώργιος Παναγιωτόπουλος, επιστημονικός συνεργάτης του Τμήματος Πληροφορικής και ΜΜΕ ΤΕΙ Πάτρας, ΣΕΠ Ελληνικού Ανοιχτού Πανεπιστημίου.

Γ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ: Καλησπέρα και από εμένα, αν και μετέφερε από την Ηλεία από τον Πύργο, ο φίλος μου ο  Παναγιώτης Παναγιώτου, ο Πρόεδρος του Συλλόγου και από ότι κατάλαβα και η επιστημονική συνεργάτης του ΚΕΚΥΚΑΜΕΑ.  Αιδεσιμότατε, αξιότιμη κυρία Γενική Γραμματέας, σας δίνω συγχαρητήρια δημοσίως γι' αυτή την προσπάθεια, αγαπητοί και εκλεκτοί προσκεκλημένοι. Εγώ δεν ξεχωρίζω ΑΜΕΑ.

Όταν κλήθηκα να συμμετέχω σε αυτή την ημερίδα, διερεύνησα αν έχει επετειακό χαρακτήρα. Ξέρετε κάθε 3^η του Δεκέμβρη υπάρχει μια εκδήλωση σε κάποια πλαίσια. Γίνονται τότε διάφορες συναντήσεις, εκδηλώσεις και μετά σιωπή.

Θα ξεκινήσω με μια επισήμανση και με δυο αναφορές. Η επισήμανση που έκανε ο πρώην Υπουργός σε σχέση με τη δυσφορία του έναντι της μη συμμετοχής των πολιτών της Τρίπολης, να μεταφέρω προς εσάς ότι ήταν λάθος. Διότι εσείς είστε ικανοί πολλαπλασιαστές του μηνύματος αυτού που ως τελικό προϊόν απόψε μπορεί να διαμορφώσει συνθήκες και όρους για να κληθούν να συμμετέχουν μετά από ένα διάστημα όταν ωριμάσουν οι συνθήκες και οι υπόλοιποι συμπολίτες μας.

Άρα λοιπόν θεωρώ ότι αυτό που είπε ο Υπουργός δεν ανταποκρίνεται, ήταν συναισθηματική απλά η έκφραση του. Είστε ικανοί εσείς ως πολλαπλασιαστές να μεταφέρετε το μήνυμα.

Έκανε και άλλη μια επισήμανση αναφερόμενος στα Λεχαινά, χωρίς βεβαίως -και δεν είχε κανένα λόγο- να γνωρίζει ότι είναι η γενέτειρα μου και αυτό που τα Μέσα Ενημέρωσης είχαν προβάλει επί ένα μακρό χρονικό διάστημα, πριν από 1,5 χρόνο, το χώρο αυτόν τον είχα υπηρετήσει επί 11 χρόνια συναπτά έτη.

Και πραγματικά είναι έτσι, χωρίς καμία δόση μέσα μου -μακράν από μένα αυτό και επικαλούμαι και Ηλείους εδώ που έχω συνεργαστεί- οποιασδήποτε αντιπολιτευτικής διάθεσης, πραγματικά αυτό το έργο που συντελείται στο ΚΕΠΕΠ Λεχαινών είναι πολύ σημαντικό, όταν απεχώρησα εγώ το 2004 στήριξα, ήταν πραγματικά εγκληματικό το πώς παρουσιάστηκε από τα Μέσα Ενημέρωσης το 2005 και το 2006. Συντελείται ένα σημαντικό έργο μέσα εκεί.

Η δεύτερη αναφορά θα γίνει σε δυο πραγματικά περιστατικά. Δυστυχώς δεν κατάφερα να αποφύγω αυτό τον πειρασμό. Το ένα περιστατικό αφορά την επιστημονική μου διαδρομή πριν αρκετά χρόνια όταν προχωρούσα για την υλοποίηση μιας διδακτορικής διατριβής, όπου ο φίλος μου ήταν τυφλός. Εκ γενετής τυφλός. Ο κ. Παναγιώτου -και τον επικαλούμαι- φαντάζομαι είχε έρθει παλιότερα σε μια ημερίδα που ήταν και ομιλητής. Ο Στέργιος Σούτης.

Αυτός λοιπόν ο εκ γενετής τυφλός ολοκλήρωσε στο ίδιο χρονικό διάστημα με τον ομιλών τη διδακτορική του διατριβή. Ποιο είναι το άτομο με τις ειδικές ανάγκες; Άρα λοιπόν αντιλαμβάνεστε ότι είναι θέμα οπτικής γωνίας που βλέπουμε τα πράγματα. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι εγώ υστερούσα έναντι του φίλου μου που ολοκληρώσαμε μαζί το διδακτορικό κάποτε και όχι αυτός.

Ένα δεύτερο περιστατικό. Και απευθύνομαι προς την εκπρόσωπο της Πολιτείας εδώ, αλλά και προς αυτοδιοικητικούς. Μέσα σε αυτή τη διαδρομή του είχα την τύχη να υπηρετήσω την Αυτοδιοίκηση της Ηλείας, την οκταετία 1998-2006 και από θέση ευθύνης τη θέση του Αντινομάρχη.

Κάποτε λοιπόν ήρθε ένας ανάπηρος στο γραφείο, ένας άνθρωπος που αντιμετώπιζε πρόβλημα. Έτσι μου είπε η γραμματέας. Είναι ένας ανάπηρος έξω, ένας άνθρωπος που αντιμετώπιζε πρόβλημα. Με ποιο αίτημα; Πατώντας σε ένα πελατειακό σαθρό σύστημα που επί έτη πολλά τροφοδοτείται και τροφοδοτήθηκε και από τη δική μου συμμετοχή, διαφορετικά θα είχα βγει να το είχα καταγγείλει. Για να μη φαντάζεστε ότι είμαι ήρωας, έτσι;

Τι ζήτησε από το εγγύτερο πολιτικό πρόσωπο που μπορούσε, μια και ήταν και χωριανός υπό κάποια έννοια; Τι ζήτησε; Είχε κάποιο πρόβλημα μετά από ένα ατύχημα επί 10 χρόνια και του έλειπαν τα πόδια και το ελληνικό κράτος τον έβαζε σε δοκιμασία για να του νομιμοποιήσει τα 200 € να ξαναπεράσει από Υγειονομική Επιτροπή στην Πάτρα.

Λες και μέχρι τότε θα μπορούσε να είχε γίνει κάτι εκπληκτικό, θαύμα. Θα μπορούσε να γίνει, εγώ δεν το γνωρίζω, ο Θεός το ξέρει, να έχει πόδια. Ζητώ συγνώμη για την απλότητα του λόγου μου. Η εισήγηση μου βρίσκεται σε άλλη βάση, γιατί από ότι βλέπετε και το θέμα είναι άλλο. Αλλά δεν ξέρω, νιώθω πιο σημαντικά αυτά. Θα πω κι αυτά που έχω γράψει.

Έτσι λοιπόν πήγα εγώ και να δούμε εδώ, να φέρω εδώ μέσα πάλι το ζήτημα των μαζικών μέσων ενημέρωσης, αντί να πάει αυτός στην Επιτροπή που το θεώρησα εκπληκτικό αυτό το ελληνικό κράτος εν έτει 1999-2000 να καλεί έναν ο οποίος δεν μπορεί ούτε σε 1 χρόνο ούτε σε 2 ούτε σε 3, να τον καλεί αυτόν να ξαναπεράσει επιτροπή για να του νομιμοποιήσει την πενιχρή σύνταξη. Της προνοιακής πολιτικής. Και πήγα εγώ, αξιότιμες κυρίες και κύριοι, στην Επιτροπή. Το αποτέλεσμα είναι βέβαια ότι απορρίφθηκε, δεν έκαναν δεκτά τα επιχειρήματα μου.

Πήγα. Και πήγα για να δημιουργήσω αν θέλετε και ζήτημα στα μαζικά Μέσα Ενημέρωσης κα Γενική. Δεν το κατάφερα. Πνίγηκε. Από πάνω. Φαντάζομαι σήμερα, στον παρόντα χρόνο, να έχει αλλάξει αυτό το πλαίσιο. Να έχουν προβεί σε όλες τις απαραίτητες ρυθμίσεις, έτσι ώστε το δικαίωμα ή την απαίτηση την υποχρέωση της Πολιτείας, ενός σύγχρονου κράτους, προς κάποιον που αντιμετωπίζει πρόβλημα και δεν το ταυτοποιούμε με έναν ορισμό, να μην ακούει και να έχει σχέση με αντίστοιχα περιστατικά που ανέφερα στη συγκεκριμένη περίοδο που είπα.

Αξιότιμες κυρίες και κύριοι, να επανέλθω όμως και ζητώ συγνώμη άλλη μια φορά γι' αυτή τη μακροσκελή εισαγωγή. Είναι προφανές ότι η γένεση, η ανάπτυξη, η καλλιέργεια, αλλά και η ενίσχυση προκαταλήψεων και στερεοτύπων αφορά πρωταρχικά, μας λέει η επιστήμη, μηχανισμούς κοινωνικούς, πολιτικούς και οικονομικούς. Γιατί; Γιατί είναι σε θέση να παράγουν και να αναπαράγουν αυτές τις προκαταλήψεις και τα στερεότυπα.

Μηχανισμοί κοινωνικοποίησης, θεσμοθετημένοι ή μη, κρατικοί ή ευρύτερα κοινωνικοί, μπορούν ανάλογα με το ποιόν τους, την κατεύθυνση και το περιεχόμενο της παρέμβασης τους να παράγουν, να ενισχύσουν, να συντηρήσουν ή αντίστροφα να αποδυναμώσουν και να καταργήσουν τις όποιες κοινωνικές συμπεριφορές εκδηλώνουν ή απορρέουν από κοινωνική προκατάληψη και στερεότυπα.

Σε αυτούς τους μηχανισμούς εντάσσονται βέβαια, εκτός από τις ειδικότερες νομοθετικές ρυθμίσεις που έχουν ακουστεί και από τους προλαλήσαντες, που άπτονται του προσανατολισμού δηλαδή και του περιεχομένου του κοινωνικού κράτους και του κράτους πρόνοιας, σε αυτούς τους μηχανισμούς εντάσσονται και τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και επικοινωνίας.

Κυρίες και κύριοι, η κοινωνία του 21^ου αιώνα χαρακτηρίζεται από την επικράτηση της επικοινωνιακής τεχνολογίας. Ο τεχνολογικός πολιτισμός, ο πολιτισμός δηλαδή της επικοινωνίας, κυριαρχούν καταλυτικά στη διάδοση της πληροφορίας, αλλά και στην απεικόνιση της κοινωνικής πραγματικότητας.

Οι ορίζουσες αυτή της νέας σύνθετης κοινωνικής πραγματικότητας με την παράλληλη αύξηση της επικοινωνιακής ροής και την κεντρική θέση που έχει πάρει η μαζική επικοινωνία, στο εύρος της ζωής των κοινωνιών, προδιαγράφουν θέλω να πιστεύω και τη λειτουργία αλλά και τη δράση των μαζικών μέσων ενημέρωσης, κυρίες και κύριοι δημοσιογράφοι, στη εποχή μας. Τα Μέσα Ενημέρωσης δεν αποτελούν πλέον μόνο την κυριότερη πηγή άντλησης πληροφοριών σε παγκόσμιο επίπεδο. Παράγουν και ταυτόχρονα διαχειρίζονται την πληροφορία. Άρα συμμετέχουν δυναμικά στις διαδικασίες συγκρότησης των κοινωνικών, πολιτικών,  αλλά ιδιαιτέρως πολιτιστικών πραγματικοτήτων.

Η ευρύτατη αποδοχή των Μέσων Ενημέρωσης στο κοινωνικό πλαίσιο απορρέει τόσο από την ιδιαίτερα διευρυμένη δράση τους, όσο και από την επιρροή που ασκούν στην οριοθέτηση και -γιατί όχι;- και στη νοηματοδότηση της δημόσιας ζωής. Επισημαίνεται ότι η σχέση με την κοινωνία εξαρτάται βέβαια και από χωροχρονικές καταστάσεις. Διερμηνεύουν ταυτόχρονα και τη σταθερότητα ενός κοινωνικού χώρου. Παρεμβαίνουν όμως αποφασιστικά σε ζητήματα διαφορών, ιδεολογικών διαμαχών και ανταγωνιστικών διεκδικήσεων ως παραγωγοί, διανομείς, αλλά και αποθηκευτές της σημασίας αυτών των γεγονότων και του ιδίου του κοινωνικού χώρου.

Διαθέτουν άρα λοιπόν εξ αντικειμένου δυνατότητα να καθορίζουν τα όρια της συνύπαρξης των κοινωνικών ομάδων και υποκειμένων. Και τούτο διότι νομιμοποιούνται τα μέσα ως κατοχυρωμένοι εκπρόσωποι των αναγκών της επικοινωνίας μέσα σε έναν ευρύτερο κοινωνικό μετασχηματισμό, στη δυναμική δηλαδή που αναπτύσσεται.

Υπογραμμίζεται εδώ ότι η καταλυτική εξουσία τους διαμορφώνει τους ρόλους που εντάσσουν και τα υποκείμενα στο κοινωνικό γίγνεσθαι. Καταγράφουν και αξιολογούν ζητούμενα της κοινωνίας μεταξύ του εφικτού και του ανέφικτου. Και βέβαια μπορούν να καθοδηγούν σε διαδρομές άλλοτε με συγκεκριμένη στοχοθεσία και άλλοτε όχι.

Κυρίες και κύριοι, αν η γνώση είναι δύναμη, τα μέσα διαθέτουν τις πανίσχυρες δομές να κατευθύνουν και να υποστηρίξουν την ανακατανομή αυτής της δύναμης στην κοινωνία. Η εξελικτική πορεία με την παράλληλη αφομοίωση των πλέον εξελιγμένων μορφών τεχνολογικής προόδου, έχει προσδιορίσει την αναμφισβήτητη επικράτηση της επιβολής τους. Επιβολή ως κυρίαρχου συστήματος επικοινωνίας αφενός, αλλά και μιας νέας πολυσήμαντης και πολυδύναμης κοινωνικής λειτουργίας αφ' ετέρου.

Τα μέσα αποτελούν μια μεγάλη πρόκληση. Και εδώ ακριβώς ορίζεται το διακύβευμα. Αποτελεί για τον ομιλών μεγάλη πρόκληση αλλά και πρόσκληση η συμπόρευση του κινήματος των αναπήρων με τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης σε αυτόν τον πολύπαθο δρόμο για τη διάλυση των στερεοτύπων και την αποδοχή της διαφοράς, αλλά και την παροχή των ίσων ευκαιριών που κατά κόρον ακούγεται.

Ο κόσμος των ΑΜΕΑ, εκλεκτοί προσκεκλημένοι, δεν είναι ένας άγνωστος κόσμος που τον διερευνούμε. Υπάρχουν τα άτομα, οι συνάδελφοι μας, είναι δίπλα μας. Ακούστηκε ότι είναι 1.000.000. Ναι, αυτή είναι η αναλογία στη χώρα μας. Είναι το 10% όχι μόνο στη χώρα μας αλλά και σε κάθε χώρα. Έτσι λοιπόν διεκδικούν εμπράκτως την εφαρμογή της αρχής της ισότητας, της ατομικής προστασίας, αλλά και της πλήρους ένταξης σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής.

Αυτά τα άτομα, ζωντανό και αναπόσπαστο κομμάτι της κοινωνίας, αναζητούν το δικαίωμα στην ευτυχία και στην παραγωγική διαδικασία. Μέσα όμως σε μια κοινωνία ανοιχτή σε αλληλεπιδράσεις, σε μια κοινωνία που μπορεί να αντιλαμβάνεται τον πολίτη με αναπηρία ως πολίτη αυτεξούσιο, με βούληση δηλαδή, επιθυμίες, ανάγκες, φιλοδοξίες και -γιατί όχι;- και όνειρα. Σε μια κοινωνία που να διαπνέεται από τις αρχές της αυτόνομης διαβίωσης και προσβασιμότητας όλων στο δομημένο περιβάλλον, χρησιμοποιώ την έκφραση που ακούστηκε πριν, στην εκπαίδευση, στον πολιτισμό, στην ίδια τη ζωή.

Έτσι λοιπόν η αναπηρία δεν είναι ασθένεια. Είναι κατά την άποψη μου μια ιδεολογική, οικονομική και πολιτική πρόταση - απαίτηση στη σύγχρονη, που ονομάζουμε, ανθρωπιστική κοινωνία, για ισότιμη ένταξη και εξάλειψη αυτού που χαρακτηρίζεται πλέον ως φαινομένου του κοινωνικού αποκλεισμού.

Το κυρίαρχο μέλημα μιας σύγχρονης, προνομιακής κοινωνικής πολιτικής, στοχεύει ή φαντάζομαι ότι πρέπει να στοχεύει στην εδραίωση της κοινωνικής αλληλεγγύης και όχι ανοχής. Και βέβαια να υπάρχει ο σεβασμός του διαφέρειν, ή αλλιώς η έννοια της μη διάκρισης. Είναι ευνόητο καθήκον αυτό της ελληνικής κοινωνίας.

Ο τρόπος προσέγγισης της αναπηρίας σήμερα, οφείλει να προσδιορίζεται από την εφαρμογή συγκεκριμένων πολιτικών, που οικοδομούν αυτές τις κοινωνικές συνιστώσες στον άξονα της ελευθερίας όπως προανέφερα, της ισότητας και της αλληλεγγύης.

Σε μια παράλληλη πορεία  προσανατολίζεται και η ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης μέσα από μηχανισμούς ενημέρωσης, ανάπτυξης και καλλιέργειας κοινωνικών συμπεριφορών. Συμπεριφορών που μπορούν να στηρίζουν τις πολιτικές, κατανοούν τα προβλήματα των ΑΜΕΑ και καταπολεμούν τον στιγματισμό και βέβαια συμπεριφορών που προβάλουν το δικαίωμα στη διαφορετικότητα.

Δικαίωμα που έχει βέβαια κάθε άνθρωπος μέσα από την ψυχική, σωματική και πνευματική του ιδιαιτερότητα, να ζει, να συζεί, να βιώνει, να συμβιώνει, να επιδρά κα να αλληλεπιδρά σε ένα κοινωνικό σύνολο απαλλαγμένο όμως από υποχθόνιους και υποσυνείδητους φόβους. Απαλλαγμένο από υπάνθρωπες και πολλές φορές και από απάνθρωπες συμπεριφορές.

Είναι γεγονός, αγαπητοί φίλες και φίλοι, ότι η εγγραφή στη συνείδηση της κοινωνίας μιας ομάδας ως αδύνατης, οδηγεί σε μια υπεροχική κοινωνική στάση και σε ένα ιδιότυπο κοινωνικό ρατσισμό. Η προκατάληψη, η άγνοια και η αποστροφή, αποτελούν σταθερές που συνδέονται με ένα γενικότερο πολιτιστικό σύστημα αντιλήψεων. Αναπαράγουν την ασυλοποίηση, το στίγμα και τον ιδρυματισμό, υψώνοντας μεσαιωνικά τείχη περιθωριοποίησης.

Στη ρηγμάτωση αυτών των τειχών εμείς καλούμεθα σήμερα. Στην ενδυνάμωση δηλαδή ή αποδυνάμωση των στερεοτύπων στις συνειδήσεις των πολιτών, όπου όλοι μας θεωρούμε ότι η επίδραση των μέσων μαζικής ενημέρωσης είναι καθοριστική. Γιατί όμως; Γιατί αποτελούν την ηχώ των καταστάσεων που προβάλουν ή αμφισβητούν τα άτομα με αναπηρία.

Μπορούν να καταστήσουν εμφανή την παρουσία τους και να μας φέρουν σε επαφή με τους συνταξιδιώτες μας μέσα σε αυτό που ονομάζεται αριστοτελική πολιτεία. Έχουν τη δύναμη να αναδείξουν την ποιότητα και την αξία των μέχρι χθες στιγματισμένων και απόκληρων της ζωής. Να προβάλουν τις δυνατότητες τους. Να βελτιώσουν την εικόνα τους και να ενσπείρουν την πεποίθηση ότι τα άτομα με αναπηρία αποτελούν την προϋπόθεση για την κοινωνική ευημερία.

Φαντάζομαι έχω περάσει το χρόνο, έτσι; Δυστυχώς μπήκα στον πειρασμό να κάνω τις πρώτες αναφορές. Κλείνω πάρα πολύ γρήγορα, κατανοώ. Ο καθρέφτης της δημοκρατίας σε μα κοινωνία, με αυτό θα κλείσω, είναι η στάση και η πρακτική της απέναντι στις ευπαθείς ομάδες.

Τα ΜΜΕ, απευθύνομαι προς τους δημοσιογράφους και προς την κα Γενική Γραμματέα, οφείλουν να ηγηθούν μιας παιδαγωγικής σταυροφορίας. σε αυτό που εγώ μπορώ να τολμήσω να ονομάσω ως μετανεωτερική κοινωνική εικόνα της αναπηρίας. Οφείλουν και υποχρεούνται να συγκροτήσουν τα Μέσα Ενημέρωσης νέο λόγο για τον πολιτισμό της αποδοχής και των κοινών καταστάσεων ζωής.

Για τους πολίτες αυτής της νέας εποχής που συνυπάρχουν τα ΑΜΕΑ, θεωρώ ότι με συνείδηση ευθύνης μπορεί να διαχειριζόμαστε το χώρο που μας χωρά και εμάς και αυτούς και τα όνειρα τους. Σας ευχαριστώ πολύ και συγνώμη για την υπέρβαση του χρόνου.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Ολοκληρώθηκαν οι ομιλίες σε αυτό το σημείο και του δεύτερου κύκλου. Αν υπάρχουν κάποια ερωτήματα ενδεχομένως ή κάποιες επισημάνσεις για να ακολουθήσουν οι προβολές των ταινιών. Όχι.

Μπορούμε να περάσουμε στις προβολές των ταινιών.

Είναι βραβευμένες ταινίες στο 1^ο Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ και Αναπηρία. «Τα μάτια μου» η πρώτη ταινία, του Έρλεντ Μο, Δανία (2006), διάρκειας 19 λεπτών.

 

Προβολή ταινιών

 

Λήξη εργασιών